{"num_found":1,"uuid":"cf83c49c-38c8-431c-b662-4af5e6c8723b","content":"3bae7ff7-1d3c-4e0d-8895-ffa4de493f4d","results":["<html>\n<head>\n<meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text/html; charset=utf-8\" />\n<title>光讚經</title>\n</head>\n<body>\n<div id='body' data-punc=\"CBETA\"><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a10\">T08n0222_p0178a10</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv08p0178\"></a><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a11\">T08n0222_p0178a11</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a12\">T08n0222_p0178a12</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0574.a\"></a><p class='juan'><span class=\"t\" l=\"0178a12\" w=\"1\">光</span><span class='star'>[＊]</span><span class=\"t\" l=\"0178a12\" w=\"2\">讚經</span><span class=\"t\" l=\"0178a12\" w=\"4\">卷第五</span></p><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a13\">T08n0222_p0178a13</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a14\">T08n0222_p0178a14</span><p class=\"byline\"><span class='lineInfo' line='0178a14'></span><span class=\"t\" l=\"0178a14\" w=\"1\">西晉三藏竺法護譯</span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a15\">T08n0222_p0178a15</span><div class=\"div-pin\"><mulu class='pin' s='11 摩訶薩品'/><p data-head-level=\"1\" class=\"head\">◎<a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0178003\"></a><span class='star'>[＊]</span><span class=\"t\" l=\"0178a15\" w=\"1\">摩訶般若波羅</span><span class='star'>[＊]</span><span class=\"t\" l=\"0178a15\" w=\"7\">蜜</span><span class=\"t\" l=\"0178a15\" w=\"8\">摩訶薩品第十一</span></p><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a16\">T08n0222_p0178a16</span><p><span class='lineInfo' line='0178a16'></span><span class=\"t\" l=\"0178a16\" w=\"1\">於是<span class=\"pc\">，</span>賢者須菩提白佛言<span class=\"pc\">：「</span>唯然<span class=\"pc\">，</span>天中天<span class=\"pc\">！</span>何故</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a17\">T08n0222_p0178a17</span><span class=\"t\" l=\"0178a17\" w=\"1\">號菩薩之</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0178004\"></a><span class=\"t\" l=\"0178a17\" w=\"5\">誼</span><span class=\"t\" l=\"0178a17\" w=\"6\"><span class=\"pc\">？</span>何所趣乎<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0178a17'></span><span class=\"t\" l=\"0178a17\" w=\"10\">佛告須菩提<span class=\"pc\">：「</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a18\">T08n0222_p0178a18</span><span class=\"t\" l=\"0178a18\" w=\"1\">誼之句為菩薩號<span class=\"pc\">。</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>其菩薩者<span class=\"pc\">，</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a19\">T08n0222_p0178a19</span><span class=\"t\" l=\"0178a19\" w=\"1\">有句跡<span class=\"pc\">，</span>無有吾我<span class=\"pc\">，</span>故曰無句誼為菩薩號<span class=\"pc\">。</span>譬</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a20\">T08n0222_p0178a20</span><span class=\"t\" l=\"0178a20\" w=\"1\">如<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>飛鳥飛虛空中<span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">。</span>如是<span class=\"pc\">，</span>須</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a21\">T08n0222_p0178a21</span><span class=\"t\" l=\"0178a21\" w=\"1\">菩提<span class=\"pc\">！</span>欲求菩薩無有句誼<span class=\"pc\">！</span>譬如夢中無足跡<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a22\">T08n0222_p0178a22</span><span class=\"t\" l=\"0178a22\" w=\"1\">如是<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>欲求菩薩句誼而無所取<span class=\"pc\">。</span>譬如</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a23\">T08n0222_p0178a23</span><span class=\"t\" l=\"0178a23\" w=\"1\">幻變<span class=\"pc\">、</span>野馬<span class=\"pc\">、</span>呼</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0178005\"></a><span class=\"t\" l=\"0178a23\" w=\"6\">響</span><span class=\"t\" l=\"0178a23\" w=\"7\"><span class=\"pc\">、</span>現影<span class=\"pc\">，</span>如來之化無有足跡<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a24\">T08n0222_p0178a24</span><span class=\"t\" l=\"0178a24\" w=\"1\">如是<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>欲求菩薩<span class=\"pc\">，</span>無有句誼<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>須菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a25\">T08n0222_p0178a25</span><span class=\"t\" l=\"0178a25\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">！</span>其無本者無有足跡<span class=\"pc\">。</span>又察法界則亦無本<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a26\">T08n0222_p0178a26</span><span class=\"t\" l=\"0178a26\" w=\"1\">其法法者亦復寂然<span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">。</span>如是<span class=\"pc\">，</span>菩薩無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a27\">T08n0222_p0178a27</span><span class=\"t\" l=\"0178a27\" w=\"1\">有句誼<span class=\"pc\">！</span>譬如本際無有句誼<span class=\"pc\">。</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a28\">T08n0222_p0178a28</span><span class=\"t\" l=\"0178a28\" w=\"1\">者無有句誼<span class=\"pc\">。</span>譬如幻師所化作人<span class=\"pc\">，</span>彼無足跡<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178a29\">T08n0222_p0178a29</span><span class=\"t\" l=\"0178a29\" w=\"1\">化人無色痛痒思想生死識<span class=\"pc\">。</span>如是<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b01\">T08n0222_p0178b01</span><span class=\"t\" l=\"0178b01\" w=\"1\">薩行般若波羅蜜為菩薩者<span class=\"pc\">，</span>無有句誼<span class=\"pc\">！</span>譬如</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b02\">T08n0222_p0178b02</span><span class=\"t\" l=\"0178b02\" w=\"1\">幻士無有眼耳鼻</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0178006\"></a><span class=\"t\" l=\"0178b02\" w=\"8\">舌</span><span class=\"t\" l=\"0178b02\" w=\"9\">身意<span class=\"pc\">，</span>亦復如是<span class=\"pc\">，</span>心無跡<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b03\">T08n0222_p0178b03</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0574.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0178b03\" w=\"1\">色聲香味細滑法<span class=\"pc\">，</span>亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b04\">T08n0222_p0178b04</span><span class=\"t\" l=\"0178b04\" w=\"1\">誼也<span class=\"pc\">！</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>欲求內空無有行跡<span class=\"pc\">，</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b05\">T08n0222_p0178b05</span><span class=\"t\" l=\"0178b05\" w=\"1\">摩訶薩行般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0178007\"></a><span class=\"t\" l=\"0178b05\" w=\"10\">察其</span><span class=\"t\" l=\"0178b05\" w=\"12\">菩薩無有句誼<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b06\">T08n0222_p0178b06</span><span class=\"t\" l=\"0178b06\" w=\"1\">我所非我所<span class=\"pc\">，</span>苦樂善惡<span class=\"pc\">，</span>若有所有自然空<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b07\">T08n0222_p0178b07</span><span class=\"t\" l=\"0178b07\" w=\"1\">其所行者無有行跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般若波</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b08\">T08n0222_p0178b08</span><span class=\"t\" l=\"0178b08\" w=\"1\">羅蜜<span class=\"pc\">，</span>不能逮得菩薩句誼<span class=\"pc\">！</span>譬如幻士<span class=\"pc\">，</span>化現</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b09\">T08n0222_p0178b09</span><span class=\"t\" l=\"0178b09\" w=\"1\">四意止<span class=\"pc\">、</span>四意斷<span class=\"pc\">、</span>四神足<span class=\"pc\">、</span>五根<span class=\"pc\">、</span>五力<span class=\"pc\">、</span>七覺意<span class=\"pc\">、</span>八由</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b10\">T08n0222_p0178b10</span><span class=\"t\" l=\"0178b10\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">，</span>十種力<span class=\"pc\">、</span>四無所畏<span class=\"pc\">、</span>四分別辯<span class=\"pc\">、</span>十八不共諸</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b11\">T08n0222_p0178b11</span><span class=\"t\" l=\"0178b11\" w=\"1\">佛之法<span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">。</span>如是<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b12\">T08n0222_p0178b12</span><span class=\"t\" l=\"0178b12\" w=\"1\">行般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如怛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b13\">T08n0222_p0178b13</span><span class=\"t\" l=\"0178b13\" w=\"1\">薩阿竭<span class=\"pc\">、</span>阿羅訶<span class=\"pc\">、</span>三耶三佛所現色像<span class=\"pc\">，</span>無有足</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b14\">T08n0222_p0178b14</span><span class=\"t\" l=\"0178b14\" w=\"1\">跡<span class=\"pc\">。</span>如是<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b15\">T08n0222_p0178b15</span><span class=\"t\" l=\"0178b15\" w=\"1\">則無有菩薩句誼<span class=\"pc\">！</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>怛薩阿竭<span class=\"pc\">、</span>阿</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b16\">T08n0222_p0178b16</span><span class=\"t\" l=\"0178b16\" w=\"1\">羅訶<span class=\"pc\">、</span>三耶三佛無有內空之足跡也<span class=\"pc\">。</span>如是<span class=\"pc\">，</span>須</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b17\">T08n0222_p0178b17</span><span class=\"t\" l=\"0178b17\" w=\"1\">菩提<span class=\"pc\">！</span>無菩薩句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>我所<span class=\"pc\">、</span>非我</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b18\">T08n0222_p0178b18</span><span class=\"t\" l=\"0178b18\" w=\"1\">所<span class=\"pc\">，</span>苦樂善惡及其所有<span class=\"pc\">，</span>自然空者<span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b19\">T08n0222_p0178b19</span><span class=\"t\" l=\"0178b19\" w=\"1\">如是<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩無有菩薩之句誼</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b20\">T08n0222_p0178b20</span><span class=\"t\" l=\"0178b20\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b21\">T08n0222_p0178b21</span><span class=\"t\" l=\"0178b21\" w=\"1\">無菩薩句誼<span class=\"pc\">！</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>怛薩阿竭無四意</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b22\">T08n0222_p0178b22</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0574.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0178b22\" w=\"1\">止<span class=\"pc\">、</span>四意斷<span class=\"pc\">、</span>四神足<span class=\"pc\">、</span>五根<span class=\"pc\">、</span>五力<span class=\"pc\">、</span>七覺意<span class=\"pc\">、</span>八由行<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b23\">T08n0222_p0178b23</span><span class=\"t\" l=\"0178b23\" w=\"1\">十種力<span class=\"pc\">、</span>四無所畏<span class=\"pc\">、</span>四分別辯<span class=\"pc\">、</span>十八不共諸佛之</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b24\">T08n0222_p0178b24</span><span class=\"t\" l=\"0178b24\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">。</span>如是<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b25\">T08n0222_p0178b25</span><span class=\"t\" l=\"0178b25\" w=\"1\">如是無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">！</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>無為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b26\">T08n0222_p0178b26</span><span class=\"t\" l=\"0178b26\" w=\"1\">之界<span class=\"pc\">，</span>其無為界無有足跡<span class=\"pc\">；</span>有為界<span class=\"pc\">，</span>有為界無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b27\">T08n0222_p0178b27</span><span class=\"t\" l=\"0178b27\" w=\"1\">有足跡<span class=\"pc\">。</span>如是<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行般若波</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b28\">T08n0222_p0178b28</span><span class=\"t\" l=\"0178b28\" w=\"1\">羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無菩薩之句誼</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0178008\"></a><span class=\"t\" l=\"0178b28\" w=\"13\">也</span><span class=\"t\" l=\"0178b28\" w=\"14\"><span class=\"pc\">！</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>須菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178b29\">T08n0222_p0178b29</span><span class=\"t\" l=\"0178b29\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">！</span>無所生者無有足跡<span class=\"pc\">。</span>如是<span class=\"pc\">，</span>菩薩摩訶薩行</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c01\">T08n0222_p0178c01</span><span class=\"t\" l=\"0178c01\" w=\"1\">般若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c02\">T08n0222_p0178c02</span><span class=\"t\" l=\"0178c02\" w=\"1\">譬如<span class=\"pc\">，</span>所滅者無有足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般若</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c03\">T08n0222_p0178c03</span><span class=\"t\" l=\"0178c03\" w=\"1\">波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>亦無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c04\">T08n0222_p0178c04</span><span class=\"t\" l=\"0178c04\" w=\"1\">有行<span class=\"pc\">、</span>無所作者<span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c05\">T08n0222_p0178c05</span><span class=\"t\" l=\"0178c05\" w=\"1\">若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0178009\"></a><span class=\"t\" l=\"0178c05\" w=\"16\">也</span><span class=\"t\" l=\"0178c05\" w=\"17\"><span class=\"pc\">。</span>譬</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c06\">T08n0222_p0178c06</span><span class=\"t\" l=\"0178c06\" w=\"1\">如<span class=\"pc\">，</span>不可得者<span class=\"pc\">，</span>無有塵勞<span class=\"pc\">、</span>無有瞋恨<span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c07\">T08n0222_p0178c07</span><span class=\"t\" l=\"0178c07\" w=\"1\">菩薩摩訶薩行般若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c08\">T08n0222_p0178c08</span><span class=\"t\" l=\"0178c08\" w=\"1\">菩薩之句誼也<span class=\"pc\">！</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>無所起者<span class=\"pc\">，</span>不有處所<span class=\"pc\">，</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c09\">T08n0222_p0178c09</span><span class=\"t\" l=\"0178c09\" w=\"1\">有足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般若波羅蜜亦復如</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c10\">T08n0222_p0178c10</span><span class=\"t\" l=\"0178c10\" w=\"1\">是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>無有諍訟<span class=\"pc\">，</span>不為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c11\">T08n0222_p0178c11</span><span class=\"t\" l=\"0178c11\" w=\"1\">瞋恨<span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般若波羅蜜亦</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c12\">T08n0222_p0178c12</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0575.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0178c12\" w=\"1\">復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0178c12'></span><span class=\"t\" l=\"0178c12\" w=\"12\">須菩提白佛言<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c13\">T08n0222_p0178c13</span><span class=\"t\" l=\"0178c13\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>何謂無有色而無所起<span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0178c13'></span><span class=\"t\" l=\"0178c13\" w=\"14\">佛言<span class=\"pc\">：「</span>色無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c14\">T08n0222_p0178c14</span><span class=\"t\" l=\"0178c14\" w=\"1\">所起<span class=\"pc\">，</span>痛痒思想生死識無所起<span class=\"pc\">，</span>則無足跡<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c15\">T08n0222_p0178c15</span><span class=\"t\" l=\"0178c15\" w=\"1\">菩薩摩訶薩行般若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c16\">T08n0222_p0178c16</span><span class=\"t\" l=\"0178c16\" w=\"1\">菩薩之句誼也<span class=\"pc\">！</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>色者無有塵勞<span class=\"pc\">、</span>亦無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c17\">T08n0222_p0178c17</span><span class=\"t\" l=\"0178c17\" w=\"1\">瞋恨<span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">；</span>痛痒思想生死識<span class=\"pc\">，</span>無有塵</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c18\">T08n0222_p0178c18</span><span class=\"t\" l=\"0178c18\" w=\"1\">勞<span class=\"pc\">、</span>亦無瞋恨<span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般若</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c19\">T08n0222_p0178c19</span><span class=\"t\" l=\"0178c19\" w=\"1\">波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c20\">T08n0222_p0178c20</span><span class=\"t\" l=\"0178c20\" w=\"1\">眼耳鼻</span><a class='noteAnchor star' href='#n0178006' data-star-no='6-1'></a><span class=\"t\" l=\"0178c20\" w=\"4\">舌</span><span class=\"t\" l=\"0178c20\" w=\"5\">身意<span class=\"pc\">，</span>色聲香味細滑法<span class=\"pc\">，</span>諸種<span class=\"pc\">、</span>衰<span class=\"pc\">、</span>入<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c21\">T08n0222_p0178c21</span><span class=\"t\" l=\"0178c21\" w=\"1\">本無所</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0178010\"></a><span class=\"t\" l=\"0178c21\" w=\"4\">趣</span><span class=\"t\" l=\"0178c21\" w=\"5\"><span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般若</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c22\">T08n0222_p0178c22</span><span class=\"t\" l=\"0178c22\" w=\"1\">波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">！</span>譬如<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c23\">T08n0222_p0178c23</span><span class=\"t\" l=\"0178c23\" w=\"1\">四大<span class=\"pc\">、</span>六衰之入<span class=\"pc\">，</span>無有塵勞瞋恨<span class=\"pc\">，</span>亦無足跡<span class=\"pc\">。</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c24\">T08n0222_p0178c24</span><span class=\"t\" l=\"0178c24\" w=\"1\">薩摩訶薩行般若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c25\">T08n0222_p0178c25</span><span class=\"t\" l=\"0178c25\" w=\"1\">薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>四意止<span class=\"pc\">、</span>四意斷<span class=\"pc\">、</span>四神足<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c26\">T08n0222_p0178c26</span><span class=\"t\" l=\"0178c26\" w=\"1\">五根<span class=\"pc\">、</span>五力<span class=\"pc\">、</span>七覺意<span class=\"pc\">、</span>八由行<span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c27\">T08n0222_p0178c27</span><span class=\"t\" l=\"0178c27\" w=\"1\">訶薩行般若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c28\">T08n0222_p0178c28</span><span class=\"t\" l=\"0178c28\" w=\"1\">句誼也<span class=\"pc\">！</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>十種力<span class=\"pc\">、</span>四無所畏<span class=\"pc\">、</span>四分別辯<span class=\"pc\">、</span>十</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0178c29\">T08n0222_p0178c29</span><span class=\"t\" l=\"0178c29\" w=\"1\">八不共諸佛之法<span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a01\">T08n0222_p0179a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv08p0179\"></a><span class=\"t\" l=\"0179a01\" w=\"1\">般若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a02\">T08n0222_p0179a02</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0575.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0179a02\" w=\"1\">譬如<span class=\"pc\">，</span>四意止<span class=\"pc\">，</span>自然究竟<span class=\"pc\">，</span>無有能為致清淨者<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a03\">T08n0222_p0179a03</span><span class=\"t\" l=\"0179a03\" w=\"1\">菩薩摩訶薩行般若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a04\">T08n0222_p0179a04</span><span class=\"t\" l=\"0179a04\" w=\"1\">菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>四意止<span class=\"pc\">、</span>四意斷<span class=\"pc\">、</span>四神足<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a05\">T08n0222_p0179a05</span><span class=\"t\" l=\"0179a05\" w=\"1\">五根<span class=\"pc\">、</span>五力<span class=\"pc\">、</span>七覺<span class=\"pc\">、</span>意八由行<span class=\"pc\">，</span>自然究竟<span class=\"pc\">，</span>無有能</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a06\">T08n0222_p0179a06</span><span class=\"t\" l=\"0179a06\" w=\"1\">為致清淨者<span class=\"pc\">。</span>菩薩行般若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a07\">T08n0222_p0179a07</span><span class=\"t\" l=\"0179a07\" w=\"1\">無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>十種力<span class=\"pc\">、</span>四無所畏<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a08\">T08n0222_p0179a08</span><span class=\"t\" l=\"0179a08\" w=\"1\">四分別辯<span class=\"pc\">、</span>十八不共諸佛之法<span class=\"pc\">，</span>自然究竟<span class=\"pc\">，</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a09\">T08n0222_p0179a09</span><span class=\"t\" l=\"0179a09\" w=\"1\">有能為致清淨者<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般若波羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a10\">T08n0222_p0179a10</span><span class=\"t\" l=\"0179a10\" w=\"1\">蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>身清</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a11\">T08n0222_p0179a11</span><span class=\"t\" l=\"0179a11\" w=\"1\">淨者則無所有<span class=\"pc\">，</span>其吾我者虛無有實<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a12\">T08n0222_p0179a12</span><span class=\"t\" l=\"0179a12\" w=\"1\">訶薩行般若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a13\">T08n0222_p0179a13</span><span class=\"t\" l=\"0179a13\" w=\"1\">句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>無知無見則為清淨<span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a14\">T08n0222_p0179a14</span><span class=\"t\" l=\"0179a14\" w=\"1\">用無知無見<span class=\"pc\">，</span>虛無無有<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般若</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a15\">T08n0222_p0179a15</span><span class=\"t\" l=\"0179a15\" w=\"1\">波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a16\">T08n0222_p0179a16</span><span class=\"t\" l=\"0179a16\" w=\"1\">日之宮殿在於虛空<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179001\"></a><span class=\"t\" l=\"0179a16\" w=\"9\">照</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179002\"></a><span class=\"t\" l=\"0179a16\" w=\"10\">于</span><span class=\"t\" l=\"0179a16\" w=\"11\">眾冥<span class=\"pc\">，</span>無有足跡<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a17\">T08n0222_p0179a17</span><span class=\"t\" l=\"0179a17\" w=\"1\">菩薩摩訶薩行般若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a18\">T08n0222_p0179a18</span><span class=\"t\" l=\"0179a18\" w=\"1\">菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>火起劫燒壞時<span class=\"pc\">，</span>天地灰</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a19\">T08n0222_p0179a19</span><span class=\"t\" l=\"0179a19\" w=\"1\">盡<span class=\"pc\">，</span>一切萬物悉無遺餘<span class=\"pc\">，</span>不知足跡之所趣<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a20\">T08n0222_p0179a20</span><span class=\"t\" l=\"0179a20\" w=\"1\">菩薩摩訶薩行般若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a21\">T08n0222_p0179a21</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0575.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0179a21\" w=\"1\">菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>怛薩阿竭<span class=\"pc\">、</span>阿羅訶<span class=\"pc\">、</span>三耶</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a22\">T08n0222_p0179a22</span><span class=\"t\" l=\"0179a22\" w=\"1\">三佛遵于戒法<span class=\"pc\">，</span>無有毀禁<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a23\">T08n0222_p0179a23</span><span class=\"t\" l=\"0179a23\" w=\"1\">若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a24\">T08n0222_p0179a24</span><span class=\"t\" l=\"0179a24\" w=\"1\">如<span class=\"pc\">，</span>怛薩阿竭<span class=\"pc\">、</span>阿羅訶<span class=\"pc\">、</span>三耶三佛有三昧定<span class=\"pc\">，</span>志無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a25\">T08n0222_p0179a25</span><span class=\"t\" l=\"0179a25\" w=\"1\">憒亂<span class=\"pc\">。</span>菩薩行般若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a26\">T08n0222_p0179a26</span><span class=\"t\" l=\"0179a26\" w=\"1\">薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>怛薩阿竭志妙智慧<span class=\"pc\">，</span>無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a27\">T08n0222_p0179a27</span><span class=\"t\" l=\"0179a27\" w=\"1\">邪</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179003\"></a><span class=\"t\" l=\"0179a27\" w=\"2\">知</span><span class=\"t\" l=\"0179a27\" w=\"3\">之足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般若波羅蜜</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a28\">T08n0222_p0179a28</span><span class=\"t\" l=\"0179a28\" w=\"1\">亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>怛薩阿</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179a29\">T08n0222_p0179a29</span><span class=\"t\" l=\"0179a29\" w=\"1\">竭而得解脫<span class=\"pc\">，</span>無有不脫之足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b01\">T08n0222_p0179b01</span><span class=\"t\" l=\"0179b01\" w=\"1\">行般若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b02\">T08n0222_p0179b02</span><span class=\"t\" l=\"0179b02\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>怛薩阿竭度知見慧<span class=\"pc\">，</span>無有不度知見</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b03\">T08n0222_p0179b03</span><span class=\"t\" l=\"0179b03\" w=\"1\">慧之足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般若波羅蜜亦復</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b04\">T08n0222_p0179b04</span><span class=\"t\" l=\"0179b04\" w=\"1\">如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>怛薩阿竭之</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b05\">T08n0222_p0179b05</span><span class=\"t\" l=\"0179b05\" w=\"1\">光明<span class=\"pc\">，</span>日月光明俱無足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b06\">T08n0222_p0179b06</span><span class=\"t\" l=\"0179b06\" w=\"1\">若波羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b07\">T08n0222_p0179b07</span><span class=\"t\" l=\"0179b07\" w=\"1\">如<span class=\"pc\">，</span>四大天王<span class=\"pc\">、</span>忉利天<span class=\"pc\">、</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179004\"></a><span class=\"t\" l=\"0179b07\" w=\"9\">焰</span><span class=\"t\" l=\"0179b07\" w=\"10\">天<span class=\"pc\">、</span>兜率天<span class=\"pc\">，</span>所有光明<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b08\">T08n0222_p0179b08</span><span class=\"t\" l=\"0179b08\" w=\"1\">無有足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般若波羅蜜亦復</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b09\">T08n0222_p0179b09</span><span class=\"t\" l=\"0179b09\" w=\"1\">如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>尼摩</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179005\"></a><span class=\"t\" l=\"0179b09\" w=\"15\">羅</span><span class=\"t\" l=\"0179b09\" w=\"16\">天<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b10\">T08n0222_p0179b10</span><span class=\"t\" l=\"0179b10\" w=\"1\">波羅尼蜜天及</span><a class='noteAnchor star' href='#n0179002' data-star-no='2-1'></a><span class=\"t\" l=\"0179b10\" w=\"7\">于</span><span class=\"t\" l=\"0179b10\" w=\"8\">魔界光明<span class=\"pc\">，</span>與怛薩阿竭光</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b11\">T08n0222_p0179b11</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0576.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0179b11\" w=\"1\">明<span class=\"pc\">，</span>俱無足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般若波羅蜜亦</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b12\">T08n0222_p0179b12</span><span class=\"t\" l=\"0179b12\" w=\"1\">復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">！</span>譬如<span class=\"pc\">，</span>梵天<span class=\"pc\">、</span>梵迦</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b13\">T08n0222_p0179b13</span><span class=\"t\" l=\"0179b13\" w=\"1\">夷天<span class=\"pc\">、</span>梵具天<span class=\"pc\">、</span>梵天<span class=\"pc\">、</span>有光天<span class=\"pc\">、</span>少光天<span class=\"pc\">、</span>無量光天<span class=\"pc\">、</span>光</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b14\">T08n0222_p0179b14</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179006\"></a><span class=\"t\" l=\"0179b14\" w=\"1\">陰</span><span class=\"t\" l=\"0179b14\" w=\"2\">天<span class=\"pc\">、</span>清淨天<span class=\"pc\">、</span>少淨天<span class=\"pc\">、</span>無量淨天<span class=\"pc\">、</span>難及淨天<span class=\"pc\">、</span>善</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b15\">T08n0222_p0179b15</span><span class=\"t\" l=\"0179b15\" w=\"1\">見天<span class=\"pc\">、</span>所見善天<span class=\"pc\">、</span>於是見天<span class=\"pc\">、</span>一善天所有光明<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b16\">T08n0222_p0179b16</span><span class=\"t\" l=\"0179b16\" w=\"1\">如來光明<span class=\"pc\">，</span>復無足跡<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般若波</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b17\">T08n0222_p0179b17</span><span class=\"t\" l=\"0179b17\" w=\"1\">羅蜜亦復如是<span class=\"pc\">，</span>無有菩薩之句誼也<span class=\"pc\">。</span>所以者</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b18\">T08n0222_p0179b18</span><span class=\"t\" l=\"0179b18\" w=\"1\">何<span class=\"pc\">？</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>其為道心及菩薩者<span class=\"pc\">，</span>其為菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b19\">T08n0222_p0179b19</span><span class=\"t\" l=\"0179b19\" w=\"1\">之句誼號<span class=\"pc\">。</span>於一切法無順不順<span class=\"pc\">、</span>無應不應<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b20\">T08n0222_p0179b20</span><span class=\"t\" l=\"0179b20\" w=\"1\">無有不有<span class=\"pc\">、</span>無色<span class=\"pc\">、</span>不見亦無所取<span class=\"pc\">，</span>則為一相</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b21\">T08n0222_p0179b21</span><span class=\"t\" l=\"0179b21\" w=\"1\">謂無有相<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩於一切法而無所著</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b22\">T08n0222_p0179b22</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179007\"></a><span class=\"t\" l=\"0179b22\" w=\"1\">學</span><span class=\"t\" l=\"0179b22\" w=\"2\"><span class=\"pc\">，</span>當作是學<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩於一切法不當</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b23\">T08n0222_p0179b23</span><span class=\"t\" l=\"0179b23\" w=\"1\">覺知一切法誼<span class=\"pc\">！」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0179b23'></span><span class=\"t\" l=\"0179b23\" w=\"7\">須菩提白佛言<span class=\"pc\">：「</span>唯<span class=\"pc\">，</span>天中天<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b24\">T08n0222_p0179b24</span><span class=\"t\" l=\"0179b24\" w=\"1\">何謂一切法<span class=\"pc\">？</span>何謂菩薩摩訶薩於一切法而</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b25\">T08n0222_p0179b25</span><span class=\"t\" l=\"0179b25\" w=\"1\">無所著而當學者<span class=\"pc\">？</span>云何菩薩摩訶薩不當覺</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b26\">T08n0222_p0179b26</span><span class=\"t\" l=\"0179b26\" w=\"1\">了於諸法</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179008\"></a><span class=\"t\" l=\"0179b26\" w=\"5\">義</span><span class=\"t\" l=\"0179b26\" w=\"6\"><span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0179b26'></span><span class=\"t\" l=\"0179b26\" w=\"6\">佛告須菩提<span class=\"pc\">：「</span>所謂一切法</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b27\">T08n0222_p0179b27</span><span class=\"t\" l=\"0179b27\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>謂諸善事若不善事<span class=\"pc\">，</span>所可分別<span class=\"pc\">，</span>世間事<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b28\">T08n0222_p0179b28</span><span class=\"t\" l=\"0179b28\" w=\"1\">度世事<span class=\"pc\">，</span>所有諸漏<span class=\"pc\">、</span>無有諸漏<span class=\"pc\">，</span>有為<span class=\"pc\">、</span>無為<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179b29\">T08n0222_p0179b29</span><span class=\"t\" l=\"0179b29\" w=\"1\">其有怨敵<span class=\"pc\">、</span>無有怨敵<span class=\"pc\">。</span>是謂<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>為一切法<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c01\">T08n0222_p0179c01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0576.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0179c01\" w=\"1\">菩薩摩訶薩於是諸法不當有著<span class=\"pc\">，</span>因當學矣<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c02\">T08n0222_p0179c02</span><span class=\"t\" l=\"0179c02\" w=\"1\">是為菩薩摩訶薩解一切法而無覺知<span class=\"pc\">！」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0179c02'></span><span class=\"t\" l=\"0179c02\" w=\"16\">須菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c03\">T08n0222_p0179c03</span><span class=\"t\" l=\"0179c03\" w=\"1\">提白佛言<span class=\"pc\">：「</span>唯<span class=\"pc\">，</span>天中天<span class=\"pc\">！</span>何所善法在世間者</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c04\">T08n0222_p0179c04</span><span class=\"t\" l=\"0179c04\" w=\"1\">乎<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0179c04'></span><span class=\"t\" l=\"0179c04\" w=\"2\">佛告須菩提<span class=\"pc\">：「</span>其善法者處於世間<span class=\"pc\">，</span>謂孝</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c05\">T08n0222_p0179c05</span><span class=\"t\" l=\"0179c05\" w=\"1\">順父母<span class=\"pc\">、</span>奉事沙門梵志<span class=\"pc\">、</span>尊敬長老<span class=\"pc\">、</span>布施功</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c06\">T08n0222_p0179c06</span><span class=\"t\" l=\"0179c06\" w=\"1\">德<span class=\"pc\">、</span>遵修經戒<span class=\"pc\">、</span>勸</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179009\"></a><span class=\"t\" l=\"0179c06\" w=\"7\">念</span><span class=\"t\" l=\"0179c06\" w=\"8\">功德<span class=\"pc\">、</span>有所修治<span class=\"pc\">、</span>善權</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c07\">T08n0222_p0179c07</span><span class=\"t\" l=\"0179c07\" w=\"1\">方便<span class=\"pc\">，</span>世間所行十善之本<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179010\"></a><span class=\"t\" l=\"0179c07\" w=\"11\">所</span><span class=\"t\" l=\"0179c07\" w=\"12\">謂定想<span class=\"pc\">、</span>腐敗</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c08\">T08n0222_p0179c08</span><span class=\"t\" l=\"0179c08\" w=\"1\">之想<span class=\"pc\">、</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179011\"></a><span class=\"t\" l=\"0179c08\" w=\"3\">梨</span><span class=\"t\" l=\"0179c08\" w=\"4\">穢之想<span class=\"pc\">、</span>爛壞之想<span class=\"pc\">、</span>噉食之想<span class=\"pc\">、</span>憒</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c09\">T08n0222_p0179c09</span><span class=\"t\" l=\"0179c09\" w=\"1\">亂之想<span class=\"pc\">、</span>無住之想<span class=\"pc\">、</span>燒炙之想<span class=\"pc\">，</span>而作此</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179012\"></a><span class=\"t\" l=\"0179c09\" w=\"15\">觀</span><span class=\"t\" l=\"0179c09\" w=\"16\"><span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c10\">T08n0222_p0179c10</span><span class=\"t\" l=\"0179c10\" w=\"1\">四禪<span class=\"pc\">、</span>四等<span class=\"pc\">、</span>四無色定<span class=\"pc\">，</span>念佛<span class=\"pc\">、</span>念法及聖眾<span class=\"pc\">、</span>念於</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c11\">T08n0222_p0179c11</span><span class=\"t\" l=\"0179c11\" w=\"1\">禁戒<span class=\"pc\">、</span>念於布施<span class=\"pc\">、</span>念於天上<span class=\"pc\">、</span>念於寂然安般守</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c12\">T08n0222_p0179c12</span><span class=\"t\" l=\"0179c12\" w=\"1\">意<span class=\"pc\">，</span>志在於身念老<span class=\"pc\">、</span>病<span class=\"pc\">、</span>死<span class=\"pc\">，</span>是謂<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>世間善</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c13\">T08n0222_p0179c13</span><span class=\"t\" l=\"0179c13\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">。</span>何謂世間不善之法<span class=\"pc\">？</span>殺生<span class=\"pc\">、</span>盜竊<span class=\"pc\">、</span>邪</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179013\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0179c13\" w=\"15\">婬</span></span><span class=\"t\" l=\"0179c13\" w=\"16\"><span class=\"pc\">、</span>妄</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c14\">T08n0222_p0179c14</span><span class=\"t\" l=\"0179c14\" w=\"1\">言<span class=\"pc\">、</span>兩舌<span class=\"pc\">、</span>惡口<span class=\"pc\">、</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179014\"></a><span class=\"t\" l=\"0179c14\" w=\"6\">綺</span><span class=\"t\" l=\"0179c14\" w=\"7\">語<span class=\"pc\">、</span>貪嫉<span class=\"pc\">、</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179015\"></a><span class=\"t\" l=\"0179c14\" w=\"10\">邪</span><span class=\"t\" l=\"0179c14\" w=\"11\">見<span class=\"pc\">，</span>十惡之事<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c15\">T08n0222_p0179c15</span><span class=\"t\" l=\"0179c15\" w=\"1\">謂世間不善之法<span class=\"pc\">。</span>何謂不分別法<span class=\"pc\">？</span>不能分別</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c16\">T08n0222_p0179c16</span><span class=\"t\" l=\"0179c16\" w=\"1\">身之所行<span class=\"pc\">，</span>不能分別口之所言<span class=\"pc\">，</span>不能分別心</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c17\">T08n0222_p0179c17</span><span class=\"t\" l=\"0179c17\" w=\"1\">之所念<span class=\"pc\">，</span>不能分別四</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179016\"></a><span class=\"t\" l=\"0179c17\" w=\"9\">大</span><span class=\"t\" l=\"0179c17\" w=\"10\">之本<span class=\"pc\">，</span>不能分別五</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c18\">T08n0222_p0179c18</span><span class=\"t\" l=\"0179c18\" w=\"1\">根之原所<span class=\"pc\">，</span>不能分別六衰所在<span class=\"pc\">，</span>不能分別色</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c19\">T08n0222_p0179c19</span><span class=\"t\" l=\"0179c19\" w=\"1\">陰之事諸種諸入<span class=\"pc\">，</span>不能分別善惡所歸<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c20\">T08n0222_p0179c20</span><span class=\"t\" l=\"0179c20\" w=\"1\">謂不分別法<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179017\"></a><span class=\"t\" l=\"0179c20\" w=\"6\">彼</span><span class=\"t\" l=\"0179c20\" w=\"7\">謂世間之法<span class=\"pc\">：</span>五陰之事及十</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c21\">T08n0222_p0179c21</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0576.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0179c21\" w=\"1\">二入<span class=\"pc\">、</span>十八諸種<span class=\"pc\">、</span>十善之事<span class=\"pc\">；</span>四禪<span class=\"pc\">、</span>四等心<span class=\"pc\">、</span>四</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c22\">T08n0222_p0179c22</span><span class=\"t\" l=\"0179c22\" w=\"1\">無色定<span class=\"pc\">，</span>是謂世間善法之事<span class=\"pc\">。</span>彼則</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179018\"></a><span class=\"t\" l=\"0179c22\" w=\"14\">何</span><span class=\"t\" l=\"0179c22\" w=\"15\">謂度</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c23\">T08n0222_p0179c23</span><span class=\"t\" l=\"0179c23\" w=\"1\">世之法<span class=\"pc\">？</span>四意止<span class=\"pc\">、</span>四意斷<span class=\"pc\">、</span>四神足<span class=\"pc\">、</span>五根<span class=\"pc\">、</span>五力<span class=\"pc\">、</span>七</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c24\">T08n0222_p0179c24</span><span class=\"t\" l=\"0179c24\" w=\"1\">覺意<span class=\"pc\">、</span>八由行<span class=\"pc\">，</span>及三脫門<span class=\"pc\">——</span>空<span class=\"pc\">、</span>無</span><span class='star'>[＊]</span><span class=\"t\" l=\"0179c24\" w=\"12\">想<span class=\"pc\">、</span>無願<span class=\"pc\">——</span>無他</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c25\">T08n0222_p0179c25</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179019\"></a><span class=\"t\" l=\"0179c25\" w=\"1\">特</span><span class=\"t\" l=\"0179c25\" w=\"2\">異<span class=\"pc\">。</span>及差別者<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0179020\"></a><span class=\"t\" l=\"0179c25\" w=\"7\">謂</span><span class=\"t\" l=\"0179c25\" w=\"8\">根<span class=\"pc\">、</span>異根及諸別根所念</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c26\">T08n0222_p0179c26</span><span class=\"t\" l=\"0179c26\" w=\"1\">所行三昧<span class=\"pc\">，</span>無念所行志趣三昧<span class=\"pc\">，</span>無念無行</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c27\">T08n0222_p0179c27</span><span class=\"t\" l=\"0179c27\" w=\"1\">三昧<span class=\"pc\">，</span>以慧解脫其心安詳<span class=\"pc\">，</span>所念隨順八解</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c28\">T08n0222_p0179c28</span><span class=\"t\" l=\"0179c28\" w=\"1\">脫門<span class=\"pc\">。</span>何等為八<span class=\"pc\">？</span>見諸色色<span class=\"pc\">，</span>是為第一脫</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0179c29\">T08n0222_p0179c29</span><span class=\"t\" l=\"0179c29\" w=\"1\">門<span class=\"pc\">。</span>內無色想而外見色<span class=\"pc\">，</span>雖處於空而不解</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a01\">T08n0222_p0180a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv08p0180\"></a><span class=\"t\" l=\"0180a01\" w=\"1\">脫<span class=\"pc\">，</span>則不能越一切諸想<span class=\"pc\">，</span>是為第二脫門<span class=\"pc\">。</span>得</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a02\">T08n0222_p0180a02</span><span class=\"t\" l=\"0180a02\" w=\"1\">於眾想在於根本<span class=\"pc\">，</span>無有若干眾多之念<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a03\">T08n0222_p0180a03</span><span class=\"t\" l=\"0180a03\" w=\"1\">為第三脫門<span class=\"pc\">。</span>行於無量虛空<span class=\"pc\">，</span>虛空成就<span class=\"pc\">，</span>是為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a04\">T08n0222_p0180a04</span><span class=\"t\" l=\"0180a04\" w=\"1\">第四脫門<span class=\"pc\">。</span>悉得越度一切虛空<span class=\"pc\">，</span>虛空之智在</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a05\">T08n0222_p0180a05</span><span class=\"t\" l=\"0180a05\" w=\"1\">於無量識慧之行而為成就<span class=\"pc\">，</span>是為第五脫門<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a06\">T08n0222_p0180a06</span><span class=\"t\" l=\"0180a06\" w=\"1\">皆得越度無量慧智之天<span class=\"pc\">，</span>而處無有</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180001\"></a><span class=\"t\" l=\"0180a06\" w=\"15\">不量<span class=\"pc\">，</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a07\">T08n0222_p0180a07</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180002\"></a><span class=\"t\" l=\"0180a07\" w=\"1\">量</span><span class=\"t\" l=\"0180a07\" w=\"2\">之慧成就成行<span class=\"pc\">，</span>是為第六脫門<span class=\"pc\">。</span>而悉越</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a08\">T08n0222_p0180a08</span><span class=\"t\" l=\"0180a08\" w=\"1\">度一切<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180003\"></a><span class=\"t\" l=\"0180a08\" w=\"4\">不用無量</span><span class=\"t\" l=\"0180a08\" w=\"8\">之慧<span class=\"pc\">，</span>在於有想成就之行<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a09\">T08n0222_p0180a09</span><span class=\"t\" l=\"0180a09\" w=\"1\">是為第七脫門<span class=\"pc\">。</span>而</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180004\"></a><span class=\"t\" l=\"0180a09\" w=\"8\">悉</span><span class=\"t\" l=\"0180a09\" w=\"9\">越度一切有想無想<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a10\">T08n0222_p0180a10</span><span class=\"t\" l=\"0180a10\" w=\"1\">悉蠲諸想安寂然行<span class=\"pc\">，</span>是為第八脫門<span class=\"pc\">。</span>而不復</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a11\">T08n0222_p0180a11</span><span class=\"t\" l=\"0180a11\" w=\"1\">禪<span class=\"pc\">，</span>亦不學定<span class=\"pc\">，</span>漸漸進前入於三昧<span class=\"pc\">。</span>何謂</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180005\"></a><span class=\"t\" l=\"0180a11\" w=\"16\">漸</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a12\">T08n0222_p0180a12</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0577.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0180a12\" w=\"1\">前入三昧乎<span class=\"pc\">？</span>寂然於欲<span class=\"pc\">，</span>蠲除眾惡不善之法<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a13\">T08n0222_p0180a13</span><span class=\"t\" l=\"0180a13\" w=\"1\">有想有行寂</span><span class='star'>[＊]</span><span class=\"t\" l=\"0180a13\" w=\"6\">寞得安<span class=\"pc\">，</span>行第一禪<span class=\"pc\">。</span>除於想念<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a14\">T08n0222_p0180a14</span><span class=\"t\" l=\"0180a14\" w=\"1\">無想無念<span class=\"pc\">，</span>其內安詳寂然得安<span class=\"pc\">，</span>行第二禪<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a15\">T08n0222_p0180a15</span><span class=\"t\" l=\"0180a15\" w=\"1\">常行安隱無有瑕<span class=\"pc\">，</span>所造立行不違聖賢</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180006\"></a><span class=\"t\" l=\"0180a15\" w=\"16\">而</span><span class=\"t\" l=\"0180a15\" w=\"17\">歡</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a16\">T08n0222_p0180a16</span><span class=\"t\" l=\"0180a16\" w=\"1\">喜安<span class=\"pc\">，</span>行第三禪<span class=\"pc\">。</span>斷苦除安前所曾更<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180007\"></a><span class=\"t\" l=\"0180a16\" w=\"15\">意</span><span class=\"t\" l=\"0180a16\" w=\"16\">安</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a17\">T08n0222_p0180a17</span><span class=\"t\" l=\"0180a17\" w=\"1\">意患諸可不可悉以滅盡<span class=\"pc\">，</span>無苦無安其志寂</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a18\">T08n0222_p0180a18</span><span class=\"t\" l=\"0180a18\" w=\"1\">然志於清淨<span class=\"pc\">，</span>行第四禪<span class=\"pc\">。</span>應時悉度一切色想<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a19\">T08n0222_p0180a19</span><span class=\"t\" l=\"0180a19\" w=\"1\">除所集眾想之念<span class=\"pc\">，</span>無復若干諸想之思<span class=\"pc\">，</span>在於</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a20\">T08n0222_p0180a20</span><span class=\"t\" l=\"0180a20\" w=\"1\">無量虛空之慧具足之行<span class=\"pc\">。</span>悉度一切諸虛空</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a21\">T08n0222_p0180a21</span><span class=\"t\" l=\"0180a21\" w=\"1\">之慧<span class=\"pc\">，</span>在於無量識慧具足之行<span class=\"pc\">。</span>悉度一切無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a22\">T08n0222_p0180a22</span><span class=\"t\" l=\"0180a22\" w=\"1\">量識慧之行<span class=\"pc\">，</span>在於無有無量不用慧具足之</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a23\">T08n0222_p0180a23</span><span class=\"t\" l=\"0180a23\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">。</span>悉度一切無量不用慧已<span class=\"pc\">，</span>在於有想無想</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a24\">T08n0222_p0180a24</span><span class=\"t\" l=\"0180a24\" w=\"1\">無量之處具足之行<span class=\"pc\">，</span>悉度一切有想無想無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a25\">T08n0222_p0180a25</span><span class=\"t\" l=\"0180a25\" w=\"1\">量行已<span class=\"pc\">，</span>已蠲諸想成寂滅行<span class=\"pc\">，</span>度於我所<span class=\"pc\">、</span>非我</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a26\">T08n0222_p0180a26</span><span class=\"t\" l=\"0180a26\" w=\"1\">所<span class=\"pc\">，</span>無苦<span class=\"pc\">、</span>無樂<span class=\"pc\">，</span>一切所更<span class=\"pc\">，</span>苦<span class=\"pc\">、</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180008\"></a><span class=\"t\" l=\"0180a26\" w=\"11\">習</span><span class=\"t\" l=\"0180a26\" w=\"12\"><span class=\"pc\">、</span>盡<span class=\"pc\">、</span>道<span class=\"pc\">，</span>四意止<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a27\">T08n0222_p0180a27</span><span class=\"t\" l=\"0180a27\" w=\"1\">四意斷<span class=\"pc\">、</span>四神足<span class=\"pc\">、</span>五根<span class=\"pc\">、</span>五力<span class=\"pc\">、</span>七覺意<span class=\"pc\">、</span>八由行<span class=\"pc\">，</span>至</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a28\">T08n0222_p0180a28</span><span class=\"t\" l=\"0180a28\" w=\"1\">無所有<span class=\"pc\">、</span>自然之空<span class=\"pc\">。</span>怛薩阿竭十力<span class=\"pc\">、</span>四無所畏<span class=\"pc\">、</span>四</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180a29\">T08n0222_p0180a29</span><span class=\"t\" l=\"0180a29\" w=\"1\">分別</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180009\"></a><span class=\"t\" l=\"0180a29\" w=\"3\">辯</span><span class=\"t\" l=\"0180a29\" w=\"4\"><span class=\"pc\">、</span>十八不共諸佛之法<span class=\"pc\">。</span>何謂為法諸漏</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b01\">T08n0222_p0180b01</span><span class=\"t\" l=\"0180b01\" w=\"1\">未盡<span class=\"pc\">？</span>五陰諸事<span class=\"pc\">、</span>十二諸入<span class=\"pc\">、</span>十八諸種<span class=\"pc\">、</span>十二因</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b02\">T08n0222_p0180b02</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0577.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0180b02\" w=\"1\">緣<span class=\"pc\">，</span>四禪<span class=\"pc\">、</span>四等心<span class=\"pc\">、</span>四無色定<span class=\"pc\">，</span>是謂諸漏不盡法<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b03\">T08n0222_p0180b03</span><span class=\"t\" l=\"0180b03\" w=\"1\">何謂無漏之法<span class=\"pc\">？</span>謂四意止<span class=\"pc\">、</span>四意斷<span class=\"pc\">、</span>四神足<span class=\"pc\">、</span>五</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b04\">T08n0222_p0180b04</span><span class=\"t\" l=\"0180b04\" w=\"1\">根<span class=\"pc\">、</span>五力<span class=\"pc\">、</span>七覺意<span class=\"pc\">、</span>八由行<span class=\"pc\">，</span>十種力<span class=\"pc\">、</span>四無所畏<span class=\"pc\">、</span>四</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b05\">T08n0222_p0180b05</span><span class=\"t\" l=\"0180b05\" w=\"1\">分別</span><a class='noteAnchor star' href='#n0180009' data-star-no='9-1'></a><span class=\"t\" l=\"0180b05\" w=\"3\">辯</span><span class=\"t\" l=\"0180b05\" w=\"4\"><span class=\"pc\">、</span>十八不共諸佛之法<span class=\"pc\">，</span>是謂無漏之法<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b06\">T08n0222_p0180b06</span><span class=\"t\" l=\"0180b06\" w=\"1\">何謂有為之法<span class=\"pc\">？</span>欲界<span class=\"pc\">、</span>色界<span class=\"pc\">、</span>無色界<span class=\"pc\">，</span>及其餘事</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b07\">T08n0222_p0180b07</span><span class=\"t\" l=\"0180b07\" w=\"1\">不能分別<span class=\"pc\">，</span>不盡其原諸法之本<span class=\"pc\">。</span>此復何謂<span class=\"pc\">？</span>四</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b08\">T08n0222_p0180b08</span><span class=\"t\" l=\"0180b08\" w=\"1\">意止<span class=\"pc\">、</span>四意斷<span class=\"pc\">、</span>四神足<span class=\"pc\">、</span>五根<span class=\"pc\">、</span>五力<span class=\"pc\">、</span>七覺意<span class=\"pc\">、</span>八由行<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b09\">T08n0222_p0180b09</span><span class=\"t\" l=\"0180b09\" w=\"1\">十種力<span class=\"pc\">、</span>四無所畏<span class=\"pc\">、</span>四分別</span><a class='noteAnchor star' href='#n0180009' data-star-no='9-2'></a><span class=\"t\" l=\"0180b09\" w=\"11\">辯</span><span class=\"t\" l=\"0180b09\" w=\"12\"><span class=\"pc\">、</span>十八不共諸佛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b10\">T08n0222_p0180b10</span><span class=\"t\" l=\"0180b10\" w=\"1\">之法<span class=\"pc\">，</span>是謂有為之法<span class=\"pc\">。</span>何謂無為之法<span class=\"pc\">？</span>其法</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b11\">T08n0222_p0180b11</span><span class=\"t\" l=\"0180b11\" w=\"1\">不起不滅<span class=\"pc\">，</span>亦無所作<span class=\"pc\">、</span>亦無所住<span class=\"pc\">，</span>無有異</span><a class='noteAnchor star' href='#n0179008' data-star-no='8-1'></a><span class=\"t\" l=\"0180b11\" w=\"16\">義</span><span class=\"t\" l=\"0180b11\" w=\"17\"><span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b12\">T08n0222_p0180b12</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180010\"></a><span class=\"t\" l=\"0180b12\" w=\"1\">婬</span><span class=\"t\" l=\"0180b12\" w=\"2\"><span class=\"pc\">、</span>怒<span class=\"pc\">、</span>癡盡<span class=\"pc\">，</span>則為無本<span class=\"pc\">。</span>其無本者則無異法<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b13\">T08n0222_p0180b13</span><span class=\"t\" l=\"0180b13\" w=\"1\">其於法界於寂然<span class=\"pc\">，</span>其審本際<span class=\"pc\">，</span>是謂無為之法<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b14\">T08n0222_p0180b14</span><span class=\"t\" l=\"0180b14\" w=\"1\">何謂怨敵之法<span class=\"pc\">？</span>四禪<span class=\"pc\">、</span>四等心<span class=\"pc\">、</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180011\"></a><span class=\"t\" l=\"0180b14\" w=\"12\">四</span><span class=\"t\" l=\"0180b14\" w=\"13\">無色定<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b15\">T08n0222_p0180b15</span><span class=\"t\" l=\"0180b15\" w=\"1\">謂怨敵之法<span class=\"pc\">。</span>何謂無怨敵法<span class=\"pc\">？</span>四意止<span class=\"pc\">、</span>四意斷<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b16\">T08n0222_p0180b16</span><span class=\"t\" l=\"0180b16\" w=\"1\">四神足<span class=\"pc\">、</span>五根<span class=\"pc\">、</span>五力<span class=\"pc\">、</span>七覺意<span class=\"pc\">、</span>八由行<span class=\"pc\">，</span>十種力<span class=\"pc\">、</span>四</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b17\">T08n0222_p0180b17</span><span class=\"t\" l=\"0180b17\" w=\"1\">無所畏<span class=\"pc\">、</span>四分別</span><a class='noteAnchor star' href='#n0180009' data-star-no='9-3'></a><span class=\"t\" l=\"0180b17\" w=\"7\">辯</span><span class=\"t\" l=\"0180b17\" w=\"8\"><span class=\"pc\">、</span>十八不共諸佛之法<span class=\"pc\">，</span>是謂</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b18\">T08n0222_p0180b18</span><span class=\"t\" l=\"0180b18\" w=\"1\">無怨敵法<span class=\"pc\">。</span>彼時菩薩於己身想空無所著之</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b19\">T08n0222_p0180b19</span><span class=\"t\" l=\"0180b19\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">，</span>了無所著而不可動<span class=\"pc\">，</span>於一切法所向法門</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b20\">T08n0222_p0180b20</span><span class=\"t\" l=\"0180b20\" w=\"1\">而無有二<span class=\"pc\">，</span>悉不覺了一切諸法<span class=\"pc\">，</span>由不動搖<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b21\">T08n0222_p0180b21</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0577.c\"></a><p><span class='lineInfo' line='0180b21'></span><span class=\"t\" l=\"0180b21\" w=\"1\">須菩提白佛言<span class=\"pc\">：「</span>云何<span class=\"pc\">，</span>天中天<span class=\"pc\">！</span>何因名菩薩為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b22\">T08n0222_p0180b22</span><span class=\"t\" l=\"0180b22\" w=\"1\">摩訶薩乎<span class=\"pc\">？</span>何故正號摩訶薩<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0180b22'></span><span class=\"t\" l=\"0180b22\" w=\"12\">佛告須菩提<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b23\">T08n0222_p0180b23</span><span class=\"t\" l=\"0180b23\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>摩訶薩者<span class=\"pc\">，</span>除諸積聚得至究竟<span class=\"pc\">，</span>而為最尊有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b24\">T08n0222_p0180b24</span><span class=\"t\" l=\"0180b24\" w=\"1\">所成就<span class=\"pc\">，</span>以故名曰摩訶薩<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0180b24'></span><span class=\"t\" l=\"0180b24\" w=\"11\">須菩提白佛言<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b25\">T08n0222_p0180b25</span><span class=\"t\" l=\"0180b25\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>唯<span class=\"pc\">，</span>天中天<span class=\"pc\">！</span>所謂摩訶薩者<span class=\"pc\">，</span>離於積聚而得究</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b26\">T08n0222_p0180b26</span><span class=\"t\" l=\"0180b26\" w=\"1\">竟<span class=\"pc\">。</span>其於菩薩摩訶薩而為最尊有所成就<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b27\">T08n0222_p0180b27</span><p><span class='lineInfo' line='0180b27'></span><span class=\"t\" l=\"0180b27\" w=\"1\">佛告須菩提<span class=\"pc\">：「</span>摩訶薩者<span class=\"pc\">，</span>諸所積聚為種姓</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b28\">T08n0222_p0180b28</span><span class=\"t\" l=\"0180b28\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>八等之人<span class=\"pc\">：</span>須陀洹<span class=\"pc\">、</span>斯陀含<span class=\"pc\">、</span>阿那含<span class=\"pc\">、</span>阿羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180b29\">T08n0222_p0180b29</span><span class=\"t\" l=\"0180b29\" w=\"1\">漢<span class=\"pc\">、</span>辟支佛<span class=\"pc\">、</span>初發意菩薩<span class=\"pc\">、</span>至阿惟越致地住者<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c01\">T08n0222_p0180c01</span><span class=\"t\" l=\"0180c01\" w=\"1\">其摩訶薩者<span class=\"pc\">，</span>於是積聚究竟之中為菩薩行<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c02\">T08n0222_p0180c02</span><span class=\"t\" l=\"0180c02\" w=\"1\">於中</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180012\"></a><span class=\"t\" l=\"0180c02\" w=\"3\">最</span><span class=\"t\" l=\"0180c02\" w=\"4\">尊有所成就<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩遊處其中<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c03\">T08n0222_p0180c03</span><span class=\"t\" l=\"0180c03\" w=\"1\">心如金剛有所興發<span class=\"pc\">。</span>其摩訶薩於諸積聚究</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c04\">T08n0222_p0180c04</span><span class=\"t\" l=\"0180c04\" w=\"1\">竟之中而為最尊有所成就<span class=\"pc\">，</span>是則名曰為摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c05\">T08n0222_p0180c05</span><span class=\"t\" l=\"0180c05\" w=\"1\">訶薩<span class=\"pc\">！」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0180c05'></span><span class=\"t\" l=\"0180c05\" w=\"3\">須菩提白佛言<span class=\"pc\">：「</span>唯<span class=\"pc\">，</span>天中天<span class=\"pc\">！</span>何謂心如</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c06\">T08n0222_p0180c06</span><span class=\"t\" l=\"0180c06\" w=\"1\">金剛<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0180c06'></span><span class=\"t\" l=\"0180c06\" w=\"3\">世尊告須菩提<span class=\"pc\">：「</span>菩薩摩訶薩發心如是<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c07\">T08n0222_p0180c07</span><span class=\"t\" l=\"0180c07\" w=\"1\">在於生死無有限量<span class=\"pc\">，</span>被僧那鎧<span class=\"pc\">，</span>一切所有捨</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c08\">T08n0222_p0180c08</span><span class=\"t\" l=\"0180c08\" w=\"1\">而不捨<span class=\"pc\">，</span>吾當</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180013\"></a><span class=\"t\" l=\"0180c08\" w=\"6\">等心</span><span class=\"t\" l=\"0180c08\" w=\"8\">於此一切眾生之類<span class=\"pc\">，</span>發平</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c09\">T08n0222_p0180c09</span><span class=\"t\" l=\"0180c09\" w=\"1\">等志<span class=\"pc\">：『</span>一切眾生<span class=\"pc\">，</span>當以三乘而般泥曰<span class=\"pc\">；</span>滅度</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c10\">T08n0222_p0180c10</span><span class=\"t\" l=\"0180c10\" w=\"1\">一切眾生類已<span class=\"pc\">，</span>亦無有人般泥曰者<span class=\"pc\">。</span>吾當覺</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c11\">T08n0222_p0180c11</span><span class=\"t\" l=\"0180c11\" w=\"1\">了一切諸法而無所起<span class=\"pc\">，</span>而當親近薩芸若慧<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c12\">T08n0222_p0180c12</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0578.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0180c12\" w=\"1\">心常存在六波羅蜜行<span class=\"pc\">，</span>悉當普學在所歸慧<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c13\">T08n0222_p0180c13</span><span class=\"t\" l=\"0180c13\" w=\"1\">學當具足<span class=\"pc\">，</span>當分別覺一乘之法<span class=\"pc\">。</span>又當曉了不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c14\">T08n0222_p0180c14</span><span class=\"t\" l=\"0180c14\" w=\"1\">可計</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180014\"></a><span class=\"t\" l=\"0180c14\" w=\"3\">從</span><span class=\"t\" l=\"0180c14\" w=\"4\">所入音聲<span class=\"pc\">。』</span>學此諸法<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c15\">T08n0222_p0180c15</span><span class=\"t\" l=\"0180c15\" w=\"1\">訶薩發金剛心<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩所住之處而得</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c16\">T08n0222_p0180c16</span><span class=\"t\" l=\"0180c16\" w=\"1\">究竟<span class=\"pc\">，</span>而為最尊有所成就<span class=\"pc\">。</span>彼無顛倒<span class=\"pc\">、</span>亦無所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c17\">T08n0222_p0180c17</span><span class=\"t\" l=\"0180c17\" w=\"1\">得<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0180c17'></span><span class=\"t\" l=\"0180c17\" w=\"2\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩發心如是<span class=\"pc\">：『</span>其有眾生<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c18\">T08n0222_p0180c18</span><span class=\"t\" l=\"0180c18\" w=\"1\">在於地獄<span class=\"pc\">、</span>餓鬼<span class=\"pc\">、</span>畜生<span class=\"pc\">，</span>勤苦毒痛考掠之處<span class=\"pc\">，</span>吾</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c19\">T08n0222_p0180c19</span><span class=\"t\" l=\"0180c19\" w=\"1\">為此類忍勤苦患<span class=\"pc\">，</span>令得安</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180015\"></a><span class=\"t\" l=\"0180c19\" w=\"11\">隱</span><span class=\"t\" l=\"0180c19\" w=\"12\"><span class=\"pc\">。』</span>彼菩薩摩訶</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c20\">T08n0222_p0180c20</span><span class=\"t\" l=\"0180c20\" w=\"1\">薩當發此心<span class=\"pc\">：『</span>吾身為一一人故<span class=\"pc\">，</span>在於地獄</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c21\">T08n0222_p0180c21</span><span class=\"t\" l=\"0180c21\" w=\"1\">受勤苦痛考掠之毒<span class=\"pc\">，</span>百千</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180016\"></a><span class=\"t\" l=\"0180c21\" w=\"11\">億</span><span class=\"t\" l=\"0180c21\" w=\"12\">姟諸劫之數不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c22\">T08n0222_p0180c22</span><span class=\"t\" l=\"0180c22\" w=\"1\">以為劇<span class=\"pc\">，</span>當令彼人至於無餘泥洹之界而得</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c23\">T08n0222_p0180c23</span><span class=\"t\" l=\"0180c23\" w=\"1\">滅度<span class=\"pc\">。</span>以是方便<span class=\"pc\">，</span>一一人故眾生之類<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180017\"></a><span class=\"t\" l=\"0180c23\" w=\"15\">更</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c24\">T08n0222_p0180c24</span><span class=\"t\" l=\"0180c24\" w=\"1\">若干苦終不休息<span class=\"pc\">，</span>各令人人至於無餘泥洹</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c25\">T08n0222_p0180c25</span><span class=\"t\" l=\"0180c25\" w=\"1\">之界而得滅度<span class=\"pc\">。</span>然後吾身能為</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180018\"></a><span class=\"t\" l=\"0180c25\" w=\"13\">他</span><span class=\"t\" l=\"0180c25\" w=\"14\">故</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0180019\"></a><span class=\"t\" l=\"0180c25\" w=\"15\">殖</span><span class=\"t\" l=\"0180c25\" w=\"16\">眾</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c26\">T08n0222_p0180c26</span><span class=\"t\" l=\"0180c26\" w=\"1\">德本<span class=\"pc\">，</span>於億千劫<span class=\"pc\">，</span>逮得阿耨多羅三耶三菩阿</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c27\">T08n0222_p0180c27</span><span class=\"t\" l=\"0180c27\" w=\"1\">惟三佛<span class=\"pc\">。』</span>是為<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩發金剛心<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c28\">T08n0222_p0180c28</span><span class=\"t\" l=\"0180c28\" w=\"1\">其摩訶薩所住之處<span class=\"pc\">，</span>於諸積聚而得究竟<span class=\"pc\">，</span>而</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0180c29\">T08n0222_p0180c29</span><span class=\"t\" l=\"0180c29\" w=\"1\">為最尊有所成就<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0180c29'></span><span class=\"t\" l=\"0180c29\" w=\"8\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a01\">T08n0222_p0181a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv08p0181\"></a><span class=\"t\" l=\"0181a01\" w=\"1\">常當修建微妙之心<span class=\"pc\">，</span>當以此心令諸眾生得</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a02\">T08n0222_p0181a02</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0578.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0181a02\" w=\"1\">至尊處<span class=\"pc\">。</span>彼菩薩摩訶薩所謂微妙心者<span class=\"pc\">，</span>從初</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a03\">T08n0222_p0181a03</span><span class=\"t\" l=\"0181a03\" w=\"1\">發意<span class=\"pc\">，</span>未曾起生婬欲之心<span class=\"pc\">、</span>亦復不起瞋恚之</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a04\">T08n0222_p0181a04</span><span class=\"t\" l=\"0181a04\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">、</span>亦復不生愚癡之心<span class=\"pc\">，</span>心無所起<span class=\"pc\">，</span>不發聲</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a05\">T08n0222_p0181a05</span><span class=\"t\" l=\"0181a05\" w=\"1\">聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛心<span class=\"pc\">。</span>是為<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩修</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181001\"></a><span class=\"t\" l=\"0181a05\" w=\"17\">建</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a06\">T08n0222_p0181a06</span><span class=\"t\" l=\"0181a06\" w=\"1\">微妙之心<span class=\"pc\">，</span>令諸眾生而為最尊有所成就<span class=\"pc\">，</span>亦</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a07\">T08n0222_p0181a07</span><span class=\"t\" l=\"0181a07\" w=\"1\">無所念<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181a07'></span><span class=\"t\" l=\"0181a07\" w=\"4\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩常當建心</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a08\">T08n0222_p0181a08</span><span class=\"t\" l=\"0181a08\" w=\"1\">令不動搖<span class=\"pc\">。</span>彼菩薩摩訶薩心不動已<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181002\"></a><span class=\"t\" l=\"0181a08\" w=\"15\">所</span><span class=\"t\" l=\"0181a08\" w=\"16\">思惟</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a09\">T08n0222_p0181a09</span><span class=\"t\" l=\"0181a09\" w=\"1\">薩芸若心亦不念<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩心不動</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a10\">T08n0222_p0181a10</span><span class=\"t\" l=\"0181a10\" w=\"1\">搖<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181a10'></span><span class=\"t\" l=\"0181a10\" w=\"2\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩志在一切眾生</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a11\">T08n0222_p0181a11</span><span class=\"t\" l=\"0181a11\" w=\"1\">之類<span class=\"pc\">，</span>欲令獲安<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩於眾生建立安</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a12\">T08n0222_p0181a12</span><span class=\"t\" l=\"0181a12\" w=\"1\">已<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181003\"></a><span class=\"t\" l=\"0181a12\" w=\"2\">欲</span><span class=\"t\" l=\"0181a12\" w=\"3\">諸群萌不捨三乘<span class=\"pc\">，</span>亦無所念<span class=\"pc\">，</span>無所輕</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a13\">T08n0222_p0181a13</span><span class=\"t\" l=\"0181a13\" w=\"1\">慢<span class=\"pc\">。</span>是為<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩建立安心於諸</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a14\">T08n0222_p0181a14</span><span class=\"t\" l=\"0181a14\" w=\"1\">眾生<span class=\"pc\">。</span>是為須菩提菩薩摩訶薩行般若波羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a15\">T08n0222_p0181a15</span><span class=\"t\" l=\"0181a15\" w=\"1\">蜜<span class=\"pc\">，</span>令諸眾生至於最尊有所成就<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181a15'></span><span class=\"t\" l=\"0181a15\" w=\"14\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>須菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a16\">T08n0222_p0181a16</span><span class=\"t\" l=\"0181a16\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩當愛於法喜<span class=\"pc\">、</span>法樂<span class=\"pc\">、</span>法精進為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a17\">T08n0222_p0181a17</span><span class=\"t\" l=\"0181a17\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">。</span>彼何謂愛法<span class=\"pc\">？</span>若於諸法而無所畏<span class=\"pc\">、</span>無</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181004\"></a><span class=\"t\" l=\"0181a17\" w=\"16\">所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a18\">T08n0222_p0181a18</span><span class=\"t\" l=\"0181a18\" w=\"1\">破壞<span class=\"pc\">，</span>是謂愛法<span class=\"pc\">。</span>何謂喜法<span class=\"pc\">？</span>志樂</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181005\"></a><span class=\"t\" l=\"0181a18\" w=\"13\">經</span><span class=\"t\" l=\"0181a18\" w=\"14\">典<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a19\">T08n0222_p0181a19</span><span class=\"t\" l=\"0181a19\" w=\"1\">離所樂<span class=\"pc\">，</span>是謂喜法<span class=\"pc\">。</span>彼何謂樂法<span class=\"pc\">？</span>思惟於法</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a20\">T08n0222_p0181a20</span><span class=\"t\" l=\"0181a20\" w=\"1\">多<span class=\"pc\">，</span>所分別而令廣</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181006\"></a><span class=\"t\" l=\"0181a20\" w=\"8\">聞</span><span class=\"t\" l=\"0181a20\" w=\"9\"><span class=\"pc\">，</span>是謂樂法<span class=\"pc\">。</span>是為<span class=\"pc\">，</span>須菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a21\">T08n0222_p0181a21</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0578.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0181a21\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>謂摩訶薩於</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a22\">T08n0222_p0181a22</span><span class=\"t\" l=\"0181a22\" w=\"1\">諸積聚而為究竟<span class=\"pc\">，</span>而為最尊有所成就<span class=\"pc\">，</span>無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a23\">T08n0222_p0181a23</span><span class=\"t\" l=\"0181a23\" w=\"1\">顛倒亦無所得<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181a23'></span><span class=\"t\" l=\"0181a23\" w=\"7\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a24\">T08n0222_p0181a24</span><span class=\"t\" l=\"0181a24\" w=\"1\">般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>住於內空<span class=\"pc\">，</span>住於外空<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_1\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0181a24\" w=\"14\">住</span></span><span class=\"t\" l=\"0181a24\" w=\"15\">內外空</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a25\">T08n0222_p0181a25</span><span class=\"t\" l=\"0181a25\" w=\"1\">亦無內外<span class=\"pc\">，</span>至無所有<span class=\"pc\">，</span>自然之空<span class=\"pc\">。</span>謂摩訶薩於</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a26\">T08n0222_p0181a26</span><span class=\"t\" l=\"0181a26\" w=\"1\">諸積聚而得究竟<span class=\"pc\">，</span>而為最尊有所成就<span class=\"pc\">，</span>無所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a27\">T08n0222_p0181a27</span><span class=\"t\" l=\"0181a27\" w=\"1\">顛倒亦無所得<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181a27'></span><span class=\"t\" l=\"0181a27\" w=\"7\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a28\">T08n0222_p0181a28</span><span class=\"t\" l=\"0181a28\" w=\"1\">般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>住四意止<span class=\"pc\">、</span>四意斷<span class=\"pc\">、</span>四神足<span class=\"pc\">、</span>五根<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181a29\">T08n0222_p0181a29</span><span class=\"t\" l=\"0181a29\" w=\"1\">五力<span class=\"pc\">、</span>七覺意<span class=\"pc\">、</span>八由行<span class=\"pc\">，</span>十種力<span class=\"pc\">、</span>四無所畏<span class=\"pc\">、</span>四分</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b01\">T08n0222_p0181b01</span><span class=\"t\" l=\"0181b01\" w=\"1\">別</span><a class='noteAnchor star' href='#n0180009' data-star-no='9-4'></a><span class=\"t\" l=\"0181b01\" w=\"2\">辯</span><span class=\"t\" l=\"0181b01\" w=\"3\"><span class=\"pc\">、</span>十八不共諸佛之法<span class=\"pc\">。</span>住於此法<span class=\"pc\">，</span>謂摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b02\">T08n0222_p0181b02</span><span class=\"t\" l=\"0181b02\" w=\"1\">訶薩於諸積聚</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181007\"></a><span class=\"t\" l=\"0181b02\" w=\"7\">逮</span><span class=\"t\" l=\"0181b02\" w=\"8\">得究竟<span class=\"pc\">，</span>而為最尊而所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b03\">T08n0222_p0181b03</span><span class=\"t\" l=\"0181b03\" w=\"1\">成就<span class=\"pc\">，</span>不為顛倒亦無所得<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181b03'></span><span class=\"t\" l=\"0181b03\" w=\"11\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b04\">T08n0222_p0181b04</span><span class=\"t\" l=\"0181b04\" w=\"1\">薩摩訶薩建立住金剛三昧<span class=\"pc\">，</span>越度</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181008\"></a><span class=\"t\" l=\"0181b04\" w=\"14\">過</span><span class=\"t\" l=\"0181b04\" w=\"15\">於無量</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b05\">T08n0222_p0181b05</span><span class=\"t\" l=\"0181b05\" w=\"1\">空慧<span class=\"pc\">、</span>無量識慧<span class=\"pc\">、</span>無量不用慧<span class=\"pc\">、</span>無量有想無想<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b06\">T08n0222_p0181b06</span><span class=\"t\" l=\"0181b06\" w=\"1\">至於虛空無為<span class=\"pc\">，</span>無色<span class=\"pc\">、</span>戒<span class=\"pc\">、</span>定<span class=\"pc\">、</span>慧<span class=\"pc\">、</span>解脫知見品三昧</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b07\">T08n0222_p0181b07</span><span class=\"t\" l=\"0181b07\" w=\"1\">之定<span class=\"pc\">，</span>住度三昧<span class=\"pc\">。</span>謂摩訶薩於諸積聚逮得究</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b08\">T08n0222_p0181b08</span><span class=\"t\" l=\"0181b08\" w=\"1\">竟<span class=\"pc\">，</span>而為最尊有所成就<span class=\"pc\">，</span>不在顛倒<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181b08'></span><span class=\"t\" l=\"0181b08\" w=\"14\">佛言<span class=\"pc\">：「</span>須</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b09\">T08n0222_p0181b09</span><span class=\"t\" l=\"0181b09\" w=\"1\">菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩住</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181009\"></a><span class=\"t\" l=\"0181b09\" w=\"9\">於</span><span class=\"t\" l=\"0181b09\" w=\"10\">法已<span class=\"pc\">，</span>在於積聚</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181010\"></a><span class=\"t\" l=\"0181b09\" w=\"16\">逮</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b10\">T08n0222_p0181b10</span><span class=\"t\" l=\"0181b10\" w=\"1\">得究竟<span class=\"pc\">，</span>而為最尊所成就故<span class=\"pc\">，</span>謂摩訶薩為摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b11\">T08n0222_p0181b11</span><span class=\"t\" l=\"0181b11\" w=\"1\">訶薩<span class=\"pc\">！」</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181011\"></a>◎</p>\n</div><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b12\">T08n0222_p0181b12</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0579.a\"></a><div class=\"div-pin\"><mulu class='pin' s='12 等無等品'/><p data-head-level=\"1\" class=\"head\">◎<a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181012\"></a><span class='star'>[＊]</span><span class=\"t\" l=\"0181b12\" w=\"1\">摩訶般若波羅</span><span class='star'>[＊]</span><span class=\"t\" l=\"0181b12\" w=\"7\">蜜</span><span class=\"t\" l=\"0181b12\" w=\"8\">等無等品第十二</span></p><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b13\">T08n0222_p0181b13</span><p><span class='lineInfo' line='0181b13'></span><span class=\"t\" l=\"0181b13\" w=\"1\">爾時<span class=\"pc\">，</span>賢者舍利弗白佛<span class=\"pc\">：「</span>唯<span class=\"pc\">，</span>天中天<span class=\"pc\">！</span>我為堪任</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b14\">T08n0222_p0181b14</span><span class=\"t\" l=\"0181b14\" w=\"1\">講摩訶薩義乎<span class=\"pc\">？</span>所因謂何為摩訶薩者<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181b14'></span><span class=\"t\" l=\"0181b14\" w=\"16\">世尊</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b15\">T08n0222_p0181b15</span><span class=\"t\" l=\"0181b15\" w=\"1\">告言<span class=\"pc\">：「</span>應講之耳<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181b15'></span><span class=\"t\" l=\"0181b15\" w=\"7\">舍利弗言<span class=\"pc\">：「</span>棄</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181013\"></a><span class=\"t\" l=\"0181b15\" w=\"12\">損</span><span class=\"t\" l=\"0181b15\" w=\"13\">一切所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b16\">T08n0222_p0181b16</span><span class=\"t\" l=\"0181b16\" w=\"1\">見<span class=\"pc\">，</span>吾我見<span class=\"pc\">、</span>人壽命見<span class=\"pc\">，</span>凡夫之事<span class=\"pc\">，</span>有志含血</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b17\">T08n0222_p0181b17</span><span class=\"t\" l=\"0181b17\" w=\"1\">有作</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181014\"></a><span class=\"t\" l=\"0181b17\" w=\"3\">無作</span><span class=\"t\" l=\"0181b17\" w=\"5\"><span class=\"pc\">、</span>常見無見<span class=\"pc\">、</span>陰見<span class=\"pc\">、</span>種見<span class=\"pc\">、</span>諸衰入見<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b18\">T08n0222_p0181b18</span><span class=\"t\" l=\"0181b18\" w=\"1\">虛見實見<span class=\"pc\">、</span>十二因緣見<span class=\"pc\">，</span>四意止<span class=\"pc\">、</span>四意斷<span class=\"pc\">、</span>四神</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b19\">T08n0222_p0181b19</span><span class=\"t\" l=\"0181b19\" w=\"1\">足<span class=\"pc\">、</span>五根<span class=\"pc\">、</span>五力<span class=\"pc\">、</span>七覺意<span class=\"pc\">、</span>八由行見<span class=\"pc\">，</span>十種力<span class=\"pc\">、</span>四無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b20\">T08n0222_p0181b20</span><span class=\"t\" l=\"0181b20\" w=\"1\">所畏<span class=\"pc\">、</span>四分別辯<span class=\"pc\">、</span>十八不共諸佛之法<span class=\"pc\">。</span>若復覩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b21\">T08n0222_p0181b21</span><span class=\"t\" l=\"0181b21\" w=\"1\">見教</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181015\"></a><span class=\"t\" l=\"0181b21\" w=\"3\">化</span><span class=\"t\" l=\"0181b21\" w=\"4\">眾生<span class=\"pc\">、</span>覩見佛土清淨莊嚴<span class=\"pc\">、</span>見於佛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b22\">T08n0222_p0181b22</span><span class=\"t\" l=\"0181b22\" w=\"1\">道<span class=\"pc\">、</span>觀覩於覺<span class=\"pc\">、</span>見轉法輪<span class=\"pc\">，</span>皆悉蠲除如此諸見<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b23\">T08n0222_p0181b23</span><span class=\"t\" l=\"0181b23\" w=\"1\">而為說法<span class=\"pc\">，</span>以故名曰為摩訶薩摩訶薩義也<span class=\"pc\">！」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b24\">T08n0222_p0181b24</span><p><span class='lineInfo' line='0181b24'></span><span class=\"t\" l=\"0181b24\" w=\"1\">須菩提謂舍利弗<span class=\"pc\">：「</span>何故<span class=\"pc\">，</span>賢者<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b25\">T08n0222_p0181b25</span><span class=\"t\" l=\"0181b25\" w=\"1\">而見於色痛痒思想生死識<span class=\"pc\">，</span>眼耳鼻</span><a class='noteAnchor star' href='#n0178006' data-star-no='6-2'></a><span class=\"t\" l=\"0181b25\" w=\"15\">舌</span><span class=\"t\" l=\"0181b25\" w=\"16\">身意<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b26\">T08n0222_p0181b26</span><span class=\"t\" l=\"0181b26\" w=\"1\">色聲香味細滑法<span class=\"pc\">，</span>吾我<span class=\"pc\">、</span>人<span class=\"pc\">、</span>壽命<span class=\"pc\">，</span>四種<span class=\"pc\">、</span>衰<span class=\"pc\">、</span>入<span class=\"pc\">、</span>十</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b27\">T08n0222_p0181b27</span><span class=\"t\" l=\"0181b27\" w=\"1\">八種<span class=\"pc\">，</span>四意止<span class=\"pc\">、</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181016\"></a><span class=\"t\" l=\"0181b27\" w=\"6\">意</span><span class=\"t\" l=\"0181b27\" w=\"7\">斷<span class=\"pc\">、</span>神足<span class=\"pc\">、</span>五根<span class=\"pc\">、</span>五力<span class=\"pc\">、</span>七覺意<span class=\"pc\">、</span>八</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b28\">T08n0222_p0181b28</span><span class=\"t\" l=\"0181b28\" w=\"1\">由行<span class=\"pc\">，</span>十種力<span class=\"pc\">、</span>四無所畏<span class=\"pc\">、</span>四分別辯<span class=\"pc\">、</span>十八不共</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181b29\">T08n0222_p0181b29</span><span class=\"t\" l=\"0181b29\" w=\"1\">諸佛之法<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181b29'></span><span class=\"t\" l=\"0181b29\" w=\"5\">舍利弗答曰<span class=\"pc\">：「</span>賢者<span class=\"pc\">！</span>且聽<span class=\"pc\">。</span>此菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c01\">T08n0222_p0181c01</span><span class=\"t\" l=\"0181c01\" w=\"1\">摩訶薩行般若波羅蜜無漚惒拘舍羅<span class=\"pc\">，</span>已遭</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c02\">T08n0222_p0181c02</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0579.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0181c02\" w=\"1\">遇色而興發見<span class=\"pc\">，</span>謂可致得<span class=\"pc\">；</span>痛痒思想生死</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181017\"></a><span class=\"t\" l=\"0181c02\" w=\"17\">識</span><span class=\"t\" l=\"0181c02\" w=\"18\"><span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c03\">T08n0222_p0181c03</span><span class=\"t\" l=\"0181c03\" w=\"1\">而興發見<span class=\"pc\">，</span>謂可致得<span class=\"pc\">；</span>眼耳鼻</span><a class='noteAnchor star' href='#n0178006' data-star-no='6-3'></a><span class=\"t\" l=\"0181c03\" w=\"12\">舌</span><span class=\"t\" l=\"0181c03\" w=\"13\">身意<span class=\"pc\">，</span>色</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c04\">T08n0222_p0181c04</span><span class=\"t\" l=\"0181c04\" w=\"1\">聲香味細滑法<span class=\"pc\">，</span>吾我<span class=\"pc\">、</span>人<span class=\"pc\">、</span>壽命<span class=\"pc\">，</span>四種<span class=\"pc\">、</span>衰<span class=\"pc\">、</span>入<span class=\"pc\">、</span>十八</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c05\">T08n0222_p0181c05</span><span class=\"t\" l=\"0181c05\" w=\"1\">種<span class=\"pc\">，</span>三十七品<span class=\"pc\">，</span>十種力<span class=\"pc\">、</span>四無所畏<span class=\"pc\">、</span>四分別辯<span class=\"pc\">、</span>十</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c06\">T08n0222_p0181c06</span><span class=\"t\" l=\"0181c06\" w=\"1\">八不共諸佛之法<span class=\"pc\">，</span>已遭遇此以興發諸見<span class=\"pc\">，</span>謂</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c07\">T08n0222_p0181c07</span><span class=\"t\" l=\"0181c07\" w=\"1\">有可得<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩遊於其中行般若波羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c08\">T08n0222_p0181c08</span><span class=\"t\" l=\"0181c08\" w=\"1\">蜜<span class=\"pc\">，</span>以漚惒拘舍羅除是諸見而為說法<span class=\"pc\">，</span>令</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c09\">T08n0222_p0181c09</span><span class=\"t\" l=\"0181c09\" w=\"1\">離顛倒<span class=\"pc\">，</span>不求所獲<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181c09'></span><span class=\"t\" l=\"0181c09\" w=\"8\">須菩提白佛言<span class=\"pc\">：「</span>唯<span class=\"pc\">，</span>天中天<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c10\">T08n0222_p0181c10</span><span class=\"t\" l=\"0181c10\" w=\"1\">我應堪任說摩訶薩號摩訶薩義之所趣乎<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c11\">T08n0222_p0181c11</span><p><span class='lineInfo' line='0181c11'></span><span class=\"t\" l=\"0181c11\" w=\"1\">世尊告曰<span class=\"pc\">：「</span>應說之耳<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181c11'></span><span class=\"t\" l=\"0181c11\" w=\"9\"><span class=\"pc\">「</span>如我心解<span class=\"pc\">，</span>承世尊旨<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c12\">T08n0222_p0181c12</span><span class=\"t\" l=\"0181c12\" w=\"1\">菩薩心者<span class=\"pc\">，</span>等無所等<span class=\"pc\">、</span>無怨敵心<span class=\"pc\">。</span>諸聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c13\">T08n0222_p0181c13</span><span class=\"t\" l=\"0181c13\" w=\"1\">佛心所不能及<span class=\"pc\">。</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>則薩芸若心無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c14\">T08n0222_p0181c14</span><span class=\"t\" l=\"0181c14\" w=\"1\">有諸漏亦無因緣<span class=\"pc\">。</span>假使如是薩芸若心無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c15\">T08n0222_p0181c15</span><span class=\"t\" l=\"0181c15\" w=\"1\">諸漏亦無因緣<span class=\"pc\">，</span>則於彼心而無所著<span class=\"pc\">，</span>故曰摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c16\">T08n0222_p0181c16</span><span class=\"t\" l=\"0181c16\" w=\"1\">訶薩<span class=\"pc\">。</span>摩訶薩<span class=\"pc\">，</span>假號也<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181c16'></span><span class=\"t\" l=\"0181c16\" w=\"9\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>何</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c17\">T08n0222_p0181c17</span><span class=\"t\" l=\"0181c17\" w=\"1\">所菩薩摩訶薩者<span class=\"pc\">？</span>所謂心者<span class=\"pc\">，</span>等無</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181018\"></a><span class=\"t\" l=\"0181c17\" w=\"14\">所</span><span class=\"t\" l=\"0181c17\" w=\"15\">等<span class=\"pc\">，</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c18\">T08n0222_p0181c18</span><span class=\"t\" l=\"0181c18\" w=\"1\">怨敵心<span class=\"pc\">。</span>諸聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛心所不能及<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181c18'></span><span class=\"t\" l=\"0181c18\" w=\"15\">須菩提</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c19\">T08n0222_p0181c19</span><span class=\"t\" l=\"0181c19\" w=\"1\">謂舍利弗<span class=\"pc\">：「</span>仁舍利弗<span class=\"pc\">！</span>是菩薩摩訶薩從初發</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c20\">T08n0222_p0181c20</span><span class=\"t\" l=\"0181c20\" w=\"1\">意<span class=\"pc\">，</span>未曾見法起者滅者<span class=\"pc\">、</span>無所懷來<span class=\"pc\">、</span>不增不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c21\">T08n0222_p0181c21</span><span class=\"t\" l=\"0181c21\" w=\"1\">減<span class=\"pc\">、</span>無有塵垢亦無結恨<span class=\"pc\">。</span>假使<span class=\"pc\">，</span>賢者<span class=\"pc\">！</span>不起不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c22\">T08n0222_p0181c22</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0579.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0181c22\" w=\"1\">滅<span class=\"pc\">、</span>無所懷來<span class=\"pc\">、</span>不增不減<span class=\"pc\">、</span>無有塵垢亦無結恨<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c23\">T08n0222_p0181c23</span><span class=\"t\" l=\"0181c23\" w=\"1\">彼無聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛心<span class=\"pc\">，</span>無菩薩心<span class=\"pc\">，</span>亦無佛心<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c24\">T08n0222_p0181c24</span><span class=\"t\" l=\"0181c24\" w=\"1\">舍利弗<span class=\"pc\">！</span>是為菩薩摩訶薩心<span class=\"pc\">，</span>等無所等<span class=\"pc\">，</span>心無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c25\">T08n0222_p0181c25</span><span class=\"t\" l=\"0181c25\" w=\"1\">怨敵<span class=\"pc\">。</span>聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛心所不能及<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181c25'></span><span class=\"t\" l=\"0181c25\" w=\"13\">舍利弗謂須</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c26\">T08n0222_p0181c26</span><span class=\"t\" l=\"0181c26\" w=\"1\">菩提<span class=\"pc\">：「</span>唯<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>仁莫但講聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛心所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c27\">T08n0222_p0181c27</span><span class=\"t\" l=\"0181c27\" w=\"1\">不能及<span class=\"pc\">。</span>心不著聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛<span class=\"pc\">，</span>當復不著於色</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c28\">T08n0222_p0181c28</span><span class=\"t\" l=\"0181c28\" w=\"1\">所求<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0181019\"></a><span class=\"t\" l=\"0181c28\" w=\"3\">痛</span><span class=\"t\" l=\"0181c28\" w=\"4\">痒思想生死識所求<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0181c28'></span><span class=\"t\" l=\"0181c28\" w=\"12\">答曰<span class=\"pc\">：「</span>如是<span class=\"pc\">，</span>舍</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0181c29\">T08n0222_p0181c29</span><span class=\"t\" l=\"0181c29\" w=\"1\">利弗<span class=\"pc\">！</span>實不著色痛痒思想生死識<span class=\"pc\">，</span>亦不著眼</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a01\">T08n0222_p0182a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv08p0182\"></a><span class=\"t\" l=\"0182a01\" w=\"1\">耳鼻</span><a class='noteAnchor star' href='#n0178006' data-star-no='6-4'></a><span class=\"t\" l=\"0182a01\" w=\"3\">舌</span><span class=\"t\" l=\"0182a01\" w=\"4\">身意<span class=\"pc\">，</span>色聲香味細滑法<span class=\"pc\">，</span>不著十八種<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a02\">T08n0222_p0182a02</span><span class=\"t\" l=\"0182a02\" w=\"1\">諸衰<span class=\"pc\">、</span>入<span class=\"pc\">、</span>十二因緣<span class=\"pc\">，</span>不著四意止<span class=\"pc\">、</span>四意斷<span class=\"pc\">、</span>四神</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a03\">T08n0222_p0182a03</span><span class=\"t\" l=\"0182a03\" w=\"1\">足<span class=\"pc\">、</span>五根<span class=\"pc\">、</span>五力<span class=\"pc\">、</span>七覺意<span class=\"pc\">、</span>八由行<span class=\"pc\">，</span>不著十種力<span class=\"pc\">、</span>四</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a04\">T08n0222_p0182a04</span><span class=\"t\" l=\"0182a04\" w=\"1\">無所畏<span class=\"pc\">、</span>四分別辯<span class=\"pc\">、</span>十八不共諸佛之法<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182a04'></span><span class=\"t\" l=\"0182a04\" w=\"16\">舍利</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a05\">T08n0222_p0182a05</span><span class=\"t\" l=\"0182a05\" w=\"1\">弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>如向者須菩提之所講論<span class=\"pc\">：『</span>其薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a06\">T08n0222_p0182a06</span><span class=\"t\" l=\"0182a06\" w=\"1\">芸若心者<span class=\"pc\">，</span>無有諸漏<span class=\"pc\">，</span>亦無因緣<span class=\"pc\">。』</span>云何<span class=\"pc\">，</span>賢者<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a07\">T08n0222_p0182a07</span><span class=\"t\" l=\"0182a07\" w=\"1\">愚凡夫心<span class=\"pc\">，</span>不亦無漏<span class=\"pc\">、</span>無因緣乎<span class=\"pc\">？</span>本淨為空<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a08\">T08n0222_p0182a08</span><span class=\"t\" l=\"0182a08\" w=\"1\">至于聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛<span class=\"pc\">、</span>世尊心<span class=\"pc\">，</span>無有諸漏<span class=\"pc\">，</span>無有因</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a09\">T08n0222_p0182a09</span><span class=\"t\" l=\"0182a09\" w=\"1\">緣耶<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182a09'></span><span class=\"t\" l=\"0182a09\" w=\"3\">答曰<span class=\"pc\">：「</span>如是<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182a09'></span><span class=\"t\" l=\"0182a09\" w=\"7\">舍利弗又問須菩提<span class=\"pc\">：「</span>色亦</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a10\">T08n0222_p0182a10</span><span class=\"t\" l=\"0182a10\" w=\"1\">不為無漏乎<span class=\"pc\">？</span>無因緣乎<span class=\"pc\">？</span>本淨空乎<span class=\"pc\">？</span>痛痒思</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a11\">T08n0222_p0182a11</span><span class=\"t\" l=\"0182a11\" w=\"1\">想生死識<span class=\"pc\">，</span>亦</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182001\"></a><span class=\"t\" l=\"0182a11\" w=\"6\">不</span><span class=\"t\" l=\"0182a11\" w=\"7\">為無</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182002\"></a><span class=\"t\" l=\"0182a11\" w=\"9\">漏</span><span class=\"t\" l=\"0182a11\" w=\"10\">乎<span class=\"pc\">？</span>無因緣乎<span class=\"pc\">？</span>本</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a12\">T08n0222_p0182a12</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0580.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0182a12\" w=\"1\">淨空乎<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182a12'></span><span class=\"t\" l=\"0182a12\" w=\"4\">答曰<span class=\"pc\">：「</span>如是<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182a12'></span><span class=\"t\" l=\"0182a12\" w=\"8\">舍利弗又問須菩提<span class=\"pc\">：「</span>眼</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a13\">T08n0222_p0182a13</span><span class=\"t\" l=\"0182a13\" w=\"1\">耳鼻</span><a class='noteAnchor star' href='#n0178006' data-star-no='6-5'></a><span class=\"t\" l=\"0182a13\" w=\"3\">舌</span><span class=\"t\" l=\"0182a13\" w=\"4\">身意<span class=\"pc\">，</span>色聲香味細滑法<span class=\"pc\">，</span>十八種<span class=\"pc\">，</span>四大<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a14\">T08n0222_p0182a14</span><span class=\"t\" l=\"0182a14\" w=\"1\">衰<span class=\"pc\">、</span>入<span class=\"pc\">、</span>十二因緣<span class=\"pc\">，</span>不為無漏<span class=\"pc\">、</span>無因緣<span class=\"pc\">、</span>本淨空乎<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a15\">T08n0222_p0182a15</span><span class=\"t\" l=\"0182a15\" w=\"1\">四意止<span class=\"pc\">、</span>四意斷<span class=\"pc\">、</span>四神足<span class=\"pc\">、</span>五根<span class=\"pc\">、</span>五力<span class=\"pc\">、</span>七覺意<span class=\"pc\">、</span>八由</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a16\">T08n0222_p0182a16</span><span class=\"t\" l=\"0182a16\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">，</span>不為無漏<span class=\"pc\">、</span>無因緣<span class=\"pc\">、</span>本淨空乎<span class=\"pc\">？</span>十種力<span class=\"pc\">、</span>四</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a17\">T08n0222_p0182a17</span><span class=\"t\" l=\"0182a17\" w=\"1\">無所畏<span class=\"pc\">、</span>四分別辯<span class=\"pc\">、</span>十八不共諸佛之法<span class=\"pc\">，</span>無為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a18\">T08n0222_p0182a18</span><span class=\"t\" l=\"0182a18\" w=\"1\">無漏<span class=\"pc\">、</span>無因緣<span class=\"pc\">、</span>本淨空乎<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182a18'></span><span class=\"t\" l=\"0182a18\" w=\"10\">答曰<span class=\"pc\">：「</span>如是<span class=\"pc\">。</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a19\">T08n0222_p0182a19</span><span class=\"t\" l=\"0182a19\" w=\"1\">誠如所云<span class=\"pc\">：『</span>愚凡夫心<span class=\"pc\">，</span>聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛心<span class=\"pc\">，</span>亦無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a20\">T08n0222_p0182a20</span><span class=\"t\" l=\"0182a20\" w=\"1\">漏<span class=\"pc\">，</span>亦無因緣<span class=\"pc\">，</span>本淨為空<span class=\"pc\">。</span>陰<span class=\"pc\">、</span>種<span class=\"pc\">、</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182003\"></a><span class=\"t\" l=\"0182a20\" w=\"12\">入</span><span class=\"t\" l=\"0182a20\" w=\"13\"><span class=\"pc\">、</span>四大<span class=\"pc\">、</span>十二因</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a21\">T08n0222_p0182a21</span><span class=\"t\" l=\"0182a21\" w=\"1\">緣<span class=\"pc\">、</span>三十七品<span class=\"pc\">，</span>十種力<span class=\"pc\">、</span>四無所畏<span class=\"pc\">、</span>四分別辯<span class=\"pc\">、</span>十</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a22\">T08n0222_p0182a22</span><span class=\"t\" l=\"0182a22\" w=\"1\">八不共諸佛之法<span class=\"pc\">、</span>亦無有漏<span class=\"pc\">、</span>亦無因緣<span class=\"pc\">、</span>本淨</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a23\">T08n0222_p0182a23</span><span class=\"t\" l=\"0182a23\" w=\"1\">為空<span class=\"pc\">。』」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182a23'></span><span class=\"t\" l=\"0182a23\" w=\"3\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>於此諸心當無所著<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a24\">T08n0222_p0182a24</span><span class=\"t\" l=\"0182a24\" w=\"1\">又復不當不著無色色乎<span class=\"pc\">？</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182004\"></a><span class=\"t\" l=\"0182a24\" w=\"11\">不當不著無</span><span class=\"t\" l=\"0182a24\" w=\"16\">痛痒</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a25\">T08n0222_p0182a25</span><span class=\"t\" l=\"0182a25\" w=\"1\">思想生死識</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182005\"></a><span class=\"t\" l=\"0182a25\" w=\"6\">識</span><span class=\"t\" l=\"0182a25\" w=\"7\">乎<span class=\"pc\">？</span>又<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>不當不著無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a26\">T08n0222_p0182a26</span><span class=\"t\" l=\"0182a26\" w=\"1\">意止意止乎<span class=\"pc\">？</span>無意斷意斷乎<span class=\"pc\">？</span>無神足神足乎<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a27\">T08n0222_p0182a27</span><span class=\"t\" l=\"0182a27\" w=\"1\">無五根五根乎<span class=\"pc\">？</span>無五力五力乎<span class=\"pc\">？</span>無七覺意七</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a28\">T08n0222_p0182a28</span><span class=\"t\" l=\"0182a28\" w=\"1\">覺意乎<span class=\"pc\">？</span>無八由行</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182006\"></a><span class=\"t\" l=\"0182a28\" w=\"8\">由</span><span class=\"t\" l=\"0182a28\" w=\"9\">行乎<span class=\"pc\">？</span>無十種力</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182007\"></a><span class=\"t\" l=\"0182a28\" w=\"15\">種</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182a29\">T08n0222_p0182a29</span><span class=\"t\" l=\"0182a29\" w=\"1\">力乎<span class=\"pc\">？</span>無四無所畏</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182008\"></a><span class=\"t\" l=\"0182a29\" w=\"8\">所</span><span class=\"t\" l=\"0182a29\" w=\"9\">畏乎<span class=\"pc\">？</span>無四分別辯</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182009\"></a><span class=\"t\" l=\"0182a29\" w=\"16\">分</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b01\">T08n0222_p0182b01</span><span class=\"t\" l=\"0182b01\" w=\"1\">別辯乎<span class=\"pc\">？</span>無十八不共</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182010\"></a><span class=\"t\" l=\"0182b01\" w=\"9\">不</span><span class=\"t\" l=\"0182b01\" w=\"10\">共乎<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182b01'></span><span class=\"t\" l=\"0182b01\" w=\"12\">須菩提答曰<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b02\">T08n0222_p0182b02</span><span class=\"t\" l=\"0182b02\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>如是<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>不當著無色色也<span class=\"pc\">，</span>不當著無痛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b03\">T08n0222_p0182b03</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0580.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0182b03\" w=\"1\">痒思想生死識</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182011\"></a><span class=\"t\" l=\"0182b03\" w=\"7\">識</span><span class=\"t\" l=\"0182b03\" w=\"8\">也<span class=\"pc\">，</span>不當著無眼耳鼻</span><a class='noteAnchor star' href='#n0178006' data-star-no='6-6'></a><span class=\"t\" l=\"0182b03\" w=\"16\">舌</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b04\">T08n0222_p0182b04</span><span class=\"t\" l=\"0182b04\" w=\"1\">身意</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182012\"></a><span class=\"t\" l=\"0182b04\" w=\"3\">意</span><span class=\"t\" l=\"0182b04\" w=\"4\">也<span class=\"pc\">，</span>不當著無色聲香味細滑法法</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b05\">T08n0222_p0182b05</span><span class=\"t\" l=\"0182b05\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">，</span>不當著無四大<span class=\"pc\">、</span>衰<span class=\"pc\">、</span>入入也<span class=\"pc\">，</span>不當著無十二</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b06\">T08n0222_p0182b06</span><span class=\"t\" l=\"0182b06\" w=\"1\">因緣緣也<span class=\"pc\">，</span>不當著無三十七品品也<span class=\"pc\">，</span>不當著</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b07\">T08n0222_p0182b07</span><span class=\"t\" l=\"0182b07\" w=\"1\">無十種力力也<span class=\"pc\">，</span>不當著無四無所畏畏也<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b08\">T08n0222_p0182b08</span><span class=\"t\" l=\"0182b08\" w=\"1\">當著無四分別辯辯也<span class=\"pc\">，</span>不當著無十八不共</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b09\">T08n0222_p0182b09</span><span class=\"t\" l=\"0182b09\" w=\"1\">諸佛之法法也<span class=\"pc\">。</span>如是<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>行般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b10\">T08n0222_p0182b10</span><span class=\"t\" l=\"0182b10\" w=\"1\">以是之故<span class=\"pc\">，</span>其道之心無怨敵心<span class=\"pc\">。</span>諸聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b11\">T08n0222_p0182b11</span><span class=\"t\" l=\"0182b11\" w=\"1\">佛心所不及也<span class=\"pc\">，</span>亦不想念聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛<span class=\"pc\">。</span>無所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b12\">T08n0222_p0182b12</span><span class=\"t\" l=\"0182b12\" w=\"1\">依</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182013\"></a><span class=\"t\" l=\"0182b12\" w=\"2\">猗</span><span class=\"t\" l=\"0182b12\" w=\"3\"><span class=\"pc\">，</span>不隨顛倒<span class=\"pc\">，</span>亦無所得<span class=\"pc\">，</span>是故</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182014\"></a><span class=\"t\" l=\"0182b12\" w=\"13\">逮</span><span class=\"t\" l=\"0182b12\" w=\"14\">成一切</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b13\">T08n0222_p0182b13</span><span class=\"t\" l=\"0182b13\" w=\"1\">諸法<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n</div><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b14\">T08n0222_p0182b14</span><div class=\"div-pin\"><mulu class='pin' s='13 大乘品'/><p data-head-level=\"1\" class=\"head\"><span class='star'>[＊]</span><span class=\"t\" l=\"0182b14\" w=\"1\">摩訶般若波羅</span><span class='star'>[＊]</span><span class=\"t\" l=\"0182b14\" w=\"7\">蜜</span><span class=\"t\" l=\"0182b14\" w=\"8\">大乘品第十三</span></p><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b15\">T08n0222_p0182b15</span><p><span class='lineInfo' line='0182b15'></span><span class=\"t\" l=\"0182b15\" w=\"1\">於是<span class=\"pc\">，</span>賢者分耨文陀尼弗白佛言<span class=\"pc\">：「</span>唯<span class=\"pc\">，</span>天中天<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b16\">T08n0222_p0182b16</span><span class=\"t\" l=\"0182b16\" w=\"1\">我應堪任講論摩訶薩號義之所趣乎<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182b16'></span><span class=\"t\" l=\"0182b16\" w=\"16\">世尊</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b17\">T08n0222_p0182b17</span><span class=\"t\" l=\"0182b17\" w=\"1\">曰<span class=\"pc\">：「</span>應所論也<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182b17'></span><span class=\"t\" l=\"0182b17\" w=\"6\">分耨文陀尼弗言<span class=\"pc\">：「</span>摩訶僧那</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b18\">T08n0222_p0182b18</span><span class=\"t\" l=\"0182b18\" w=\"1\">僧涅被大德鎧菩薩摩訶薩<span class=\"pc\">，</span>為摩訶衍<span class=\"pc\">，</span>志大</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b19\">T08n0222_p0182b19</span><span class=\"t\" l=\"0182b19\" w=\"1\">乘乎<span class=\"pc\">？</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182015\"></a><span class=\"t\" l=\"0182b19\" w=\"3\">彼</span><span class=\"t\" l=\"0182b19\" w=\"4\">其人者為乘大乘<span class=\"pc\">。</span>是故<span class=\"pc\">，</span>天中天<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b20\">T08n0222_p0182b20</span><span class=\"t\" l=\"0182b20\" w=\"1\">摩訶薩號摩訶薩也<span class=\"pc\">！」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182b20'></span><span class=\"t\" l=\"0182b20\" w=\"9\">舍利弗謂分耨文陀尼</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b21\">T08n0222_p0182b21</span><span class=\"t\" l=\"0182b21\" w=\"1\">弗<span class=\"pc\">：「</span>以何因緣<span class=\"pc\">，</span>謂菩薩摩訶薩為摩訶僧那僧</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b22\">T08n0222_p0182b22</span><span class=\"t\" l=\"0182b22\" w=\"1\">涅摩訶衍三</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182016\"></a><span class=\"t\" l=\"0182b22\" w=\"6\">拔</span><span class=\"t\" l=\"0182b22\" w=\"7\">致乎<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182b22'></span><span class=\"t\" l=\"0182b22\" w=\"9\">分</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182017\"></a><span class=\"t\" l=\"0182b22\" w=\"10\">褥</span><span class=\"t\" l=\"0182b22\" w=\"11\">答曰<span class=\"pc\">：「</span>於是<span class=\"pc\">，</span>賢</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b23\">T08n0222_p0182b23</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0580.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0182b23\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩<span class=\"pc\">，</span>不為學者<span class=\"pc\">、</span>獨人<span class=\"pc\">、</span>眾生之類</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b24\">T08n0222_p0182b24</span><span class=\"t\" l=\"0182b24\" w=\"1\">住檀波羅蜜有所施與也<span class=\"pc\">，</span>則為一切群萌之</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b25\">T08n0222_p0182b25</span><span class=\"t\" l=\"0182b25\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">，</span>住檀波羅蜜有所施與耳<span class=\"pc\">。</span>不為學者<span class=\"pc\">、</span>眾生<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b26\">T08n0222_p0182b26</span><span class=\"t\" l=\"0182b26\" w=\"1\">獨人住尸波羅蜜所獲禁戒<span class=\"pc\">，</span>則為一切群萌</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b27\">T08n0222_p0182b27</span><span class=\"t\" l=\"0182b27\" w=\"1\">之故<span class=\"pc\">，</span>住尸波羅蜜而獲禁戒耳<span class=\"pc\">。</span>不為學者<span class=\"pc\">、</span>眾</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b28\">T08n0222_p0182b28</span><span class=\"t\" l=\"0182b28\" w=\"1\">生<span class=\"pc\">、</span>獨人住羼提波羅蜜能有所忍<span class=\"pc\">，</span>則為一切</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182b29\">T08n0222_p0182b29</span><span class=\"t\" l=\"0182b29\" w=\"1\">群萌之故<span class=\"pc\">，</span>住羼提波羅蜜而行忍辱耳<span class=\"pc\">。</span>不為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c01\">T08n0222_p0182c01</span><span class=\"t\" l=\"0182c01\" w=\"1\">學者<span class=\"pc\">、</span>眾生<span class=\"pc\">、</span>獨人住惟逮波羅蜜而為精進<span class=\"pc\">，</span>則</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c02\">T08n0222_p0182c02</span><span class=\"t\" l=\"0182c02\" w=\"1\">為一切群萌之故<span class=\"pc\">，</span>住惟逮波羅蜜精進耳<span class=\"pc\">。</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c03\">T08n0222_p0182c03</span><span class=\"t\" l=\"0182c03\" w=\"1\">為學者<span class=\"pc\">、</span>眾生<span class=\"pc\">、</span>獨人住禪波羅蜜而不亂意<span class=\"pc\">，</span>則</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c04\">T08n0222_p0182c04</span><span class=\"t\" l=\"0182c04\" w=\"1\">為一切群萌之故<span class=\"pc\">，</span>住禪波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>為一心耳<span class=\"pc\">。</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c05\">T08n0222_p0182c05</span><span class=\"t\" l=\"0182c05\" w=\"1\">為學者<span class=\"pc\">、</span>眾生<span class=\"pc\">、</span>獨人住般若波羅蜜而行智慧<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c06\">T08n0222_p0182c06</span><span class=\"t\" l=\"0182c06\" w=\"1\">則為一切群萌之故<span class=\"pc\">，</span>住般若波羅蜜而遵智</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c07\">T08n0222_p0182c07</span><span class=\"t\" l=\"0182c07\" w=\"1\">慧耳<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩行般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>不為斷絕</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c08\">T08n0222_p0182c08</span><span class=\"t\" l=\"0182c08\" w=\"1\">群萌之類限量眾生</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182018\"></a><span class=\"t\" l=\"0182c08\" w=\"9\">被</span><span class=\"t\" l=\"0182c08\" w=\"10\">僧那鎧也<span class=\"pc\">——『</span>我當滅度</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c09\">T08n0222_p0182c09</span><span class=\"t\" l=\"0182c09\" w=\"1\">若干眾生<span class=\"pc\">，</span>不滅度若干眾生<span class=\"pc\">，</span>立若干人於佛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c10\">T08n0222_p0182c10</span><span class=\"t\" l=\"0182c10\" w=\"1\">道<span class=\"pc\">，</span>不立若干人於佛道<span class=\"pc\">。』</span>又菩薩摩訶薩則為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c11\">T08n0222_p0182c11</span><span class=\"t\" l=\"0182c11\" w=\"1\">一切群萌之類</span><a class='noteAnchor star' href='#n0182018' data-star-no='18-1'></a><span class=\"t\" l=\"0182c11\" w=\"7\">被</span><span class=\"t\" l=\"0182c11\" w=\"8\">僧那鎧而自惟行<span class=\"pc\">：『</span>吾身自</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c12\">T08n0222_p0182c12</span><span class=\"t\" l=\"0182c12\" w=\"1\">當具足成滿檀波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>勸助眾生<span class=\"pc\">！</span>令</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182019\"></a><span class=\"t\" l=\"0182c12\" w=\"15\">入</span><span class=\"t\" l=\"0182c12\" w=\"16\">一切</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c13\">T08n0222_p0182c13</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0581.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0182c13\" w=\"1\">業檀波羅蜜<span class=\"pc\">、</span>尸波羅蜜<span class=\"pc\">、</span>羼波羅蜜<span class=\"pc\">、</span>惟逮波羅蜜<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c14\">T08n0222_p0182c14</span><span class=\"t\" l=\"0182c14\" w=\"1\">禪波羅蜜<span class=\"pc\">、</span>般若波羅蜜<span class=\"pc\">。</span>吾身自當具足成行</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c15\">T08n0222_p0182c15</span><span class=\"t\" l=\"0182c15\" w=\"1\">般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>勸助眾生<span class=\"pc\">，</span>一切令入智度無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c16\">T08n0222_p0182c16</span><span class=\"t\" l=\"0182c16\" w=\"1\">極<span class=\"pc\">。』</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182c16'></span><span class=\"t\" l=\"0182c16\" w=\"2\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩假使行檀波</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c17\">T08n0222_p0182c17</span><span class=\"t\" l=\"0182c17\" w=\"1\">羅蜜<span class=\"pc\">，</span>所可施與<span class=\"pc\">，</span>一切皆為薩芸若遵修其心<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c18\">T08n0222_p0182c18</span><span class=\"t\" l=\"0182c18\" w=\"1\">以諸眾生而為伴侶<span class=\"pc\">，</span>是我子也<span class=\"pc\">，</span>猶以勸助阿</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c19\">T08n0222_p0182c19</span><span class=\"t\" l=\"0182c19\" w=\"1\">耨多羅三耶三菩<span class=\"pc\">。</span>是為<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c20\">T08n0222_p0182c20</span><span class=\"t\" l=\"0182c20\" w=\"1\">行般若波羅蜜</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182020\"></a><span class=\"t\" l=\"0182c20\" w=\"7\">僧那之</span><span class=\"t\" l=\"0182c20\" w=\"10\">鎧<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182c20'></span><span class=\"t\" l=\"0182c20\" w=\"11\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c21\">T08n0222_p0182c21</span><span class=\"t\" l=\"0182c21\" w=\"1\">薩摩訶薩行檀波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>所可施與<span class=\"pc\">，</span>為薩芸若</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c22\">T08n0222_p0182c22</span><span class=\"t\" l=\"0182c22\" w=\"1\">遵修其心<span class=\"pc\">，</span>所發心者<span class=\"pc\">，</span>不為勸助聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c23\">T08n0222_p0182c23</span><span class=\"t\" l=\"0182c23\" w=\"1\">地<span class=\"pc\">。</span>是為<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行檀波羅蜜</span><a class='noteAnchor star' href='#n0182018' data-star-no='18-2'></a><span class=\"t\" l=\"0182c23\" w=\"17\">被</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c24\">T08n0222_p0182c24</span><span class=\"t\" l=\"0182c24\" w=\"1\">僧那鎧<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182c24'></span><span class=\"t\" l=\"0182c24\" w=\"4\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行檀波羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c25\">T08n0222_p0182c25</span><span class=\"t\" l=\"0182c25\" w=\"1\">蜜<span class=\"pc\">，</span>所可施與<span class=\"pc\">，</span>為薩芸若遵修其心<span class=\"pc\">，</span>而常思</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c26\">T08n0222_p0182c26</span><span class=\"t\" l=\"0182c26\" w=\"1\">念護於禁戒<span class=\"pc\">、</span>無所犯負<span class=\"pc\">，</span>不以勸助聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c27\">T08n0222_p0182c27</span><span class=\"t\" l=\"0182c27\" w=\"1\">佛地<span class=\"pc\">，</span>逮得阿耨多羅三耶三菩<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c28\">T08n0222_p0182c28</span><span class=\"t\" l=\"0182c28\" w=\"1\">訶薩行尸波羅</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0182021\"></a><span class=\"t\" l=\"0182c28\" w=\"7\">蜜</span><a class='noteAnchor star' href='#n0182018' data-star-no='18-3'></a><span class=\"t\" l=\"0182c28\" w=\"8\">被</span><span class=\"t\" l=\"0182c28\" w=\"9\">僧那鎧<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0182c28'></span><span class=\"t\" l=\"0182c28\" w=\"12\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0182c29\">T08n0222_p0182c29</span><span class=\"t\" l=\"0182c29\" w=\"1\">菩薩摩訶薩行檀波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>所可施與<span class=\"pc\">，</span>為薩芸</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a01\">T08n0222_p0183a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv08p0183\"></a><span class=\"t\" l=\"0183a01\" w=\"1\">若遵修其心<span class=\"pc\">，</span>而常思念忍於諸法<span class=\"pc\">，</span>而以忍</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a02\">T08n0222_p0183a02</span><span class=\"t\" l=\"0183a02\" w=\"1\">辱勸勉眾生<span class=\"pc\">，</span>而為伴侶<span class=\"pc\">，</span>是我子也<span class=\"pc\">！</span>而以忍</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a03\">T08n0222_p0183a03</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0581.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0183a03\" w=\"1\">辱勸助<span class=\"pc\">，</span>不為聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛<span class=\"pc\">，</span>逮得阿耨多羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a04\">T08n0222_p0183a04</span><span class=\"t\" l=\"0183a04\" w=\"1\">三耶三菩<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0183001\"></a><span class=\"t\" l=\"0183a04\" w=\"5\">是</span><span class=\"t\" l=\"0183a04\" w=\"6\">為菩薩摩訶薩行羼波羅蜜</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a05\">T08n0222_p0183a05</span><a class='noteAnchor star' href='#n0182018' data-star-no='18-4'></a><span class=\"t\" l=\"0183a05\" w=\"1\">被</span><span class=\"t\" l=\"0183a05\" w=\"2\">僧那鎧<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183a05'></span><span class=\"t\" l=\"0183a05\" w=\"5\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行檀</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a06\">T08n0222_p0183a06</span><span class=\"t\" l=\"0183a06\" w=\"1\">波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>所可施與<span class=\"pc\">，</span>為薩芸若遵修其心<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a07\">T08n0222_p0183a07</span><span class=\"t\" l=\"0183a07\" w=\"1\">常奉精進不捨慇懃<span class=\"pc\">，</span>所行精進無有諸漏<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a08\">T08n0222_p0183a08</span><span class=\"t\" l=\"0183a08\" w=\"1\">不以勸助聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛<span class=\"pc\">，</span>逮得阿耨多羅三耶</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a09\">T08n0222_p0183a09</span><span class=\"t\" l=\"0183a09\" w=\"1\">三菩<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩行惟逮波羅蜜</span><a class='noteAnchor star' href='#n0182018' data-star-no='18-5'></a><span class=\"t\" l=\"0183a09\" w=\"16\">被</span><span class=\"t\" l=\"0183a09\" w=\"17\">僧</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a10\">T08n0222_p0183a10</span><span class=\"t\" l=\"0183a10\" w=\"1\">那鎧<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183a10'></span><span class=\"t\" l=\"0183a10\" w=\"3\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行檀波羅蜜<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a11\">T08n0222_p0183a11</span><span class=\"t\" l=\"0183a11\" w=\"1\">所可施與<span class=\"pc\">，</span>薩芸若遵修其心<span class=\"pc\">，</span>若布施者<span class=\"pc\">，</span>常一</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a12\">T08n0222_p0183a12</span><span class=\"t\" l=\"0183a12\" w=\"1\">其心無若干念<span class=\"pc\">，</span>唯業思惟薩芸若慧<span class=\"pc\">，</span>思惟不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a13\">T08n0222_p0183a13</span><span class=\"t\" l=\"0183a13\" w=\"1\">捨<span class=\"pc\">，</span>不聽聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛行<span class=\"pc\">，</span>逮得阿耨多羅三耶</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a14\">T08n0222_p0183a14</span><span class=\"t\" l=\"0183a14\" w=\"1\">三菩<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩行禪波羅蜜</span><a class='noteAnchor star' href='#n0182018' data-star-no='18-6'></a><span class=\"t\" l=\"0183a14\" w=\"15\">被</span><span class=\"t\" l=\"0183a14\" w=\"16\">僧那</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a15\">T08n0222_p0183a15</span><span class=\"t\" l=\"0183a15\" w=\"1\">鎧<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183a15'></span><span class=\"t\" l=\"0183a15\" w=\"2\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行檀波羅蜜<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a16\">T08n0222_p0183a16</span><span class=\"t\" l=\"0183a16\" w=\"1\">有所施與<span class=\"pc\">，</span>為薩芸若遵修其心<span class=\"pc\">，</span>常奉智慧離</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a17\">T08n0222_p0183a17</span><span class=\"t\" l=\"0183a17\" w=\"1\">於邪黠<span class=\"pc\">，</span>所業智慧開發一切<span class=\"pc\">，</span>無有諸漏<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a18\">T08n0222_p0183a18</span><span class=\"t\" l=\"0183a18\" w=\"1\">以勸助聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛地<span class=\"pc\">，</span>逮得阿耨多羅三耶</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a19\">T08n0222_p0183a19</span><span class=\"t\" l=\"0183a19\" w=\"1\">三菩<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩行般若波羅蜜</span><a class='noteAnchor star' href='#n0182018' data-star-no='18-7'></a><span class=\"t\" l=\"0183a19\" w=\"16\">被</span><span class=\"t\" l=\"0183a19\" w=\"17\">僧</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a20\">T08n0222_p0183a20</span><span class=\"t\" l=\"0183a20\" w=\"1\">那鎧<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183a20'></span><span class=\"t\" l=\"0183a20\" w=\"3\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行檀波羅蜜<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a21\">T08n0222_p0183a21</span><span class=\"t\" l=\"0183a21\" w=\"1\">所可施與<span class=\"pc\">，</span>為薩芸若遵修其心<span class=\"pc\">，</span>若施與者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a22\">T08n0222_p0183a22</span><span class=\"t\" l=\"0183a22\" w=\"1\">建幻化心無所施與<span class=\"pc\">，</span>亦無施者<span class=\"pc\">，</span>亦無受者<span class=\"pc\">。</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a23\">T08n0222_p0183a23</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0581.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0183a23\" w=\"1\">薩摩訶薩如是施者<span class=\"pc\">，</span>不為勸助聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a24\">T08n0222_p0183a24</span><span class=\"t\" l=\"0183a24\" w=\"1\">逮得阿耨多羅三耶三菩<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a25\">T08n0222_p0183a25</span><span class=\"t\" l=\"0183a25\" w=\"1\">行般若波羅蜜</span><a class='noteAnchor star' href='#n0182018' data-star-no='18-8'></a><span class=\"t\" l=\"0183a25\" w=\"7\">被</span><span class=\"t\" l=\"0183a25\" w=\"8\">僧那鎧<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183a25'></span><span class=\"t\" l=\"0183a25\" w=\"11\">分耨文陀尼弗謂</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a26\">T08n0222_p0183a26</span><span class=\"t\" l=\"0183a26\" w=\"1\">舍利弗<span class=\"pc\">：「</span>設使菩薩摩訶薩其心遵崇薩芸若<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a27\">T08n0222_p0183a27</span><span class=\"t\" l=\"0183a27\" w=\"1\">於諸波羅蜜無有想求亦無所得<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a28\">T08n0222_p0183a28</span><span class=\"t\" l=\"0183a28\" w=\"1\">摩訶薩僧那僧涅之謂也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183a28'></span><span class=\"t\" l=\"0183a28\" w=\"11\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183a29\">T08n0222_p0183a29</span><span class=\"t\" l=\"0183a29\" w=\"1\">摩訶薩行尸波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>其心遵崇在薩芸若<span class=\"pc\">，</span>而</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b01\">T08n0222_p0183b01</span><span class=\"t\" l=\"0183b01\" w=\"1\">以布施遵崇薩芸若心攝護眾生<span class=\"pc\">，</span>則以勸</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b02\">T08n0222_p0183b02</span><span class=\"t\" l=\"0183b02\" w=\"1\">助阿耨多羅三耶三菩心<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b03\">T08n0222_p0183b03</span><span class=\"t\" l=\"0183b03\" w=\"1\">行尸波羅蜜為檀波羅蜜<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183b03'></span><span class=\"t\" l=\"0183b03\" w=\"11\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b04\">T08n0222_p0183b04</span><span class=\"t\" l=\"0183b04\" w=\"1\">摩訶薩行尸波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>於此諸法無所忍者<span class=\"pc\">、</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b05\">T08n0222_p0183b05</span><span class=\"t\" l=\"0183b05\" w=\"1\">能忍者<span class=\"pc\">，</span>無所不忍<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩行尸波</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b06\">T08n0222_p0183b06</span><span class=\"t\" l=\"0183b06\" w=\"1\">羅蜜為羼波羅蜜<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183b06'></span><span class=\"t\" l=\"0183b06\" w=\"8\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b07\">T08n0222_p0183b07</span><span class=\"t\" l=\"0183b07\" w=\"1\">行尸波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>則自然發精進之事無有懈廢<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b08\">T08n0222_p0183b08</span><span class=\"t\" l=\"0183b08\" w=\"1\">是為菩薩摩訶薩行尸波羅蜜為惟逮波羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b09\">T08n0222_p0183b09</span><span class=\"t\" l=\"0183b09\" w=\"1\">蜜<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183b09'></span><span class=\"t\" l=\"0183b09\" w=\"2\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行尸波羅蜜<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b10\">T08n0222_p0183b10</span><span class=\"t\" l=\"0183b10\" w=\"1\">其心遵崇於薩芸若<span class=\"pc\">，</span>思惟所行<span class=\"pc\">，</span>不信聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b11\">T08n0222_p0183b11</span><span class=\"t\" l=\"0183b11\" w=\"1\">支佛心<span class=\"pc\">，</span>常一其心<span class=\"pc\">，</span>專思禪定無有眾亂<span class=\"pc\">，</span>是為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b12\">T08n0222_p0183b12</span><span class=\"t\" l=\"0183b12\" w=\"1\">菩薩摩訶薩行尸波羅蜜為禪波羅蜜<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183b12'></span><span class=\"t\" l=\"0183b12\" w=\"16\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b13\">T08n0222_p0183b13</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0582.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0183b13\" w=\"1\">舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行尸波羅蜜<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0183002\"></a><span class=\"t\" l=\"0183b13\" w=\"14\">建</span><span class=\"t\" l=\"0183b13\" w=\"15\">行一切</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b14\">T08n0222_p0183b14</span><span class=\"t\" l=\"0183b14\" w=\"1\">諸所有法<span class=\"pc\">，</span>觀念如幻<span class=\"pc\">，</span>亦不念戒<span class=\"pc\">，</span>亦無所得<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b15\">T08n0222_p0183b15</span><span class=\"t\" l=\"0183b15\" w=\"1\">信聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛心<span class=\"pc\">，</span>分別微妙智慧<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b16\">T08n0222_p0183b16</span><span class=\"t\" l=\"0183b16\" w=\"1\">摩訶薩行尸波羅蜜為般若波羅蜜<span class=\"pc\">。</span>如是<span class=\"pc\">，</span>舍</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b17\">T08n0222_p0183b17</span><span class=\"t\" l=\"0183b17\" w=\"1\">利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行尸波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>則為攝取<span class=\"pc\">，</span>皆</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b18\">T08n0222_p0183b18</span><span class=\"t\" l=\"0183b18\" w=\"1\">為具足諸波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>是為摩訶僧那僧涅之謂</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b19\">T08n0222_p0183b19</span><span class=\"t\" l=\"0183b19\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">！</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183b19'></span><span class=\"t\" l=\"0183b19\" w=\"2\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行羼波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b20\">T08n0222_p0183b20</span><span class=\"t\" l=\"0183b20\" w=\"1\">所施與<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0183003\"></a><span class=\"t\" l=\"0183b20\" w=\"4\">專</span><span class=\"t\" l=\"0183b20\" w=\"5\">崇發起薩芸若心<span class=\"pc\">，</span>不信聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b21\">T08n0222_p0183b21</span><span class=\"t\" l=\"0183b21\" w=\"1\">佛心<span class=\"pc\">，</span>普能忍辱而無結恨<span class=\"pc\">，</span>皆以勸助阿惟三</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b22\">T08n0222_p0183b22</span><span class=\"t\" l=\"0183b22\" w=\"1\">佛<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183b22'></span><span class=\"t\" l=\"0183b22\" w=\"2\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行惟逮波羅蜜<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b23\">T08n0222_p0183b23</span><span class=\"t\" l=\"0183b23\" w=\"1\">有所施與<span class=\"pc\">，</span>遵崇發起薩芸若心<span class=\"pc\">，</span>不信聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b24\">T08n0222_p0183b24</span><span class=\"t\" l=\"0183b24\" w=\"1\">支佛心<span class=\"pc\">，</span>常行精進不進不退<span class=\"pc\">，</span>逮得阿惟三佛<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b25\">T08n0222_p0183b25</span><p><span class='lineInfo' line='0183b25'></span><span class=\"t\" l=\"0183b25\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行禪波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>有所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b26\">T08n0222_p0183b26</span><span class=\"t\" l=\"0183b26\" w=\"1\">施與<span class=\"pc\">，</span>遵崇發起薩芸若心<span class=\"pc\">，</span>不信聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b27\">T08n0222_p0183b27</span><span class=\"t\" l=\"0183b27\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">，</span>其心常定不處於諸亂無亂<span class=\"pc\">、</span>不亂<span class=\"pc\">，</span>亦不見</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b28\">T08n0222_p0183b28</span><span class=\"t\" l=\"0183b28\" w=\"1\">亂<span class=\"pc\">、</span>不見定意<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183b28'></span><span class=\"t\" l=\"0183b28\" w=\"6\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行般</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183b29\">T08n0222_p0183b29</span><span class=\"t\" l=\"0183b29\" w=\"1\">若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>遵崇發起薩芸若心<span class=\"pc\">，</span>不信聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c01\">T08n0222_p0183c01</span><span class=\"t\" l=\"0183c01\" w=\"1\">支佛心<span class=\"pc\">，</span>其心恢大無所不通<span class=\"pc\">，</span>不在生死<span class=\"pc\">、</span>不在</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c02\">T08n0222_p0183c02</span><span class=\"t\" l=\"0183c02\" w=\"1\">滅度<span class=\"pc\">！</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183c02'></span><span class=\"t\" l=\"0183c02\" w=\"3\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩以無色定而</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c03\">T08n0222_p0183c03</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0582.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0183c03\" w=\"1\">行三昧<span class=\"pc\">，</span>不隨禪教而有所生<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c04\">T08n0222_p0183c04</span><span class=\"t\" l=\"0183c04\" w=\"1\">薩漚惒拘舍羅般若波羅蜜<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183c04'></span><span class=\"t\" l=\"0183c04\" w=\"12\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>假</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c05\">T08n0222_p0183c05</span><span class=\"t\" l=\"0183c05\" w=\"1\">使菩薩摩訶薩或行禪定<span class=\"pc\">、</span>若四等心<span class=\"pc\">，</span>其無色</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c06\">T08n0222_p0183c06</span><span class=\"t\" l=\"0183c06\" w=\"1\">定而以三昧<span class=\"pc\">，</span>不失禪定及四等心<span class=\"pc\">、</span>無色三昧<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c07\">T08n0222_p0183c07</span><span class=\"t\" l=\"0183c07\" w=\"1\">是為菩薩摩訶薩漚惒拘舍羅般若波羅蜜<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c08\">T08n0222_p0183c08</span><p><span class='lineInfo' line='0183c08'></span><span class=\"t\" l=\"0183c08\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩又修禪思<span class=\"pc\">，</span>行四等</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c09\">T08n0222_p0183c09</span><span class=\"t\" l=\"0183c09\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">、</span>無色三昧<span class=\"pc\">，</span>而在寂然<span class=\"pc\">；</span>有所觀見<span class=\"pc\">，</span>空<span class=\"pc\">、</span>無相<span class=\"pc\">、</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c10\">T08n0222_p0183c10</span><span class=\"t\" l=\"0183c10\" w=\"1\">願<span class=\"pc\">，</span>見斯然後<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩摩訶僧那僧</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c11\">T08n0222_p0183c11</span><span class=\"t\" l=\"0183c11\" w=\"1\">涅般若波羅蜜<span class=\"pc\">。</span>如是<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c12\">T08n0222_p0183c12</span><span class=\"t\" l=\"0183c12\" w=\"1\">摩訶僧那僧涅之謂也<span class=\"pc\">！</span>如是<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c13\">T08n0222_p0183c13</span><span class=\"t\" l=\"0183c13\" w=\"1\">訶薩設使被如此僧那<span class=\"pc\">，</span>八方上下諸佛世界</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c14\">T08n0222_p0183c14</span><span class=\"t\" l=\"0183c14\" w=\"1\">佛天中天<span class=\"pc\">，</span>所可宣揚微妙之教<span class=\"pc\">，</span>讚</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0183004\"></a><span class=\"t\" l=\"0183c14\" w=\"14\">頌</span><span class=\"t\" l=\"0183c14\" w=\"15\">功德申</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c15\">T08n0222_p0183c15</span><span class=\"t\" l=\"0183c15\" w=\"1\">暢其音<span class=\"pc\">，</span>於某世界有菩薩摩訶薩<span class=\"pc\">，</span>被大德鎧<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c16\">T08n0222_p0183c16</span><span class=\"t\" l=\"0183c16\" w=\"1\">教化眾生<span class=\"pc\">、</span>嚴淨佛土<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183c16'></span><span class=\"t\" l=\"0183c16\" w=\"9\">舍利弗問分耨文陀尼</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c17\">T08n0222_p0183c17</span><span class=\"t\" l=\"0183c17\" w=\"1\">弗<span class=\"pc\">：「</span>何謂菩薩摩訶</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0183005\"></a><span class=\"t\" l=\"0183c17\" w=\"8\">薩</span><span class=\"t\" l=\"0183c17\" w=\"9\">三</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0183006\"></a><span class=\"t\" l=\"0183c17\" w=\"10\">拔</span><span class=\"t\" l=\"0183c17\" w=\"11\">致等乘大乘<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0183c17'></span><span class=\"t\" l=\"0183c17\" w=\"16\">分</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c18\">T08n0222_p0183c18</span><span class=\"t\" l=\"0183c18\" w=\"1\">耨答曰<span class=\"pc\">：「</span>於是<span class=\"pc\">，</span>賢者<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩行六波羅蜜<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c19\">T08n0222_p0183c19</span><span class=\"t\" l=\"0183c19\" w=\"1\">寂除眾欲<span class=\"pc\">，</span>滅去諸惡不善之法<span class=\"pc\">，</span>順想有行而</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c20\">T08n0222_p0183c20</span><span class=\"t\" l=\"0183c20\" w=\"1\">處寂然<span class=\"pc\">，</span>存在安隱<span class=\"pc\">，</span>便能具足行第一禪<span class=\"pc\">。</span>已離</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c21\">T08n0222_p0183c21</span><span class=\"t\" l=\"0183c21\" w=\"1\">於欲無有眾惡<span class=\"pc\">，</span>蠲除眾想所可念者<span class=\"pc\">，</span>寂然安</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c22\">T08n0222_p0183c22</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0582.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0183c22\" w=\"1\">隱<span class=\"pc\">，</span>則能具足行第二禪<span class=\"pc\">。</span>除去眾想<span class=\"pc\">，</span>無念無想<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c23\">T08n0222_p0183c23</span><span class=\"t\" l=\"0183c23\" w=\"1\">而心自修如聖賢教<span class=\"pc\">，</span>不違明達得欣悅安<span class=\"pc\">，</span>則</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c24\">T08n0222_p0183c24</span><span class=\"t\" l=\"0183c24\" w=\"1\">便具足得第三禪<span class=\"pc\">。</span>除安去苦<span class=\"pc\">，</span>前所更歷善惡<span class=\"pc\">、</span>可</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c25\">T08n0222_p0183c25</span><span class=\"t\" l=\"0183c25\" w=\"1\">不可意<span class=\"pc\">，</span>無苦無樂而在寂然得欣悅安<span class=\"pc\">，</span>則便</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c26\">T08n0222_p0183c26</span><span class=\"t\" l=\"0183c26\" w=\"1\">具足第四之禪<span class=\"pc\">。</span>行四等心<span class=\"pc\">，</span>心常慈<span class=\"pc\">，</span>俱無怨<span class=\"pc\">、</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c27\">T08n0222_p0183c27</span><span class=\"t\" l=\"0183c27\" w=\"1\">結亦無顛倒<span class=\"pc\">，</span>廣大無邊遵善無量<span class=\"pc\">，</span>普諸世間<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c28\">T08n0222_p0183c28</span><span class=\"t\" l=\"0183c28\" w=\"1\">心之所行而不捨此<span class=\"pc\">；</span>悲<span class=\"pc\">、</span>喜<span class=\"pc\">、</span>護心<span class=\"pc\">，</span>亦復如是<span class=\"pc\">。</span>護</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0183c29\">T08n0222_p0183c29</span><span class=\"t\" l=\"0183c29\" w=\"1\">心常俱<span class=\"pc\">，</span>無怨無結亦無顛倒<span class=\"pc\">，</span>廣大無邊遵善</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a01\">T08n0222_p0184a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv08p0184\"></a><span class=\"t\" l=\"0184a01\" w=\"1\">無量<span class=\"pc\">，</span>普諸世間<span class=\"pc\">，</span>心之所行而不捨此<span class=\"pc\">。</span>是為菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a02\">T08n0222_p0184a02</span><span class=\"t\" l=\"0184a02\" w=\"1\">薩摩訶薩禪思<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩以此禪思行四</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a03\">T08n0222_p0184a03</span><span class=\"t\" l=\"0184a03\" w=\"1\">等心<span class=\"pc\">，</span>以此瑞應行三昧定<span class=\"pc\">，</span>行斯已後<span class=\"pc\">，</span>皆以</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a04\">T08n0222_p0184a04</span><span class=\"t\" l=\"0184a04\" w=\"1\">勸助薩芸若慧<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩六波羅蜜</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a05\">T08n0222_p0184a05</span><span class=\"t\" l=\"0184a05\" w=\"1\">檀波羅蜜之本<span class=\"pc\">；</span>尸波羅蜜<span class=\"pc\">、</span>羼波羅蜜<span class=\"pc\">、</span>惟逮波</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a06\">T08n0222_p0184a06</span><span class=\"t\" l=\"0184a06\" w=\"1\">羅蜜<span class=\"pc\">、</span>禪波羅蜜<span class=\"pc\">、</span>般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>皆各各如是<span class=\"pc\">。</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a07\">T08n0222_p0184a07</span><span class=\"t\" l=\"0184a07\" w=\"1\">為菩薩摩訶薩僧那僧涅之謂也<span class=\"pc\">！</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0184a07'></span><span class=\"t\" l=\"0184a07\" w=\"14\"><span class=\"pc\">「</span>復</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0184001\"></a><span class=\"t\" l=\"0184a07\" w=\"15\">次</span><span class=\"t\" l=\"0184a07\" w=\"16\"><span class=\"pc\">，</span>舍利</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a08\">T08n0222_p0184a08</span><span class=\"t\" l=\"0184a08\" w=\"1\">弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩與慈心俱<span class=\"pc\">，</span>廣遠弘普而無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a09\">T08n0222_p0184a09</span><span class=\"t\" l=\"0184a09\" w=\"1\">二<span class=\"pc\">、</span>無有邊</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0184002\"></a><span class=\"t\" l=\"0184a09\" w=\"5\">崖</span><span class=\"t\" l=\"0184a09\" w=\"6\"><span class=\"pc\">、</span>無有結<span class=\"pc\">，</span>而無有斯在於一處<span class=\"pc\">。</span>信</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a10\">T08n0222_p0184a10</span><span class=\"t\" l=\"0184a10\" w=\"1\">第一<span class=\"pc\">、</span>第二<span class=\"pc\">、</span>第三<span class=\"pc\">、</span>第四<span class=\"pc\">，</span>亦復如是<span class=\"pc\">。</span>至下無際<span class=\"pc\">，</span>上</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a11\">T08n0222_p0184a11</span><span class=\"t\" l=\"0184a11\" w=\"1\">去無限<span class=\"pc\">，</span>八方上下無不周遍<span class=\"pc\">。</span>具足四禪<span class=\"pc\">，</span>是為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a12\">T08n0222_p0184a12</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0583.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0184a12\" w=\"1\">菩薩摩訶薩三昧<span class=\"pc\">。</span>假使菩薩摩訶薩遵崇其</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a13\">T08n0222_p0184a13</span><span class=\"t\" l=\"0184a13\" w=\"1\">心在薩芸若<span class=\"pc\">，</span>行第一禪而以救攝一切眾生<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a14\">T08n0222_p0184a14</span><span class=\"t\" l=\"0184a14\" w=\"1\">悉勸助之於諸通慧<span class=\"pc\">，</span>其菩薩摩訶薩具足薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a15\">T08n0222_p0184a15</span><span class=\"t\" l=\"0184a15\" w=\"1\">芸若而發慧心<span class=\"pc\">，</span>然以方便暢發誼意為人說</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a16\">T08n0222_p0184a16</span><span class=\"t\" l=\"0184a16\" w=\"1\">經<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩檀波羅蜜<span class=\"pc\">。</span>又菩薩摩訶</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a17\">T08n0222_p0184a17</span><span class=\"t\" l=\"0184a17\" w=\"1\">薩其心至于薩芸若慧<span class=\"pc\">，</span>思惟遵修度第一禪<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a18\">T08n0222_p0184a18</span><span class=\"t\" l=\"0184a18\" w=\"1\">假使能住第一禪者<span class=\"pc\">，</span>不復信樂發異心者<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a19\">T08n0222_p0184a19</span><span class=\"t\" l=\"0184a19\" w=\"1\">隨聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛心<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩不犯於</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a20\">T08n0222_p0184a20</span><span class=\"t\" l=\"0184a20\" w=\"1\">他<span class=\"pc\">，</span>為尸波羅蜜<span class=\"pc\">。</span>假使菩薩摩訶薩其心志在</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a21\">T08n0222_p0184a21</span><span class=\"t\" l=\"0184a21\" w=\"1\">薩芸若慧<span class=\"pc\">，</span>遵修思惟即自發念<span class=\"pc\">：『</span>令一切人眾</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a22\">T08n0222_p0184a22</span><span class=\"t\" l=\"0184a22\" w=\"1\">生之類勤苦滅盡<span class=\"pc\">，</span>為說經法<span class=\"pc\">，</span>隨其心念所憙</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a23\">T08n0222_p0184a23</span><span class=\"t\" l=\"0184a23\" w=\"1\">樂者<span class=\"pc\">，</span>觀其根原而開化之<span class=\"pc\">。』</span>是為菩薩摩訶薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a24\">T08n0222_p0184a24</span><span class=\"t\" l=\"0184a24\" w=\"1\">行羼波羅蜜<span class=\"pc\">。</span>假使菩薩摩訶薩其心遵修薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a25\">T08n0222_p0184a25</span><span class=\"t\" l=\"0184a25\" w=\"1\">芸若慧<span class=\"pc\">，</span>勸助一切功德之本<span class=\"pc\">，</span>於諸通慧不見</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a26\">T08n0222_p0184a26</span><span class=\"t\" l=\"0184a26\" w=\"1\">精進之所歸趣<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩行惟逮波</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a27\">T08n0222_p0184a27</span><span class=\"t\" l=\"0184a27\" w=\"1\">羅蜜<span class=\"pc\">。</span>假使菩薩摩訶薩其心遵修薩芸若慧<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a28\">T08n0222_p0184a28</span><span class=\"t\" l=\"0184a28\" w=\"1\">從第一禪至于四禪<span class=\"pc\">，</span>而復觀察無常<span class=\"pc\">、</span>苦<span class=\"pc\">、</span>空<span class=\"pc\">、</span>非</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184a29\">T08n0222_p0184a29</span><span class=\"t\" l=\"0184a29\" w=\"1\">身<span class=\"pc\">，</span>空<span class=\"pc\">、</span>無相<span class=\"pc\">、</span>無願<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩行禪波羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b01\">T08n0222_p0184b01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0583.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0184b01\" w=\"1\">蜜<span class=\"pc\">。</span>假使菩薩摩訶薩其心遵崇薩芸若慧<span class=\"pc\">，</span>觀</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b02\">T08n0222_p0184b02</span><span class=\"t\" l=\"0184b02\" w=\"1\">一切法譬如幻化<span class=\"pc\">，</span>無有三界<span class=\"pc\">，</span>為人說經<span class=\"pc\">，</span>是為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b03\">T08n0222_p0184b03</span><span class=\"t\" l=\"0184b03\" w=\"1\">菩薩摩訶薩行般若波羅蜜<span class=\"pc\">。</span>賢者舍利弗<span class=\"pc\">！</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b04\">T08n0222_p0184b04</span><span class=\"t\" l=\"0184b04\" w=\"1\">為菩薩摩訶薩摩訶衍事<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0184b04'></span><span class=\"t\" l=\"0184b04\" w=\"11\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b05\">T08n0222_p0184b05</span><span class=\"t\" l=\"0184b05\" w=\"1\">摩訶薩摩訶衍者<span class=\"pc\">，</span>建立一切四意止<span class=\"pc\">、</span>四意斷<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b06\">T08n0222_p0184b06</span><span class=\"t\" l=\"0184b06\" w=\"1\">四神足<span class=\"pc\">、</span>五根<span class=\"pc\">、</span>五力<span class=\"pc\">、</span>七覺意<span class=\"pc\">、</span>八由行<span class=\"pc\">、</span>又復建立</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b07\">T08n0222_p0184b07</span><span class=\"t\" l=\"0184b07\" w=\"1\">一切<span class=\"pc\">，</span>具足於空三昧<span class=\"pc\">，</span>無相<span class=\"pc\">、</span>無願三昧<span class=\"pc\">，</span>十種力<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b08\">T08n0222_p0184b08</span><span class=\"t\" l=\"0184b08\" w=\"1\">四無所畏<span class=\"pc\">、</span>四分別辯<span class=\"pc\">、</span>十八不共諸佛之法<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b09\">T08n0222_p0184b09</span><span class=\"t\" l=\"0184b09\" w=\"1\">為菩薩摩訶薩摩訶衍<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0184b09'></span><span class=\"t\" l=\"0184b09\" w=\"10\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b10\">T08n0222_p0184b10</span><span class=\"t\" l=\"0184b10\" w=\"1\">訶薩不告</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0184003\"></a><span class=\"t\" l=\"0184b10\" w=\"5\">無</span><span class=\"t\" l=\"0184b10\" w=\"6\">求此二地<span class=\"pc\">——</span>聲聞地<span class=\"pc\">、</span>辟支佛地<span class=\"pc\">——</span>其</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b11\">T08n0222_p0184b11</span><span class=\"t\" l=\"0184b11\" w=\"1\">心唯樂薩婆若慧<span class=\"pc\">，</span>是菩薩摩訶薩行無放逸</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b12\">T08n0222_p0184b12</span><span class=\"t\" l=\"0184b12\" w=\"1\">為四等心<span class=\"pc\">，</span>成羼波羅蜜<span class=\"pc\">。</span>假使菩薩摩訶薩其</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b13\">T08n0222_p0184b13</span><span class=\"t\" l=\"0184b13\" w=\"1\">心遵修<span class=\"pc\">，</span>而自興發一切哀慧<span class=\"pc\">，</span>所行無限無所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b14\">T08n0222_p0184b14</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0184004\"></a><span class=\"t\" l=\"0184b14\" w=\"1\">破</span><span class=\"t\" l=\"0184b14\" w=\"2\">壞<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩行惟逮波羅蜜<span class=\"pc\">。</span>假使</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b15\">T08n0222_p0184b15</span><span class=\"t\" l=\"0184b15\" w=\"1\">菩薩摩訶薩於四等心而行禪定<span class=\"pc\">，</span>不從禪定</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b16\">T08n0222_p0184b16</span><span class=\"t\" l=\"0184b16\" w=\"1\">及四等心有所忘失<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩行無放逸四</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b17\">T08n0222_p0184b17</span><span class=\"t\" l=\"0184b17\" w=\"1\">等之心漚惒拘舍羅<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0184b17'></span><span class=\"t\" l=\"0184b17\" w=\"9\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b18\">T08n0222_p0184b18</span><span class=\"t\" l=\"0184b18\" w=\"1\">薩慈心三昧<span class=\"pc\">：『</span>我當救護一切眾生<span class=\"pc\">。』</span>則以遵崇</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b19\">T08n0222_p0184b19</span><span class=\"t\" l=\"0184b19\" w=\"1\">行哀三昧<span class=\"pc\">，</span>愍傷行悲而順趣此<span class=\"pc\">；</span>行憙三昧<span class=\"pc\">：『</span>我</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b20\">T08n0222_p0184b20</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0583.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0184b20\" w=\"1\">當度脫眾生之類<span class=\"pc\">。』</span>轉漸</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0184005\"></a><span class=\"t\" l=\"0184b20\" w=\"10\">進</span><span class=\"t\" l=\"0184b20\" w=\"11\">前至護三昧<span class=\"pc\">，</span>加於</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b21\">T08n0222_p0184b21</span><span class=\"t\" l=\"0184b21\" w=\"1\">眾生至諸漏盡<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩無有放逸</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b22\">T08n0222_p0184b22</span><span class=\"t\" l=\"0184b22\" w=\"1\">行四等心檀波羅蜜<span class=\"pc\">。</span>假使禪思無有放逸行</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b23\">T08n0222_p0184b23</span><span class=\"t\" l=\"0184b23\" w=\"1\">四等心<span class=\"pc\">，</span>因緣瑞應<span class=\"pc\">，</span>不以勸助聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支佛地<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b24\">T08n0222_p0184b24</span><span class=\"t\" l=\"0184b24\" w=\"1\">則順專於一切哀慧<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩四等</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b25\">T08n0222_p0184b25</span><span class=\"t\" l=\"0184b25\" w=\"1\">心行無所犯負尸波羅蜜<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0184b25'></span><span class=\"t\" l=\"0184b25\" w=\"11\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b26\">T08n0222_p0184b26</span><span class=\"t\" l=\"0184b26\" w=\"1\">摩訶薩摩訶衍者<span class=\"pc\">，</span>曉了內空不墮顛倒<span class=\"pc\">，</span>亦無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b27\">T08n0222_p0184b27</span><span class=\"t\" l=\"0184b27\" w=\"1\">所求<span class=\"pc\">、</span>不有所得<span class=\"pc\">，</span>苦樂<span class=\"pc\">、</span>善惡有所有所自然空<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b28\">T08n0222_p0184b28</span><span class=\"t\" l=\"0184b28\" w=\"1\">於諸通慧亦無所得<span class=\"pc\">，</span>無有內外<span class=\"pc\">，</span>不得中間<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184b29\">T08n0222_p0184b29</span><span class=\"t\" l=\"0184b29\" w=\"1\">為菩薩摩訶薩摩訶衍<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0184b29'></span><span class=\"t\" l=\"0184b29\" w=\"10\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c01\">T08n0222_p0184c01</span><span class=\"t\" l=\"0184c01\" w=\"1\">訶薩摩訶衍者<span class=\"pc\">，</span>於一切法亦無有亂<span class=\"pc\">、</span>無三昧</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c02\">T08n0222_p0184c02</span><span class=\"t\" l=\"0184c02\" w=\"1\">慧<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩摩訶衍<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0184c02'></span><span class=\"t\" l=\"0184c02\" w=\"12\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c03\">T08n0222_p0184c03</span><span class=\"t\" l=\"0184c03\" w=\"1\">薩摩訶薩摩訶衍者<span class=\"pc\">，</span>常志大乘<span class=\"pc\">，</span>其慧自由<span class=\"pc\">，</span>其</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c04\">T08n0222_p0184c04</span><span class=\"t\" l=\"0184c04\" w=\"1\">慧不在有常<span class=\"pc\">、</span>不在無常<span class=\"pc\">，</span>不計苦不苦<span class=\"pc\">、</span>樂不樂<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c05\">T08n0222_p0184c05</span><span class=\"t\" l=\"0184c05\" w=\"1\">其不由慧在於我所及非我所<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c06\">T08n0222_p0184c06</span><span class=\"t\" l=\"0184c06\" w=\"1\">訶薩摩訶衍<span class=\"pc\">，</span>為無所</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0184006\"></a><span class=\"t\" l=\"0184c06\" w=\"9\">得</span><span class=\"t\" l=\"0184c06\" w=\"10\"><span class=\"pc\">，</span>不墮顛倒<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0184c06'></span><span class=\"t\" l=\"0184c06\" w=\"14\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c07\">T08n0222_p0184c07</span><span class=\"t\" l=\"0184c07\" w=\"1\">利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩摩訶衍者<span class=\"pc\">，</span>其慧自由<span class=\"pc\">，</span>不在</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c08\">T08n0222_p0184c08</span><span class=\"t\" l=\"0184c08\" w=\"1\">於過去<span class=\"pc\">、</span>不在於當來<span class=\"pc\">、</span>不在於現在<span class=\"pc\">，</span>不在三世</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c09\">T08n0222_p0184c09</span><span class=\"t\" l=\"0184c09\" w=\"1\">無慧之處<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩摩訶衍<span class=\"pc\">，</span>常無所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c10\">T08n0222_p0184c10</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0004.05.0584.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0184c10\" w=\"1\">得<span class=\"pc\">，</span>不墮顛倒<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0184c10'></span><span class=\"t\" l=\"0184c10\" w=\"6\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩摩訶</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c11\">T08n0222_p0184c11</span><span class=\"t\" l=\"0184c11\" w=\"1\">衍者<span class=\"pc\">，</span>其慧不由著於欲界<span class=\"pc\">、</span>不在色界<span class=\"pc\">、</span>不在無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c12\">T08n0222_p0184c12</span><span class=\"t\" l=\"0184c12\" w=\"1\">色界<span class=\"pc\">，</span>而慧自在<span class=\"pc\">。</span>悉知欲界<span class=\"pc\">、</span>色界<span class=\"pc\">、</span>無色界<span class=\"pc\">，</span>而得</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c13\">T08n0222_p0184c13</span><span class=\"t\" l=\"0184c13\" w=\"1\">自在<span class=\"pc\">，</span>亦無所得<span class=\"pc\">，</span>不墮顛倒<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c14\">T08n0222_p0184c14</span><span class=\"t\" l=\"0184c14\" w=\"1\">大乘<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0184c14'></span><span class=\"t\" l=\"0184c14\" w=\"3\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩摩訶衍者<span class=\"pc\">，</span>而</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c15\">T08n0222_p0184c15</span><span class=\"t\" l=\"0184c15\" w=\"1\">慧自在<span class=\"pc\">，</span>不與世慧同<span class=\"pc\">、</span>亦不在沒世慧<span class=\"pc\">，</span>不在有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c16\">T08n0222_p0184c16</span><span class=\"t\" l=\"0184c16\" w=\"1\">為<span class=\"pc\">、</span>不在無為<span class=\"pc\">，</span>不在有漏<span class=\"pc\">、</span>不在無漏<span class=\"pc\">，</span>於此法慧</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c17\">T08n0222_p0184c17</span><span class=\"t\" l=\"0184c17\" w=\"1\">而得自由<span class=\"pc\">。</span>悉</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0184007\"></a><span class=\"t\" l=\"0184c17\" w=\"6\">知</span><span class=\"t\" l=\"0184c17\" w=\"7\">世俗慧<span class=\"pc\">、</span>度世慧<span class=\"pc\">，</span>不為不及<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c18\">T08n0222_p0184c18</span><span class=\"t\" l=\"0184c18\" w=\"1\">悉知有為<span class=\"pc\">、</span>無為法<span class=\"pc\">，</span>不為不及<span class=\"pc\">，</span>亦無所得<span class=\"pc\">，</span>不墮</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c19\">T08n0222_p0184c19</span><span class=\"t\" l=\"0184c19\" w=\"1\">顛倒<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩摩訶薩大乘<span class=\"pc\">。」</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0184008\"></a>◎</p>\n</div><span class=\"lb\" id=\"T08n0222_p0184c20\">T08n0222_p0184c20</span><p class='juan'><span class=\"t\" l=\"0184c20\" w=\"1\">光讚經</span><span class=\"t\" l=\"0184c20\" w=\"4\">卷第五</span></p></div>\n<div id='back'>\n  <div class='footnote' id='n0178003'>不分卷【宋】【元】【明】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0178004'>誼【大】，證【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0178005'>響【大】，嚮【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0178006'>舌【大】＊，口【宋】【元】【明】【宮】【聖】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0178007'>察其【大】，其察【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0178008'>也【大】，〔－〕【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0178009'>也【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0178010'>趣【大】，起【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0179001'>照【大】，炤【宋】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0179002'>于【大】＊，乎【聖】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0179003'>知【大】，見【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0179004'>焰【大】，鹽【宋】【元】【明】【宮】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0179005'>羅【大】，訶【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0179006'>陰【大】，音【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0179007'>學【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0179008'>義【大】＊，誼【聖】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0179009'>念【大】，合【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0179010'>所【大】，無【宋】【元】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0179011'>梨【大】，狸【宋】【宮】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0179012'>觀【大】，勸【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0179013'>婬【CB】【麗-CB】，媱【大】，淫【聖】(cf. K05n0004_p0576b16)</div>\n<div class='footnote' id='n0179014'>綺【大】，妄【宋】【元】【明】【宮】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0179015'>邪【大】，取【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0179016'>大【大】，眾【宋】【元】【明】【宮】，念【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0179017'>彼【大】，何【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0179018'>何【大】，可【元】</div>\n<div class='footnote' id='n0179019'>特【大】，持【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0179020'>謂【大】，諸【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0180001'>不量無量【大】，無量無用【宋】【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0180002'>量【大】，〔－〕【宮】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0180003'>不用無量【大】，無用無量【宋】【宮】，無量不用【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0180004'>悉【大】，悲【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0180005'>漸【大】，漸漸【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0180006'>而【大】，〔－〕【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0180007'>意【大】，〔－〕【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0180008'>習【大】，集【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0180009'>辯【大】＊，辨【聖】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0180010'>婬【大】，淫【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0180011'>四【大】，〔－〕【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0180012'>最【大】，散【元】</div>\n<div class='footnote' id='n0180013'>等心【大】，心等【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0180014'>從【大】，行【元】【明】【宮】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0180015'>隱【大】，忍【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0180016'>億【大】，〔－〕【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0180017'>更【大】，受【宋】【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0180018'>他【大】，也【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0180019'>殖【大】，植【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0181001'>建【大】，逮【宋】【元】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0181002'>所【大】，所以【宋】【元】【明】【宮】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0181003'>欲【大】，欲令【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0181004'>所【大】，〔－〕【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0181005'>經【大】，輕【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0181006'>聞【大】，闡【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0181007'>逮【大】，建【元】</div>\n<div class='footnote' id='n0181008'>過【大】，度【元】</div>\n<div class='footnote' id='n0181009'>於【大】，此【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0181010'>逮【大】，建【元】</div>\n<div class='footnote' id='n0181011'>〔－〕【大】，光明皇后願文【聖】，卷第六終【宋】【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0181012'>卷第七首【宋】【元】【明】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0181013'>損【大】，捐【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0181014'>無作【大】，無作所起斷絕有觀無觀所視斷截所見若復【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0181015'>化【大】，作【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0181016'>意【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0181017'>識【大】，謂【宋】</div>\n<div class='footnote' id='n0181018'>所【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0181019'>痛【大】，痛痛【宋】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182001'>不【大】，無【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182002'>漏【大】，有漏【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182003'>入【大】，諸入【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182004'>不當不著無【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182005'>識【大】，不當不著無色色【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182006'>由【大】，八由【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0182007'>種【大】，十種【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182008'>所【大】，四無所【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182009'>分【大】，四分【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182010'>不【大】，十八不【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182011'>識【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182012'>意【大】，〔－〕【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182013'>猗【大】，倚【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0182014'>逮【大】，途【元】</div>\n<div class='footnote' id='n0182015'>彼【大】，被【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182016'>拔【大】，跋【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0182017'>褥【大】，耨【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182018'>被【大】＊，披【宋】【宮】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0182019'>入【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0182020'>僧那之【大】，被僧那【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0182021'>蜜【大】，蜜施【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0183001'>是【大】，〔－〕【宋】【元】</div>\n<div class='footnote' id='n0183002'>建【大】，逮【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0183003'>專【大】，遵【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0183004'>頌【大】，訟【宋】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0183005'>薩【大】，薩摩訶衍【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0183006'>拔【大】，跋【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0184001'>次【大】，以【宋】</div>\n<div class='footnote' id='n0184002'>崖【大】，涯【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0184003'>無【大】，不【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0184004'>破【大】，壞【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0184005'>進【大】，至【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0184006'>得【大】，行【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0184007'>知【大】，如【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0184008'>（光讚…譯）二十字【大】，〔－〕【宋】【元】【明】，不分卷【宋】【元】【明】</div>\n<span class='footnote add' id='cb_note_1'>住【CB】【麗-CB】【磧-CB】，往【大】(cf. K05n0004_p0578c04; Q05_p0131a25)</span>\n</div>\n<div id='cbeta-copyright'><p>\n【經文資訊】大正新脩大藏經 第 8 冊 No. 222 光讚經<br>\n【版本記錄】發行日期：2026-08，最後更新：2025-03-15<br>\n【編輯說明】本資料庫由 財團法人佛教電子佛典基金會（CBETA）依「大正新脩大藏經」所編輯<br>\n【原始資料】維習安大德提供之高麗藏 CD 經文／佛教電腦資訊庫功德會校對，CBETA 自行掃瞄辨識，Michelle Yu and Kitty 提供新式標點，以及其他來源<br>\n【其他事項】詳細說明請參閱【<a href='https://www.cbeta.org/copyright' target='_blank'>財團法人佛教電子佛典基金會資料庫版權宣告</a>】\n</p></div><!-- end of cbeta-copyright -->\n\n</body></html>    \n"]}