{"num_found":1,"uuid":"261a31b8-facb-4e99-9349-fed56a10ba9b","content":"10dbd7dd-8725-47dd-afaf-de4b3478d93e","results":["<html>\n<head>\n<meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text/html; charset=utf-8\" />\n<title>摩訶止觀</title>\n</head>\n<body>\n<div id='body' data-punc=\"CBETA\"><div class='div-jing'><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c01\">T46n1911_p0035c01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv46p0035\"></a><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c02\">T46n1911_p0035c02</span><p class='juan'><span class=\"t\" l=\"0035c02\" w=\"1\">摩訶止觀卷第四</span><small class='inline-note doube-line-note'><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0035006\"></a><span class=\"t\" l=\"0035c02\" w=\"8\">上</span></small></p><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c03\">T46n1911_p0035c03</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c04\">T46n1911_p0035c04</span><p class=\"byline\"><span class='lineInfo' line='0035c04'></span><span class=\"t\" l=\"0035c04\" w=\"1\">隋天台智者大師說</span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c05\">T46n1911_p0035c05</span><p class=\"byline\"><span class='lineInfo' line='0035c05'></span><span class=\"t\" l=\"0035c05\" w=\"1\">門人灌頂記</span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c06\">T46n1911_p0035c06</span><p><span class='lineInfo' line='0035c06'></span>◎<a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0035007\"></a><span class=\"t\" l=\"0035c06\" w=\"1\">第六<span class=\"pc\">、</span>明方便者<span class=\"pc\">，「</span>方便<span class=\"pc\">」</span>名善巧<span class=\"pc\">。</span>善巧修行<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c07\">T46n1911_p0035c07</span><span class=\"t\" l=\"0035c07\" w=\"1\">以微少善根<span class=\"pc\">，</span>能令無量行成解發<span class=\"pc\">，</span>入菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c08\">T46n1911_p0035c08</span><span class=\"t\" l=\"0035c08\" w=\"1\">位<span class=\"pc\">。《</span>大論<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>能以少施少戒<span class=\"pc\">，</span>出過聲聞<span class=\"pc\">、</span>辟支</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c09\">T46n1911_p0035c09</span><span class=\"t\" l=\"0035c09\" w=\"1\">佛上<span class=\"pc\">。」</span>即此義也<span class=\"pc\">。</span>又方便者<span class=\"pc\">，</span>眾緣和合也<span class=\"pc\">；</span>以能</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c10\">T46n1911_p0035c10</span><span class=\"t\" l=\"0035c10\" w=\"1\">和合成因<span class=\"pc\">，</span>亦能和合取果<span class=\"pc\">。《</span>大品經<span class=\"pc\">》</span>言<span class=\"pc\">：「</span>如來</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c11\">T46n1911_p0035c11</span><span class=\"t\" l=\"0035c11\" w=\"1\">身者<span class=\"pc\">，</span>不從一因一緣生<span class=\"pc\">，</span>從無量功德生如</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c12\">T46n1911_p0035c12</span><span class=\"t\" l=\"0035c12\" w=\"1\">來身<span class=\"pc\">。」</span>顯此巧能<span class=\"pc\">，</span>故論方便<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0035c12'></span><span class=\"t\" l=\"0035c12\" w=\"11\">若依漸次<span class=\"pc\">，</span>即有</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c13\">T46n1911_p0035c13</span><span class=\"t\" l=\"0035c13\" w=\"1\">四種方便<span class=\"pc\">。</span>方便各有遠近<span class=\"pc\">，</span>如<span class=\"pc\">《</span>阿毘曇<span class=\"pc\">》</span>明五</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c14\">T46n1911_p0035c14</span><span class=\"t\" l=\"0035c14\" w=\"1\">停心為遠<span class=\"pc\">，</span>四善根為近<span class=\"pc\">。</span>通<span class=\"pc\">、</span>別方便<span class=\"pc\">，</span>例可意</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c15\">T46n1911_p0035c15</span><span class=\"t\" l=\"0035c15\" w=\"1\">知<span class=\"pc\">。</span>圓教以假名<span class=\"pc\">、</span>五品觀行等位<span class=\"pc\">，</span>去真猶遙<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c16\">T46n1911_p0035c16</span><span class=\"t\" l=\"0035c16\" w=\"1\">名遠方便<span class=\"pc\">；</span>六根清淨<span class=\"pc\">，</span>相似隣真<span class=\"pc\">，</span>名近方便<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c17\">T46n1911_p0035c17</span><p><span class='lineInfo' line='0035c17'></span><span class=\"t\" l=\"0035c17\" w=\"1\">今就五品之前<span class=\"pc\">，</span>假名位中<span class=\"pc\">，</span>復論遠近<span class=\"pc\">：</span>二十五</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c18\">T46n1911_p0035c18</span><span class=\"t\" l=\"0035c18\" w=\"1\">法為遠方便<span class=\"pc\">；</span>十種境界為近方便<span class=\"pc\">。</span>橫竪該羅<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c19\">T46n1911_p0035c19</span><span class=\"t\" l=\"0035c19\" w=\"1\">十觀具足<span class=\"pc\">，</span>成觀行位<span class=\"pc\">，</span>能發真似<span class=\"pc\">，</span>名近方便<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c20\">T46n1911_p0035c20</span><span class=\"t\" l=\"0035c20\" w=\"1\">今釋遠方便略為五<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>具五緣<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>呵五欲<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c21\">T46n1911_p0035c21</span><span class=\"t\" l=\"0035c21\" w=\"1\">三<span class=\"pc\">、</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0035008\"></a><span class=\"t\" l=\"0035c21\" w=\"2\">棄</span><span class=\"t\" l=\"0035c21\" w=\"3\">五蓋<span class=\"pc\">，</span>四<span class=\"pc\">、</span>調五事<span class=\"pc\">，</span>五<span class=\"pc\">、</span>行五法<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0035c21'></span><span class=\"t\" l=\"0035c21\" w=\"13\">夫道不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c22\">T46n1911_p0035c22</span><span class=\"t\" l=\"0035c22\" w=\"1\">孤運<span class=\"pc\">，</span>弘之在人<span class=\"pc\">；</span>人弘勝法<span class=\"pc\">，</span>假緣進道<span class=\"pc\">，</span>所以</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c23\">T46n1911_p0035c23</span><span class=\"t\" l=\"0035c23\" w=\"1\">須具五緣<span class=\"pc\">；</span>緣力既具<span class=\"pc\">，</span>當割諸嗜欲<span class=\"pc\">；</span>嗜欲外</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c24\">T46n1911_p0035c24</span><span class=\"t\" l=\"0035c24\" w=\"1\">屏<span class=\"pc\">，</span>當內淨其心<span class=\"pc\">；</span>其心若寂<span class=\"pc\">，</span>當調試五事<span class=\"pc\">；</span>五</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c25\">T46n1911_p0035c25</span><span class=\"t\" l=\"0035c25\" w=\"1\">事調已<span class=\"pc\">，</span>行於五法<span class=\"pc\">，</span>必至所在<span class=\"pc\">。</span>譬如陶師<span class=\"pc\">，</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c26\">T46n1911_p0035c26</span><span class=\"t\" l=\"0035c26\" w=\"1\">欲得器<span class=\"pc\">，</span>先擇良處<span class=\"pc\">，</span>無砂無鹵<span class=\"pc\">，</span>草水豐便<span class=\"pc\">，</span>可</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c27\">T46n1911_p0035c27</span><span class=\"t\" l=\"0035c27\" w=\"1\">立作所<span class=\"pc\">。</span>次息餘際務<span class=\"pc\">。</span>際務不靜<span class=\"pc\">，</span>安得就功<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c28\">T46n1911_p0035c28</span><span class=\"t\" l=\"0035c28\" w=\"1\">雖息外緣<span class=\"pc\">，</span>身內有疾<span class=\"pc\">，</span>云何執作<span class=\"pc\">？</span>身雖康壯<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0035c29\">T46n1911_p0035c29</span><span class=\"t\" l=\"0035c29\" w=\"1\">泥輪不調<span class=\"pc\">，</span>不成器物<span class=\"pc\">。</span>上緣雖整<span class=\"pc\">，</span>不專於業<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a01\">T46n1911_p0036a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv46p0036\"></a><span class=\"t\" l=\"0036a01\" w=\"1\">廢不相續<span class=\"pc\">，</span>永無辦理<span class=\"pc\">。</span>止觀五緣<span class=\"pc\">，</span>亦復如是<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a02\">T46n1911_p0036a02</span><span class=\"t\" l=\"0036a02\" w=\"1\">有待之身<span class=\"pc\">，</span>必假資藉<span class=\"pc\">，</span>如彼好處<span class=\"pc\">；</span>呵厭塵欲<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a03\">T46n1911_p0036a03</span><span class=\"t\" l=\"0036a03\" w=\"1\">如斷外緣<span class=\"pc\">；</span>棄絕五蓋<span class=\"pc\">，</span>如治內疾<span class=\"pc\">；</span>調適五</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a04\">T46n1911_p0036a04</span><span class=\"t\" l=\"0036a04\" w=\"1\">事<span class=\"pc\">，</span>如學輪繩<span class=\"pc\">；</span>行於五法<span class=\"pc\">，</span>如作不廢<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036a04'></span><span class=\"t\" l=\"0036a04\" w=\"14\">世間</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a05\">T46n1911_p0036a05</span><span class=\"t\" l=\"0036a05\" w=\"1\">淺事非緣不合<span class=\"pc\">，</span>何況出世之道<span class=\"pc\">？</span>若無弄引<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a06\">T46n1911_p0036a06</span><span class=\"t\" l=\"0036a06\" w=\"1\">何易可階<span class=\"pc\">？</span>故歷二十五法約事為觀<span class=\"pc\">，</span>調麁</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a07\">T46n1911_p0036a07</span><span class=\"t\" l=\"0036a07\" w=\"1\">入細<span class=\"pc\">，</span>檢散令靜<span class=\"pc\">，</span>故為止觀遠方便也<span class=\"pc\">。</span>此五</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a08\">T46n1911_p0036a08</span><span class=\"t\" l=\"0036a08\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">，</span>三科出<span class=\"pc\">《</span>大論<span class=\"pc\">》，</span>一種出<span class=\"pc\">《</span>禪經<span class=\"pc\">》，</span>一是諸禪師</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a09\">T46n1911_p0036a09</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0036001\"></a><span class=\"t\" l=\"0036a09\" w=\"1\">立</span><span class=\"t\" l=\"0036a09\" w=\"2\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036a09'></span><span class=\"t\" l=\"0036a09\" w=\"2\">一<span class=\"pc\">、</span>具五緣者<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>持戒清淨<span class=\"pc\">、</span>二<span class=\"pc\">、</span>衣食具足<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a10\">T46n1911_p0036a10</span><span class=\"t\" l=\"0036a10\" w=\"1\">三<span class=\"pc\">、</span>閑居靜處<span class=\"pc\">、</span>四<span class=\"pc\">、</span>息諸緣務<span class=\"pc\">、</span>五<span class=\"pc\">、</span>得善知識<span class=\"pc\">。《</span>禪經<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a11\">T46n1911_p0036a11</span><span class=\"t\" l=\"0036a11\" w=\"1\">云<span class=\"pc\">：「</span>四緣雖具足<span class=\"pc\">，</span>開導由良師<span class=\"pc\">。」</span>故用五法為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a12\">T46n1911_p0036a12</span><span class=\"t\" l=\"0036a12\" w=\"1\">入道梯隥<span class=\"pc\">，</span>一闕則妨事<span class=\"pc\">。</span>釋此具如<span class=\"pc\">《</span>次第禪</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a13\">T46n1911_p0036a13</span><span class=\"t\" l=\"0036a13\" w=\"1\">門<span class=\"pc\">》。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036a13'></span><span class=\"t\" l=\"0036a13\" w=\"2\">○此中<span class=\"pc\">，</span>明持戒清淨即四意<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>列戒名<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a14\">T46n1911_p0036a14</span><span class=\"t\" l=\"0036a14\" w=\"1\">二<span class=\"pc\">、</span>明持戒<span class=\"pc\">，</span>三<span class=\"pc\">、</span>明犯戒<span class=\"pc\">，</span>四<span class=\"pc\">、</span>明懺淨<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036a14'></span><span class=\"t\" l=\"0036a14\" w=\"13\">列名者<span class=\"pc\">，</span>經</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a15\">T46n1911_p0036a15</span><span class=\"t\" l=\"0036a15\" w=\"1\">論出處甚多<span class=\"pc\">，</span>且依<span class=\"pc\">《</span>釋論<span class=\"pc\">》。</span>有十種戒<span class=\"pc\">，</span>所謂不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a16\">T46n1911_p0036a16</span><span class=\"t\" l=\"0036a16\" w=\"1\">缺<span class=\"pc\">、</span>不破<span class=\"pc\">、</span>不穿<span class=\"pc\">、</span>不雜<span class=\"pc\">、</span>隨道<span class=\"pc\">、</span>無著<span class=\"pc\">、</span>智所讚<span class=\"pc\">、</span>自在<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a17\">T46n1911_p0036a17</span><span class=\"t\" l=\"0036a17\" w=\"1\">隨定<span class=\"pc\">、</span>具足<span class=\"pc\">。</span>此十通用性戒為根本<span class=\"pc\">。《</span>大論<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a18\">T46n1911_p0036a18</span><span class=\"t\" l=\"0036a18\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>性戒者<span class=\"pc\">，</span>是尸羅<span class=\"pc\">。</span>身口等八種<span class=\"pc\">，</span>謂身</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0036002\"></a><span class=\"t\" l=\"0036a18\" w=\"14\">三<span class=\"pc\">、</span>口</span><span class=\"t\" l=\"0036a18\" w=\"16\">四<span class=\"pc\">，</span>更</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a19\">T46n1911_p0036a19</span><span class=\"t\" l=\"0036a19\" w=\"1\">加不飲酒<span class=\"pc\">，</span>是淨命防意地<span class=\"pc\">。」</span>又云<span class=\"pc\">：「</span>十善是尸</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a20\">T46n1911_p0036a20</span><span class=\"t\" l=\"0036a20\" w=\"1\">羅<span class=\"pc\">。</span>佛不出世世常有之<span class=\"pc\">，</span>故名<span class=\"pc\">『</span>舊戒<span class=\"pc\">』。」</span>佛不出</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a21\">T46n1911_p0036a21</span><span class=\"t\" l=\"0036a21\" w=\"1\">世<span class=\"pc\">，</span>凡夫亦修八禪<span class=\"pc\">，</span>故名<span class=\"pc\">「</span>舊定<span class=\"pc\">」。</span>外道邪見<span class=\"pc\">，</span>六</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a22\">T46n1911_p0036a22</span><span class=\"t\" l=\"0036a22\" w=\"1\">十二等舊醫乳藥<span class=\"pc\">，</span>名為<span class=\"pc\">「</span>舊慧<span class=\"pc\">」。</span>常途云<span class=\"pc\">：「</span>無客</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a23\">T46n1911_p0036a23</span><span class=\"t\" l=\"0036a23\" w=\"1\">定<span class=\"pc\">，</span>無漏導八禪耳<span class=\"pc\">。」</span>今難此語<span class=\"pc\">，</span>亦應無漏導</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a24\">T46n1911_p0036a24</span><span class=\"t\" l=\"0036a24\" w=\"1\">十善也<span class=\"pc\">。</span>戒<span class=\"pc\">、</span>慧既有客法<span class=\"pc\">，</span>定何獨無<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036a24'></span><span class=\"t\" l=\"0036a24\" w=\"14\">今用三</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a25\">T46n1911_p0036a25</span><span class=\"t\" l=\"0036a25\" w=\"1\">歸<span class=\"pc\">、</span>五戒<span class=\"pc\">、</span>二百五十為客戒根本<span class=\"pc\">。</span>十種得戒人</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a26\">T46n1911_p0036a26</span><span class=\"t\" l=\"0036a26\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>如佛自言<span class=\"pc\">：「</span>善來比丘<span class=\"pc\">！」</span>自然已得具足戒<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a27\">T46n1911_p0036a27</span><span class=\"t\" l=\"0036a27\" w=\"1\">如摩訶迦葉<span class=\"pc\">，</span>自誓因緣得具足戒<span class=\"pc\">；</span>如憍陳</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a28\">T46n1911_p0036a28</span><span class=\"t\" l=\"0036a28\" w=\"1\">如<span class=\"pc\">，</span>見諦故受具足戒<span class=\"pc\">；</span>如波闍波提比丘尼<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036a29\">T46n1911_p0036a29</span><span class=\"t\" l=\"0036a29\" w=\"1\">以八敬法受具足戒<span class=\"pc\">；</span>如達磨提那比丘尼<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b01\">T46n1911_p0036b01</span><span class=\"t\" l=\"0036b01\" w=\"1\">遣信受具足戒<span class=\"pc\">；</span>如須陀耶沙彌<span class=\"pc\">，</span>論義受具</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b02\">T46n1911_p0036b02</span><span class=\"t\" l=\"0036b02\" w=\"1\">足戒<span class=\"pc\">；</span>如耶舍比丘等<span class=\"pc\">，</span>善來受具足戒<span class=\"pc\">；</span>如跋</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b03\">T46n1911_p0036b03</span><span class=\"t\" l=\"0036b03\" w=\"1\">陀羅波楞伽加<span class=\"pc\">，</span>三歸受具足戒<span class=\"pc\">；</span>如邊地<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b04\">T46n1911_p0036b04</span><span class=\"t\" l=\"0036b04\" w=\"1\">第五律師受具足戒<span class=\"pc\">；</span>中國<span class=\"pc\">，</span>十人白四羯磨受</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b05\">T46n1911_p0036b05</span><span class=\"t\" l=\"0036b05\" w=\"1\">具足戒<span class=\"pc\">。</span>客戒人也<span class=\"pc\">。</span>根本淨禪<span class=\"pc\">，</span>觀<span class=\"pc\">、</span>練<span class=\"pc\">、</span>熏<span class=\"pc\">、</span>修為客</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b06\">T46n1911_p0036b06</span><span class=\"t\" l=\"0036b06\" w=\"1\">定<span class=\"pc\">。</span>四諦慧為客慧<span class=\"pc\">，</span>佛出方有也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036b06'></span><span class=\"t\" l=\"0036b06\" w=\"13\">性戒者<span class=\"pc\">，</span>莫</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b07\">T46n1911_p0036b07</span><span class=\"t\" l=\"0036b07\" w=\"1\">問受與不受<span class=\"pc\">，</span>犯即是罪<span class=\"pc\">；</span>受與不受<span class=\"pc\">，</span>持即是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b08\">T46n1911_p0036b08</span><span class=\"t\" l=\"0036b08\" w=\"1\">善<span class=\"pc\">。</span>若受戒<span class=\"pc\">，</span>持生福<span class=\"pc\">，</span>犯獲罪<span class=\"pc\">。</span>不受<span class=\"pc\">，</span>無福<span class=\"pc\">；</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b09\">T46n1911_p0036b09</span><span class=\"t\" l=\"0036b09\" w=\"1\">受<span class=\"pc\">，</span>犯無罪<span class=\"pc\">。</span>如伐草<span class=\"pc\">、</span>害畜<span class=\"pc\">，</span>罪</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0036003\"></a><span class=\"t\" l=\"0036b09\" w=\"11\">同</span><span class=\"t\" l=\"0036b09\" w=\"12\"><span class=\"pc\">；</span>對首懺<span class=\"pc\">，</span>二</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b10\">T46n1911_p0036b10</span><span class=\"t\" l=\"0036b10\" w=\"1\">罪俱滅<span class=\"pc\">。《</span>大論<span class=\"pc\">》</span>解云<span class=\"pc\">：「</span>違無作罪同滅耳<span class=\"pc\">，</span>而償命</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b11\">T46n1911_p0036b11</span><span class=\"t\" l=\"0036b11\" w=\"1\">猶在<span class=\"pc\">。」</span>故知受得之戒與性戒有異也<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>四</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b12\">T46n1911_p0036b12</span><span class=\"t\" l=\"0036b12\" w=\"1\">分<span class=\"pc\">》</span>問遮法云<span class=\"pc\">：「</span>不犯邊罪不<span class=\"pc\">？」</span>邊罪即性罪也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b13\">T46n1911_p0036b13</span><span class=\"t\" l=\"0036b13\" w=\"1\">此罪障優婆塞戒<span class=\"pc\">，</span>何況大戒<span class=\"pc\">？</span>若性戒清淨<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b14\">T46n1911_p0036b14</span><span class=\"t\" l=\"0036b14\" w=\"1\">戒度根本<span class=\"pc\">、</span>解脫初因<span class=\"pc\">。</span>因此性戒<span class=\"pc\">，</span>得有無作</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b15\">T46n1911_p0036b15</span><span class=\"t\" l=\"0036b15\" w=\"1\">受得之戒<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036b15'></span><span class=\"t\" l=\"0036b15\" w=\"5\">小乘明義<span class=\"pc\">，</span>無作戒即是第三聚<span class=\"pc\">；</span>大</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b16\">T46n1911_p0036b16</span><span class=\"t\" l=\"0036b16\" w=\"1\">乘中<span class=\"pc\">《</span>法鼓經<span class=\"pc\">》</span>但明色<span class=\"pc\">、</span>心<span class=\"pc\">，</span>無第三聚<span class=\"pc\">。</span>心無盡</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b17\">T46n1911_p0036b17</span><span class=\"t\" l=\"0036b17\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">，</span>戒亦無盡<span class=\"pc\">。</span>若就律儀戒論<span class=\"pc\">，</span>無作可解<span class=\"pc\">。「</span>定</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b18\">T46n1911_p0036b18</span><span class=\"t\" l=\"0036b18\" w=\"1\">共戒無作<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>與定俱發<span class=\"pc\">。</span>有人言<span class=\"pc\">：「</span>入定時有<span class=\"pc\">，</span>出</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b19\">T46n1911_p0036b19</span><span class=\"t\" l=\"0036b19\" w=\"1\">定時無<span class=\"pc\">。」</span>有人言<span class=\"pc\">：「</span>無作依定<span class=\"pc\">，</span>定在不失<span class=\"pc\">，</span>定退</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b20\">T46n1911_p0036b20</span><span class=\"t\" l=\"0036b20\" w=\"1\">即謝也<span class=\"pc\">。」「</span>道共戒無作<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>此無作依道<span class=\"pc\">，</span>道無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b21\">T46n1911_p0036b21</span><span class=\"t\" l=\"0036b21\" w=\"1\">失故<span class=\"pc\">，</span>此戒亦無失<span class=\"pc\">。</span>戒定<span class=\"pc\">、</span>道共<span class=\"pc\">，</span>通是戒名說<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b22\">T46n1911_p0036b22</span><span class=\"t\" l=\"0036b22\" w=\"1\">通以性戒為本<span class=\"pc\">。</span>故經云<span class=\"pc\">：「</span>依因此戒<span class=\"pc\">，</span>能生禪</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b23\">T46n1911_p0036b23</span><span class=\"t\" l=\"0036b23\" w=\"1\">定及滅苦智慧<span class=\"pc\">。」</span>即此意也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036b23'></span><span class=\"t\" l=\"0036b23\" w=\"11\">○二<span class=\"pc\">、</span>明持者<span class=\"pc\">，</span>此十</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b24\">T46n1911_p0036b24</span><span class=\"t\" l=\"0036b24\" w=\"1\">種戒攝一切戒<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036b24'></span><span class=\"t\" l=\"0036b24\" w=\"7\">不缺戒者<span class=\"pc\">，</span>即是持於性戒乃</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b25\">T46n1911_p0036b25</span><span class=\"t\" l=\"0036b25\" w=\"1\">至四重<span class=\"pc\">，</span>清淨守護如愛明珠<span class=\"pc\">。</span>若毀犯者<span class=\"pc\">，</span>如</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b26\">T46n1911_p0036b26</span><span class=\"t\" l=\"0036b26\" w=\"1\">器已缺<span class=\"pc\">，</span>無所堪用<span class=\"pc\">；</span>佛法邊人<span class=\"pc\">，</span>非沙門釋子<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b27\">T46n1911_p0036b27</span><span class=\"t\" l=\"0036b27\" w=\"1\">失比丘法<span class=\"pc\">，</span>故稱為<span class=\"pc\">「</span>缺<span class=\"pc\">」。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036b27'></span><span class=\"t\" l=\"0036b27\" w=\"9\">不破者<span class=\"pc\">，</span>即是持於十</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b28\">T46n1911_p0036b28</span><span class=\"t\" l=\"0036b28\" w=\"1\">三<span class=\"pc\">，</span>無有破損<span class=\"pc\">，</span>故名<span class=\"pc\">「</span>不破<span class=\"pc\">」。</span>若毀犯者<span class=\"pc\">，</span>如器破</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036b29\">T46n1911_p0036b29</span><span class=\"t\" l=\"0036b29\" w=\"1\">裂也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036b29'></span><span class=\"t\" l=\"0036b29\" w=\"3\">不穿者<span class=\"pc\">，</span>是持波夜提等也<span class=\"pc\">。</span>若有毀犯<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c01\">T46n1911_p0036c01</span><span class=\"t\" l=\"0036c01\" w=\"1\">如器穿漏<span class=\"pc\">，</span>不能受道<span class=\"pc\">，</span>故名為<span class=\"pc\">「</span>穿<span class=\"pc\">」。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036c01'></span><span class=\"t\" l=\"0036c01\" w=\"13\">不雜者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c02\">T46n1911_p0036c02</span><span class=\"t\" l=\"0036c02\" w=\"1\">持定共戒也<span class=\"pc\">。</span>雖持律儀<span class=\"pc\">，</span>念破戒事<span class=\"pc\">，</span>名之</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c03\">T46n1911_p0036c03</span><span class=\"t\" l=\"0036c03\" w=\"1\">為<span class=\"pc\">「</span>雜<span class=\"pc\">」；</span>定共持心<span class=\"pc\">，</span>欲念不起<span class=\"pc\">，</span>故名<span class=\"pc\">「</span>不雜<span class=\"pc\">」。</span>如<span class=\"pc\">《</span>大</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c04\">T46n1911_p0036c04</span><span class=\"t\" l=\"0036c04\" w=\"1\">經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>雖不與彼女人身合<span class=\"pc\">，</span>而共言語嘲調<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c05\">T46n1911_p0036c05</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0036004\"></a><span class=\"t\" l=\"0036c05\" w=\"1\">壁</span><span class=\"t\" l=\"0036c05\" w=\"2\">外釧聲<span class=\"pc\">；</span>見男女相追<span class=\"pc\">，</span>皆污淨戒<span class=\"pc\">。」《</span>十住婆</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c06\">T46n1911_p0036c06</span><span class=\"t\" l=\"0036c06\" w=\"1\">沙<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>雖制其事<span class=\"pc\">，</span>而令女人洗拭<span class=\"pc\">、</span>按摩<span class=\"pc\">，</span>染心</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c07\">T46n1911_p0036c07</span><span class=\"t\" l=\"0036c07\" w=\"1\">共語相視<span class=\"pc\">；</span>或限爾許日持戒<span class=\"pc\">；</span>或期後世富</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c08\">T46n1911_p0036c08</span><span class=\"t\" l=\"0036c08\" w=\"1\">樂<span class=\"pc\">，</span>天上自恣<span class=\"pc\">，</span>皆名不淨<span class=\"pc\">。」</span>若持不雜戒<span class=\"pc\">，</span>悉無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c09\">T46n1911_p0036c09</span><span class=\"t\" l=\"0036c09\" w=\"1\">此等念也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036c09'></span><span class=\"t\" l=\"0036c09\" w=\"5\">隨道者<span class=\"pc\">，</span>隨順諦理<span class=\"pc\">，</span>能破見惑<span class=\"pc\">。</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c10\">T46n1911_p0036c10</span><span class=\"t\" l=\"0036c10\" w=\"1\">著戒者<span class=\"pc\">，</span>即是見真成聖<span class=\"pc\">，</span>於思惟惑無所染</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c11\">T46n1911_p0036c11</span><span class=\"t\" l=\"0036c11\" w=\"1\">著也<span class=\"pc\">。</span>以此兩戒約真諦持戒也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036c11'></span><span class=\"t\" l=\"0036c11\" w=\"13\">智所讚戒<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c12\">T46n1911_p0036c12</span><span class=\"t\" l=\"0036c12\" w=\"1\">自在戒<span class=\"pc\">，</span>則約菩薩化他<span class=\"pc\">，</span>為佛所讚<span class=\"pc\">，</span>於世間</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c13\">T46n1911_p0036c13</span><span class=\"t\" l=\"0036c13\" w=\"1\">中而得自在<span class=\"pc\">，</span>是約俗諦論持戒也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036c13'></span><span class=\"t\" l=\"0036c13\" w=\"14\">隨定<span class=\"pc\">、</span>具</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c14\">T46n1911_p0036c14</span><span class=\"t\" l=\"0036c14\" w=\"1\">足兩戒<span class=\"pc\">，</span>即是隨首楞嚴定<span class=\"pc\">，</span>不起滅定<span class=\"pc\">，</span>現諸</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c15\">T46n1911_p0036c15</span><span class=\"t\" l=\"0036c15\" w=\"1\">威儀<span class=\"pc\">，</span>示十法界像<span class=\"pc\">，</span>導利眾生<span class=\"pc\">。</span>雖威儀起動<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c16\">T46n1911_p0036c16</span><span class=\"t\" l=\"0036c16\" w=\"1\">而任運常靜<span class=\"pc\">，</span>故名<span class=\"pc\">「</span>墮定戒<span class=\"pc\">」。</span>前來諸戒律儀防</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c17\">T46n1911_p0036c17</span><span class=\"t\" l=\"0036c17\" w=\"1\">止<span class=\"pc\">，</span>故名<span class=\"pc\">「</span>不具足<span class=\"pc\">」；</span>中道之戒無戒不備<span class=\"pc\">，</span>故名</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c18\">T46n1911_p0036c18</span><span class=\"t\" l=\"0036c18\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>具足<span class=\"pc\">」。</span>此是持中道第一義諦戒也<span class=\"pc\">。</span>用中道</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c19\">T46n1911_p0036c19</span><span class=\"t\" l=\"0036c19\" w=\"1\">慧<span class=\"pc\">，</span>遍入諸法<span class=\"pc\">，</span>故經云<span class=\"pc\">：「</span>式叉<span class=\"pc\">。」</span>式叉<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>大乘戒<span class=\"pc\">」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c20\">T46n1911_p0036c20</span><span class=\"t\" l=\"0036c20\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036c20'></span><span class=\"t\" l=\"0036c20\" w=\"2\"><span class=\"pc\">《</span>涅槃<span class=\"pc\">》</span>明五支戒及十種戒<span class=\"pc\">，</span>義勢略同<span class=\"pc\">。</span>設諸</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c21\">T46n1911_p0036c21</span><span class=\"t\" l=\"0036c21\" w=\"1\">經論更明戒相<span class=\"pc\">，</span>終不出此十</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0036005\"></a><span class=\"t\" l=\"0036c21\" w=\"12\">科</span><span class=\"t\" l=\"0036c21\" w=\"13\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036c21'></span><span class=\"t\" l=\"0036c21\" w=\"13\">束前三種</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c22\">T46n1911_p0036c22</span><span class=\"t\" l=\"0036c22\" w=\"1\">戒<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>律儀戒<span class=\"pc\">」。</span>秉善防惡<span class=\"pc\">，</span>從初根本乃至不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c23\">T46n1911_p0036c23</span><span class=\"t\" l=\"0036c23\" w=\"1\">穿<span class=\"pc\">，</span>纖毫清淨<span class=\"pc\">，</span>束名律儀戒<span class=\"pc\">。</span>凡夫散心<span class=\"pc\">，</span>悉能持</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c24\">T46n1911_p0036c24</span><span class=\"t\" l=\"0036c24\" w=\"1\">得此戒也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036c24'></span><span class=\"t\" l=\"0036c24\" w=\"5\">次<span class=\"pc\">、</span>不雜一戒<span class=\"pc\">，</span>定法持心<span class=\"pc\">，</span>心不妄</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c25\">T46n1911_p0036c25</span><span class=\"t\" l=\"0036c25\" w=\"1\">動<span class=\"pc\">，</span>身口亦寂<span class=\"pc\">，</span>三業皎鏡<span class=\"pc\">，</span>此是定共戒<span class=\"pc\">。</span>入定時</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c26\">T46n1911_p0036c26</span><span class=\"t\" l=\"0036c26\" w=\"1\">任運無雜<span class=\"pc\">；</span>出定身口柔軟<span class=\"pc\">，</span>亦不雜<span class=\"pc\">。</span>凡夫入</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c27\">T46n1911_p0036c27</span><span class=\"t\" l=\"0036c27\" w=\"1\">定則能持得也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036c27'></span><span class=\"t\" l=\"0036c27\" w=\"7\">隨道戒<span class=\"pc\">，</span>初果見諦<span class=\"pc\">，</span>發真成</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c28\">T46n1911_p0036c28</span><span class=\"t\" l=\"0036c28\" w=\"1\">聖<span class=\"pc\">；</span>聖人所持<span class=\"pc\">，</span>非凡夫能持也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036c28'></span><span class=\"t\" l=\"0036c28\" w=\"12\">無著戒<span class=\"pc\">，</span>則三</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0036c29\">T46n1911_p0036c29</span><span class=\"t\" l=\"0036c29\" w=\"1\">果人所持<span class=\"pc\">，</span>亦非初果所持也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0036c29'></span><span class=\"t\" l=\"0036c29\" w=\"12\">智讚<span class=\"pc\">、</span>自在<span class=\"pc\">，</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a01\">T46n1911_p0037a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv46p0037\"></a><span class=\"t\" l=\"0037a01\" w=\"1\">乃菩薩利他須持此戒<span class=\"pc\">，</span>則非二乘所持也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a02\">T46n1911_p0037a02</span><p><span class='lineInfo' line='0037a02'></span><span class=\"t\" l=\"0037a02\" w=\"1\">隨定<span class=\"pc\">、</span>具足<span class=\"pc\">，</span>此是大根性所持<span class=\"pc\">，</span>則非六度<span class=\"pc\">、</span>通教</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a03\">T46n1911_p0037a03</span><span class=\"t\" l=\"0037a03\" w=\"1\">菩薩所能持也<span class=\"pc\">，</span>況復凡夫<span class=\"pc\">、</span>二乘耶<span class=\"pc\">？</span>向判位</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a04\">T46n1911_p0037a04</span><span class=\"t\" l=\"0037a04\" w=\"1\">高下<span class=\"pc\">，</span>事義不同<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0037a04'></span><span class=\"t\" l=\"0037a04\" w=\"7\">理觀觀心論持戒者<span class=\"pc\">，</span>具能</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a05\">T46n1911_p0037a05</span><span class=\"t\" l=\"0037a05\" w=\"1\">持得上十戒也<span class=\"pc\">。</span>先束十戒為四意<span class=\"pc\">：</span>前四戒<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a06\">T46n1911_p0037a06</span><span class=\"t\" l=\"0037a06\" w=\"1\">但是因緣所生法<span class=\"pc\">，</span>通為觀境<span class=\"pc\">；</span>次二戒<span class=\"pc\">，</span>即是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a07\">T46n1911_p0037a07</span><span class=\"t\" l=\"0037a07\" w=\"1\">觀因緣生法即空<span class=\"pc\">，</span>空觀持戒也<span class=\"pc\">；</span>次兩戒<span class=\"pc\">，</span>觀</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a08\">T46n1911_p0037a08</span><span class=\"t\" l=\"0037a08\" w=\"1\">因</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0037001\"></a><span class=\"t\" l=\"0037a08\" w=\"2\">緣</span><span class=\"t\" l=\"0037a08\" w=\"3\">即是假<span class=\"pc\">，</span>假觀持戒也<span class=\"pc\">；</span>次兩戒<span class=\"pc\">，</span>觀因緣</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a09\">T46n1911_p0037a09</span><span class=\"t\" l=\"0037a09\" w=\"1\">生法即是中<span class=\"pc\">，</span>中觀持戒也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0037a09'></span><span class=\"t\" l=\"0037a09\" w=\"11\">所言<span class=\"pc\">「</span>觀心為因緣</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a10\">T46n1911_p0037a10</span><span class=\"t\" l=\"0037a10\" w=\"1\">生法<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>若觀一念心從惡緣起<span class=\"pc\">，</span>即能破根</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a11\">T46n1911_p0037a11</span><span class=\"t\" l=\"0037a11\" w=\"1\">本乃至破不雜戒<span class=\"pc\">，</span>與善相違<span class=\"pc\">，</span>故名為惡<span class=\"pc\">。</span>今</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a12\">T46n1911_p0037a12</span><span class=\"t\" l=\"0037a12\" w=\"1\">以善順之心防止惡心<span class=\"pc\">，</span>能令根本乃至不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a13\">T46n1911_p0037a13</span><span class=\"t\" l=\"0037a13\" w=\"1\">雜等戒善順成就<span class=\"pc\">，</span>得無毀損<span class=\"pc\">，</span>故稱善心<span class=\"pc\">，</span>名</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a14\">T46n1911_p0037a14</span><span class=\"t\" l=\"0037a14\" w=\"1\">為防止<span class=\"pc\">。</span>惡心既止<span class=\"pc\">，</span>身口亦然<span class=\"pc\">。</span>防即是止善<span class=\"pc\">；</span>順</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a15\">T46n1911_p0037a15</span><span class=\"t\" l=\"0037a15\" w=\"1\">即是行善<span class=\"pc\">，</span>行善即是觀<span class=\"pc\">；</span>止善即是止<span class=\"pc\">。</span>是名</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a16\">T46n1911_p0037a16</span><span class=\"t\" l=\"0037a16\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>觀因緣所生心持四種戒<span class=\"pc\">」</span>也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0037a16'></span><span class=\"t\" l=\"0037a16\" w=\"12\">次<span class=\"pc\">「</span>觀善惡因</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a17\">T46n1911_p0037a17</span><span class=\"t\" l=\"0037a17\" w=\"1\">緣所生心即空<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>如<span class=\"pc\">《</span>金剛般若<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>若見法</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a18\">T46n1911_p0037a18</span><span class=\"t\" l=\"0037a18\" w=\"1\">相者<span class=\"pc\">，</span>名著我<span class=\"pc\">、</span>人<span class=\"pc\">、</span>眾生<span class=\"pc\">、</span>壽者<span class=\"pc\">；</span>若見非法相者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a19\">T46n1911_p0037a19</span><span class=\"t\" l=\"0037a19\" w=\"1\">亦著我<span class=\"pc\">、</span>人<span class=\"pc\">、</span>眾生<span class=\"pc\">、</span>壽者<span class=\"pc\">。</span>不見法相<span class=\"pc\">、</span>不見非法</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a20\">T46n1911_p0037a20</span><span class=\"t\" l=\"0037a20\" w=\"1\">相<span class=\"pc\">，</span>如筏喻者<span class=\"pc\">，</span>法尚應捨<span class=\"pc\">，</span>何況非法<span class=\"pc\">？」</span>故知法</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a21\">T46n1911_p0037a21</span><span class=\"t\" l=\"0037a21\" w=\"1\">與非法<span class=\"pc\">，</span>二皆空寂<span class=\"pc\">，</span>乃名持戒<span class=\"pc\">。</span>今云<span class=\"pc\">「</span>法<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>秖</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a22\">T46n1911_p0037a22</span><span class=\"t\" l=\"0037a22\" w=\"1\">善惡兩心<span class=\"pc\">，</span>假<span class=\"pc\">、</span>實之法也<span class=\"pc\">。</span>若見有善惡假名<span class=\"pc\">，</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a23\">T46n1911_p0037a23</span><span class=\"t\" l=\"0037a23\" w=\"1\">是著我<span class=\"pc\">、</span>人<span class=\"pc\">、</span>眾生<span class=\"pc\">、</span>壽者<span class=\"pc\">；</span>若見善惡實法<span class=\"pc\">，</span>亦是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a24\">T46n1911_p0037a24</span><span class=\"t\" l=\"0037a24\" w=\"1\">著我<span class=\"pc\">、</span>人<span class=\"pc\">、</span>眾生<span class=\"pc\">、</span>壽者<span class=\"pc\">。</span>所言<span class=\"pc\">「</span>非法相<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>若見善</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a25\">T46n1911_p0037a25</span><span class=\"t\" l=\"0037a25\" w=\"1\">惡假名是無者<span class=\"pc\">，</span>亦是著我<span class=\"pc\">、</span>人<span class=\"pc\">、</span>眾生<span class=\"pc\">、</span>壽者<span class=\"pc\">；</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a26\">T46n1911_p0037a26</span><span class=\"t\" l=\"0037a26\" w=\"1\">見善惡實法是無者<span class=\"pc\">，</span>亦著我<span class=\"pc\">、</span>人<span class=\"pc\">、</span>眾生<span class=\"pc\">、</span>壽者<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a27\">T46n1911_p0037a27</span><p><span class='lineInfo' line='0037a27'></span><span class=\"t\" l=\"0037a27\" w=\"1\">何以故<span class=\"pc\">？</span>依無起見<span class=\"pc\">，</span>故不應著<span class=\"pc\">；</span>乃至依非有</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a28\">T46n1911_p0037a28</span><span class=\"t\" l=\"0037a28\" w=\"1\">非無起見<span class=\"pc\">，</span>皆名著我<span class=\"pc\">、</span>人<span class=\"pc\">、</span>眾生<span class=\"pc\">、</span>壽者<span class=\"pc\">。</span>觀如是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037a29\">T46n1911_p0037a29</span><span class=\"t\" l=\"0037a29\" w=\"1\">等法與非法<span class=\"pc\">，</span>皆即是空<span class=\"pc\">。</span>由此觀故<span class=\"pc\">，</span>能順無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b01\">T46n1911_p0037b01</span><span class=\"t\" l=\"0037b01\" w=\"1\">漏<span class=\"pc\">，</span>防止有<span class=\"pc\">、</span>無<span class=\"pc\">，</span>六十二見<span class=\"pc\">，</span>故名<span class=\"pc\">「</span>隨道戒<span class=\"pc\">」。</span>若重</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b02\">T46n1911_p0037b02</span><span class=\"t\" l=\"0037b02\" w=\"1\">慮此觀<span class=\"pc\">，</span>思惟純熟<span class=\"pc\">，</span>歷緣對境<span class=\"pc\">，</span>於一切色<span class=\"pc\">、</span>聲<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b03\">T46n1911_p0037b03</span><span class=\"t\" l=\"0037b03\" w=\"1\">皆悉即空<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>無著戒<span class=\"pc\">」。</span>防止思惑<span class=\"pc\">，</span>善順真諦<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b04\">T46n1911_p0037b04</span><span class=\"t\" l=\"0037b04\" w=\"1\">是名<span class=\"pc\">「</span>觀因緣心即空持二種戒<span class=\"pc\">」</span>也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0037b04'></span><span class=\"t\" l=\"0037b04\" w=\"14\">次<span class=\"pc\">「</span>觀因</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b05\">T46n1911_p0037b05</span><span class=\"t\" l=\"0037b05\" w=\"1\">緣心即是假<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>知心非心<span class=\"pc\">，</span>法亦非法<span class=\"pc\">，</span>而不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b06\">T46n1911_p0037b06</span><span class=\"t\" l=\"0037b06\" w=\"1\">永滯非心非法<span class=\"pc\">。</span>以道種方便<span class=\"pc\">，</span>無所有中<span class=\"pc\">，</span>立</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b07\">T46n1911_p0037b07</span><span class=\"t\" l=\"0037b07\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">、</span>立法<span class=\"pc\">，</span>拔出諸心數法<span class=\"pc\">，</span>導利眾生<span class=\"pc\">，</span>為<span class=\"pc\">「</span>智所</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b08\">T46n1911_p0037b08</span><span class=\"t\" l=\"0037b08\" w=\"1\">讚<span class=\"pc\">」。</span>雖廣分別無量心法<span class=\"pc\">，</span>但有名字<span class=\"pc\">，</span>如虛空</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b09\">T46n1911_p0037b09</span><span class=\"t\" l=\"0037b09\" w=\"1\">相<span class=\"pc\">，</span>不生愛著<span class=\"pc\">，</span>惑相不拘<span class=\"pc\">，</span>名為<span class=\"pc\">「</span>自在<span class=\"pc\">」。</span>如此</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b10\">T46n1911_p0037b10</span><span class=\"t\" l=\"0037b10\" w=\"1\">假觀<span class=\"pc\">，</span>防止無知<span class=\"pc\">，</span>善順俗理<span class=\"pc\">；</span>防邊論止<span class=\"pc\">，</span>順邊</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b11\">T46n1911_p0037b11</span><span class=\"t\" l=\"0037b11\" w=\"1\">論觀<span class=\"pc\">，</span>即是<span class=\"pc\">「</span>假觀持兩戒<span class=\"pc\">」</span>也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0037b11'></span><span class=\"t\" l=\"0037b11\" w=\"11\">次<span class=\"pc\">「</span>觀因緣生心</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b12\">T46n1911_p0037b12</span><span class=\"t\" l=\"0037b12\" w=\"1\">即中<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>觀於心性畢竟寂滅<span class=\"pc\">，</span>心本非空亦</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b13\">T46n1911_p0037b13</span><span class=\"t\" l=\"0037b13\" w=\"1\">復非假<span class=\"pc\">。</span>非假故非世間<span class=\"pc\">；</span>非空故非出世間<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b14\">T46n1911_p0037b14</span><span class=\"t\" l=\"0037b14\" w=\"1\">非賢聖法<span class=\"pc\">，</span>非凡夫法<span class=\"pc\">；</span>二邊寂靜<span class=\"pc\">，</span>名為<span class=\"pc\">「</span>心性<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b15\">T46n1911_p0037b15</span><span class=\"t\" l=\"0037b15\" w=\"1\">能如是觀<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0037002\"></a><span class=\"t\" l=\"0037b15\" w=\"5\">名</span><span class=\"t\" l=\"0037b15\" w=\"6\">為<span class=\"pc\">「</span>上定<span class=\"pc\">」。</span>心在此定即<span class=\"pc\">「</span>首楞嚴<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b16\">T46n1911_p0037b16</span><span class=\"t\" l=\"0037b16\" w=\"1\">本寂不動<span class=\"pc\">，</span>雙照二諦<span class=\"pc\">，</span>現諸威儀<span class=\"pc\">，</span>隨如是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b17\">T46n1911_p0037b17</span><span class=\"t\" l=\"0037b17\" w=\"1\">定無不具足<span class=\"pc\">。</span>如是觀心<span class=\"pc\">，</span>防止二邊無明諸</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b18\">T46n1911_p0037b18</span><span class=\"t\" l=\"0037b18\" w=\"1\">惡<span class=\"pc\">，</span>善順中道一實之理<span class=\"pc\">；</span>防邊論止<span class=\"pc\">，</span>順邊論</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b19\">T46n1911_p0037b19</span><span class=\"t\" l=\"0037b19\" w=\"1\">觀<span class=\"pc\">，</span>此名<span class=\"pc\">「</span>即中而持兩戒<span class=\"pc\">」</span>也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0037b19'></span><span class=\"t\" l=\"0037b19\" w=\"11\">故<span class=\"pc\">《</span>梵網<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>戒名</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b20\">T46n1911_p0037b20</span><span class=\"t\" l=\"0037b20\" w=\"1\">大乘<span class=\"pc\">，</span>名第一義光<span class=\"pc\">，</span>非青黃赤白<span class=\"pc\">。</span>戒名為孝<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b21\">T46n1911_p0037b21</span><span class=\"t\" l=\"0037b21\" w=\"1\">孝名為順<span class=\"pc\">；</span>孝即止善<span class=\"pc\">，</span>順即行善<span class=\"pc\">。</span>如此戒者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b22\">T46n1911_p0037b22</span><span class=\"t\" l=\"0037b22\" w=\"1\">本師所誦<span class=\"pc\">，</span>我亦如是誦<span class=\"pc\">。」</span>當知中道妙觀<span class=\"pc\">，</span>戒之</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b23\">T46n1911_p0037b23</span><span class=\"t\" l=\"0037b23\" w=\"1\">正體<span class=\"pc\">。</span>上品清淨<span class=\"pc\">，</span>究竟持戒<span class=\"pc\">。《</span>十住<span class=\"pc\">》</span>廣說云<span class=\"pc\">：「</span>若無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b24\">T46n1911_p0037b24</span><span class=\"t\" l=\"0037b24\" w=\"1\">我我所<span class=\"pc\">，</span>遠離諸戲論<span class=\"pc\">，</span>一切無所有<span class=\"pc\">，</span>是名上</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b25\">T46n1911_p0037b25</span><span class=\"t\" l=\"0037b25\" w=\"1\">尸羅<span class=\"pc\">。」</span>故<span class=\"pc\">《</span>淨名<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>罪性不在內<span class=\"pc\">，</span>亦不在外<span class=\"pc\">，</span>亦</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b26\">T46n1911_p0037b26</span><span class=\"t\" l=\"0037b26\" w=\"1\">不在兩中間<span class=\"pc\">。</span>如其心然<span class=\"pc\">，</span>罪垢亦然<span class=\"pc\">。</span>其能如</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b27\">T46n1911_p0037b27</span><span class=\"t\" l=\"0037b27\" w=\"1\">是<span class=\"pc\">，</span>是名善解<span class=\"pc\">，</span>是名奉律<span class=\"pc\">。」</span>即此意也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0037b27'></span><span class=\"t\" l=\"0037b27\" w=\"14\">復次<span class=\"pc\">，</span>觀</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b28\">T46n1911_p0037b28</span><span class=\"t\" l=\"0037b28\" w=\"1\">心持戒<span class=\"pc\">，</span>即是<span class=\"pc\">「</span>五名<span class=\"pc\">」。</span>所以者何<span class=\"pc\">？「</span>防止<span class=\"pc\">」</span>是戒義<span class=\"pc\">，</span>觀</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037b29\">T46n1911_p0037b29</span><span class=\"t\" l=\"0037b29\" w=\"1\">亦如是<span class=\"pc\">。</span>三觀名能防<span class=\"pc\">，</span>三惑名所防<span class=\"pc\">。</span>如此防</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c01\">T46n1911_p0037c01</span><span class=\"t\" l=\"0037c01\" w=\"1\">止<span class=\"pc\">，</span>義遍法界<span class=\"pc\">，</span>不局在身口</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0037c01\" w=\"11\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0037c01\" w=\"13\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0037c01'></span><span class=\"t\" l=\"0037c01\" w=\"13\">又<span class=\"pc\">《</span>毘尼<span class=\"pc\">》</span>名</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c02\">T46n1911_p0037c02</span><span class=\"t\" l=\"0037c02\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>滅<span class=\"pc\">」，</span>滅身口諸非<span class=\"pc\">，</span>故今觀心亦名為滅<span class=\"pc\">。</span>即空</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c03\">T46n1911_p0037c03</span><span class=\"t\" l=\"0037c03\" w=\"1\">之觀能滅見思之非<span class=\"pc\">；</span>即</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0037003\"></a><span class=\"t\" l=\"0037c03\" w=\"10\">假</span><span class=\"t\" l=\"0037c03\" w=\"11\">觀能滅塵沙之</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c04\">T46n1911_p0037c04</span><span class=\"t\" l=\"0037c04\" w=\"1\">非<span class=\"pc\">；</span>即</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0037004\"></a><span class=\"t\" l=\"0037c04\" w=\"3\">中</span><span class=\"t\" l=\"0037c04\" w=\"4\">觀能滅無明之非<span class=\"pc\">。</span>如此論滅<span class=\"pc\">，</span>遍滅</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c05\">T46n1911_p0037c05</span><span class=\"t\" l=\"0037c05\" w=\"1\">法界諸非<span class=\"pc\">，</span>不止七支<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>淨名<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>當直除滅<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c06\">T46n1911_p0037c06</span><span class=\"t\" l=\"0037c06\" w=\"1\">勿擾其心<span class=\"pc\">。」</span>即此意也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0037c06'></span><span class=\"t\" l=\"0037c06\" w=\"9\">又波羅提木叉名<span class=\"pc\">「</span>保</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c07\">T46n1911_p0037c07</span><span class=\"t\" l=\"0037c07\" w=\"1\">得解脫<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>觀心亦爾<span class=\"pc\">。</span>若不觀三諦之理<span class=\"pc\">，</span>三</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c08\">T46n1911_p0037c08</span><span class=\"t\" l=\"0037c08\" w=\"1\">惑保不解脫<span class=\"pc\">；</span>若見三諦<span class=\"pc\">，</span>三惑保脫<span class=\"pc\">。</span>如此解</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c09\">T46n1911_p0037c09</span><span class=\"t\" l=\"0037c09\" w=\"1\">脫<span class=\"pc\">，</span>遍法界脫<span class=\"pc\">，</span>非止解脫三途及出生死而</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c10\">T46n1911_p0037c10</span><span class=\"t\" l=\"0037c10\" w=\"1\">已<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0037c10'></span><span class=\"t\" l=\"0037c10\" w=\"2\">又<span class=\"pc\">「</span>誦<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>背文闇持也<span class=\"pc\">。</span>今觀心亦爾<span class=\"pc\">，</span>三觀</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c11\">T46n1911_p0037c11</span><span class=\"t\" l=\"0037c11\" w=\"1\">之名詮三諦理<span class=\"pc\">，</span>即是其文<span class=\"pc\">。</span>知名非名<span class=\"pc\">，</span>研心</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c12\">T46n1911_p0037c12</span><span class=\"t\" l=\"0037c12\" w=\"1\">諦理<span class=\"pc\">；</span>觀法相續<span class=\"pc\">，</span>常自現前<span class=\"pc\">，</span>不生妄念<span class=\"pc\">，</span>名之</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c13\">T46n1911_p0037c13</span><span class=\"t\" l=\"0037c13\" w=\"1\">為<span class=\"pc\">「</span>誦<span class=\"pc\">」。</span>如此誦者<span class=\"pc\">，</span>遍法界誦<span class=\"pc\">，</span>非止八十誦</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c14\">T46n1911_p0037c14</span><span class=\"t\" l=\"0037c14\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0037c14'></span><span class=\"t\" l=\"0037c14\" w=\"2\">又<span class=\"pc\">「</span>律<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>詮量輕重<span class=\"pc\">，</span>分別犯非犯<span class=\"pc\">。</span>觀心亦</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c15\">T46n1911_p0037c15</span><span class=\"t\" l=\"0037c15\" w=\"1\">爾<span class=\"pc\">，</span>分別見思麁惡滓重<span class=\"pc\">。</span>界內無知<span class=\"pc\">，</span>小<span class=\"pc\">、</span>輕<span class=\"pc\">；</span>塵沙</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c16\">T46n1911_p0037c16</span><span class=\"t\" l=\"0037c16\" w=\"1\">客塵橫起<span class=\"pc\">，</span>復為小重<span class=\"pc\">；</span>根本微細<span class=\"pc\">，</span>如上菩提</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c17\">T46n1911_p0037c17</span><span class=\"t\" l=\"0037c17\" w=\"1\">心中已說<span class=\"pc\">。</span>三觀觀三理<span class=\"pc\">，</span>是不犯<span class=\"pc\">；</span>三惑障三</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c18\">T46n1911_p0037c18</span><span class=\"t\" l=\"0037c18\" w=\"1\">理<span class=\"pc\">，</span>名為犯<span class=\"pc\">。</span>三藥治三病<span class=\"pc\">，</span>詮量無謬<span class=\"pc\">，</span>纖毫不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c19\">T46n1911_p0037c19</span><span class=\"t\" l=\"0037c19\" w=\"1\">差<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0037c19'></span><span class=\"t\" l=\"0037c19\" w=\"2\">又知持<span class=\"pc\">「</span>事戒<span class=\"pc\">」</span>有三品<span class=\"pc\">：</span>上品得天報<span class=\"pc\">，</span>中品</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c20\">T46n1911_p0037c20</span><span class=\"t\" l=\"0037c20\" w=\"1\">得人報<span class=\"pc\">，</span>下品得修羅報<span class=\"pc\">。</span>犯上退天<span class=\"pc\">，</span>犯中</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c21\">T46n1911_p0037c21</span><span class=\"t\" l=\"0037c21\" w=\"1\">退人<span class=\"pc\">，</span>犯下退修羅<span class=\"pc\">，</span>入三惡道<span class=\"pc\">。</span>惡道又三品<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c22\">T46n1911_p0037c22</span><span class=\"t\" l=\"0037c22\" w=\"1\">輕者入餓鬼道<span class=\"pc\">，</span>次者入畜生道<span class=\"pc\">，</span>重者入地</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c23\">T46n1911_p0037c23</span><span class=\"t\" l=\"0037c23\" w=\"1\">獄道<span class=\"pc\">。</span>中品又多種<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0037005\"></a><span class=\"t\" l=\"0037c23\" w=\"8\">上</span><span class=\"t\" l=\"0037c23\" w=\"9\"><span class=\"pc\">、</span>中<span class=\"pc\">、</span>下<span class=\"pc\">、</span>下下<span class=\"pc\">，</span>即四天下</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c24\">T46n1911_p0037c24</span><span class=\"t\" l=\"0037c24\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>上品又多種<span class=\"pc\">，</span>謂三界諸天<span class=\"pc\">，</span>各有品秩也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c25\">T46n1911_p0037c25</span><p><span class='lineInfo' line='0037c25'></span><span class=\"t\" l=\"0037c25\" w=\"1\">又持<span class=\"pc\">「</span>理戒<span class=\"pc\">」，</span>空假中三品<span class=\"pc\">，</span>各有上中下<span class=\"pc\">。</span>即空</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c26\">T46n1911_p0037c26</span><span class=\"t\" l=\"0037c26\" w=\"1\">三品者<span class=\"pc\">，</span>下品為聲聞<span class=\"pc\">，</span>中品為緣覺<span class=\"pc\">，</span>上品為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c27\">T46n1911_p0037c27</span><span class=\"t\" l=\"0037c27\" w=\"1\">通教菩薩<span class=\"pc\">。</span>退則傳傳失也<span class=\"pc\">。</span>即假三品者<span class=\"pc\">，</span>下品</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c28\">T46n1911_p0037c28</span><span class=\"t\" l=\"0037c28\" w=\"1\">為三藏菩薩<span class=\"pc\">，</span>中品為通教出假菩薩<span class=\"pc\">，</span>上品</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0037c29\">T46n1911_p0037c29</span><span class=\"t\" l=\"0037c29\" w=\"1\">為別教菩薩<span class=\"pc\">。</span>即中三品者<span class=\"pc\">，</span>下品為別教菩</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a01\">T46n1911_p0038a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv46p0038\"></a><span class=\"t\" l=\"0038a01\" w=\"1\">薩<span class=\"pc\">，</span>中品</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0038001\"></a><span class=\"t\" l=\"0038a01\" w=\"4\">圓</span><span class=\"t\" l=\"0038a01\" w=\"5\">教菩薩<span class=\"pc\">，</span>上品是佛<span class=\"pc\">。</span>唯佛一人具</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a02\">T46n1911_p0038a02</span><span class=\"t\" l=\"0038a02\" w=\"1\">淨戒也<span class=\"pc\">。</span>又下品為五品<span class=\"pc\">，</span>中為六根清淨<span class=\"pc\">，</span>上</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a03\">T46n1911_p0038a03</span><span class=\"t\" l=\"0038a03\" w=\"1\">入初住<span class=\"pc\">。</span>此略就觀心判其階差<span class=\"pc\">。</span>中道觀心</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a04\">T46n1911_p0038a04</span><span class=\"t\" l=\"0038a04\" w=\"1\">即是法界<span class=\"pc\">；</span>摩訶衍遍攝一切法<span class=\"pc\">，</span>可以意得<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a05\">T46n1911_p0038a05</span><span class=\"t\" l=\"0038a05\" w=\"1\">不復煩文也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0038a05'></span><span class=\"t\" l=\"0038a05\" w=\"6\">私諮云<span class=\"pc\">：</span>下<span class=\"pc\">、</span>中三品皆約發真<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a06\">T46n1911_p0038a06</span><span class=\"t\" l=\"0038a06\" w=\"1\">上品何意約真似為三品耶<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0038a06'></span><span class=\"t\" l=\"0038a06\" w=\"12\">答<span class=\"pc\">：</span>前三道未</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a07\">T46n1911_p0038a07</span><span class=\"t\" l=\"0038a07\" w=\"1\">合<span class=\"pc\">，</span>可得分張橫辯<span class=\"pc\">；</span>即中既融<span class=\"pc\">，</span>宜約一道竪</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a08\">T46n1911_p0038a08</span><span class=\"t\" l=\"0038a08\" w=\"1\">判<span class=\"pc\">。</span>又亦得約橫者<span class=\"pc\">，</span>別接通<span class=\"pc\">、</span>別<span class=\"pc\">、</span>圓三品</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0038a08\" w=\"15\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0038a08\" w=\"17\"><span class=\"pc\">。</span>如</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a09\">T46n1911_p0038a09</span><span class=\"t\" l=\"0038a09\" w=\"1\">此分別得失輕重<span class=\"pc\">，</span>遍詮量法界<span class=\"pc\">，</span>豈止煮燒</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a10\">T46n1911_p0038a10</span><span class=\"t\" l=\"0038a10\" w=\"1\">覆障耶<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0038a10'></span><span class=\"t\" l=\"0038a10\" w=\"4\">觀心五名<span class=\"pc\">，</span>宛然可見<span class=\"pc\">。</span>若<span class=\"pc\">「</span>事<span class=\"pc\">」</span>中恭謹<span class=\"pc\">，</span>精</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a11\">T46n1911_p0038a11</span><span class=\"t\" l=\"0038a11\" w=\"1\">持四戒<span class=\"pc\">；</span>而其心雜念<span class=\"pc\">，</span>事亦不牢<span class=\"pc\">。</span>猶如坯瓶<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a12\">T46n1911_p0038a12</span><span class=\"t\" l=\"0038a12\" w=\"1\">遇愛見惡<span class=\"pc\">，</span>則便破壞<span class=\"pc\">。</span>若能觀心<span class=\"pc\">，</span>六種持戒<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a13\">T46n1911_p0038a13</span><span class=\"t\" l=\"0038a13\" w=\"1\">理觀分明<span class=\"pc\">，</span>妄念不動<span class=\"pc\">；</span>設遇惡緣<span class=\"pc\">，</span>堅固不失<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a14\">T46n1911_p0038a14</span><span class=\"t\" l=\"0038a14\" w=\"1\">理既不動<span class=\"pc\">，</span>事任運成<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>淨名<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>其能如是<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a15\">T46n1911_p0038a15</span><span class=\"t\" l=\"0038a15\" w=\"1\">是名善解<span class=\"pc\">，</span>是名奉律<span class=\"pc\">。」</span>正意在此也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0038a15'></span><span class=\"t\" l=\"0038a15\" w=\"14\">三<span class=\"pc\">、</span>明犯</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a16\">T46n1911_p0038a16</span><span class=\"t\" l=\"0038a16\" w=\"1\">戒相者<span class=\"pc\">，</span>夫毀滅淨戒<span class=\"pc\">，</span>不出癡愛<span class=\"pc\">、</span>倒見<span class=\"pc\">，</span>是戒</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a17\">T46n1911_p0038a17</span><span class=\"t\" l=\"0038a17\" w=\"1\">怨家<span class=\"pc\">，</span>喻二羅剎<span class=\"pc\">。《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>譬如有人<span class=\"pc\">，</span>帶持浮</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a18\">T46n1911_p0038a18</span><span class=\"t\" l=\"0038a18\" w=\"1\">囊<span class=\"pc\">，</span>渡於大海<span class=\"pc\">。</span>爾時<span class=\"pc\">，</span>海中有一羅剎來乞浮</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a19\">T46n1911_p0038a19</span><span class=\"t\" l=\"0038a19\" w=\"1\">囊<span class=\"pc\">。</span>初則全乞<span class=\"pc\">，</span>乃至微塵<span class=\"pc\">，</span>悉皆不與<span class=\"pc\">。」</span>行人亦</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a20\">T46n1911_p0038a20</span><span class=\"t\" l=\"0038a20\" w=\"1\">爾<span class=\"pc\">，</span>發心秉戒<span class=\"pc\">，</span>誓渡生死大海<span class=\"pc\">，</span>愛<span class=\"pc\">、</span>見羅剎乞</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a21\">T46n1911_p0038a21</span><span class=\"t\" l=\"0038a21\" w=\"1\">戒浮囊<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0038a21'></span><span class=\"t\" l=\"0038a21\" w=\"4\">愛羅剎言<span class=\"pc\">「</span>令汝安隱得入涅槃<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a22\">T46n1911_p0038a22</span><span class=\"t\" l=\"0038a22\" w=\"1\">此以欲樂暢情<span class=\"pc\">，</span>稱為涅槃<span class=\"pc\">。</span>如飢得食<span class=\"pc\">，</span>如貧</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a23\">T46n1911_p0038a23</span><span class=\"t\" l=\"0038a23\" w=\"1\">得寶<span class=\"pc\">，</span>獼猴得酒<span class=\"pc\">，</span>則得安樂<span class=\"pc\">。</span>安樂名涅槃<span class=\"pc\">，</span>誘</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a24\">T46n1911_p0038a24</span><span class=\"t\" l=\"0038a24\" w=\"1\">誑行人<span class=\"pc\">。</span>若隨愛轉<span class=\"pc\">，</span>毀破四重<span class=\"pc\">，</span>是全棄浮囊<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a25\">T46n1911_p0038a25</span><span class=\"t\" l=\"0038a25\" w=\"1\">是名<span class=\"pc\">「</span>犯相<span class=\"pc\">」。</span>若愛心雖起<span class=\"pc\">，</span>不可全棄<span class=\"pc\">。</span>何者<span class=\"pc\">？</span>我</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a26\">T46n1911_p0038a26</span><span class=\"t\" l=\"0038a26\" w=\"1\">今欲過生死大海<span class=\"pc\">，</span>尸羅不淨<span class=\"pc\">，</span>還墮三途<span class=\"pc\">，</span>禪</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a27\">T46n1911_p0038a27</span><span class=\"t\" l=\"0038a27\" w=\"1\">定<span class=\"pc\">、</span>智慧皆不得發<span class=\"pc\">。</span>思惟是已<span class=\"pc\">，</span>生大怖畏<span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a28\">T46n1911_p0038a28</span><span class=\"t\" l=\"0038a28\" w=\"1\">言<span class=\"pc\">：「</span>汝寧殺我<span class=\"pc\">，</span>浮囊叵得<span class=\"pc\">。」</span>是名<span class=\"pc\">「</span>持相<span class=\"pc\">」。</span>愛心復</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038a29\">T46n1911_p0038a29</span><span class=\"t\" l=\"0038a29\" w=\"1\">起<span class=\"pc\">，</span>摩觸快意<span class=\"pc\">；</span>若隨愛觸<span class=\"pc\">，</span>是棄半浮囊<span class=\"pc\">，</span>是名</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b01\">T46n1911_p0038b01</span><span class=\"t\" l=\"0038b01\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>犯相<span class=\"pc\">」。</span>行人復念<span class=\"pc\">：「</span>禁戒豈可輸半<span class=\"pc\">？</span>論其果報<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b02\">T46n1911_p0038b02</span><span class=\"t\" l=\"0038b02\" w=\"1\">地獄苦惱<span class=\"pc\">，</span>論其即目<span class=\"pc\">，</span>下意治擯<span class=\"pc\">，</span>甚可羞恥<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b03\">T46n1911_p0038b03</span><span class=\"t\" l=\"0038b03\" w=\"1\">豈應如此損毀大事<span class=\"pc\">？」</span>是故護惜<span class=\"pc\">，</span>不隨愛情<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b04\">T46n1911_p0038b04</span><span class=\"t\" l=\"0038b04\" w=\"1\">是名<span class=\"pc\">「</span>持相<span class=\"pc\">」。</span>愛心又起<span class=\"pc\">，</span>乞重方便<span class=\"pc\">。</span>若毀犯者<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b05\">T46n1911_p0038b05</span><span class=\"t\" l=\"0038b05\" w=\"1\">乞手許<span class=\"pc\">；</span>又毀波夜提是乞指許<span class=\"pc\">；</span>又毀吉羅</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b06\">T46n1911_p0038b06</span><span class=\"t\" l=\"0038b06\" w=\"1\">是乞微塵許<span class=\"pc\">。</span>吉羅雖小<span class=\"pc\">，</span>開放逸門<span class=\"pc\">，</span>微塵不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b07\">T46n1911_p0038b07</span><span class=\"t\" l=\"0038b07\" w=\"1\">多<span class=\"pc\">，</span>水當漸入<span class=\"pc\">，</span>沒海而死<span class=\"pc\">。</span>是為愛心破律儀</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b08\">T46n1911_p0038b08</span><span class=\"t\" l=\"0038b08\" w=\"1\">戒<span class=\"pc\">。</span>貪攀覽五欲<span class=\"pc\">，</span>破定共戒<span class=\"pc\">。</span>深著生死<span class=\"pc\">，</span>為有</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b09\">T46n1911_p0038b09</span><span class=\"t\" l=\"0038b09\" w=\"1\">造業<span class=\"pc\">，</span>破即空戒<span class=\"pc\">。</span>不息世譏嫌<span class=\"pc\">，</span>無護他意<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b10\">T46n1911_p0038b10</span><span class=\"t\" l=\"0038b10\" w=\"1\">破即假戒<span class=\"pc\">。</span>不信戒善與虛空等<span class=\"pc\">，</span>不信此戒</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b11\">T46n1911_p0038b11</span><span class=\"t\" l=\"0038b11\" w=\"1\">具足佛法<span class=\"pc\">，</span>不信此戒畢竟清淨<span class=\"pc\">，</span>破中道戒<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b12\">T46n1911_p0038b12</span><span class=\"t\" l=\"0038b12\" w=\"1\">此例可解</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0038b12\" w=\"5\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0038b12\" w=\"7\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0038b12'></span><span class=\"t\" l=\"0038b12\" w=\"7\">次見羅剎乞浮囊者<span class=\"pc\">，</span>若為財</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b13\">T46n1911_p0038b13</span><span class=\"t\" l=\"0038b13\" w=\"1\">色而毀戒者<span class=\"pc\">，</span>如前所說<span class=\"pc\">，</span>觸人皆爾<span class=\"pc\">，</span>此名<span class=\"pc\">「</span>已</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b14\">T46n1911_p0038b14</span><span class=\"t\" l=\"0038b14\" w=\"1\">起之惡<span class=\"pc\">」；</span>為除斷故<span class=\"pc\">，</span>一心勤精進<span class=\"pc\">。</span>若見心猛利<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b15\">T46n1911_p0038b15</span><span class=\"t\" l=\"0038b15\" w=\"1\">於所計法而起罪過<span class=\"pc\">，</span>此是解僻<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>未生之</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b16\">T46n1911_p0038b16</span><span class=\"t\" l=\"0038b16\" w=\"1\">惡<span class=\"pc\">」；</span>為不生故<span class=\"pc\">，</span>一心勤精進<span class=\"pc\">。</span>此見雖未起<span class=\"pc\">，</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b17\">T46n1911_p0038b17</span><span class=\"t\" l=\"0038b17\" w=\"1\">修得少禪<span class=\"pc\">，</span>無好師友<span class=\"pc\">，</span>即生念著而起過患<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b18\">T46n1911_p0038b18</span><span class=\"t\" l=\"0038b18\" w=\"1\">佛在世<span class=\"pc\">，</span>一比丘得四禪<span class=\"pc\">，</span>謂為四果<span class=\"pc\">。</span>臨終見</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b19\">T46n1911_p0038b19</span><span class=\"t\" l=\"0038b19\" w=\"1\">中陰起<span class=\"pc\">，</span>即謗佛云<span class=\"pc\">：「</span>羅漢不生<span class=\"pc\">，</span>今那得生<span class=\"pc\">？」</span>阿</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b20\">T46n1911_p0038b20</span><span class=\"t\" l=\"0038b20\" w=\"1\">難問佛<span class=\"pc\">：「</span>此人命過<span class=\"pc\">，</span>今生何處<span class=\"pc\">？」</span>佛言<span class=\"pc\">：「</span>已墮地</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b21\">T46n1911_p0038b21</span><span class=\"t\" l=\"0038b21\" w=\"1\">獄<span class=\"pc\">。」</span>雖持戒得有漏禪<span class=\"pc\">，</span>是亦不可信<span class=\"pc\">。</span>佛在世</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b22\">T46n1911_p0038b22</span><span class=\"t\" l=\"0038b22\" w=\"1\">尚爾<span class=\"pc\">，</span>況末代癡人<span class=\"pc\">，</span>罪著深重<span class=\"pc\">！</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0038b22'></span><span class=\"t\" l=\"0038b22\" w=\"12\">故<span class=\"pc\">《</span>大虛空藏經<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b23\">T46n1911_p0038b23</span><span class=\"t\" l=\"0038b23\" w=\"1\">云<span class=\"pc\">：「</span>若起惡見<span class=\"pc\">，</span>名第三波羅夷<span class=\"pc\">。」</span>云何惡見<span class=\"pc\">？</span>或</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b24\">T46n1911_p0038b24</span><span class=\"t\" l=\"0038b24\" w=\"1\">得空解<span class=\"pc\">，</span>發少智慧<span class=\"pc\">，</span>師心自樹<span class=\"pc\">，</span>謂證無生<span class=\"pc\">。</span>見</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b25\">T46n1911_p0038b25</span><span class=\"t\" l=\"0038b25\" w=\"1\">心既強<span class=\"pc\">，</span>能破諸法<span class=\"pc\">，</span>無佛無眾生<span class=\"pc\">，</span>撥世因果<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b26\">T46n1911_p0038b26</span><span class=\"t\" l=\"0038b26\" w=\"1\">出世因果<span class=\"pc\">。《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>或食人肉<span class=\"pc\">，</span>或復噉狗<span class=\"pc\">。」</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b27\">T46n1911_p0038b27</span><span class=\"t\" l=\"0038b27\" w=\"1\">此義也<span class=\"pc\">。</span>破正見<span class=\"pc\">、</span>威儀<span class=\"pc\">、</span>淨命<span class=\"pc\">，</span>起於平等無分別</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b28\">T46n1911_p0038b28</span><span class=\"t\" l=\"0038b28\" w=\"1\">見<span class=\"pc\">，</span>何者有罪<span class=\"pc\">？</span>何者非罪<span class=\"pc\">？</span>若有分別<span class=\"pc\">，</span>分別即</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038b29\">T46n1911_p0038b29</span><span class=\"t\" l=\"0038b29\" w=\"1\">礙<span class=\"pc\">，</span>礙即非真<span class=\"pc\">。</span>於貪欲中</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0038002\"></a><span class=\"t\" l=\"0038b29\" w=\"10\">莫</span><span class=\"t\" l=\"0038b29\" w=\"11\">生怖礙<span class=\"pc\">；</span>無怖</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c01\">T46n1911_p0038c01</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0038003\"></a><span class=\"t\" l=\"0038c01\" w=\"1\">礙</span><span class=\"t\" l=\"0038c01\" w=\"2\">即是菩提<span class=\"pc\">，</span>謂此是實<span class=\"pc\">，</span>餘皆妄語<span class=\"pc\">。</span>又值</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c02\">T46n1911_p0038c02</span><span class=\"t\" l=\"0038c02\" w=\"1\">惡師<span class=\"pc\">，</span>為說惡法<span class=\"pc\">，</span>見毒轉熾<span class=\"pc\">，</span>邪鬼入心<span class=\"pc\">，</span>邪解更</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c03\">T46n1911_p0038c03</span><span class=\"t\" l=\"0038c03\" w=\"1\">甚<span class=\"pc\">。</span>猖狂顛倒<span class=\"pc\">，</span>無種不為<span class=\"pc\">，</span>見慢峨嵯<span class=\"pc\">，</span>陵蔑一</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c04\">T46n1911_p0038c04</span><span class=\"t\" l=\"0038c04\" w=\"1\">切<span class=\"pc\">。</span>見行善者謂有所得<span class=\"pc\">，</span>欺之如土<span class=\"pc\">，</span>由是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c05\">T46n1911_p0038c05</span><span class=\"t\" l=\"0038c05\" w=\"1\">見故<span class=\"pc\">，</span>浮囊全去<span class=\"pc\">。</span>設不全去者<span class=\"pc\">，</span>即思惟言<span class=\"pc\">：「</span>理</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c06\">T46n1911_p0038c06</span><span class=\"t\" l=\"0038c06\" w=\"1\">雖如此<span class=\"pc\">，</span>我未能見<span class=\"pc\">，</span>何容頓棄<span class=\"pc\">，</span>惜猶不與<span class=\"pc\">？」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c07\">T46n1911_p0038c07</span><span class=\"t\" l=\"0038c07\" w=\"1\">見心復起<span class=\"pc\">：「</span>一切法空<span class=\"pc\">，</span>豈有觸與不觸男女等</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c08\">T46n1911_p0038c08</span><span class=\"t\" l=\"0038c08\" w=\"1\">相<span class=\"pc\">？」</span>即便把執歍抱<span class=\"pc\">，</span>是名半去<span class=\"pc\">；</span>或重方便<span class=\"pc\">，</span>乃至</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c09\">T46n1911_p0038c09</span><span class=\"t\" l=\"0038c09\" w=\"1\">吉羅<span class=\"pc\">。</span>謂諸法空寂<span class=\"pc\">，</span>何用事相紛紜<span class=\"pc\">？</span>既不存</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c10\">T46n1911_p0038c10</span><span class=\"t\" l=\"0038c10\" w=\"1\">微塵<span class=\"pc\">，</span>空心轉盛<span class=\"pc\">，</span>如小水漸漏<span class=\"pc\">，</span>無礙稍滑<span class=\"pc\">，</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c11\">T46n1911_p0038c11</span><span class=\"t\" l=\"0038c11\" w=\"1\">切戒律皆悉吞噉<span class=\"pc\">，</span>故浮囊永沒<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0038c11'></span><span class=\"t\" l=\"0038c11\" w=\"13\">當知見心大</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c12\">T46n1911_p0038c12</span><span class=\"t\" l=\"0038c12\" w=\"1\">可怖畏<span class=\"pc\">！</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>若謂四重及犯者皆空<span class=\"pc\">，</span>而五</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c13\">T46n1911_p0038c13</span><span class=\"t\" l=\"0038c13\" w=\"1\">逆亦空<span class=\"pc\">，</span>何不造逆<span class=\"pc\">？</span>空見既強<span class=\"pc\">，</span>亦無父母<span class=\"pc\">。</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c14\">T46n1911_p0038c14</span><span class=\"t\" l=\"0038c14\" w=\"1\">通<span class=\"pc\">、</span>若害<span class=\"pc\">，</span>皆不為礙<span class=\"pc\">。</span>既無礙者<span class=\"pc\">，</span>亦應不礙王</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c15\">T46n1911_p0038c15</span><span class=\"t\" l=\"0038c15\" w=\"1\">及夫人<span class=\"pc\">。</span>論其見心<span class=\"pc\">，</span>實不謂有王及夫人<span class=\"pc\">；</span>而</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c16\">T46n1911_p0038c16</span><span class=\"t\" l=\"0038c16\" w=\"1\">自於己<span class=\"pc\">，</span>惜身惜命<span class=\"pc\">；</span>若侵國王<span class=\"pc\">，</span>身碎命盡<span class=\"pc\">。</span>如</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c17\">T46n1911_p0038c17</span><span class=\"t\" l=\"0038c17\" w=\"1\">此癡空<span class=\"pc\">，</span>不空身命<span class=\"pc\">，</span>惜己身命<span class=\"pc\">，</span>亦於王不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c18\">T46n1911_p0038c18</span><span class=\"t\" l=\"0038c18\" w=\"1\">空<span class=\"pc\">。</span>既於己於王不能空者<span class=\"pc\">，</span>那得獨欺父</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c19\">T46n1911_p0038c19</span><span class=\"t\" l=\"0038c19\" w=\"1\">母<span class=\"pc\">，</span>輕忽佛教<span class=\"pc\">，</span>而言四重五逆皆空耶<span class=\"pc\">？</span>當知</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c20\">T46n1911_p0038c20</span><span class=\"t\" l=\"0038c20\" w=\"1\">此人不能自見執空之過<span class=\"pc\">，</span>近尚不見<span class=\"pc\">，</span>何況</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c21\">T46n1911_p0038c21</span><span class=\"t\" l=\"0038c21\" w=\"1\">遠耶<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0038c21'></span><span class=\"t\" l=\"0038c21\" w=\"3\">既以惡空撥佛禁法<span class=\"pc\">，</span>是破律儀戒<span class=\"pc\">；</span>空</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c22\">T46n1911_p0038c22</span><span class=\"t\" l=\"0038c22\" w=\"1\">見擾心<span class=\"pc\">，</span>破定共戒<span class=\"pc\">；</span>堅執己見<span class=\"pc\">，</span>是破即空戒<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c23\">T46n1911_p0038c23</span><span class=\"t\" l=\"0038c23\" w=\"1\">污他善心<span class=\"pc\">，</span>破即假戒<span class=\"pc\">；</span>不信見心與虛空</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c24\">T46n1911_p0038c24</span><span class=\"t\" l=\"0038c24\" w=\"1\">等<span class=\"pc\">，</span>即是佛法畢竟清淨<span class=\"pc\">，</span>破即中戒<span class=\"pc\">。</span>當知邪</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c25\">T46n1911_p0038c25</span><span class=\"t\" l=\"0038c25\" w=\"1\">僻空心<span class=\"pc\">，</span>甚可怖畏<span class=\"pc\">！</span>若墮此見<span class=\"pc\">，</span>長淪永沒<span class=\"pc\">；</span>尚</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c26\">T46n1911_p0038c26</span><span class=\"t\" l=\"0038c26\" w=\"1\">不能得人天<span class=\"pc\">、</span>涅槃<span class=\"pc\">，</span>何況大般涅槃<span class=\"pc\">？</span>故論云<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c27\">T46n1911_p0038c27</span><span class=\"t\" l=\"0038c27\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>大聖說空法<span class=\"pc\">，</span>本為治於有<span class=\"pc\">；</span>若有著空者<span class=\"pc\">，</span>諸</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c28\">T46n1911_p0038c28</span><span class=\"t\" l=\"0038c28\" w=\"1\">佛所不化<span class=\"pc\">。」</span>又經云<span class=\"pc\">：「</span>若於諸法生疑心者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0038c29\">T46n1911_p0038c29</span><span class=\"t\" l=\"0038c29\" w=\"1\">能破煩惱如須彌山<span class=\"pc\">；</span>若定起見<span class=\"pc\">，</span>則不可化<span class=\"pc\">。」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a01\">T46n1911_p0039a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv46p0039\"></a><span class=\"t\" l=\"0039a01\" w=\"1\"><span class=\"pc\">《</span>無行經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>貪欲即是道<span class=\"pc\">。」</span>僻取此語<span class=\"pc\">，</span>以證無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a02\">T46n1911_p0039a02</span><span class=\"t\" l=\"0039a02\" w=\"1\">礙<span class=\"pc\">，</span>何不引<span class=\"pc\">《</span>無</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0039001\"></a><span class=\"t\" l=\"0039a02\" w=\"6\">行</span><span class=\"t\" l=\"0039a02\" w=\"7\"><span class=\"pc\">》：「</span>貪著無礙法<span class=\"pc\">，</span>是人去佛</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a03\">T46n1911_p0039a03</span><span class=\"t\" l=\"0039a03\" w=\"1\">遠<span class=\"pc\">；</span>若有得空者<span class=\"pc\">，</span>終不破於戒</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0039a03\" w=\"12\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0039a03\" w=\"14\"><span class=\"pc\">。」</span>是名<span class=\"pc\">「</span>見</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a04\">T46n1911_p0039a04</span><span class=\"t\" l=\"0039a04\" w=\"1\">心羅剎毀禁戒<span class=\"pc\">」</span>也<span class=\"pc\">。</span>大意如此</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0039a04\" w=\"12\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0039a04\" w=\"14\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0039a04'></span><span class=\"t\" l=\"0039a04\" w=\"14\">復次<span class=\"pc\">，</span>前一</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a05\">T46n1911_p0039a05</span><span class=\"t\" l=\"0039a05\" w=\"1\">向論持<span class=\"pc\">，</span>次一向論犯<span class=\"pc\">，</span>今明十戒持犯不定<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a06\">T46n1911_p0039a06</span><span class=\"t\" l=\"0039a06\" w=\"1\">若通論動出<span class=\"pc\">，</span>悉名為<span class=\"pc\">「</span>乘<span class=\"pc\">」，</span>故有人<span class=\"pc\">、</span>天等五乘<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a07\">T46n1911_p0039a07</span><span class=\"t\" l=\"0039a07\" w=\"1\">通論防止<span class=\"pc\">，</span>悉名為<span class=\"pc\">「</span>戒<span class=\"pc\">」，</span>故有律儀<span class=\"pc\">、</span>定共<span class=\"pc\">、</span>道共</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a08\">T46n1911_p0039a08</span><span class=\"t\" l=\"0039a08\" w=\"1\">等戒<span class=\"pc\">。</span>若就別義<span class=\"pc\">，</span>事戒三品名之為<span class=\"pc\">「</span>戒<span class=\"pc\">」，</span>戒即</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a09\">T46n1911_p0039a09</span><span class=\"t\" l=\"0039a09\" w=\"1\">有漏<span class=\"pc\">，</span>不動不出<span class=\"pc\">；</span>理戒三品名之為<span class=\"pc\">「</span>乘<span class=\"pc\">」，</span>乘是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a10\">T46n1911_p0039a10</span><span class=\"t\" l=\"0039a10\" w=\"1\">無漏<span class=\"pc\">，</span>能動能出<span class=\"pc\">。</span>約此乘<span class=\"pc\">、</span>戒<span class=\"pc\">，</span>四句分別<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>乘</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a11\">T46n1911_p0039a11</span><span class=\"t\" l=\"0039a11\" w=\"1\">戒俱急<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>乘急戒緩<span class=\"pc\">，</span>三<span class=\"pc\">、</span>戒急乘緩<span class=\"pc\">，</span>四<span class=\"pc\">、</span>乘戒俱</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a12\">T46n1911_p0039a12</span><span class=\"t\" l=\"0039a12\" w=\"1\">緩<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0039a12'></span><span class=\"t\" l=\"0039a12\" w=\"2\">一<span class=\"pc\">、</span>乘戒俱急者<span class=\"pc\">，</span>如前持相<span class=\"pc\">，</span>十種清淨<span class=\"pc\">，</span>事理</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a13\">T46n1911_p0039a13</span><span class=\"t\" l=\"0039a13\" w=\"1\">無瑕<span class=\"pc\">，</span>觀念相續<span class=\"pc\">，</span>今生即應得道<span class=\"pc\">。</span>若未得道<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a14\">T46n1911_p0039a14</span><span class=\"t\" l=\"0039a14\" w=\"1\">此業最強<span class=\"pc\">，</span>強者先牽<span class=\"pc\">，</span>必升善處<span class=\"pc\">。</span>若律儀戒急<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a15\">T46n1911_p0039a15</span><span class=\"t\" l=\"0039a15\" w=\"1\">則為欲界人天所牽<span class=\"pc\">；</span>若無雜戒急<span class=\"pc\">，</span>隨禪梵</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a16\">T46n1911_p0039a16</span><span class=\"t\" l=\"0039a16\" w=\"1\">世<span class=\"pc\">。</span>三品理乘何乘最急<span class=\"pc\">？</span>若三品即中乘急<span class=\"pc\">，</span>以</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a17\">T46n1911_p0039a17</span><span class=\"t\" l=\"0039a17\" w=\"1\">人天身值彌勒佛<span class=\"pc\">，</span>聞華嚴教<span class=\"pc\">，</span>利根得道<span class=\"pc\">。</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a18\">T46n1911_p0039a18</span><span class=\"t\" l=\"0039a18\" w=\"1\">上品出假乘急<span class=\"pc\">，</span>以人天身值彌勒佛<span class=\"pc\">，</span>於華</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a19\">T46n1911_p0039a19</span><span class=\"t\" l=\"0039a19\" w=\"1\">嚴座<span class=\"pc\">，</span>作鈍根得道<span class=\"pc\">。</span>若上中二品入空乘急<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a20\">T46n1911_p0039a20</span><span class=\"t\" l=\"0039a20\" w=\"1\">以人天身值彌勒佛<span class=\"pc\">，</span>聞方等般若等教<span class=\"pc\">，</span>得</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a21\">T46n1911_p0039a21</span><span class=\"t\" l=\"0039a21\" w=\"1\">三乘等道<span class=\"pc\">。</span>若下品入空乘急<span class=\"pc\">，</span>以人天身值</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a22\">T46n1911_p0039a22</span><span class=\"t\" l=\"0039a22\" w=\"1\">彌勒佛<span class=\"pc\">，</span>聞三藏經得道<span class=\"pc\">。</span>得人天身<span class=\"pc\">，</span>是持事</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a23\">T46n1911_p0039a23</span><span class=\"t\" l=\"0039a23\" w=\"1\">戒力<span class=\"pc\">；</span>見佛得道<span class=\"pc\">，</span>修乘觀力<span class=\"pc\">。</span>事理俱持<span class=\"pc\">，</span>諸</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a24\">T46n1911_p0039a24</span><span class=\"t\" l=\"0039a24\" w=\"1\">行中最<span class=\"pc\">，</span>故不可緩也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0039a24'></span><span class=\"t\" l=\"0039a24\" w=\"9\">二<span class=\"pc\">、</span>戒緩乘急者<span class=\"pc\">，</span>是人德</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a25\">T46n1911_p0039a25</span><span class=\"t\" l=\"0039a25\" w=\"1\">薄垢重<span class=\"pc\">，</span>煩惱所使<span class=\"pc\">，</span>是諸事戒皆為羅剎毀</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a26\">T46n1911_p0039a26</span><span class=\"t\" l=\"0039a26\" w=\"1\">食<span class=\"pc\">；</span>專守理戒<span class=\"pc\">，</span>觀行相續<span class=\"pc\">。</span>如上覺意<span class=\"pc\">，</span>六蔽中</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a27\">T46n1911_p0039a27</span><span class=\"t\" l=\"0039a27\" w=\"1\">用心<span class=\"pc\">，</span>央掘示為其相<span class=\"pc\">；</span>以事戒緩<span class=\"pc\">，</span>命終故墮</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a28\">T46n1911_p0039a28</span><span class=\"t\" l=\"0039a28\" w=\"1\">三惡道<span class=\"pc\">，</span>受於罪報<span class=\"pc\">。</span>於諸乘中<span class=\"pc\">，</span>何乘最強<span class=\"pc\">？</span>強</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039a29\">T46n1911_p0039a29</span><span class=\"t\" l=\"0039a29\" w=\"1\">者先牽<span class=\"pc\">。</span>若析空乘強<span class=\"pc\">，</span>以三途身值彌勒佛<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b01\">T46n1911_p0039b01</span><span class=\"t\" l=\"0039b01\" w=\"1\">聞三藏經<span class=\"pc\">，</span>乃可得道<span class=\"pc\">。</span>若即空乘急<span class=\"pc\">，</span>以三途</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b02\">T46n1911_p0039b02</span><span class=\"t\" l=\"0039b02\" w=\"1\">身值彌勒佛<span class=\"pc\">，</span>聞般若<span class=\"pc\">、</span>方等得道<span class=\"pc\">。</span>若即假乘</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b03\">T46n1911_p0039b03</span><span class=\"t\" l=\"0039b03\" w=\"1\">急<span class=\"pc\">，</span>以三途身值彌勒佛<span class=\"pc\">，</span>聞華嚴及聞餘教</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b04\">T46n1911_p0039b04</span><span class=\"t\" l=\"0039b04\" w=\"1\">作鈍根得道<span class=\"pc\">。</span>若即中乘急<span class=\"pc\">，</span>以三途身值彌</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b05\">T46n1911_p0039b05</span><span class=\"t\" l=\"0039b05\" w=\"1\">勒佛<span class=\"pc\">，</span>聞華嚴經<span class=\"pc\">，</span>作利根得道<span class=\"pc\">。</span>是故佛說漸</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b06\">T46n1911_p0039b06</span><span class=\"t\" l=\"0039b06\" w=\"1\">頓諸經<span class=\"pc\">，</span>龍<span class=\"pc\">、</span>鬼<span class=\"pc\">、</span>畜<span class=\"pc\">、</span>獸悉來會坐<span class=\"pc\">，</span>即是其事<span class=\"pc\">。</span>破事</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b07\">T46n1911_p0039b07</span><span class=\"t\" l=\"0039b07\" w=\"1\">戒故<span class=\"pc\">，</span>受三惡身<span class=\"pc\">；</span>持理觀故<span class=\"pc\">，</span>見佛得道<span class=\"pc\">。《</span>大經<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b08\">T46n1911_p0039b08</span><span class=\"t\" l=\"0039b08\" w=\"1\">云<span class=\"pc\">：「</span>於戒緩者不名為緩<span class=\"pc\">；</span>於乘緩者乃名為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b09\">T46n1911_p0039b09</span><span class=\"t\" l=\"0039b09\" w=\"1\">緩<span class=\"pc\">。」</span>正是此一句也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0039b09'></span><span class=\"t\" l=\"0039b09\" w=\"8\">三戒急乘緩者<span class=\"pc\">，</span>事戒嚴急<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b10\">T46n1911_p0039b10</span><span class=\"t\" l=\"0039b10\" w=\"1\">纖毫不犯<span class=\"pc\">；</span>三種觀心<span class=\"pc\">，</span>了不開解<span class=\"pc\">。</span>以戒急故<span class=\"pc\">，</span>人</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b11\">T46n1911_p0039b11</span><span class=\"t\" l=\"0039b11\" w=\"1\">天受生<span class=\"pc\">；</span>或隨禪梵世耽湎定樂<span class=\"pc\">，</span>世雖有佛</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b12\">T46n1911_p0039b12</span><span class=\"t\" l=\"0039b12\" w=\"1\">說法度人<span class=\"pc\">，</span>而於其等全無利益<span class=\"pc\">；</span>設得值遇<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b13\">T46n1911_p0039b13</span><span class=\"t\" l=\"0039b13\" w=\"1\">不能開解<span class=\"pc\">。</span>振丹一國<span class=\"pc\">，</span>不覺不知<span class=\"pc\">；</span>舍衛三億<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b14\">T46n1911_p0039b14</span><span class=\"t\" l=\"0039b14\" w=\"1\">不聞不見<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0039002\" data-key=\"T46.0039b14.05\"></a><span class=\"t\" l=\"0039b14\" w=\"5\">著樂</span><span class=\"t\" l=\"0039b14\" w=\"7\">諸天及生難處<span class=\"pc\">，</span>不來聽</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b15\">T46n1911_p0039b15</span><span class=\"t\" l=\"0039b15\" w=\"1\">受<span class=\"pc\">，</span>是此意也<span class=\"pc\">。</span>譬如繫人<span class=\"pc\">，</span>或以財物求諸大</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b16\">T46n1911_p0039b16</span><span class=\"t\" l=\"0039b16\" w=\"1\">力<span class=\"pc\">，</span>申延日月<span class=\"pc\">，</span>冀逢恩赦<span class=\"pc\">。</span>在人天中亦復如</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b17\">T46n1911_p0039b17</span><span class=\"t\" l=\"0039b17\" w=\"1\">是<span class=\"pc\">，</span>冀善知識化導修乘<span class=\"pc\">，</span>即能得脫<span class=\"pc\">。</span>若於人</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b18\">T46n1911_p0039b18</span><span class=\"t\" l=\"0039b18\" w=\"1\">天不修乘者<span class=\"pc\">，</span>果報若盡還墮三途<span class=\"pc\">，</span>百千佛</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b19\">T46n1911_p0039b19</span><span class=\"t\" l=\"0039b19\" w=\"1\">出終不得</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0039003\"></a><span class=\"t\" l=\"0039b19\" w=\"5\">道</span><span class=\"t\" l=\"0039b19\" w=\"6\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0039b19'></span><span class=\"t\" l=\"0039b19\" w=\"6\">四<span class=\"pc\">、</span>事理俱緩者<span class=\"pc\">，</span>如前十種皆</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b20\">T46n1911_p0039b20</span><span class=\"t\" l=\"0039b20\" w=\"1\">犯<span class=\"pc\">，</span>永墜泥</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0039004\"></a><span class=\"t\" l=\"0039b20\" w=\"5\">犁</span><span class=\"t\" l=\"0039b20\" w=\"6\"><span class=\"pc\">，</span>失人天果報<span class=\"pc\">；</span>神明昏塞無得</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b21\">T46n1911_p0039b21</span><span class=\"t\" l=\"0039b21\" w=\"1\">道期<span class=\"pc\">，</span>迴轉沈淪不可度脫<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0039b21'></span><span class=\"t\" l=\"0039b21\" w=\"11\">行者當自觀心<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b22\">T46n1911_p0039b22</span><span class=\"t\" l=\"0039b22\" w=\"1\">事理兩戒<span class=\"pc\">，</span>何戒緩急<span class=\"pc\">？</span>於事三品<span class=\"pc\">，</span>何品最強<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b23\">T46n1911_p0039b23</span><span class=\"t\" l=\"0039b23\" w=\"1\">於理三品<span class=\"pc\">，</span>何品小弱<span class=\"pc\">？</span>自知深淺<span class=\"pc\">，</span>亦識將來</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b24\">T46n1911_p0039b24</span><span class=\"t\" l=\"0039b24\" w=\"1\">果報善惡<span class=\"pc\">。</span>既自知已<span class=\"pc\">、</span>亦知他人<span class=\"pc\">。</span>將此觀心<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b25\">T46n1911_p0039b25</span><span class=\"t\" l=\"0039b25\" w=\"1\">亦識諸經列眾之意<span class=\"pc\">，</span>亦識如來</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0039005\"></a><span class=\"t\" l=\"0039b25\" w=\"13\">逗</span><span class=\"t\" l=\"0039b25\" w=\"14\">緣大小<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b26\">T46n1911_p0039b26</span><span class=\"t\" l=\"0039b26\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">《</span>華嚴<span class=\"pc\">》</span>中<span class=\"pc\">，</span>鬼神皆言<span class=\"pc\">「</span>住不思議解脫法門<span class=\"pc\">」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b27\">T46n1911_p0039b27</span><span class=\"t\" l=\"0039b27\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>此是權來引實<span class=\"pc\">，</span>令昔修不思議乘急者</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b28\">T46n1911_p0039b28</span><span class=\"t\" l=\"0039b28\" w=\"1\">得道<span class=\"pc\">。《</span>涅槃<span class=\"pc\">》</span>列眾<span class=\"pc\">，</span>亦復如是<span class=\"pc\">。</span>若細尋此意<span class=\"pc\">，</span>廣</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039b29\">T46n1911_p0039b29</span><span class=\"t\" l=\"0039b29\" w=\"1\">歷四教乘戒緩急<span class=\"pc\">，</span>以辯其因<span class=\"pc\">；</span>後歷五味以</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c01\">T46n1911_p0039c01</span><span class=\"t\" l=\"0039c01\" w=\"1\">明其果<span class=\"pc\">，</span>皆使分明<span class=\"pc\">。</span>凡如是等<span class=\"pc\">，</span>因果差降<span class=\"pc\">，</span>升</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c02\">T46n1911_p0039c02</span><span class=\"t\" l=\"0039c02\" w=\"1\">沈非一<span class=\"pc\">。</span>云何難言<span class=\"pc\">：「</span>理戒得道<span class=\"pc\">，</span>何用事戒耶<span class=\"pc\">？」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c03\">T46n1911_p0039c03</span><span class=\"t\" l=\"0039c03\" w=\"1\">幸於人天受道<span class=\"pc\">，</span>何意苦入三途<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0039c03'></span><span class=\"t\" l=\"0039c03\" w=\"13\">四<span class=\"pc\">、</span>明懺淨</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c04\">T46n1911_p0039c04</span><span class=\"t\" l=\"0039c04\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>事理二犯俱障止觀<span class=\"pc\">，</span>定慧不發<span class=\"pc\">。</span>云何懺</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c05\">T46n1911_p0039c05</span><span class=\"t\" l=\"0039c05\" w=\"1\">悔<span class=\"pc\">，</span>令罪消滅<span class=\"pc\">，</span>不障止觀耶<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0039c05'></span><span class=\"t\" l=\"0039c05\" w=\"11\">若犯事中輕過<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c06\">T46n1911_p0039c06</span><span class=\"t\" l=\"0039c06\" w=\"1\">律文皆有懺法<span class=\"pc\">。</span>懺法若成<span class=\"pc\">，</span>悉名清淨<span class=\"pc\">；</span>戒淨</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c07\">T46n1911_p0039c07</span><span class=\"t\" l=\"0039c07\" w=\"1\">障轉<span class=\"pc\">，</span>止觀易明<span class=\"pc\">。</span>若犯重者<span class=\"pc\">，</span>佛法死人<span class=\"pc\">，</span>小乘</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c08\">T46n1911_p0039c08</span><span class=\"t\" l=\"0039c08\" w=\"1\">無懺法<span class=\"pc\">。</span>若依大乘<span class=\"pc\">，</span>許其懺悔<span class=\"pc\">。</span>如上四種三</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c09\">T46n1911_p0039c09</span><span class=\"t\" l=\"0039c09\" w=\"1\">昧中說<span class=\"pc\">，</span>下當更明<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0039c09'></span><span class=\"t\" l=\"0039c09\" w=\"8\">次理觀小僻不當諦者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c10\">T46n1911_p0039c10</span><span class=\"t\" l=\"0039c10\" w=\"1\">此人執心若薄<span class=\"pc\">，</span>不苟封滯<span class=\"pc\">，</span>但用正觀心<span class=\"pc\">，</span>破</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c11\">T46n1911_p0039c11</span><span class=\"t\" l=\"0039c11\" w=\"1\">其見著<span class=\"pc\">，</span>慚愧有羞<span class=\"pc\">，</span>低頭自責<span class=\"pc\">，</span>策心正轍<span class=\"pc\">，</span>罪</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c12\">T46n1911_p0039c12</span><span class=\"t\" l=\"0039c12\" w=\"1\">障可消<span class=\"pc\">，</span>能發止觀也<span class=\"pc\">。</span>見若重者<span class=\"pc\">，</span>還於觀心</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c13\">T46n1911_p0039c13</span><span class=\"t\" l=\"0039c13\" w=\"1\">中修懺<span class=\"pc\">，</span>下當說也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0039c13'></span><span class=\"t\" l=\"0039c13\" w=\"8\">若犯事中重罪<span class=\"pc\">，</span>依四種</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c14\">T46n1911_p0039c14</span><span class=\"t\" l=\"0039c14\" w=\"1\">三昧則有懺法<span class=\"pc\">。《</span>普賢觀<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>端坐念實相<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c15\">T46n1911_p0039c15</span><span class=\"t\" l=\"0039c15\" w=\"1\">名第一懺<span class=\"pc\">。」《</span>妙勝定<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>四重<span class=\"pc\">、</span>五逆<span class=\"pc\">，</span>若除禪定<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c16\">T46n1911_p0039c16</span><span class=\"t\" l=\"0039c16\" w=\"1\">餘無能救<span class=\"pc\">。」《</span>方等<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>三歸<span class=\"pc\">、</span>五戒<span class=\"pc\">，</span>乃至二百五十</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c17\">T46n1911_p0039c17</span><span class=\"t\" l=\"0039c17\" w=\"1\">戒<span class=\"pc\">，</span>如是懺悔<span class=\"pc\">，</span>若不還生<span class=\"pc\">，</span>無有是處<span class=\"pc\">。」《</span>請觀音<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c18\">T46n1911_p0039c18</span><span class=\"t\" l=\"0039c18\" w=\"1\">云<span class=\"pc\">：「</span>破梵行人作十惡業<span class=\"pc\">，</span>蕩除糞穢<span class=\"pc\">，</span>還得清</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c19\">T46n1911_p0039c19</span><span class=\"t\" l=\"0039c19\" w=\"1\">淨<span class=\"pc\">。」</span>故知大乘許悔斯罪<span class=\"pc\">。</span>罪從重緣生<span class=\"pc\">，</span>還從</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c20\">T46n1911_p0039c20</span><span class=\"t\" l=\"0039c20\" w=\"1\">重心懺悔<span class=\"pc\">，</span>可得相治<span class=\"pc\">。</span>無殷重心<span class=\"pc\">，</span>徒懺無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c21\">T46n1911_p0039c21</span><span class=\"t\" l=\"0039c21\" w=\"1\">益<span class=\"pc\">。</span>障若不滅<span class=\"pc\">，</span>止觀不明<span class=\"pc\">。</span>若人現起重罪<span class=\"pc\">，</span>苦</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c22\">T46n1911_p0039c22</span><span class=\"t\" l=\"0039c22\" w=\"1\">到懺悔<span class=\"pc\">，</span>則易除滅<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>如迷路近故<span class=\"pc\">；</span>過</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c23\">T46n1911_p0039c23</span><span class=\"t\" l=\"0039c23\" w=\"1\">去重障<span class=\"pc\">，</span>必難迴轉<span class=\"pc\">，</span>迷深遠故<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0039c23'></span><span class=\"t\" l=\"0039c23\" w=\"12\">若欲懺悔二</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c24\">T46n1911_p0039c24</span><span class=\"t\" l=\"0039c24\" w=\"1\">世重障<span class=\"pc\">，</span>行四種三昧者<span class=\"pc\">，</span>當識順流十心<span class=\"pc\">，</span>明</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c25\">T46n1911_p0039c25</span><span class=\"t\" l=\"0039c25\" w=\"1\">知過失<span class=\"pc\">；</span>當運逆流十心<span class=\"pc\">，</span>以為對治<span class=\"pc\">。</span>此二十</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c26\">T46n1911_p0039c26</span><span class=\"t\" l=\"0039c26\" w=\"1\">心通為諸懺之本<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0039c26'></span><span class=\"t\" l=\"0039c26\" w=\"8\">順流十心者<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>自從無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c27\">T46n1911_p0039c27</span><span class=\"t\" l=\"0039c27\" w=\"1\">始闇識昏迷<span class=\"pc\">，</span>煩惱所醉<span class=\"pc\">，</span>妄計人我<span class=\"pc\">。</span>計人我</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c28\">T46n1911_p0039c28</span><span class=\"t\" l=\"0039c28\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">，</span>起於身見<span class=\"pc\">；</span>身見故<span class=\"pc\">，</span>妄想顛倒<span class=\"pc\">；</span>顛倒故<span class=\"pc\">，</span>起貪</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0039c29\">T46n1911_p0039c29</span><span class=\"t\" l=\"0039c29\" w=\"1\">瞋癡<span class=\"pc\">；</span>癡故<span class=\"pc\">，</span>廣造諸業<span class=\"pc\">；</span>業則流轉生死<span class=\"pc\">。</span>二者</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a01\">T46n1911_p0040a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv46p0040\"></a><span class=\"t\" l=\"0040a01\" w=\"1\">內具煩惱<span class=\"pc\">、</span>外值惡友<span class=\"pc\">，</span>扇動邪法<span class=\"pc\">，</span>勸惑我心<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a02\">T46n1911_p0040a02</span><span class=\"t\" l=\"0040a02\" w=\"1\">倍加隆盛<span class=\"pc\">。</span>三者內外惡緣既具<span class=\"pc\">，</span>能內滅善心<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a03\">T46n1911_p0040a03</span><span class=\"t\" l=\"0040a03\" w=\"1\">外滅善事<span class=\"pc\">。</span>又於他善都無隨喜<span class=\"pc\">。</span>四者縱恣三</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a04\">T46n1911_p0040a04</span><span class=\"t\" l=\"0040a04\" w=\"1\">業<span class=\"pc\">，</span>無惡不為<span class=\"pc\">。</span>五者事雖不廣<span class=\"pc\">，</span>惡心遍布<span class=\"pc\">。</span>六</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a05\">T46n1911_p0040a05</span><span class=\"t\" l=\"0040a05\" w=\"1\">者惡心相續<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0040001\" data-key=\"T46.0040a05.06\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0040a05\" w=\"6\">晝</span></span><span class=\"t\" l=\"0040a05\" w=\"7\">夜不斷<span class=\"pc\">。</span>七者覆諱過失<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a06\">T46n1911_p0040a06</span><span class=\"t\" l=\"0040a06\" w=\"1\">欲人知<span class=\"pc\">。</span>八者魯扈底突<span class=\"pc\">，</span>不畏惡道<span class=\"pc\">。</span>九者無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a07\">T46n1911_p0040a07</span><span class=\"t\" l=\"0040a07\" w=\"1\">慚無愧<span class=\"pc\">。</span>十者撥無因果<span class=\"pc\">，</span>作一闡提<span class=\"pc\">。</span>是為十</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a08\">T46n1911_p0040a08</span><span class=\"t\" l=\"0040a08\" w=\"1\">種順生死流<span class=\"pc\">，</span>昏倒造惡<span class=\"pc\">。</span>廁蟲樂廁不覺不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a09\">T46n1911_p0040a09</span><span class=\"t\" l=\"0040a09\" w=\"1\">知<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0040002\"></a><span class=\"t\" l=\"0040a09\" w=\"2\">積</span><span class=\"t\" l=\"0040a09\" w=\"3\">集重累不可稱計<span class=\"pc\">，</span>四重五逆極至闡</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a10\">T46n1911_p0040a10</span><span class=\"t\" l=\"0040a10\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">，</span>生死浩然而無際畔<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040a10'></span><span class=\"t\" l=\"0040a10\" w=\"10\">今欲懺悔<span class=\"pc\">，</span>應當逆</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a11\">T46n1911_p0040a11</span><span class=\"t\" l=\"0040a11\" w=\"1\">此罪流<span class=\"pc\">，</span>用十種心翻除惡法<span class=\"pc\">。</span>先正信因果</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a12\">T46n1911_p0040a12</span><span class=\"t\" l=\"0040a12\" w=\"1\">決定孱然<span class=\"pc\">。</span>業種雖久<span class=\"pc\">，</span>久不敗亡<span class=\"pc\">；</span>終無自作</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a13\">T46n1911_p0040a13</span><span class=\"t\" l=\"0040a13\" w=\"1\">他人受果<span class=\"pc\">。</span>精識善惡<span class=\"pc\">，</span>不生疑惑<span class=\"pc\">，</span>是為深信<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a14\">T46n1911_p0040a14</span><span class=\"t\" l=\"0040a14\" w=\"1\">翻破一闡提心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040a14'></span><span class=\"t\" l=\"0040a14\" w=\"7\">二者自愧剋責<span class=\"pc\">，</span>鄙極罪人無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a15\">T46n1911_p0040a15</span><span class=\"t\" l=\"0040a15\" w=\"1\">羞無恥習畜生法<span class=\"pc\">，</span>棄捨白淨第一莊嚴<span class=\"pc\">。</span>咄</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a16\">T46n1911_p0040a16</span><span class=\"t\" l=\"0040a16\" w=\"1\">哉無鉤<span class=\"pc\">，</span>造斯重罪<span class=\"pc\">！</span>天見我屏罪<span class=\"pc\">，</span>是故慚天<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a17\">T46n1911_p0040a17</span><span class=\"t\" l=\"0040a17\" w=\"1\">人知我顯罪<span class=\"pc\">，</span>是故愧人<span class=\"pc\">。</span>以此翻破無慚無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a18\">T46n1911_p0040a18</span><span class=\"t\" l=\"0040a18\" w=\"1\">愧心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040a18'></span><span class=\"t\" l=\"0040a18\" w=\"3\">三者怖畏惡道<span class=\"pc\">。</span>人命無常<span class=\"pc\">，</span>一息不追<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a19\">T46n1911_p0040a19</span><span class=\"t\" l=\"0040a19\" w=\"1\">千載長往<span class=\"pc\">；</span>幽途綿邈<span class=\"pc\">，</span>無有資糧<span class=\"pc\">；</span>苦海悠深<span class=\"pc\">，</span>船</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a20\">T46n1911_p0040a20</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0040003\"></a><span class=\"t\" l=\"0040a20\" w=\"1\">筏</span><span class=\"t\" l=\"0040a20\" w=\"2\">安寄<span class=\"pc\">？</span>賢聖呵棄<span class=\"pc\">，</span>無所恃怙<span class=\"pc\">；</span>年事稍去<span class=\"pc\">，</span>風</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a21\">T46n1911_p0040a21</span><span class=\"t\" l=\"0040a21\" w=\"1\">刀不奢<span class=\"pc\">，</span>豈可晏然坐待酸痛<span class=\"pc\">？</span>譬如野干失</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a22\">T46n1911_p0040a22</span><span class=\"t\" l=\"0040a22\" w=\"1\">耳<span class=\"pc\">、</span>尾<span class=\"pc\">、</span>牙<span class=\"pc\">，</span>詐眠望脫<span class=\"pc\">；</span>忽聞斷頭<span class=\"pc\">，</span>心大驚怖<span class=\"pc\">。</span>遭</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a23\">T46n1911_p0040a23</span><span class=\"t\" l=\"0040a23\" w=\"1\">生老病<span class=\"pc\">，</span>尚不為急<span class=\"pc\">；</span>死事弗奢<span class=\"pc\">，</span>那得不怖<span class=\"pc\">？</span>怖</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a24\">T46n1911_p0040a24</span><span class=\"t\" l=\"0040a24\" w=\"1\">心起時如履湯火<span class=\"pc\">，</span>五塵六欲不暇貪染<span class=\"pc\">。</span>如</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a25\">T46n1911_p0040a25</span><span class=\"t\" l=\"0040a25\" w=\"1\">阿輸柯王<span class=\"pc\">，</span>聞旃陀羅<span class=\"pc\">，</span>朝朝振鈴<span class=\"pc\">，</span>一日已盡<span class=\"pc\">，</span>六</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a26\">T46n1911_p0040a26</span><span class=\"t\" l=\"0040a26\" w=\"1\">日當死<span class=\"pc\">；</span>雖有五欲<span class=\"pc\">，</span>無一念愛<span class=\"pc\">。</span>行者怖畏<span class=\"pc\">，</span>苦</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a27\">T46n1911_p0040a27</span><span class=\"t\" l=\"0040a27\" w=\"1\">到懺悔<span class=\"pc\">，</span>不惜身命<span class=\"pc\">，</span>如彼野干決絕<span class=\"pc\">；</span>無所思</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a28\">T46n1911_p0040a28</span><span class=\"t\" l=\"0040a28\" w=\"1\">念<span class=\"pc\">，</span>如彼怖王<span class=\"pc\">。</span>以此翻破不畏惡道心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040a28'></span><span class=\"t\" l=\"0040a28\" w=\"15\">四</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040a29\">T46n1911_p0040a29</span><span class=\"t\" l=\"0040a29\" w=\"1\">者當發露<span class=\"pc\">，</span>莫覆瑕疵<span class=\"pc\">。</span>賊毒惡草<span class=\"pc\">，</span>急須除之<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b01\">T46n1911_p0040b01</span><span class=\"t\" l=\"0040b01\" w=\"1\">根露條枯<span class=\"pc\">，</span>源乾流竭<span class=\"pc\">。</span>若覆藏罪<span class=\"pc\">，</span>是不良人<span class=\"pc\">。</span>迦</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b02\">T46n1911_p0040b02</span><span class=\"t\" l=\"0040b02\" w=\"1\">葉頭陀令大眾中發露<span class=\"pc\">；</span>方等令向一人發</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b03\">T46n1911_p0040b03</span><span class=\"t\" l=\"0040b03\" w=\"1\">露<span class=\"pc\">；</span>其餘行法但以實心向佛像改革<span class=\"pc\">。</span>如陰</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b04\">T46n1911_p0040b04</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0040004\"></a><span class=\"t\" l=\"0040b04\" w=\"1\">隱有</span><span class=\"t\" l=\"0040b04\" w=\"3\">癰<span class=\"pc\">，</span>覆諱不治則死<span class=\"pc\">。</span>以此翻破覆藏罪</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b05\">T46n1911_p0040b05</span><span class=\"t\" l=\"0040b05\" w=\"1\">心也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040b05'></span><span class=\"t\" l=\"0040b05\" w=\"3\">五<span class=\"pc\">、</span>斷相續心者<span class=\"pc\">，</span>若決果斷奠<span class=\"pc\">，</span>畢故不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b06\">T46n1911_p0040b06</span><span class=\"t\" l=\"0040b06\" w=\"1\">造新<span class=\"pc\">，</span>乃是懺悔<span class=\"pc\">。</span>懺已更作者<span class=\"pc\">，</span>如王法初犯</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b07\">T46n1911_p0040b07</span><span class=\"t\" l=\"0040b07\" w=\"1\">得原<span class=\"pc\">，</span>更作則重<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0040005\"></a><span class=\"t\" l=\"0040b07\" w=\"7\">初</span><span class=\"t\" l=\"0040b07\" w=\"8\">入道場<span class=\"pc\">，</span>罪則易滅<span class=\"pc\">；</span>更</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b08\">T46n1911_p0040b08</span><span class=\"t\" l=\"0040b08\" w=\"1\">作難除<span class=\"pc\">。</span>已能吐之<span class=\"pc\">，</span>云何更噉<span class=\"pc\">？</span>以此翻破常</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b09\">T46n1911_p0040b09</span><span class=\"t\" l=\"0040b09\" w=\"1\">念惡事心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040b09'></span><span class=\"t\" l=\"0040b09\" w=\"5\">六<span class=\"pc\">、</span>發菩提心者<span class=\"pc\">，</span>昔自安危人<span class=\"pc\">，</span>遍</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b10\">T46n1911_p0040b10</span><span class=\"t\" l=\"0040b10\" w=\"1\">惱一切境<span class=\"pc\">；</span>今廣起兼濟<span class=\"pc\">，</span>遍虛空界利益於</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b11\">T46n1911_p0040b11</span><span class=\"t\" l=\"0040b11\" w=\"1\">他<span class=\"pc\">。</span>用此翻破遍一切處起惡心也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040b11'></span><span class=\"t\" l=\"0040b11\" w=\"14\">七<span class=\"pc\">、</span>修</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b12\">T46n1911_p0040b12</span><span class=\"t\" l=\"0040b12\" w=\"1\">功補過者<span class=\"pc\">，</span>昔三業作罪不計晝夜<span class=\"pc\">；</span>今善身</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b13\">T46n1911_p0040b13</span><span class=\"t\" l=\"0040b13\" w=\"1\">口意策勵不休<span class=\"pc\">。</span>非移山岳<span class=\"pc\">，</span>安填江海<span class=\"pc\">？</span>以</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b14\">T46n1911_p0040b14</span><span class=\"t\" l=\"0040b14\" w=\"1\">此翻破縱恣三業</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0040006\"></a><span class=\"t\" l=\"0040b14\" w=\"8\">心</span><span class=\"t\" l=\"0040b14\" w=\"9\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040b14'></span><span class=\"t\" l=\"0040b14\" w=\"9\">八<span class=\"pc\">、</span>守護正法者<span class=\"pc\">，</span>昔</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b15\">T46n1911_p0040b15</span><span class=\"t\" l=\"0040b15\" w=\"1\">自滅善亦滅他善<span class=\"pc\">；</span>不自隨喜亦不喜他<span class=\"pc\">。</span>今</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b16\">T46n1911_p0040b16</span><span class=\"t\" l=\"0040b16\" w=\"1\">守護諸善<span class=\"pc\">，</span>方便增廣<span class=\"pc\">，</span>不令斷絕<span class=\"pc\">，</span>譬如全城</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b17\">T46n1911_p0040b17</span><span class=\"t\" l=\"0040b17\" w=\"1\">之勳<span class=\"pc\">。《</span>勝鬘<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>守護正法<span class=\"pc\">，</span>攝受正法最為第</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b18\">T46n1911_p0040b18</span><span class=\"t\" l=\"0040b18\" w=\"1\">一<span class=\"pc\">。」</span>此翻破無隨喜心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040b18'></span><span class=\"t\" l=\"0040b18\" w=\"9\">九<span class=\"pc\">、</span>念十方佛者<span class=\"pc\">，</span>昔</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b19\">T46n1911_p0040b19</span><span class=\"t\" l=\"0040b19\" w=\"1\">親狎惡友<span class=\"pc\">，</span>信受其言<span class=\"pc\">。</span>今念十方佛<span class=\"pc\">、</span>念無礙</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b20\">T46n1911_p0040b20</span><span class=\"t\" l=\"0040b20\" w=\"1\">慈<span class=\"pc\">，</span>作不請友<span class=\"pc\">；</span>念無礙智<span class=\"pc\">，</span>作大導師<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0040007\"></a><span class=\"t\" l=\"0040b20\" w=\"14\">翻</span><span class=\"t\" l=\"0040b20\" w=\"15\">破</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b21\">T46n1911_p0040b21</span><span class=\"t\" l=\"0040b21\" w=\"1\">順惡友心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040b21'></span><span class=\"t\" l=\"0040b21\" w=\"5\">十<span class=\"pc\">、</span>觀罪性空者<span class=\"pc\">，</span>了達貪欲瞋癡</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b22\">T46n1911_p0040b22</span><span class=\"t\" l=\"0040b22\" w=\"1\">之心<span class=\"pc\">，</span>皆是寂靜門<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>貪瞋若起<span class=\"pc\">，</span>在何</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b23\">T46n1911_p0040b23</span><span class=\"t\" l=\"0040b23\" w=\"1\">處住<span class=\"pc\">？</span>知此貪瞋住於妄念<span class=\"pc\">；</span>妄念住於顛倒<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b24\">T46n1911_p0040b24</span><span class=\"t\" l=\"0040b24\" w=\"1\">顛倒住於身見<span class=\"pc\">；</span>身見住於我見<span class=\"pc\">；</span>我見則無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b25\">T46n1911_p0040b25</span><span class=\"t\" l=\"0040b25\" w=\"1\">住處<span class=\"pc\">。</span>十方諦求<span class=\"pc\">，</span>我不可得<span class=\"pc\">，</span>我心自空<span class=\"pc\">，</span>罪福無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b26\">T46n1911_p0040b26</span><span class=\"t\" l=\"0040b26\" w=\"1\">主<span class=\"pc\">。</span>深達罪福相<span class=\"pc\">，</span>遍照於十方<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0040008\"></a><span class=\"t\" l=\"0040b26\" w=\"12\">今</span><span class=\"t\" l=\"0040b26\" w=\"13\">此空慧</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b27\">T46n1911_p0040b27</span><span class=\"t\" l=\"0040b27\" w=\"1\">與心相應<span class=\"pc\">，</span>譬如日出時朝露一時失<span class=\"pc\">；</span>一切諸</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b28\">T46n1911_p0040b28</span><span class=\"t\" l=\"0040b28\" w=\"1\">心皆是寂靜門<span class=\"pc\">，</span>示寂靜故<span class=\"pc\">。</span>此翻破無明昏</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040b29\">T46n1911_p0040b29</span><span class=\"t\" l=\"0040b29\" w=\"1\">闇<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040b29'></span><span class=\"t\" l=\"0040b29\" w=\"2\">是為十種懺悔<span class=\"pc\">，</span>順涅槃道逆生死流<span class=\"pc\">，</span>能</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c01\">T46n1911_p0040c01</span><span class=\"t\" l=\"0040c01\" w=\"1\">滅四重<span class=\"pc\">、</span>五逆之過<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040c01'></span><span class=\"t\" l=\"0040c01\" w=\"8\">若不解此十心<span class=\"pc\">，</span>全不識</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c02\">T46n1911_p0040c02</span><span class=\"t\" l=\"0040c02\" w=\"1\">是非<span class=\"pc\">，</span>云何懺悔<span class=\"pc\">？</span>設入道場<span class=\"pc\">，</span>徒為苦行<span class=\"pc\">，</span>終無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c03\">T46n1911_p0040c03</span><span class=\"t\" l=\"0040c03\" w=\"1\">大益<span class=\"pc\">。《</span>涅槃<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>若言勤修苦行是大涅槃近因</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c04\">T46n1911_p0040c04</span><span class=\"t\" l=\"0040c04\" w=\"1\">緣者<span class=\"pc\">，</span>無有是處<span class=\"pc\">。」</span>即此意也<span class=\"pc\">。</span>是名懺悔事中</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c05\">T46n1911_p0040c05</span><span class=\"t\" l=\"0040c05\" w=\"1\">重罪也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040c05'></span><span class=\"t\" l=\"0040c05\" w=\"4\">次<span class=\"pc\">、</span>懺見罪者<span class=\"pc\">，</span>以見惑故<span class=\"pc\">，</span>順生死</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c06\">T46n1911_p0040c06</span><span class=\"t\" l=\"0040c06\" w=\"1\">流<span class=\"pc\">，</span>如前所說<span class=\"pc\">。</span>向運十心附事為懺<span class=\"pc\">，</span>懺鈍</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c07\">T46n1911_p0040c07</span><span class=\"t\" l=\"0040c07\" w=\"1\">使罪<span class=\"pc\">；</span>今扶理懺見<span class=\"pc\">，</span>懺利使罪<span class=\"pc\">。</span>然見心猛盛<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c08\">T46n1911_p0040c08</span><span class=\"t\" l=\"0040c08\" w=\"1\">起重煩惱<span class=\"pc\">，</span>應傍用事助<span class=\"pc\">。</span>如服下藥<span class=\"pc\">，</span>須加</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c09\">T46n1911_p0040c09</span><span class=\"t\" l=\"0040c09\" w=\"1\">巴豆<span class=\"pc\">，</span>令黈瀉盡底<span class=\"pc\">。</span>是故還約十法以明懺</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c10\">T46n1911_p0040c10</span><span class=\"t\" l=\"0040c10\" w=\"1\">見<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040c10'></span><span class=\"t\" l=\"0040c10\" w=\"2\">一<span class=\"pc\">、</span>翻破不信者<span class=\"pc\">，</span>即點身見心<span class=\"pc\">，</span>令識無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c11\">T46n1911_p0040c11</span><span class=\"t\" l=\"0040c11\" w=\"1\">明苦集<span class=\"pc\">。</span>如欝頭藍弗得非想定<span class=\"pc\">，</span>世人崇之</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c12\">T46n1911_p0040c12</span><span class=\"t\" l=\"0040c12\" w=\"1\">如佛<span class=\"pc\">；</span>不識苦集<span class=\"pc\">，</span>報盡還墮<span class=\"pc\">。</span>須跋陀羅得非</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c13\">T46n1911_p0040c13</span><span class=\"t\" l=\"0040c13\" w=\"1\">想定<span class=\"pc\">，</span>雖無麁想<span class=\"pc\">，</span>有細煩惱<span class=\"pc\">。</span>長爪利智<span class=\"pc\">，</span>而受</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c14\">T46n1911_p0040c14</span><span class=\"t\" l=\"0040c14\" w=\"1\">不受<span class=\"pc\">。</span>高著外道<span class=\"pc\">，</span>尚未出見<span class=\"pc\">，</span>非是涅槃<span class=\"pc\">；</span>況麁<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c15\">T46n1911_p0040c15</span><span class=\"t\" l=\"0040c15\" w=\"1\">淺者<span class=\"pc\">，</span>尚不逮藍弗<span class=\"pc\">，</span>而言是真道<span class=\"pc\">，</span>豈非大僻<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c16\">T46n1911_p0040c16</span><span class=\"t\" l=\"0040c16\" w=\"1\">是人愛著觀空智慧<span class=\"pc\">，</span>是事不知<span class=\"pc\">，</span>名為<span class=\"pc\">「</span>無明<span class=\"pc\">」；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c17\">T46n1911_p0040c17</span><span class=\"t\" l=\"0040c17\" w=\"1\">而起違從<span class=\"pc\">，</span>依見造<span class=\"pc\">「</span>行<span class=\"pc\">」；</span>見行依色<span class=\"pc\">，</span>即是<span class=\"pc\">「</span>名色<span class=\"pc\">」；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c18\">T46n1911_p0040c18</span><span class=\"t\" l=\"0040c18\" w=\"1\">名色即是苦等<span class=\"pc\">。</span>迷苦起於<span class=\"pc\">「</span>愛<span class=\"pc\">」、「</span>有<span class=\"pc\">」；「</span>有<span class=\"pc\">」</span>生未來</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c19\">T46n1911_p0040c19</span><span class=\"t\" l=\"0040c19\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>生死<span class=\"pc\">」，</span>流轉相續<span class=\"pc\">，</span>豈是寂滅<span class=\"pc\">？</span>若謂生死盡者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c20\">T46n1911_p0040c20</span><span class=\"t\" l=\"0040c20\" w=\"1\">乃是漫語<span class=\"pc\">。</span>呼無明見心為道<span class=\"pc\">，</span>非道為道<span class=\"pc\">，</span>非</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c21\">T46n1911_p0040c21</span><span class=\"t\" l=\"0040c21\" w=\"1\">因計因<span class=\"pc\">，</span>名為<span class=\"pc\">「</span>戒取<span class=\"pc\">」，</span>豈非因盜<span class=\"pc\">？</span>呼未來三途</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c22\">T46n1911_p0040c22</span><span class=\"t\" l=\"0040c22\" w=\"1\">苦報為涅槃<span class=\"pc\">，</span>此是<span class=\"pc\">「</span>見取<span class=\"pc\">」；</span>非果計果<span class=\"pc\">，</span>是為果</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c23\">T46n1911_p0040c23</span><span class=\"t\" l=\"0040c23\" w=\"1\">盜<span class=\"pc\">。</span>身<span class=\"pc\">、</span>邊<span class=\"pc\">、</span>邪見<span class=\"pc\">，</span>其事可知<span class=\"pc\">。</span>如此見心<span class=\"pc\">，</span>乃是苦</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c24\">T46n1911_p0040c24</span><span class=\"t\" l=\"0040c24\" w=\"1\">集<span class=\"pc\">，</span>非滅道也<span class=\"pc\">。</span>尚非三藏道滅<span class=\"pc\">，</span>豈是摩訶衍</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c25\">T46n1911_p0040c25</span><span class=\"t\" l=\"0040c25\" w=\"1\">道滅<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0040c25'></span><span class=\"t\" l=\"0040c25\" w=\"3\">若能如是<span class=\"pc\">，</span>即知世間因果<span class=\"pc\">，</span>復識出世</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c26\">T46n1911_p0040c26</span><span class=\"t\" l=\"0040c26\" w=\"1\">因果<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>般若能示世間相<span class=\"pc\">。」</span>所謂示</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c27\">T46n1911_p0040c27</span><span class=\"t\" l=\"0040c27\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>是道<span class=\"pc\">」、「</span>非道<span class=\"pc\">」，</span>是為深識見心苦集也<span class=\"pc\">。</span>又深者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c28\">T46n1911_p0040c28</span><span class=\"t\" l=\"0040c28\" w=\"1\">非但知無明苦集<span class=\"pc\">，</span>亦識三藏因果<span class=\"pc\">，</span>亦識因</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0040c29\">T46n1911_p0040c29</span><span class=\"t\" l=\"0040c29\" w=\"1\">緣生法即空<span class=\"pc\">；</span>四諦因果<span class=\"pc\">。</span>又復深者<span class=\"pc\">，</span>亦知因緣</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a01\">T46n1911_p0041a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv46p0041\"></a><span class=\"t\" l=\"0041a01\" w=\"1\">即假<span class=\"pc\">；</span>無量四諦因果<span class=\"pc\">。</span>又復深者<span class=\"pc\">，</span>亦知因緣即</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a02\">T46n1911_p0041a02</span><span class=\"t\" l=\"0041a02\" w=\"1\">中<span class=\"pc\">；</span>無作四諦因果<span class=\"pc\">。</span>於一見心具識一切因</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a03\">T46n1911_p0041a03</span><span class=\"t\" l=\"0041a03\" w=\"1\">果<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>於一念心悉能稱量無量生</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a04\">T46n1911_p0041a04</span><span class=\"t\" l=\"0041a04\" w=\"1\">死<span class=\"pc\">，</span>是名不可思議<span class=\"pc\">。」</span>故名深信<span class=\"pc\">，</span>破不信也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0041a04'></span><span class=\"t\" l=\"0041a04\" w=\"16\">二<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a05\">T46n1911_p0041a05</span><span class=\"t\" l=\"0041a05\" w=\"1\">生重慚愧者<span class=\"pc\">，</span>不見我心中三諦之理<span class=\"pc\">，</span>名</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a06\">T46n1911_p0041a06</span><span class=\"t\" l=\"0041a06\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0041001\"></a><span class=\"t\" l=\"0041a06\" w=\"1\">慚</span><span class=\"t\" l=\"0041a06\" w=\"2\">愧<span class=\"pc\">」。</span>且約理觀論人天者<span class=\"pc\">：</span>慚乾慧<span class=\"pc\">、</span>性</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a07\">T46n1911_p0041a07</span><span class=\"t\" l=\"0041a07\" w=\"1\">地之人<span class=\"pc\">；</span>愧四果淨天<span class=\"pc\">，</span>三十心人<span class=\"pc\">、</span>十地義天<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a08\">T46n1911_p0041a08</span><span class=\"t\" l=\"0041a08\" w=\"1\">五品<span class=\"pc\">、</span>六根清淨之人<span class=\"pc\">，</span>四十二位天<span class=\"pc\">。</span>例如作意</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a09\">T46n1911_p0041a09</span><span class=\"t\" l=\"0041a09\" w=\"1\">得報名為<span class=\"pc\">「</span>人<span class=\"pc\">」；</span>自然果報名為<span class=\"pc\">「</span>天<span class=\"pc\">」。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0041002\"></a><span class=\"t\" l=\"0041a09\" w=\"13\">二</span><span class=\"t\" l=\"0041a09\" w=\"14\">種天人</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a10\">T46n1911_p0041a10</span><span class=\"t\" l=\"0041a10\" w=\"1\">亦復如是<span class=\"pc\">，</span>方便道名為<span class=\"pc\">「</span>人<span class=\"pc\">」；</span>真理顯名為<span class=\"pc\">「</span>天<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a11\">T46n1911_p0041a11</span><span class=\"t\" l=\"0041a11\" w=\"1\">見心造罪<span class=\"pc\">，</span>覆三諦理<span class=\"pc\">，</span>不逮三種人天<span class=\"pc\">，</span>是故</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a12\">T46n1911_p0041a12</span><span class=\"t\" l=\"0041a12\" w=\"1\">慚愧<span class=\"pc\">，</span>翻破無慚愧心也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0041a12'></span><span class=\"t\" l=\"0041a12\" w=\"10\">三<span class=\"pc\">、</span>怖畏者<span class=\"pc\">，</span>知<span class=\"pc\">「</span>見<span class=\"pc\">」</span>心</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a13\">T46n1911_p0041a13</span><span class=\"t\" l=\"0041a13\" w=\"1\">造罪<span class=\"pc\">，</span>此過深重<span class=\"pc\">。《</span>大論<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>諸佛說空義<span class=\"pc\">，</span>為離</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a14\">T46n1911_p0041a14</span><span class=\"t\" l=\"0041a14\" w=\"1\">諸見故<span class=\"pc\">；</span>若復見有空<span class=\"pc\">，</span>諸佛所不化<span class=\"pc\">。」</span>我今由</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a15\">T46n1911_p0041a15</span><span class=\"t\" l=\"0041a15\" w=\"1\">見而起大罪<span class=\"pc\">。</span>此間劫盡<span class=\"pc\">，</span>他方獄生<span class=\"pc\">；</span>此間劫成<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a16\">T46n1911_p0041a16</span><span class=\"t\" l=\"0041a16\" w=\"1\">還來此處<span class=\"pc\">。</span>如是展轉無量無邊<span class=\"pc\">。</span>若說果報</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a17\">T46n1911_p0041a17</span><span class=\"t\" l=\"0041a17\" w=\"1\">所受之身<span class=\"pc\">，</span>當吐熱血死<span class=\"pc\">！</span>故知見罪大重<span class=\"pc\">，</span>既</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a18\">T46n1911_p0041a18</span><span class=\"t\" l=\"0041a18\" w=\"1\">非無漏<span class=\"pc\">，</span>不出生死<span class=\"pc\">，</span>煩惱潤業<span class=\"pc\">，</span>墮落何疑<span class=\"pc\">？</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a19\">T46n1911_p0041a19</span><span class=\"t\" l=\"0041a19\" w=\"1\">命不追<span class=\"pc\">，</span>永無出日<span class=\"pc\">。</span>為是義故生大怖畏<span class=\"pc\">，</span>翻</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a20\">T46n1911_p0041a20</span><span class=\"t\" l=\"0041a20\" w=\"1\">破不畏惡道心也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0041a20'></span><span class=\"t\" l=\"0041a20\" w=\"8\">四<span class=\"pc\">、</span>發露者<span class=\"pc\">，</span>從來諸見而</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a21\">T46n1911_p0041a21</span><span class=\"t\" l=\"0041a21\" w=\"1\">生愛著<span class=\"pc\">，</span>覆此三諦<span class=\"pc\">，</span>不能決定生信<span class=\"pc\">。</span>今知</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a22\">T46n1911_p0041a22</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0041003\"></a><span class=\"t\" l=\"0041a22\" w=\"1\">見</span><span class=\"t\" l=\"0041a22\" w=\"2\">過失<span class=\"pc\">，</span>發却三疑無所隱諱<span class=\"pc\">，</span>顯其諦性<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a23\">T46n1911_p0041a23</span><span class=\"t\" l=\"0041a23\" w=\"1\">是為發露<span class=\"pc\">，</span>翻破覆藏罪心也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0041a23'></span><span class=\"t\" l=\"0041a23\" w=\"12\">五<span class=\"pc\">、</span>斷相續心</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a24\">T46n1911_p0041a24</span><span class=\"t\" l=\"0041a24\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>三諦之觀勿令有間<span class=\"pc\">，</span>以八正道治三惑</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a25\">T46n1911_p0041a25</span><span class=\"t\" l=\"0041a25\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">，</span>斷而不習<span class=\"pc\">。</span>此翻破相續惡心也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0041a25'></span><span class=\"t\" l=\"0041a25\" w=\"14\">六<span class=\"pc\">、</span>發</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a26\">T46n1911_p0041a26</span><span class=\"t\" l=\"0041a26\" w=\"1\">菩提心者<span class=\"pc\">，</span>即是緣三諦理<span class=\"pc\">，</span>皆如虛空<span class=\"pc\">；</span>空則</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a27\">T46n1911_p0041a27</span><span class=\"t\" l=\"0041a27\" w=\"1\">無邊<span class=\"pc\">，</span>愍傷一切<span class=\"pc\">，</span>普令度脫<span class=\"pc\">。</span>昔迷此起惑有</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a28\">T46n1911_p0041a28</span><span class=\"t\" l=\"0041a28\" w=\"1\">無邊故<span class=\"pc\">，</span>罪亦無邊<span class=\"pc\">。</span>今菩提心遍於法界<span class=\"pc\">，</span>起</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041a29\">T46n1911_p0041a29</span><span class=\"t\" l=\"0041a29\" w=\"1\">無作善<span class=\"pc\">，</span>亦遍法界<span class=\"pc\">，</span>翻破昔遍空無作惡也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b01\">T46n1911_p0041b01</span><span class=\"t\" l=\"0041b01\" w=\"1\">奏師子琴<span class=\"pc\">，</span>餘絃斷絕<span class=\"pc\">，</span>即此義也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0041b01'></span><span class=\"t\" l=\"0041b01\" w=\"13\">七<span class=\"pc\">、</span>修功補</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b02\">T46n1911_p0041b02</span><span class=\"t\" l=\"0041b02\" w=\"1\">過者<span class=\"pc\">，</span>三諦道品即是菩薩寶炬陀羅尼<span class=\"pc\">，</span>是行</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b03\">T46n1911_p0041b03</span><span class=\"t\" l=\"0041b03\" w=\"1\">道法趣涅槃門<span class=\"pc\">。</span>如此道品<span class=\"pc\">，</span>念念相續<span class=\"pc\">，</span>即是修</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b04\">T46n1911_p0041b04</span><span class=\"t\" l=\"0041b04\" w=\"1\">功補過<span class=\"pc\">。</span>昔執於見<span class=\"pc\">，</span>謂為涅槃<span class=\"pc\">，</span>於見不動<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b05\">T46n1911_p0041b05</span><span class=\"t\" l=\"0041b05\" w=\"1\">不修道品<span class=\"pc\">；</span>設令動有入無<span class=\"pc\">，</span>如屈步蟲<span class=\"pc\">，</span>雖</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b06\">T46n1911_p0041b06</span><span class=\"t\" l=\"0041b06\" w=\"1\">於見動<span class=\"pc\">，</span>亦不能修道品<span class=\"pc\">。</span>今知有<span class=\"pc\">、</span>無是見<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b07\">T46n1911_p0041b07</span><span class=\"t\" l=\"0041b07\" w=\"1\">不執為實<span class=\"pc\">，</span>是名見動而不修道品<span class=\"pc\">。</span>若破析</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b08\">T46n1911_p0041b08</span><span class=\"t\" l=\"0041b08\" w=\"1\">諸見<span class=\"pc\">，</span>行於道品<span class=\"pc\">，</span>是名見動而修道品<span class=\"pc\">。</span>又體</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b09\">T46n1911_p0041b09</span><span class=\"t\" l=\"0041b09\" w=\"1\">見即空<span class=\"pc\">、</span>即假<span class=\"pc\">、</span>即中<span class=\"pc\">。</span>既言<span class=\"pc\">「</span>即<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>於見不動而</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b10\">T46n1911_p0041b10</span><span class=\"t\" l=\"0041b10\" w=\"1\">修三種道品<span class=\"pc\">。</span>是為修功補於縱見之過也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b11\">T46n1911_p0041b11</span><p><span class='lineInfo' line='0041b11'></span><span class=\"t\" l=\"0041b11\" w=\"1\">八<span class=\"pc\">、</span>守護正法者<span class=\"pc\">，</span>昔護見不令他破<span class=\"pc\">，</span>方便申</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b12\">T46n1911_p0041b12</span><span class=\"t\" l=\"0041b12\" w=\"1\">通<span class=\"pc\">；</span>今護三諦諸空<span class=\"pc\">，</span>不令見破<span class=\"pc\">。</span>若有留滯<span class=\"pc\">，</span>善</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b13\">T46n1911_p0041b13</span><span class=\"t\" l=\"0041b13\" w=\"1\">巧申弘<span class=\"pc\">；</span>亡身存法<span class=\"pc\">，</span>猶如父母守護其子<span class=\"pc\">。</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b14\">T46n1911_p0041b14</span><span class=\"t\" l=\"0041b14\" w=\"1\">翻破毀善事也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0041b14'></span><span class=\"t\" l=\"0041b14\" w=\"7\">九<span class=\"pc\">、</span>念十方佛者<span class=\"pc\">，</span>昔服見</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b15\">T46n1911_p0041b15</span><span class=\"t\" l=\"0041b15\" w=\"1\">毒<span class=\"pc\">，</span>常無厭足<span class=\"pc\">，</span>如渴思飲<span class=\"pc\">；</span>又遇惡師<span class=\"pc\">，</span>如加</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b16\">T46n1911_p0041b16</span><span class=\"t\" l=\"0041b16\" w=\"1\">以鹹水<span class=\"pc\">。</span>以苦捨苦<span class=\"pc\">，</span>我慢矜高<span class=\"pc\">，</span>諂心不實<span class=\"pc\">，</span>於</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b17\">T46n1911_p0041b17</span><span class=\"t\" l=\"0041b17\" w=\"1\">千萬億劫不聞佛名字<span class=\"pc\">。</span>今念三諦不來不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b18\">T46n1911_p0041b18</span><span class=\"t\" l=\"0041b18\" w=\"1\">去即是佛<span class=\"pc\">，</span>無生法即是佛<span class=\"pc\">，</span>常為諦理所護<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b19\">T46n1911_p0041b19</span><span class=\"t\" l=\"0041b19\" w=\"1\">此翻破狎惡友心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0041b19'></span><span class=\"t\" l=\"0041b19\" w=\"8\">十<span class=\"pc\">、</span>觀罪性空者<span class=\"pc\">，</span>此三種</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b20\">T46n1911_p0041b20</span><span class=\"t\" l=\"0041b20\" w=\"1\">惑本來寂靜<span class=\"pc\">，</span>而我不了<span class=\"pc\">，</span>妄謂是非<span class=\"pc\">。</span>如熱病人<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b21\">T46n1911_p0041b21</span><span class=\"t\" l=\"0041b21\" w=\"1\">見諸龍鬼<span class=\"pc\">。</span>今觀<span class=\"pc\">「</span>見<span class=\"pc\">」</span>如幻如化<span class=\"pc\">，</span>來無所從<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b22\">T46n1911_p0041b22</span><span class=\"t\" l=\"0041b22\" w=\"1\">去無足跡<span class=\"pc\">，</span>亦復不至東西南北<span class=\"pc\">。</span>一切罪福</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b23\">T46n1911_p0041b23</span><span class=\"t\" l=\"0041b23\" w=\"1\">亦復如是<span class=\"pc\">。</span>一空一切空<span class=\"pc\">；</span>空即罪性<span class=\"pc\">，</span>罪性即空<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b24\">T46n1911_p0041b24</span><span class=\"t\" l=\"0041b24\" w=\"1\">此翻破顛倒心也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0041b24'></span><span class=\"t\" l=\"0041b24\" w=\"8\">運此十懺時<span class=\"pc\">，</span>深觀三諦<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b25\">T46n1911_p0041b25</span><span class=\"t\" l=\"0041b25\" w=\"1\">又加事法<span class=\"pc\">，</span>以殷重心<span class=\"pc\">，</span>不惜身命<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>第二健</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b26\">T46n1911_p0041b26</span><span class=\"t\" l=\"0041b26\" w=\"1\">兒<span class=\"pc\">」。</span>是名事理兩懺<span class=\"pc\">，</span>障道罪滅<span class=\"pc\">，</span>尸羅清淨<span class=\"pc\">，</span>三昧</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b27\">T46n1911_p0041b27</span><span class=\"t\" l=\"0041b27\" w=\"1\">現前<span class=\"pc\">，</span>止觀開發<span class=\"pc\">。</span>事戒淨故<span class=\"pc\">，</span>根本三昧現前<span class=\"pc\">，</span>世</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b28\">T46n1911_p0041b28</span><span class=\"t\" l=\"0041b28\" w=\"1\">智<span class=\"pc\">、</span>他心智開發<span class=\"pc\">。</span>無生戒淨故<span class=\"pc\">，</span>真諦三昧現前<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041b29\">T46n1911_p0041b29</span><span class=\"t\" l=\"0041b29\" w=\"1\">一切智開發<span class=\"pc\">。</span>即假戒淨故<span class=\"pc\">，</span>俗諦三昧現前<span class=\"pc\">，</span>道</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c01\">T46n1911_p0041c01</span><span class=\"t\" l=\"0041c01\" w=\"1\">種智開發<span class=\"pc\">。</span>即中戒淨故<span class=\"pc\">，</span>王三昧現前<span class=\"pc\">，</span>一切種</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c02\">T46n1911_p0041c02</span><span class=\"t\" l=\"0041c02\" w=\"1\">智開發<span class=\"pc\">。</span>得此三諦三昧<span class=\"pc\">，</span>故名<span class=\"pc\">「</span>王三昧<span class=\"pc\">」，</span>一切</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c03\">T46n1911_p0041c03</span><span class=\"t\" l=\"0041c03\" w=\"1\">三昧悉入其中<span class=\"pc\">。</span>又能出生一切諸定<span class=\"pc\">，</span>無不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c04\">T46n1911_p0041c04</span><span class=\"t\" l=\"0041c04\" w=\"1\">具足<span class=\"pc\">，</span>故名為<span class=\"pc\">「</span>止<span class=\"pc\">」；</span>又能具足一切諸智<span class=\"pc\">，</span>故名</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c05\">T46n1911_p0041c05</span><span class=\"t\" l=\"0041c05\" w=\"1\">為<span class=\"pc\">「</span>觀<span class=\"pc\">」。</span>故知持戒清淨<span class=\"pc\">，</span>懇惻懺悔<span class=\"pc\">，</span>俱為止觀初</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c06\">T46n1911_p0041c06</span><span class=\"t\" l=\"0041c06\" w=\"1\">緣<span class=\"pc\">，</span>意在此也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0041c06'></span><span class=\"t\" l=\"0041c06\" w=\"6\">○第二<span class=\"pc\">、</span>衣食具足者<span class=\"pc\">，</span>衣以蔽形<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c07\">T46n1911_p0041c07</span><span class=\"t\" l=\"0041c07\" w=\"1\">遮障醜陋<span class=\"pc\">；</span>食以支命<span class=\"pc\">，</span>填彼飢瘡<span class=\"pc\">。</span>身安道隆<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c08\">T46n1911_p0041c08</span><span class=\"t\" l=\"0041c08\" w=\"1\">道隆則本立<span class=\"pc\">。</span>形命及道<span class=\"pc\">，</span>賴此衣食<span class=\"pc\">。</span>故云<span class=\"pc\">：「</span>如來</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c09\">T46n1911_p0041c09</span><span class=\"t\" l=\"0041c09\" w=\"1\">食已<span class=\"pc\">，</span>得阿耨三菩提<span class=\"pc\">。」</span>此雖小緣<span class=\"pc\">，</span>能</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0041004\"></a><span class=\"t\" l=\"0041c09\" w=\"14\">辦</span><span class=\"t\" l=\"0041c09\" w=\"15\">大事<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c10\">T46n1911_p0041c10</span><span class=\"t\" l=\"0041c10\" w=\"1\">裸餒不安<span class=\"pc\">，</span>道法焉在<span class=\"pc\">？</span>故須衣食具足也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0041c10'></span><span class=\"t\" l=\"0041c10\" w=\"16\">衣</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c11\">T46n1911_p0041c11</span><span class=\"t\" l=\"0041c11\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>遮醜陋<span class=\"pc\">、</span>遮寒熱<span class=\"pc\">、</span>遮蚊虻<span class=\"pc\">、</span>飾身體<span class=\"pc\">。</span>衣有三</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c12\">T46n1911_p0041c12</span><span class=\"t\" l=\"0041c12\" w=\"1\">種<span class=\"pc\">：</span>雪山大士<span class=\"pc\">，</span>絕形深㵎<span class=\"pc\">，</span>不涉人間<span class=\"pc\">。</span>結草為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c13\">T46n1911_p0041c13</span><span class=\"t\" l=\"0041c13\" w=\"1\">席<span class=\"pc\">，</span>被鹿皮衣<span class=\"pc\">，</span>無受持<span class=\"pc\">、</span>說淨等事<span class=\"pc\">。</span>堪忍力成<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c14\">T46n1911_p0041c14</span><span class=\"t\" l=\"0041c14\" w=\"1\">不須溫厚<span class=\"pc\">；</span>不遊人間<span class=\"pc\">，</span>無煩支助<span class=\"pc\">。</span>此上</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c15\">T46n1911_p0041c15</span><span class=\"t\" l=\"0041c15\" w=\"1\">人也<span class=\"pc\">。</span>十二頭陀<span class=\"pc\">，</span>但畜三衣<span class=\"pc\">，</span>不多不少<span class=\"pc\">。</span>出聚</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c16\">T46n1911_p0041c16</span><span class=\"t\" l=\"0041c16\" w=\"1\">入山<span class=\"pc\">，</span>被服齊整<span class=\"pc\">，</span>故立三衣<span class=\"pc\">。</span>此中士也<span class=\"pc\">。</span>多寒</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c17\">T46n1911_p0041c17</span><span class=\"t\" l=\"0041c17\" w=\"1\">國土<span class=\"pc\">，</span>聽百一助身<span class=\"pc\">。</span>要當說淨<span class=\"pc\">，</span>趣足供事<span class=\"pc\">，</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c18\">T46n1911_p0041c18</span><span class=\"t\" l=\"0041c18\" w=\"1\">得多求<span class=\"pc\">。</span>多求辛苦<span class=\"pc\">，</span>守護又苦<span class=\"pc\">；</span>妨亂自行<span class=\"pc\">，</span>復</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c19\">T46n1911_p0041c19</span><span class=\"t\" l=\"0041c19\" w=\"1\">擾檀越<span class=\"pc\">。</span>少有所得<span class=\"pc\">，</span>即便知足<span class=\"pc\">，</span>下士也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0041c19'></span><span class=\"t\" l=\"0041c19\" w=\"15\">觀行</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c20\">T46n1911_p0041c20</span><span class=\"t\" l=\"0041c20\" w=\"1\">為衣者<span class=\"pc\">，《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>汝等比丘雖服袈裟<span class=\"pc\">，</span>心猶</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c21\">T46n1911_p0041c21</span><span class=\"t\" l=\"0041c21\" w=\"1\">未染大乘法服<span class=\"pc\">。」</span>如<span class=\"pc\">《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>著如來衣<span class=\"pc\">。</span>如來</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c22\">T46n1911_p0041c22</span><span class=\"t\" l=\"0041c22\" w=\"1\">衣者<span class=\"pc\">，</span>柔和忍辱心是<span class=\"pc\">。」</span>此即寂滅忍<span class=\"pc\">。</span>生死<span class=\"pc\">、</span>涅槃<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c23\">T46n1911_p0041c23</span><span class=\"t\" l=\"0041c23\" w=\"1\">二邊麁獷<span class=\"pc\">，</span>與中道理<span class=\"pc\">，</span>不二不異<span class=\"pc\">，</span>故名<span class=\"pc\">「</span>柔和<span class=\"pc\">」；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c24\">T46n1911_p0041c24</span><span class=\"t\" l=\"0041c24\" w=\"1\">安心中道<span class=\"pc\">，</span>故名為<span class=\"pc\">「</span>忍<span class=\"pc\">」。</span>離二喧故名<span class=\"pc\">「</span>寂<span class=\"pc\">」；</span>過</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c25\">T46n1911_p0041c25</span><span class=\"t\" l=\"0041c25\" w=\"1\">二死故名<span class=\"pc\">「</span>滅<span class=\"pc\">」。</span>寂滅忍心覆二邊惡<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>遮醜</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c26\">T46n1911_p0041c26</span><span class=\"t\" l=\"0041c26\" w=\"1\">衣<span class=\"pc\">」；</span>除五住故<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>障熱<span class=\"pc\">」；</span>破無明見<span class=\"pc\">，</span>名為<span class=\"pc\">「</span>遮</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c27\">T46n1911_p0041c27</span><span class=\"t\" l=\"0041c27\" w=\"1\">寒<span class=\"pc\">」；</span>無生死動<span class=\"pc\">，</span>亦無空亂意<span class=\"pc\">，</span>捨二覺觀<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>遮</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c28\">T46n1911_p0041c28</span><span class=\"t\" l=\"0041c28\" w=\"1\">蚊虻<span class=\"pc\">」。</span>此忍具一切法<span class=\"pc\">。</span>如鏡有像<span class=\"pc\">，</span>瓦礫不現<span class=\"pc\">；</span>中</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0041c29\">T46n1911_p0041c29</span><span class=\"t\" l=\"0041c29\" w=\"1\">具諸相<span class=\"pc\">，</span>但空則無<span class=\"pc\">。</span>故云<span class=\"pc\">：「</span>深達罪福相<span class=\"pc\">，</span>遍照</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a01\">T46n1911_p0042a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv46p0042\"></a><span class=\"t\" l=\"0042a01\" w=\"1\">於十方<span class=\"pc\">；</span>微妙淨法身<span class=\"pc\">，</span>具相三十二<span class=\"pc\">，</span>用莊嚴法</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a02\">T46n1911_p0042a02</span><span class=\"t\" l=\"0042a02\" w=\"1\">身<span class=\"pc\">。」</span>寂忍一觀具足眾德<span class=\"pc\">，</span>亦名為<span class=\"pc\">「</span>衣<span class=\"pc\">」，</span>亦名<span class=\"pc\">「</span>嚴</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a03\">T46n1911_p0042a03</span><span class=\"t\" l=\"0042a03\" w=\"1\">飾<span class=\"pc\">」；</span>非九<span class=\"pc\">、</span>七<span class=\"pc\">、</span>五割截所成也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042a03'></span><span class=\"t\" l=\"0042a03\" w=\"11\">三衣者<span class=\"pc\">，</span>即三觀</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a04\">T46n1911_p0042a04</span><span class=\"t\" l=\"0042a04\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>蔽三諦上醜<span class=\"pc\">；</span>遮三諦上見愛寒熱<span class=\"pc\">；</span>却三</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a05\">T46n1911_p0042a05</span><span class=\"t\" l=\"0042a05\" w=\"1\">覺蚊虻<span class=\"pc\">，</span>莊嚴三身<span class=\"pc\">。</span>故以三觀為衣<span class=\"pc\">，</span>即是伏</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a06\">T46n1911_p0042a06</span><span class=\"t\" l=\"0042a06\" w=\"1\">忍<span class=\"pc\">、</span>柔順忍<span class=\"pc\">、</span>無生寂滅忍也<span class=\"pc\">。</span>又起見名<span class=\"pc\">「</span>寒<span class=\"pc\">」，</span>起愛</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a07\">T46n1911_p0042a07</span><span class=\"t\" l=\"0042a07\" w=\"1\">名<span class=\"pc\">「</span>熱<span class=\"pc\">」。</span>修止觀得見諦解如煖<span class=\"pc\">，</span>見則不生<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a08\">T46n1911_p0042a08</span><span class=\"t\" l=\"0042a08\" w=\"1\">得思惟解如涼<span class=\"pc\">，</span>愛則不生<span class=\"pc\">。</span>五根無惡<span class=\"pc\">，</span>即福</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a09\">T46n1911_p0042a09</span><span class=\"t\" l=\"0042a09\" w=\"1\">德莊嚴<span class=\"pc\">；</span>意地無惡<span class=\"pc\">，</span>即智慧莊嚴<span class=\"pc\">。</span>餘二觀上衣<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a10\">T46n1911_p0042a10</span><span class=\"t\" l=\"0042a10\" w=\"1\">例可解<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042a10'></span><span class=\"t\" l=\"0042a10\" w=\"4\">百一長衣者<span class=\"pc\">，</span>即是一切行行助道之</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a11\">T46n1911_p0042a11</span><span class=\"t\" l=\"0042a11\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">，</span>助成三觀<span class=\"pc\">，</span>共蔽諸惑<span class=\"pc\">，</span>嚴於三身<span class=\"pc\">。</span>此是歷</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a12\">T46n1911_p0042a12</span><span class=\"t\" l=\"0042a12\" w=\"1\">諸法修忍為衣也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042a12'></span><span class=\"t\" l=\"0042a12\" w=\"8\">食者<span class=\"pc\">，</span>三處論食<span class=\"pc\">，</span>可以資</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a13\">T46n1911_p0042a13</span><span class=\"t\" l=\"0042a13\" w=\"1\">身養道<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042a13'></span><span class=\"t\" l=\"0042a13\" w=\"4\">一<span class=\"pc\">、</span>深山絕跡<span class=\"pc\">，</span>去遠人民<span class=\"pc\">，</span>但資甘果</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a14\">T46n1911_p0042a14</span><span class=\"t\" l=\"0042a14\" w=\"1\">美水<span class=\"pc\">，</span>一菜一果而已<span class=\"pc\">。</span>或餌松柏以續精氣<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a15\">T46n1911_p0042a15</span><span class=\"t\" l=\"0042a15\" w=\"1\">如雪山甘香藕等<span class=\"pc\">。</span>食已<span class=\"pc\">，</span>繫心思惟坐禪<span class=\"pc\">，</span>更無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a16\">T46n1911_p0042a16</span><span class=\"t\" l=\"0042a16\" w=\"1\">餘事<span class=\"pc\">。</span>如是食者上士也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042a16'></span><span class=\"t\" l=\"0042a16\" w=\"10\">二<span class=\"pc\">、</span>阿蘭若處<span class=\"pc\">，</span>頭陀抖</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a17\">T46n1911_p0042a17</span><span class=\"t\" l=\"0042a17\" w=\"1\">摟<span class=\"pc\">，</span>絕放牧聲<span class=\"pc\">，</span>是修道處<span class=\"pc\">。</span>分衛自資<span class=\"pc\">。</span>七佛皆明</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a18\">T46n1911_p0042a18</span><span class=\"t\" l=\"0042a18\" w=\"1\">乞食法<span class=\"pc\">。《</span>方等<span class=\"pc\">》、《</span>般</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0042001\"></a><span class=\"t\" l=\"0042a18\" w=\"7\">舟</span><span class=\"t\" l=\"0042a18\" w=\"8\"><span class=\"pc\">》、《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>皆云乞食也<span class=\"pc\">。</span>路徑</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a19\">T46n1911_p0042a19</span><span class=\"t\" l=\"0042a19\" w=\"1\">若遠<span class=\"pc\">，</span>分衛勞妨<span class=\"pc\">；</span>若近<span class=\"pc\">，</span>人物相喧<span class=\"pc\">。</span>不遠不近<span class=\"pc\">，</span>乞</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a20\">T46n1911_p0042a20</span><span class=\"t\" l=\"0042a20\" w=\"1\">食便易<span class=\"pc\">，</span>是中士也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042a20'></span><span class=\"t\" l=\"0042a20\" w=\"8\">三<span class=\"pc\">、</span>既不能絕穀餌果<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a21\">T46n1911_p0042a21</span><span class=\"t\" l=\"0042a21\" w=\"1\">又不能頭陀乞食<span class=\"pc\">，</span>外護檀越送食供養<span class=\"pc\">，</span>亦</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a22\">T46n1911_p0042a22</span><span class=\"t\" l=\"0042a22\" w=\"1\">可得受<span class=\"pc\">。</span>又僧中如法結淨食<span class=\"pc\">，</span>亦可得受<span class=\"pc\">，</span>下</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a23\">T46n1911_p0042a23</span><span class=\"t\" l=\"0042a23\" w=\"1\">士也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042a23'></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0042002\"></a><span class=\"t\" l=\"0042a23\" w=\"3\">若</span><span class=\"t\" l=\"0042a23\" w=\"4\">就觀心明食者<span class=\"pc\">，《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>汝等比丘</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a24\">T46n1911_p0042a24</span><span class=\"t\" l=\"0042a24\" w=\"1\">雖行乞食<span class=\"pc\">，</span>而未曾得大乘法食<span class=\"pc\">。」「</span>法食<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>如</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a25\">T46n1911_p0042a25</span><span class=\"t\" l=\"0042a25\" w=\"1\">來法喜禪悅也<span class=\"pc\">。</span>此之法喜<span class=\"pc\">，</span>即是平等大慧<span class=\"pc\">，</span>觀</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a26\">T46n1911_p0042a26</span><span class=\"t\" l=\"0042a26\" w=\"1\">一切法無有障礙<span class=\"pc\">。《</span>淨名<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>於食等者<span class=\"pc\">，</span>於法</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a27\">T46n1911_p0042a27</span><span class=\"t\" l=\"0042a27\" w=\"1\">亦等<span class=\"pc\">；</span>於法等者<span class=\"pc\">，</span>於食亦等<span class=\"pc\">。」「</span>煩惱為薪<span class=\"pc\">，</span>智慧</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a28\">T46n1911_p0042a28</span><span class=\"t\" l=\"0042a28\" w=\"1\">為火<span class=\"pc\">，</span>以是因緣成涅槃食<span class=\"pc\">，</span>令諸弟子悉皆</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042a29\">T46n1911_p0042a29</span><span class=\"t\" l=\"0042a29\" w=\"1\">甘嗜<span class=\"pc\">。」</span>此食資法身<span class=\"pc\">，</span>增智慧命<span class=\"pc\">；</span>如食乳糜<span class=\"pc\">，</span>更</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b01\">T46n1911_p0042b01</span><span class=\"t\" l=\"0042b01\" w=\"1\">無所須<span class=\"pc\">，</span>即真解脫<span class=\"pc\">。</span>真解脫者<span class=\"pc\">，</span>即是如來<span class=\"pc\">。</span>用</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b02\">T46n1911_p0042b02</span><span class=\"t\" l=\"0042b02\" w=\"1\">此法喜禪悅<span class=\"pc\">，</span>歷一切法無不一味<span class=\"pc\">，</span>一色一</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b03\">T46n1911_p0042b03</span><span class=\"t\" l=\"0042b03\" w=\"1\">香無非中道<span class=\"pc\">，</span>中道之法具一切法<span class=\"pc\">，</span>即是飽</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b04\">T46n1911_p0042b04</span><span class=\"t\" l=\"0042b04\" w=\"1\">義<span class=\"pc\">、</span>無所須義<span class=\"pc\">。</span>如彼深山上士<span class=\"pc\">，</span>一草一果<span class=\"pc\">，</span>資</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b05\">T46n1911_p0042b05</span><span class=\"t\" l=\"0042b05\" w=\"1\">身即足<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042b05'></span><span class=\"t\" l=\"0042b05\" w=\"4\">頭陀乞食者<span class=\"pc\">，</span>行人不能即事而中</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b06\">T46n1911_p0042b06</span><span class=\"t\" l=\"0042b06\" w=\"1\">修實相慧者<span class=\"pc\">，</span>當次第三觀調心而入中道<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b07\">T46n1911_p0042b07</span><span class=\"t\" l=\"0042b07\" w=\"1\">次第觀故<span class=\"pc\">，</span>名為<span class=\"pc\">「</span>乞食<span class=\"pc\">」；</span>亦見中道<span class=\"pc\">，</span>又名飽義<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b08\">T46n1911_p0042b08</span><span class=\"t\" l=\"0042b08\" w=\"1\">即中士也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042b08'></span><span class=\"t\" l=\"0042b08\" w=\"5\">檀越送食者<span class=\"pc\">，</span>若人不能即事通</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b09\">T46n1911_p0042b09</span><span class=\"t\" l=\"0042b09\" w=\"1\">達<span class=\"pc\">，</span>又不能歷法作觀<span class=\"pc\">，</span>自無食義<span class=\"pc\">；</span>應須隨</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b10\">T46n1911_p0042b10</span><span class=\"t\" l=\"0042b10\" w=\"1\">善知識能說般若者<span class=\"pc\">，</span>善為分別<span class=\"pc\">，</span>隨聞得解</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b11\">T46n1911_p0042b11</span><span class=\"t\" l=\"0042b11\" w=\"1\">而見中道<span class=\"pc\">。</span>是人根鈍<span class=\"pc\">，</span>從聞生解<span class=\"pc\">，</span>名為<span class=\"pc\">「</span>得食<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b12\">T46n1911_p0042b12</span><span class=\"t\" l=\"0042b12\" w=\"1\">如人不能如上兩事<span class=\"pc\">，</span>聽他送食<span class=\"pc\">。</span>又僧中結</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b13\">T46n1911_p0042b13</span><span class=\"t\" l=\"0042b13\" w=\"1\">淨食者<span class=\"pc\">，</span>即是證得禪定支林功德<span class=\"pc\">，</span>藉定得</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b14\">T46n1911_p0042b14</span><span class=\"t\" l=\"0042b14\" w=\"1\">悟<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>僧中食<span class=\"pc\">」</span>也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042b14'></span><span class=\"t\" l=\"0042b14\" w=\"7\">是故行者常當存念大乘</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b15\">T46n1911_p0042b15</span><span class=\"t\" l=\"0042b15\" w=\"1\">法食<span class=\"pc\">，</span>不念餘味也<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0042003\"></a>◎</p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b16\">T46n1911_p0042b16</span><p class='juan'><span class=\"t\" l=\"0042b16\" w=\"1\">摩訶止觀卷第四</span><small class='inline-note doube-line-note'><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0042004\"></a><span class=\"t\" l=\"0042b16\" w=\"8\">上</span></small></p><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b17\">T46n1911_p0042b17</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b18\">T46n1911_p0042b18</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b19\">T46n1911_p0042b19</span><p class='juan'><span class=\"t\" l=\"0042b19\" w=\"1\">摩訶止觀卷第四</span><small class='inline-note doube-line-note'><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0042005\"></a><span class=\"t\" l=\"0042b19\" w=\"8\">下</span></small></p><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b20\">T46n1911_p0042b20</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b21\">T46n1911_p0042b21</span><p class=\"byline\"><span class='lineInfo' line='0042b21'></span><span class=\"t\" l=\"0042b21\" w=\"1\">隋天台智者大師說</span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b22\">T46n1911_p0042b22</span><p class=\"byline\"><span class='lineInfo' line='0042b22'></span><span class=\"t\" l=\"0042b22\" w=\"1\">門人灌頂記</span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b23\">T46n1911_p0042b23</span><p><span class='lineInfo' line='0042b23'></span>◎<a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0042006\"></a><span class=\"t\" l=\"0042b23\" w=\"1\">第三<span class=\"pc\">、</span>閑居靜處者<span class=\"pc\">，</span>雖具衣食<span class=\"pc\">，</span>住處云何<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b24\">T46n1911_p0042b24</span><span class=\"t\" l=\"0042b24\" w=\"1\">若隨自意<span class=\"pc\">，</span>觸處可安<span class=\"pc\">；</span>三種三昧<span class=\"pc\">，</span>必須好處<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b25\">T46n1911_p0042b25</span><span class=\"t\" l=\"0042b25\" w=\"1\">好處有三<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>深山遠谷<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>頭陀抖摟<span class=\"pc\">，</span>三<span class=\"pc\">、</span>蘭若</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b26\">T46n1911_p0042b26</span><span class=\"t\" l=\"0042b26\" w=\"1\">伽藍<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042b26'></span><span class=\"t\" l=\"0042b26\" w=\"3\">若深山遠谷<span class=\"pc\">，</span>途路艱險<span class=\"pc\">，</span>永絕人蹤<span class=\"pc\">，</span>誰相</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b27\">T46n1911_p0042b27</span><span class=\"t\" l=\"0042b27\" w=\"1\">惱亂<span class=\"pc\">？</span>恣意禪觀<span class=\"pc\">，</span>念念在道<span class=\"pc\">，</span>毀譽不起<span class=\"pc\">，</span>是處</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b28\">T46n1911_p0042b28</span><span class=\"t\" l=\"0042b28\" w=\"1\">最勝<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042b28'></span><span class=\"t\" l=\"0042b28\" w=\"3\">二<span class=\"pc\">、</span>頭陀抖摟<span class=\"pc\">。</span>極近三里<span class=\"pc\">，</span>交往亦疎<span class=\"pc\">，</span>覺策</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042b29\">T46n1911_p0042b29</span><span class=\"t\" l=\"0042b29\" w=\"1\">煩惱<span class=\"pc\">，</span>是處為次<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042b29'></span><span class=\"t\" l=\"0042b29\" w=\"7\">三<span class=\"pc\">、</span>蘭若伽藍<span class=\"pc\">。</span>閑靜之寺<span class=\"pc\">，</span>獨</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c01\">T46n1911_p0042c01</span><span class=\"t\" l=\"0042c01\" w=\"1\">處一房<span class=\"pc\">，</span>不干事物<span class=\"pc\">，</span>閉門靜坐<span class=\"pc\">，</span>正諦思惟<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c02\">T46n1911_p0042c02</span><span class=\"t\" l=\"0042c02\" w=\"1\">處為下<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042c02'></span><span class=\"t\" l=\"0042c02\" w=\"4\">若離三處<span class=\"pc\">，</span>餘則不可<span class=\"pc\">。</span>白衣齋邑<span class=\"pc\">，</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c03\">T46n1911_p0042c03</span><span class=\"t\" l=\"0042c03\" w=\"1\">招過來恥<span class=\"pc\">；</span>市邊鬧寺<span class=\"pc\">，</span>復非所宜<span class=\"pc\">。</span>安身入道<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c04\">T46n1911_p0042c04</span><span class=\"t\" l=\"0042c04\" w=\"1\">必須選擇<span class=\"pc\">，</span>慎勿率爾<span class=\"pc\">。</span>若得好處<span class=\"pc\">，</span>不須數</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c05\">T46n1911_p0042c05</span><span class=\"t\" l=\"0042c05\" w=\"1\">移</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0042c05\" w=\"2\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0042c05\" w=\"4\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042c05'></span><span class=\"t\" l=\"0042c05\" w=\"4\">觀心處者<span class=\"pc\">，</span>諦理是也<span class=\"pc\">。</span>中道之法幽遠</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c06\">T46n1911_p0042c06</span><span class=\"t\" l=\"0042c06\" w=\"1\">深邃<span class=\"pc\">，</span>七種方便絕跡不到<span class=\"pc\">，</span>名之為<span class=\"pc\">「</span>深<span class=\"pc\">」；</span>高廣</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c07\">T46n1911_p0042c07</span><span class=\"t\" l=\"0042c07\" w=\"1\">不動<span class=\"pc\">，</span>名之為<span class=\"pc\">「</span>山<span class=\"pc\">」；</span>遠離二邊<span class=\"pc\">，</span>稱之為<span class=\"pc\">「</span>靜<span class=\"pc\">」；</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c08\">T46n1911_p0042c08</span><span class=\"t\" l=\"0042c08\" w=\"1\">生不起<span class=\"pc\">，</span>稱之為<span class=\"pc\">「</span>閑<span class=\"pc\">」。《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>若千由旬外<span class=\"pc\">，</span>起</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c09\">T46n1911_p0042c09</span><span class=\"t\" l=\"0042c09\" w=\"1\">聲聞心者<span class=\"pc\">，</span>此人身雖遠離<span class=\"pc\">，</span>心不遠離<span class=\"pc\">。」</span>以憒</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c10\">T46n1911_p0042c10</span><span class=\"t\" l=\"0042c10\" w=\"1\">鬧為不憒鬧<span class=\"pc\">，</span>非遠離也<span class=\"pc\">。</span>雖住城傍<span class=\"pc\">，</span>不起</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c11\">T46n1911_p0042c11</span><span class=\"t\" l=\"0042c11\" w=\"1\">二乘心<span class=\"pc\">，</span>是名<span class=\"pc\">「</span>遠離<span class=\"pc\">」。</span>即上品處也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042c11'></span><span class=\"t\" l=\"0042c11\" w=\"13\">頭陀處者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c12\">T46n1911_p0042c12</span><span class=\"t\" l=\"0042c12\" w=\"1\">即是出假之觀<span class=\"pc\">。</span>此觀與空相隣<span class=\"pc\">，</span>如蘭若與</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c13\">T46n1911_p0042c13</span><span class=\"t\" l=\"0042c13\" w=\"1\">聚落並<span class=\"pc\">。</span>出假之觀<span class=\"pc\">，</span>安心俗諦<span class=\"pc\">，</span>分別藥病<span class=\"pc\">，</span>抖</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c14\">T46n1911_p0042c14</span><span class=\"t\" l=\"0042c14\" w=\"1\">擻無知<span class=\"pc\">，</span>淨道種智<span class=\"pc\">。</span>此次處也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042c14'></span><span class=\"t\" l=\"0042c14\" w=\"12\">閑寺一房者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c15\">T46n1911_p0042c15</span><span class=\"t\" l=\"0042c15\" w=\"1\">即從假入空觀也<span class=\"pc\">。</span>寺本眾鬧居處<span class=\"pc\">，</span>而能安靜</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c16\">T46n1911_p0042c16</span><span class=\"t\" l=\"0042c16\" w=\"1\">一室<span class=\"pc\">；</span>假是囂塵<span class=\"pc\">，</span>能即假而空<span class=\"pc\">，</span>當知真諦亦是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c17\">T46n1911_p0042c17</span><span class=\"t\" l=\"0042c17\" w=\"1\">處也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042c17'></span><span class=\"t\" l=\"0042c17\" w=\"3\">安三諦理<span class=\"pc\">，</span>是止觀處<span class=\"pc\">，</span>實不遁影山林<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c18\">T46n1911_p0042c18</span><span class=\"t\" l=\"0042c18\" w=\"1\">房隱密室</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0042c18\" w=\"5\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0042c18\" w=\"7\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042c18'></span><span class=\"t\" l=\"0042c18\" w=\"7\">○第四<span class=\"pc\">、</span>息諸緣務者<span class=\"pc\">，</span>緣務妨</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c19\">T46n1911_p0042c19</span><span class=\"t\" l=\"0042c19\" w=\"1\">禪<span class=\"pc\">，</span>由來甚矣<span class=\"pc\">。</span>蘭若比丘去喧就靜<span class=\"pc\">，</span>云何營</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c20\">T46n1911_p0042c20</span><span class=\"t\" l=\"0042c20\" w=\"1\">造緣務<span class=\"pc\">，</span>壞蘭若行<span class=\"pc\">？</span>非所應也<span class=\"pc\">。</span>緣務有四<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c21\">T46n1911_p0042c21</span><span class=\"t\" l=\"0042c21\" w=\"1\">生活<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>人事<span class=\"pc\">，</span>三<span class=\"pc\">、</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0042007\"></a><span class=\"t\" l=\"0042c21\" w=\"7\">技</span><span class=\"t\" l=\"0042c21\" w=\"8\">能<span class=\"pc\">，</span>四<span class=\"pc\">、</span>學問<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042c21'></span><span class=\"t\" l=\"0042c21\" w=\"12\">一<span class=\"pc\">、</span>生活緣務</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c22\">T46n1911_p0042c22</span><span class=\"t\" l=\"0042c22\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>經紀生方<span class=\"pc\">，</span>觸途紛糾<span class=\"pc\">，</span>得一失一<span class=\"pc\">，</span>喪道亂</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c23\">T46n1911_p0042c23</span><span class=\"t\" l=\"0042c23\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">。</span>若勤營眾事<span class=\"pc\">，</span>則隨自意攝<span class=\"pc\">，</span>非今所論<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042c23'></span><span class=\"t\" l=\"0042c23\" w=\"16\">二<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c24\">T46n1911_p0042c24</span><span class=\"t\" l=\"0042c24\" w=\"1\">人事者<span class=\"pc\">，</span>慶弔俯仰<span class=\"pc\">，</span>低昂造聘<span class=\"pc\">，</span>此往彼來<span class=\"pc\">，</span>來往</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c25\">T46n1911_p0042c25</span><span class=\"t\" l=\"0042c25\" w=\"1\">不絕<span class=\"pc\">；</span>況復眾人交絡<span class=\"pc\">，</span>擾攘追尋<span class=\"pc\">？</span>夫違親離</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c26\">T46n1911_p0042c26</span><span class=\"t\" l=\"0042c26\" w=\"1\">師<span class=\"pc\">，</span>本求要道<span class=\"pc\">；</span>更結三州<span class=\"pc\">，</span>還敦五郡<span class=\"pc\">，</span>意欲何</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c27\">T46n1911_p0042c27</span><span class=\"t\" l=\"0042c27\" w=\"1\">之<span class=\"pc\">？</span>倒裳索領<span class=\"pc\">，</span>鑽火求水<span class=\"pc\">，</span>非所應也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0042c27'></span><span class=\"t\" l=\"0042c27\" w=\"14\">三<span class=\"pc\">、</span></span><a class='noteAnchor star' href='#n0042007' data-star-no='7-1'></a><span class=\"t\" l=\"0042c27\" w=\"15\">技</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c28\">T46n1911_p0042c28</span><span class=\"t\" l=\"0042c28\" w=\"1\">能者<span class=\"pc\">，</span>醫方<span class=\"pc\">、</span>卜筮<span class=\"pc\">、</span>泥木<span class=\"pc\">、</span>彩畫<span class=\"pc\">、</span>棊書<span class=\"pc\">、</span>呪術等是也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0042c29\">T46n1911_p0042c29</span><span class=\"t\" l=\"0042c29\" w=\"1\">皮文美角<span class=\"pc\">，</span>膏煎鐸毀<span class=\"pc\">，</span>己自害身<span class=\"pc\">，</span>況修出世之</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a01\">T46n1911_p0043a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv46p0043\"></a><span class=\"t\" l=\"0043a01\" w=\"1\">道<span class=\"pc\">，</span>而當樹林招鳥<span class=\"pc\">，</span>腐氣來蠅<span class=\"pc\">，</span>豈不摧折污</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a02\">T46n1911_p0043a02</span><span class=\"t\" l=\"0043a02\" w=\"1\">辱乎<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043a02'></span><span class=\"t\" l=\"0043a02\" w=\"3\">四<span class=\"pc\">、</span>學問者<span class=\"pc\">，</span>讀誦經論<span class=\"pc\">、</span>問答勝負等是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a03\">T46n1911_p0043a03</span><span class=\"t\" l=\"0043a03\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>領持記憶<span class=\"pc\">，</span>心勞志倦<span class=\"pc\">；</span>言論往復<span class=\"pc\">，</span>水濁珠昏<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a04\">T46n1911_p0043a04</span><span class=\"t\" l=\"0043a04\" w=\"1\">何暇更得修止觀耶<span class=\"pc\">？</span>此事尚捨<span class=\"pc\">，</span>況前三務</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a05\">T46n1911_p0043a05</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0043a05\" w=\"1\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0043a05\" w=\"3\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043a05'></span><span class=\"t\" l=\"0043a05\" w=\"3\">觀心生活者<span class=\"pc\">，</span>愛是養業之法<span class=\"pc\">，</span>如水潤種<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a06\">T46n1911_p0043a06</span><span class=\"t\" l=\"0043a06\" w=\"1\">因愛有憂<span class=\"pc\">，</span>因憂有畏<span class=\"pc\">。</span>若能斷愛<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>息生活</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a07\">T46n1911_p0043a07</span><span class=\"t\" l=\"0043a07\" w=\"1\">緣務<span class=\"pc\">」</span>也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043a07'></span><span class=\"t\" l=\"0043a07\" w=\"4\">人事是業也<span class=\"pc\">。</span>業生三界<span class=\"pc\">，</span>往來五道<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a08\">T46n1911_p0043a08</span><span class=\"t\" l=\"0043a08\" w=\"1\">以愛潤業<span class=\"pc\">，</span>處處受生<span class=\"pc\">；</span>若無業者<span class=\"pc\">，</span>愛無所潤<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a09\">T46n1911_p0043a09</span><span class=\"t\" l=\"0043a09\" w=\"1\">諸業雖有力<span class=\"pc\">，</span>不逐不作者<span class=\"pc\">；</span>不作故<span class=\"pc\">，</span>生死則</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a10\">T46n1911_p0043a10</span><span class=\"t\" l=\"0043a10\" w=\"1\">斷<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043a10'></span><a class='noteAnchor star' href='#n0042007' data-star-no='7-2'></a><span class=\"t\" l=\"0043a10\" w=\"2\">技</span><span class=\"t\" l=\"0043a10\" w=\"3\">術者<span class=\"pc\">，</span>未得聖道<span class=\"pc\">，</span>不得修通<span class=\"pc\">，</span>虛妄之</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a11\">T46n1911_p0043a11</span><span class=\"t\" l=\"0043a11\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">，</span>障於般若<span class=\"pc\">。</span>般若如虛空<span class=\"pc\">，</span>無戲論<span class=\"pc\">，</span>無文字<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a12\">T46n1911_p0043a12</span><span class=\"t\" l=\"0043a12\" w=\"1\">若得般若<span class=\"pc\">，</span>如得如意珠<span class=\"pc\">。</span>但一心修<span class=\"pc\">，</span>何遽怱</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a13\">T46n1911_p0043a13</span><span class=\"t\" l=\"0043a13\" w=\"1\">怱用神通為<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043a13'></span><span class=\"t\" l=\"0043a13\" w=\"6\">習學者<span class=\"pc\">，</span>未得無生忍<span class=\"pc\">，</span>而修世</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a14\">T46n1911_p0043a14</span><span class=\"t\" l=\"0043a14\" w=\"1\">智</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0043001\"></a><span class=\"t\" l=\"0043a14\" w=\"2\">辯</span><span class=\"t\" l=\"0043a14\" w=\"3\">聰<span class=\"pc\">，</span>種種分別<span class=\"pc\">，</span>皆是瓦礫草木<span class=\"pc\">，</span>非真寶</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a15\">T46n1911_p0043a15</span><span class=\"t\" l=\"0043a15\" w=\"1\">珠<span class=\"pc\">。</span>若能停住<span class=\"pc\">，</span>水則澄清<span class=\"pc\">；</span>下觀瑠璃<span class=\"pc\">，</span>安徐取</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a16\">T46n1911_p0043a16</span><span class=\"t\" l=\"0043a16\" w=\"1\">寶<span class=\"pc\">。</span>能知世間生滅法相<span class=\"pc\">，</span>種種行類<span class=\"pc\">，</span>何物不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a17\">T46n1911_p0043a17</span><span class=\"t\" l=\"0043a17\" w=\"1\">知<span class=\"pc\">？</span>以一切種智知<span class=\"pc\">，</span>以佛眼見<span class=\"pc\">。</span>欲行大道<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a18\">T46n1911_p0043a18</span><span class=\"t\" l=\"0043a18\" w=\"1\">不應從彼小徑中學也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043a18'></span><span class=\"t\" l=\"0043a18\" w=\"10\">○第五<span class=\"pc\">、</span>善知識者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a19\">T46n1911_p0043a19</span><span class=\"t\" l=\"0043a19\" w=\"1\">是大因緣<span class=\"pc\">，</span>所謂化導令得見佛<span class=\"pc\">。</span>阿難說<span class=\"pc\">：「</span>知</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a20\">T46n1911_p0043a20</span><span class=\"t\" l=\"0043a20\" w=\"1\">識<span class=\"pc\">，</span>得道半因緣<span class=\"pc\">。」</span>佛言<span class=\"pc\">：「</span>不應爾<span class=\"pc\">，</span>具足全因緣<span class=\"pc\">。」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a21\">T46n1911_p0043a21</span><span class=\"t\" l=\"0043a21\" w=\"1\">知識有三種<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>外護<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>同行<span class=\"pc\">，</span>三<span class=\"pc\">、</span>教授<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043a21'></span><span class=\"t\" l=\"0043a21\" w=\"15\">若深</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a22\">T46n1911_p0043a22</span><span class=\"t\" l=\"0043a22\" w=\"1\">山絕域<span class=\"pc\">，</span>無所資待<span class=\"pc\">，</span>不假外護<span class=\"pc\">；</span>若修三種三</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a23\">T46n1911_p0043a23</span><span class=\"t\" l=\"0043a23\" w=\"1\">昧<span class=\"pc\">，</span>應仰勝緣<span class=\"pc\">。</span>夫外護者<span class=\"pc\">，</span>不簡白黑<span class=\"pc\">，</span>但能營</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a24\">T46n1911_p0043a24</span><span class=\"t\" l=\"0043a24\" w=\"1\">理所須<span class=\"pc\">。</span>莫見過<span class=\"pc\">、</span>莫觸惱<span class=\"pc\">、</span>莫稱歎<span class=\"pc\">、</span>莫汎舉</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a25\">T46n1911_p0043a25</span><span class=\"t\" l=\"0043a25\" w=\"1\">而致損壞<span class=\"pc\">。</span>如母養兒<span class=\"pc\">，</span>如虎銜子<span class=\"pc\">，</span>調和得</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a26\">T46n1911_p0043a26</span><span class=\"t\" l=\"0043a26\" w=\"1\">所<span class=\"pc\">。</span>舊行道人<span class=\"pc\">，</span>乃能為耳<span class=\"pc\">。</span>是名<span class=\"pc\">「</span>外護<span class=\"pc\">」。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043a26'></span><span class=\"t\" l=\"0043a26\" w=\"14\">二<span class=\"pc\">、</span>同行</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a27\">T46n1911_p0043a27</span><span class=\"t\" l=\"0043a27\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>行隨自意及安樂行<span class=\"pc\">，</span>未必須伴<span class=\"pc\">；</span>方等<span class=\"pc\">、</span>般</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a28\">T46n1911_p0043a28</span><span class=\"t\" l=\"0043a28\" w=\"1\">舟行法<span class=\"pc\">，</span>決須好伴<span class=\"pc\">，</span>更相策發<span class=\"pc\">，</span>不眠不散<span class=\"pc\">，</span>日</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043a29\">T46n1911_p0043a29</span><span class=\"t\" l=\"0043a29\" w=\"1\">有其新<span class=\"pc\">；</span>切磋琢磨<span class=\"pc\">，</span>同心齊志<span class=\"pc\">，</span>如乘一船<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b01\">T46n1911_p0043b01</span><span class=\"t\" l=\"0043b01\" w=\"1\">互相敬重<span class=\"pc\">，</span>如視世尊<span class=\"pc\">。</span>是名<span class=\"pc\">「</span>同行<span class=\"pc\">」。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043b01'></span><span class=\"t\" l=\"0043b01\" w=\"13\">三<span class=\"pc\">、</span>教授者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b02\">T46n1911_p0043b02</span><span class=\"t\" l=\"0043b02\" w=\"1\">能說般若<span class=\"pc\">，</span>示道<span class=\"pc\">、</span>非道<span class=\"pc\">；</span>內外方便<span class=\"pc\">，</span>通塞妨障<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b03\">T46n1911_p0043b03</span><span class=\"t\" l=\"0043b03\" w=\"1\">皆能決了<span class=\"pc\">。</span>善巧說法<span class=\"pc\">，</span>示教利喜<span class=\"pc\">，</span>轉破人心<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b04\">T46n1911_p0043b04</span><span class=\"t\" l=\"0043b04\" w=\"1\">於諸方便<span class=\"pc\">，</span>自能決了<span class=\"pc\">，</span>可得獨行<span class=\"pc\">；</span>妨難未諳<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b05\">T46n1911_p0043b05</span><span class=\"t\" l=\"0043b05\" w=\"1\">不宜捨也<span class=\"pc\">。</span>經言<span class=\"pc\">：「</span>隨順善師學<span class=\"pc\">，</span>得見恒沙</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b06\">T46n1911_p0043b06</span><span class=\"t\" l=\"0043b06\" w=\"1\">佛<span class=\"pc\">。」</span>是名<span class=\"pc\">「</span>教授<span class=\"pc\">」。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043b06'></span><span class=\"t\" l=\"0043b06\" w=\"6\">觀心知識者<span class=\"pc\">，《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>佛<span class=\"pc\">、</span>菩薩<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b07\">T46n1911_p0043b07</span><span class=\"t\" l=\"0043b07\" w=\"1\">羅漢是善知識<span class=\"pc\">；</span>六波羅蜜<span class=\"pc\">、</span>三十七品是善知</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b08\">T46n1911_p0043b08</span><span class=\"t\" l=\"0043b08\" w=\"1\">識<span class=\"pc\">；</span>法性<span class=\"pc\">、</span>實際是善知識<span class=\"pc\">。」</span>若佛菩薩等威光覆</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b09\">T46n1911_p0043b09</span><span class=\"t\" l=\"0043b09\" w=\"1\">育<span class=\"pc\">，</span>即外護也<span class=\"pc\">。</span>六度<span class=\"pc\">、</span>道品是入道之門<span class=\"pc\">，</span>即同行</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b10\">T46n1911_p0043b10</span><span class=\"t\" l=\"0043b10\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>法性<span class=\"pc\">、</span>實際<span class=\"pc\">，</span>即是諦理<span class=\"pc\">，</span>諸佛所師<span class=\"pc\">；</span>境能發</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b11\">T46n1911_p0043b11</span><span class=\"t\" l=\"0043b11\" w=\"1\">智<span class=\"pc\">，</span>即教授也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043b11'></span><span class=\"t\" l=\"0043b11\" w=\"6\">今各具三義<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>如佛威神覆</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b12\">T46n1911_p0043b12</span><span class=\"t\" l=\"0043b12\" w=\"1\">護<span class=\"pc\">，</span>即是外護<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>諸佛聖人亦脫瓔珞<span class=\"pc\">，</span>著弊垢</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b13\">T46n1911_p0043b13</span><span class=\"t\" l=\"0043b13\" w=\"1\">衣<span class=\"pc\">，</span>執除糞器<span class=\"pc\">，</span>和光利物<span class=\"pc\">，</span>豈非同行<span class=\"pc\">？</span>三<span class=\"pc\">、</span>諸佛</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b14\">T46n1911_p0043b14</span><span class=\"t\" l=\"0043b14\" w=\"1\">菩薩一音演法<span class=\"pc\">，</span>開發化導<span class=\"pc\">，</span>各令得解<span class=\"pc\">，</span>即是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b15\">T46n1911_p0043b15</span><span class=\"t\" l=\"0043b15\" w=\"1\">教授<span class=\"pc\">。</span>此即具三義也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043b15'></span><span class=\"t\" l=\"0043b15\" w=\"9\">六度<span class=\"pc\">、</span>道品亦具三義<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b16\">T46n1911_p0043b16</span><span class=\"t\" l=\"0043b16\" w=\"1\">助道名護助<span class=\"pc\">；</span>助道發正道<span class=\"pc\">，</span>即是外護<span class=\"pc\">。</span>正<span class=\"pc\">、</span>助</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b17\">T46n1911_p0043b17</span><span class=\"t\" l=\"0043b17\" w=\"1\">合故<span class=\"pc\">，</span>即是同行<span class=\"pc\">。</span>依此正助不失規矩<span class=\"pc\">，</span>通入</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b18\">T46n1911_p0043b18</span><span class=\"t\" l=\"0043b18\" w=\"1\">三解脫門<span class=\"pc\">，</span>即是教授<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043b18'></span><span class=\"t\" l=\"0043b18\" w=\"9\">法性亦具三義<span class=\"pc\">：</span>境是所</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b19\">T46n1911_p0043b19</span><span class=\"t\" l=\"0043b19\" w=\"1\">師<span class=\"pc\">，</span>冥熏密益<span class=\"pc\">，</span>即是外護<span class=\"pc\">。</span>境智相應<span class=\"pc\">，</span>即是同行<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b20\">T46n1911_p0043b20</span><span class=\"t\" l=\"0043b20\" w=\"1\">未見理時如盲<span class=\"pc\">，</span>諦法顯時如目<span class=\"pc\">，</span>智用無僻<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b21\">T46n1911_p0043b21</span><span class=\"t\" l=\"0043b21\" w=\"1\">經言<span class=\"pc\">：「</span>修我法者<span class=\"pc\">，</span>證乃自知<span class=\"pc\">；</span>心無實行<span class=\"pc\">，</span>何用</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b22\">T46n1911_p0043b22</span><span class=\"t\" l=\"0043b22\" w=\"1\">問為<span class=\"pc\">？」</span>即教授也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043b22'></span><span class=\"t\" l=\"0043b22\" w=\"7\">此則三三合九句<span class=\"pc\">，</span>就前為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b23\">T46n1911_p0043b23</span><span class=\"t\" l=\"0043b23\" w=\"1\">十二句<span class=\"pc\">。</span>前三<span class=\"pc\">、</span>次三<span class=\"pc\">，</span>是事知識<span class=\"pc\">；</span>餘六句<span class=\"pc\">，</span>是理知</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b24\">T46n1911_p0043b24</span><span class=\"t\" l=\"0043b24\" w=\"1\">識<span class=\"pc\">。</span>若將此約三諦者<span class=\"pc\">：</span>入空觀時<span class=\"pc\">，</span>眾聖為外</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b25\">T46n1911_p0043b25</span><span class=\"t\" l=\"0043b25\" w=\"1\">護<span class=\"pc\">；</span>即空道品為同行<span class=\"pc\">；</span>真諦為教授<span class=\"pc\">。</span>亦具六</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b26\">T46n1911_p0043b26</span><span class=\"t\" l=\"0043b26\" w=\"1\">事<span class=\"pc\">、</span>六</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0043002\"></a><span class=\"t\" l=\"0043b26\" w=\"3\">理</span><span class=\"t\" l=\"0043b26\" w=\"4\"><span class=\"pc\">。</span>假<span class=\"pc\">、</span>中兩觀<span class=\"pc\">，</span>亦復如是<span class=\"pc\">。</span>三諦合有三</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b27\">T46n1911_p0043b27</span><span class=\"t\" l=\"0043b27\" w=\"1\">十六番<span class=\"pc\">，</span>十八事<span class=\"pc\">、</span>十八理<span class=\"pc\">。</span>若歷四悉檀<span class=\"pc\">，</span>即有眾</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b28\">T46n1911_p0043b28</span><span class=\"t\" l=\"0043b28\" w=\"1\">多知識義也<span class=\"pc\">。</span>若能了此知識法門<span class=\"pc\">，</span>善財入法</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043b29\">T46n1911_p0043b29</span><span class=\"t\" l=\"0043b29\" w=\"1\">界意則可解<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043b29'></span><span class=\"t\" l=\"0043b29\" w=\"6\">此等雖同是知識<span class=\"pc\">，</span>依<span class=\"pc\">《</span>華嚴<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c01\">T46n1911_p0043c01</span><span class=\"t\" l=\"0043c01\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>有善知識魔<span class=\"pc\">、</span>三昧魔<span class=\"pc\">、</span>菩提心魔<span class=\"pc\">。」</span>魔能使人</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c02\">T46n1911_p0043c02</span><span class=\"t\" l=\"0043c02\" w=\"1\">捨善從惡<span class=\"pc\">，</span>又能化人墮二乘地<span class=\"pc\">。</span>若然者<span class=\"pc\">，</span>羅</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c03\">T46n1911_p0043c03</span><span class=\"t\" l=\"0043c03\" w=\"1\">漢之人但行真諦<span class=\"pc\">，</span>非善知識<span class=\"pc\">。</span>若取內祕外</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c04\">T46n1911_p0043c04</span><span class=\"t\" l=\"0043c04\" w=\"1\">現聲聞為知識者<span class=\"pc\">，</span>菩薩亦作天龍引入實</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c05\">T46n1911_p0043c05</span><span class=\"t\" l=\"0043c05\" w=\"1\">相<span class=\"pc\">，</span>何獨羅漢<span class=\"pc\">？</span>此義則通<span class=\"pc\">，</span>無非知識<span class=\"pc\">。</span>今言魔</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c06\">T46n1911_p0043c06</span><span class=\"t\" l=\"0043c06\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>取實羅漢<span class=\"pc\">；</span>令人至化城者<span class=\"pc\">，</span>即非真善知</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c07\">T46n1911_p0043c07</span><span class=\"t\" l=\"0043c07\" w=\"1\">識<span class=\"pc\">，</span>但是半字知識<span class=\"pc\">。</span>行半菩提道<span class=\"pc\">，</span>損半煩惱<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c08\">T46n1911_p0043c08</span><span class=\"t\" l=\"0043c08\" w=\"1\">奪<span class=\"pc\">、</span>與互明<span class=\"pc\">，</span>或知識<span class=\"pc\">，</span>或魔也<span class=\"pc\">。</span>別教若不得意<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c09\">T46n1911_p0043c09</span><span class=\"t\" l=\"0043c09\" w=\"1\">會中道<span class=\"pc\">，</span>亦是知識魔也<span class=\"pc\">。</span>圓教三種方是真善</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c10\">T46n1911_p0043c10</span><span class=\"t\" l=\"0043c10\" w=\"1\">知識<span class=\"pc\">。</span>三昧<span class=\"pc\">、</span>菩提心<span class=\"pc\">，</span>例此可解</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0043c10\" w=\"12\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0043c10\" w=\"14\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043c10'></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0043003\"></a>◎<a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0043004\"></a><span class=\"t\" l=\"0043c10\" w=\"14\">第二<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c11\">T46n1911_p0043c11</span><span class=\"t\" l=\"0043c11\" w=\"1\">呵五欲者<span class=\"pc\">，</span>謂色<span class=\"pc\">、</span>聲<span class=\"pc\">、</span>香<span class=\"pc\">、</span>味<span class=\"pc\">、</span>觸<span class=\"pc\">。《</span>十住毘婆沙<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c12\">T46n1911_p0043c12</span><span class=\"t\" l=\"0043c12\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>禁六情<span class=\"pc\">，</span>如縶狗<span class=\"pc\">、</span>鹿<span class=\"pc\">、</span>魚<span class=\"pc\">、</span>蛇<span class=\"pc\">、</span>猨<span class=\"pc\">、</span>鳥<span class=\"pc\">。</span>狗樂聚落<span class=\"pc\">，</span>鹿</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c13\">T46n1911_p0043c13</span><span class=\"t\" l=\"0043c13\" w=\"1\">樂山澤<span class=\"pc\">，</span>魚樂池沼<span class=\"pc\">，</span>蛇樂穴居<span class=\"pc\">，</span>猨樂深林<span class=\"pc\">，</span>鳥</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c14\">T46n1911_p0043c14</span><span class=\"t\" l=\"0043c14\" w=\"1\">樂依空<span class=\"pc\">。</span>六根樂六塵<span class=\"pc\">，</span>非是凡夫淺智弱志</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c15\">T46n1911_p0043c15</span><span class=\"t\" l=\"0043c15\" w=\"1\">所能降伏<span class=\"pc\">；</span>唯有智慧<span class=\"pc\">，</span>堅心正念<span class=\"pc\">，</span>乃能降伏<span class=\"pc\">。」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c16\">T46n1911_p0043c16</span><span class=\"t\" l=\"0043c16\" w=\"1\">總喻六根<span class=\"pc\">。</span>今私對之<span class=\"pc\">：</span>眼貪色<span class=\"pc\">，</span>色有質像<span class=\"pc\">，</span>如</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c17\">T46n1911_p0043c17</span><span class=\"t\" l=\"0043c17\" w=\"1\">聚落<span class=\"pc\">；</span>眼如狗也<span class=\"pc\">。</span>耳貪聲<span class=\"pc\">，</span>聲無質像<span class=\"pc\">，</span>如空澤<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c18\">T46n1911_p0043c18</span><span class=\"t\" l=\"0043c18\" w=\"1\">耳如鹿也<span class=\"pc\">。</span>鼻貪香<span class=\"pc\">，</span>如魚也<span class=\"pc\">。</span>舌引味<span class=\"pc\">，</span>如蛇也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c19\">T46n1911_p0043c19</span><span class=\"t\" l=\"0043c19\" w=\"1\">身著觸<span class=\"pc\">，</span>如</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0043005\"></a><span class=\"t\" l=\"0043c19\" w=\"5\">猨</span><span class=\"t\" l=\"0043c19\" w=\"6\">也<span class=\"pc\">。</span>心緣法<span class=\"pc\">，</span>如鳥也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043c19'></span><span class=\"t\" l=\"0043c19\" w=\"13\">今除意<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c20\">T46n1911_p0043c20</span><span class=\"t\" l=\"0043c20\" w=\"1\">但明於五塵<span class=\"pc\">。</span>五塵非欲<span class=\"pc\">，</span>而其中有味<span class=\"pc\">，</span>能生</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c21\">T46n1911_p0043c21</span><span class=\"t\" l=\"0043c21\" w=\"1\">行人須欲之心<span class=\"pc\">，</span>故言<span class=\"pc\">「</span>五欲<span class=\"pc\">」。</span>譬如陶師<span class=\"pc\">，</span>人客延</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c22\">T46n1911_p0043c22</span><span class=\"t\" l=\"0043c22\" w=\"1\">請<span class=\"pc\">，</span>不得就功<span class=\"pc\">；</span>五欲亦爾<span class=\"pc\">，</span>常能牽</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0043006\"></a><span class=\"t\" l=\"0043c22\" w=\"13\">人</span><span class=\"t\" l=\"0043c22\" w=\"14\">入諸</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c23\">T46n1911_p0043c23</span><span class=\"t\" l=\"0043c23\" w=\"1\">魔境<span class=\"pc\">，</span>雖具前緣<span class=\"pc\">，</span>攝心難立<span class=\"pc\">，</span>是故須呵<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0043c23'></span><span class=\"t\" l=\"0043c23\" w=\"15\">色欲</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c24\">T46n1911_p0043c24</span><span class=\"t\" l=\"0043c24\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>所謂赤白長短<span class=\"pc\">、</span>明眸善睞<span class=\"pc\">、</span>素頸翠眉<span class=\"pc\">、</span>皓齒</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c25\">T46n1911_p0043c25</span><span class=\"t\" l=\"0043c25\" w=\"1\">丹脣<span class=\"pc\">；</span>乃至依報<span class=\"pc\">，</span>紅黃朱紫<span class=\"pc\">，</span>諸珍寶物<span class=\"pc\">，</span>惑動人</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c26\">T46n1911_p0043c26</span><span class=\"t\" l=\"0043c26\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">。</span>如<span class=\"pc\">《</span>禪門<span class=\"pc\">》</span>中所說<span class=\"pc\">。</span>色害尤深<span class=\"pc\">，</span>令人狂醉<span class=\"pc\">；</span>生</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c27\">T46n1911_p0043c27</span><span class=\"t\" l=\"0043c27\" w=\"1\">死根本<span class=\"pc\">，</span>良由此也<span class=\"pc\">。</span>如難陀為欲持戒<span class=\"pc\">，</span>雖得</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c28\">T46n1911_p0043c28</span><span class=\"t\" l=\"0043c28\" w=\"1\">羅漢<span class=\"pc\">，</span>習氣尚多<span class=\"pc\">，</span>況復具縛者乎<span class=\"pc\">？</span>國王耽荒無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0043c29\">T46n1911_p0043c29</span><span class=\"t\" l=\"0043c29\" w=\"1\">度<span class=\"pc\">，</span>不顧宗廟社</span><span class=\"t\" l=\"0043c29\" w=\"7\"><a class='gaijiAnchor' href='#CB01142'>禝</a></span><span class=\"t\" l=\"0043c29\" w=\"8\">之重<span class=\"pc\">，</span>為欲樂故<span class=\"pc\">，</span>身入怨</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a01\">T46n1911_p0044a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv46p0044\"></a><span class=\"t\" l=\"0044a01\" w=\"1\">國<span class=\"pc\">。</span>此間上代<span class=\"pc\">，</span>亡國破家<span class=\"pc\">，</span>多從欲起<span class=\"pc\">。</span>赫赫宗</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a02\">T46n1911_p0044a02</span><span class=\"t\" l=\"0044a02\" w=\"1\">周<span class=\"pc\">，</span>褒姒滅之<span class=\"pc\">，</span>即其事也<span class=\"pc\">。</span>經云<span class=\"pc\">：「</span>眾生貪狼於</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a03\">T46n1911_p0044a03</span><span class=\"t\" l=\"0044a03\" w=\"1\">財色<span class=\"pc\">，</span>坐之不得道<span class=\"pc\">。」《</span>觀經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>色使所使<span class=\"pc\">，</span>為恩</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a04\">T46n1911_p0044a04</span><span class=\"t\" l=\"0044a04\" w=\"1\">愛奴<span class=\"pc\">，</span>不得自在<span class=\"pc\">。」</span>若能知色過患<span class=\"pc\">，</span>則不為所</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a05\">T46n1911_p0044a05</span><span class=\"t\" l=\"0044a05\" w=\"1\">欺<span class=\"pc\">。</span>如是呵已<span class=\"pc\">，</span>色欲即息<span class=\"pc\">，</span>緣想不生<span class=\"pc\">，</span>專心入</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a06\">T46n1911_p0044a06</span><span class=\"t\" l=\"0044a06\" w=\"1\">定<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044a06'></span><span class=\"t\" l=\"0044a06\" w=\"2\">聲欲者<span class=\"pc\">，</span>即是嬌媚妖詞<span class=\"pc\">、</span>婬聲染語<span class=\"pc\">、</span>絲竹</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a07\">T46n1911_p0044a07</span><span class=\"t\" l=\"0044a07\" w=\"1\">絃管<span class=\"pc\">、</span>環釧鈴珮等聲也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044a07'></span><span class=\"t\" l=\"0044a07\" w=\"10\">香欲者<span class=\"pc\">，</span>即是欝茀氛</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a08\">T46n1911_p0044a08</span><span class=\"t\" l=\"0044a08\" w=\"1\">氳<span class=\"pc\">、</span>蘭馨麝氣<span class=\"pc\">、</span>芬芳酷烈郁毓之物<span class=\"pc\">，</span>及男女身</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a09\">T46n1911_p0044a09</span><span class=\"t\" l=\"0044a09\" w=\"1\">分等</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0044001\"></a><span class=\"t\" l=\"0044a09\" w=\"3\">香</span><span class=\"t\" l=\"0044a09\" w=\"4\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044a09'></span><span class=\"t\" l=\"0044a09\" w=\"4\">味欲者<span class=\"pc\">，</span>即是酒肉珍肴<span class=\"pc\">、</span>肥膄津膩<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a10\">T46n1911_p0044a10</span><span class=\"t\" l=\"0044a10\" w=\"1\">甘甜酸辣<span class=\"pc\">、</span>酥油鮮血等也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044a10'></span><span class=\"t\" l=\"0044a10\" w=\"11\">觸欲者<span class=\"pc\">，</span>即是冷暖</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a11\">T46n1911_p0044a11</span><span class=\"t\" l=\"0044a11\" w=\"1\">細滑<span class=\"pc\">、</span>輕重強軟<span class=\"pc\">、</span>名衣上服<span class=\"pc\">、</span>男女身分等<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044a11'></span><span class=\"t\" l=\"0044a11\" w=\"16\">此五</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a12\">T46n1911_p0044a12</span><span class=\"t\" l=\"0044a12\" w=\"1\">過患者<span class=\"pc\">，</span>色如熱金丸<span class=\"pc\">，</span>執之則燒<span class=\"pc\">。</span>聲如毒塗</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a13\">T46n1911_p0044a13</span><span class=\"t\" l=\"0044a13\" w=\"1\">鼓<span class=\"pc\">，</span>聞之必死<span class=\"pc\">。</span>香如憋龍氣<span class=\"pc\">，</span>嗅之則病<span class=\"pc\">。</span>味如</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a14\">T46n1911_p0044a14</span><span class=\"t\" l=\"0044a14\" w=\"1\">沸蜜<span class=\"pc\">，</span>湯舌則爛<span class=\"pc\">；</span>如蜜塗刀<span class=\"pc\">，</span>舐之則傷<span class=\"pc\">。</span>觸如</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a15\">T46n1911_p0044a15</span><span class=\"t\" l=\"0044a15\" w=\"1\">臥師子<span class=\"pc\">，</span>近之則齧<span class=\"pc\">。</span>此五欲者<span class=\"pc\">，</span>得之無厭<span class=\"pc\">，</span>惡</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a16\">T46n1911_p0044a16</span><span class=\"t\" l=\"0044a16\" w=\"1\">心轉熾<span class=\"pc\">，</span>如火益薪<span class=\"pc\">，</span>世世為害<span class=\"pc\">，</span>劇於怨賊<span class=\"pc\">。</span>累</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a17\">T46n1911_p0044a17</span><span class=\"t\" l=\"0044a17\" w=\"1\">劫已來常相劫奪<span class=\"pc\">，</span>摧折色心<span class=\"pc\">。</span>今方禪寂<span class=\"pc\">，</span>復相</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a18\">T46n1911_p0044a18</span><span class=\"t\" l=\"0044a18\" w=\"1\">惱亂<span class=\"pc\">；</span>深知其過<span class=\"pc\">，</span>貪染休息<span class=\"pc\">。</span>事相具如<span class=\"pc\">《</span>禪門<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a19\">T46n1911_p0044a19</span><span class=\"t\" l=\"0044a19\" w=\"1\">中</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0044a19\" w=\"2\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0044a19\" w=\"4\"><span class=\"pc\">。</span>上代名僧詩云<span class=\"pc\">：「</span>遠之易為士<span class=\"pc\">，</span>近之</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a20\">T46n1911_p0044a20</span><span class=\"t\" l=\"0044a20\" w=\"1\">難為情<span class=\"pc\">；</span>香味頹高志<span class=\"pc\">，</span>聲色喪軀齡<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044a20'></span><span class=\"t\" l=\"0044a20\" w=\"14\">○觀心</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a21\">T46n1911_p0044a21</span><span class=\"t\" l=\"0044a21\" w=\"1\">呵五欲者<span class=\"pc\">，</span>如色欲中滋味無量<span class=\"pc\">，</span>謂常無常<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a22\">T46n1911_p0044a22</span><span class=\"t\" l=\"0044a22\" w=\"1\">我無我<span class=\"pc\">、</span>淨不淨<span class=\"pc\">、</span>苦樂<span class=\"pc\">、</span>空有<span class=\"pc\">、</span>世第一義<span class=\"pc\">，</span>皆是滋</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a23\">T46n1911_p0044a23</span><span class=\"t\" l=\"0044a23\" w=\"1\">味<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>大論<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>色中無味相<span class=\"pc\">，</span>凡夫不應著<span class=\"pc\">。」</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a24\">T46n1911_p0044a24</span><span class=\"t\" l=\"0044a24\" w=\"1\">謂色是常<span class=\"pc\">，</span>是見依色<span class=\"pc\">；</span>若色無常<span class=\"pc\">、</span>亦常亦無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a25\">T46n1911_p0044a25</span><span class=\"t\" l=\"0044a25\" w=\"1\">常<span class=\"pc\">、</span>非常非無常<span class=\"pc\">，</span>是見皆依色<span class=\"pc\">。</span>乃至非如去</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a26\">T46n1911_p0044a26</span><span class=\"t\" l=\"0044a26\" w=\"1\">非不如去<span class=\"pc\">、</span>非邊非無邊等<span class=\"pc\">，</span>是見皆依於色<span class=\"pc\">。</span>悉</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a27\">T46n1911_p0044a27</span><span class=\"t\" l=\"0044a27\" w=\"1\">是諍競<span class=\"pc\">，</span>執謂是實<span class=\"pc\">，</span>戲論破智慧眼<span class=\"pc\">，</span>互相是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a28\">T46n1911_p0044a28</span><span class=\"t\" l=\"0044a28\" w=\"1\">非<span class=\"pc\">，</span>為色造業<span class=\"pc\">。</span>適有此有<span class=\"pc\">，</span>即有生死<span class=\"pc\">；</span>如是觀</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044a29\">T46n1911_p0044a29</span><span class=\"t\" l=\"0044a29\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>增長於欲<span class=\"pc\">，</span>非是呵欲<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044a29'></span><span class=\"t\" l=\"0044a29\" w=\"10\">今觀色有無等六</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b01\">T46n1911_p0044b01</span><span class=\"t\" l=\"0044b01\" w=\"1\">十二見<span class=\"pc\">，</span>皆依無明<span class=\"pc\">。</span>無明無常<span class=\"pc\">，</span>生滅不住<span class=\"pc\">，</span>速</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b02\">T46n1911_p0044b02</span><span class=\"t\" l=\"0044b02\" w=\"1\">朽之法念念磨滅<span class=\"pc\">，</span>無我無主<span class=\"pc\">，</span>寂滅涅槃<span class=\"pc\">。</span>無明</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b03\">T46n1911_p0044b03</span><span class=\"t\" l=\"0044b03\" w=\"1\">既爾<span class=\"pc\">，</span>從無明生<span class=\"pc\">，</span>若有<span class=\"pc\">、</span>若無等<span class=\"pc\">，</span>悉皆無常<span class=\"pc\">，</span>寂滅</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b04\">T46n1911_p0044b04</span><span class=\"t\" l=\"0044b04\" w=\"1\">涅槃<span class=\"pc\">。</span>既無主我<span class=\"pc\">，</span>誰實<span class=\"pc\">、</span>誰虛<span class=\"pc\">？</span>終不於色起生</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b05\">T46n1911_p0044b05</span><span class=\"t\" l=\"0044b05\" w=\"1\">死業<span class=\"pc\">，</span>業謝果亡<span class=\"pc\">，</span>是為呵色入空而得解脫<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b06\">T46n1911_p0044b06</span><span class=\"t\" l=\"0044b06\" w=\"1\">呵色既爾<span class=\"pc\">，</span>餘四亦然<span class=\"pc\">。</span>是名三藏析法呵五</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b07\">T46n1911_p0044b07</span><span class=\"t\" l=\"0044b07\" w=\"1\">欲也<span class=\"pc\">。《</span>中論<span class=\"pc\">》</span>指此云<span class=\"pc\">「</span>不善滅戲論<span class=\"pc\">」</span>也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044b07'></span><span class=\"t\" l=\"0044b07\" w=\"14\">若摩訶</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b08\">T46n1911_p0044b08</span><span class=\"t\" l=\"0044b08\" w=\"1\">衍呵色欲者<span class=\"pc\">，</span>體知諸見皆依無明<span class=\"pc\">；</span>無明即</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b09\">T46n1911_p0044b09</span><span class=\"t\" l=\"0044b09\" w=\"1\">空<span class=\"pc\">，</span>諸見亦即空<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>金剛般若<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>須陀洹者<span class=\"pc\">，</span>名</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b10\">T46n1911_p0044b10</span><span class=\"t\" l=\"0044b10\" w=\"1\">為入流<span class=\"pc\">，</span>實不入流<span class=\"pc\">，</span>不入色<span class=\"pc\">、</span>聲<span class=\"pc\">、</span>香<span class=\"pc\">、</span>味<span class=\"pc\">、</span>觸故<span class=\"pc\">。」</span>所</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b11\">T46n1911_p0044b11</span><span class=\"t\" l=\"0044b11\" w=\"1\">以者何<span class=\"pc\">？</span>若有色可析<span class=\"pc\">，</span>可名入色<span class=\"pc\">；</span>色即是空<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b12\">T46n1911_p0044b12</span><span class=\"t\" l=\"0044b12\" w=\"1\">無色可入<span class=\"pc\">，</span>故名不入<span class=\"pc\">。</span>既無流可入<span class=\"pc\">，</span>即無業</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b13\">T46n1911_p0044b13</span><span class=\"t\" l=\"0044b13\" w=\"1\">果<span class=\"pc\">。</span>是名善滅戲論<span class=\"pc\">。</span>呵色既爾<span class=\"pc\">，</span>餘四亦然<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044b13'></span><span class=\"t\" l=\"0044b13\" w=\"16\">復</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b14\">T46n1911_p0044b14</span><span class=\"t\" l=\"0044b14\" w=\"1\">次<span class=\"pc\">，</span>呵色即空者<span class=\"pc\">，</span>但入色空<span class=\"pc\">，</span>不能分別種種</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b15\">T46n1911_p0044b15</span><span class=\"t\" l=\"0044b15\" w=\"1\">色相<span class=\"pc\">，</span>云何能度一切眾生<span class=\"pc\">？</span>眾生於色起種</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b16\">T46n1911_p0044b16</span><span class=\"t\" l=\"0044b16\" w=\"1\">種計<span class=\"pc\">，</span>即是種種集<span class=\"pc\">，</span>招種種苦<span class=\"pc\">。</span>苦<span class=\"pc\">、</span>集病多<span class=\"pc\">，</span>道<span class=\"pc\">、</span>滅</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b17\">T46n1911_p0044b17</span><span class=\"t\" l=\"0044b17\" w=\"1\">之藥亦復無量<span class=\"pc\">。</span>若欲化他<span class=\"pc\">，</span>豈可證空而不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b18\">T46n1911_p0044b18</span><span class=\"t\" l=\"0044b18\" w=\"1\">觀察<span class=\"pc\">？</span>是故知空非空<span class=\"pc\">，</span>從空入假<span class=\"pc\">，</span>恒沙佛</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b19\">T46n1911_p0044b19</span><span class=\"t\" l=\"0044b19\" w=\"1\">法悉令通達<span class=\"pc\">。</span>若不如此<span class=\"pc\">，</span>猶名受入色空<span class=\"pc\">。</span>今</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b20\">T46n1911_p0044b20</span><span class=\"t\" l=\"0044b20\" w=\"1\">深呵色空<span class=\"pc\">，</span>不受不入<span class=\"pc\">，</span>廣分別色<span class=\"pc\">。</span>雖復分</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b21\">T46n1911_p0044b21</span><span class=\"t\" l=\"0044b21\" w=\"1\">別<span class=\"pc\">，</span>但有名字<span class=\"pc\">；</span>名字即空<span class=\"pc\">，</span>故稱為假<span class=\"pc\">。</span>呵色既</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b22\">T46n1911_p0044b22</span><span class=\"t\" l=\"0044b22\" w=\"1\">爾<span class=\"pc\">，</span>餘四亦然<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044b22'></span><span class=\"t\" l=\"0044b22\" w=\"6\">又呵色二邊<span class=\"pc\">，</span>如<span class=\"pc\">《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>色中</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b23\">T46n1911_p0044b23</span><span class=\"t\" l=\"0044b23\" w=\"1\">無味相<span class=\"pc\">，</span>凡夫不應著<span class=\"pc\">；</span>色中無離相<span class=\"pc\">，</span>二乘不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b24\">T46n1911_p0044b24</span><span class=\"t\" l=\"0044b24\" w=\"1\">應離<span class=\"pc\">。」</span>破色無明<span class=\"pc\">、</span>有無等見<span class=\"pc\">，</span>是呵其味<span class=\"pc\">；</span>破其</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b25\">T46n1911_p0044b25</span><span class=\"t\" l=\"0044b25\" w=\"1\">沈空<span class=\"pc\">，</span>是呵其離<span class=\"pc\">。</span>若定有味<span class=\"pc\">，</span>不應有離<span class=\"pc\">；</span>若定</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b26\">T46n1911_p0044b26</span><span class=\"t\" l=\"0044b26\" w=\"1\">有離<span class=\"pc\">，</span>不應有味<span class=\"pc\">。</span>味不定<span class=\"pc\">，</span>故非味<span class=\"pc\">；</span>離不定<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b27\">T46n1911_p0044b27</span><span class=\"t\" l=\"0044b27\" w=\"1\">故非離<span class=\"pc\">。</span>不著二邊<span class=\"pc\">，</span>即是非味<span class=\"pc\">、</span>非離<span class=\"pc\">，</span>顯色</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b28\">T46n1911_p0044b28</span><span class=\"t\" l=\"0044b28\" w=\"1\">中道實相<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>釋論<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>二乘為禪故呵色事<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044b29\">T46n1911_p0044b29</span><span class=\"t\" l=\"0044b29\" w=\"1\">不名波羅蜜<span class=\"pc\">。」</span>菩薩呵色<span class=\"pc\">，</span>即見色實相<span class=\"pc\">；</span>見色</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c01\">T46n1911_p0044c01</span><span class=\"t\" l=\"0044c01\" w=\"1\">實相<span class=\"pc\">，</span>即是見禪實相<span class=\"pc\">，</span>故名波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>到色彼</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c02\">T46n1911_p0044c02</span><span class=\"t\" l=\"0044c02\" w=\"1\">岸<span class=\"pc\">。</span>到色彼岸<span class=\"pc\">，</span>即是見色中道<span class=\"pc\">。</span>分別色者<span class=\"pc\">，</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c03\">T46n1911_p0044c03</span><span class=\"t\" l=\"0044c03\" w=\"1\">是見色俗<span class=\"pc\">；</span>即色空者<span class=\"pc\">，</span>是見色真<span class=\"pc\">。</span>如是呵色<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c04\">T46n1911_p0044c04</span><span class=\"t\" l=\"0044c04\" w=\"1\">盡色源底<span class=\"pc\">，</span>成三諦三昧<span class=\"pc\">，</span>發三種智慧<span class=\"pc\">。</span>深呵</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c05\">T46n1911_p0044c05</span><span class=\"t\" l=\"0044c05\" w=\"1\">於色<span class=\"pc\">，</span>為止觀方便<span class=\"pc\">，</span>其意在此<span class=\"pc\">。</span>呵色既然<span class=\"pc\">，</span>餘</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c06\">T46n1911_p0044c06</span><span class=\"t\" l=\"0044c06\" w=\"1\">四亦爾<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044c06'></span><span class=\"t\" l=\"0044c06\" w=\"4\">○第三<span class=\"pc\">、</span>棄五蓋者<span class=\"pc\">，</span>所謂貪欲<span class=\"pc\">、</span>瞋恚<span class=\"pc\">、</span>睡</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c07\">T46n1911_p0044c07</span><span class=\"t\" l=\"0044c07\" w=\"1\">眠<span class=\"pc\">、</span>掉悔<span class=\"pc\">、</span>疑<span class=\"pc\">。</span>通稱<span class=\"pc\">「</span>蓋<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>蓋覆纏綿<span class=\"pc\">，</span>心神昏闇<span class=\"pc\">，</span>定</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c08\">T46n1911_p0044c08</span><span class=\"t\" l=\"0044c08\" w=\"1\">慧不發<span class=\"pc\">，</span>故名為<span class=\"pc\">「</span>蓋<span class=\"pc\">」。</span>前呵五欲<span class=\"pc\">，</span>乃是五根對</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c09\">T46n1911_p0044c09</span><span class=\"t\" l=\"0044c09\" w=\"1\">現在五塵發五識<span class=\"pc\">。</span>今棄五蓋<span class=\"pc\">，</span>即是五識轉</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c10\">T46n1911_p0044c10</span><span class=\"t\" l=\"0044c10\" w=\"1\">入意地<span class=\"pc\">，</span>追緣過去<span class=\"pc\">、</span>逆慮未來五塵等法<span class=\"pc\">，</span>為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c11\">T46n1911_p0044c11</span><span class=\"t\" l=\"0044c11\" w=\"1\">心內大障<span class=\"pc\">。</span>喻如陶師<span class=\"pc\">，</span>身中有疾<span class=\"pc\">，</span>不能執作<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c12\">T46n1911_p0044c12</span><span class=\"t\" l=\"0044c12\" w=\"1\">蓋亦如是<span class=\"pc\">，</span>為妨既深<span class=\"pc\">，</span>加之以棄<span class=\"pc\">。</span>如翦毒</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c13\">T46n1911_p0044c13</span><span class=\"t\" l=\"0044c13\" w=\"1\">樹<span class=\"pc\">，</span>如檢偷賊<span class=\"pc\">，</span>不可留也<span class=\"pc\">。《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>離欲及</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c14\">T46n1911_p0044c14</span><span class=\"t\" l=\"0044c14\" w=\"1\">惡法<span class=\"pc\">。」</span>離欲者<span class=\"pc\">，</span>五欲也<span class=\"pc\">；</span>如前所呵<span class=\"pc\">。</span>惡法者<span class=\"pc\">，</span>五</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c15\">T46n1911_p0044c15</span><span class=\"t\" l=\"0044c15\" w=\"1\">蓋也<span class=\"pc\">，</span>宜須急棄<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044c15'></span><span class=\"t\" l=\"0044c15\" w=\"7\">此五蓋者<span class=\"pc\">，</span>其相云何<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044c15'></span><span class=\"t\" l=\"0044c15\" w=\"15\">貪欲</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c16\">T46n1911_p0044c16</span><span class=\"t\" l=\"0044c16\" w=\"1\">蓋起<span class=\"pc\">，</span>追念昔時所更五欲<span class=\"pc\">：</span>念淨潔色與眼</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c17\">T46n1911_p0044c17</span><span class=\"t\" l=\"0044c17\" w=\"1\">作對<span class=\"pc\">；</span>憶可愛聲髣髴在耳<span class=\"pc\">；</span>思悅意香開</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c18\">T46n1911_p0044c18</span><span class=\"t\" l=\"0044c18\" w=\"1\">結使門<span class=\"pc\">；</span>想於美味甘液流口<span class=\"pc\">；</span>憶受諸觸毛</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c19\">T46n1911_p0044c19</span><span class=\"t\" l=\"0044c19\" w=\"1\">竪戰動<span class=\"pc\">。</span>貪如此等麁弊五欲<span class=\"pc\">，</span>思想計校<span class=\"pc\">，</span>心</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c20\">T46n1911_p0044c20</span><span class=\"t\" l=\"0044c20\" w=\"1\">生醉惑<span class=\"pc\">，</span>忘失正念<span class=\"pc\">；</span>或密作方便<span class=\"pc\">，</span>更望得</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c21\">T46n1911_p0044c21</span><span class=\"t\" l=\"0044c21\" w=\"1\">之<span class=\"pc\">。</span>若未曾得<span class=\"pc\">，</span>亦復推尋<span class=\"pc\">，</span>或當求覓<span class=\"pc\">，</span>心入塵</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c22\">T46n1911_p0044c22</span><span class=\"t\" l=\"0044c22\" w=\"1\">境<span class=\"pc\">，</span>無有間念<span class=\"pc\">。</span>麁覺蓋禪<span class=\"pc\">，</span>禪何由獲<span class=\"pc\">？</span>是名貪</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c23\">T46n1911_p0044c23</span><span class=\"t\" l=\"0044c23\" w=\"1\">欲蓋相<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044c23'></span><span class=\"t\" l=\"0044c23\" w=\"4\">瞋恚蓋者<span class=\"pc\">，</span>追想是人惱我<span class=\"pc\">、</span>惱我親<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c24\">T46n1911_p0044c24</span><span class=\"t\" l=\"0044c24\" w=\"1\">稱歎我怨<span class=\"pc\">；</span>三世九惱<span class=\"pc\">，</span>怨對結恨<span class=\"pc\">。</span>心熱氣麁<span class=\"pc\">，</span>忿</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c25\">T46n1911_p0044c25</span><span class=\"t\" l=\"0044c25\" w=\"1\">怒相續<span class=\"pc\">；</span>百計伺候<span class=\"pc\">，</span>欲相中害<span class=\"pc\">，</span>危彼安身<span class=\"pc\">。</span>恣</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c26\">T46n1911_p0044c26</span><span class=\"t\" l=\"0044c26\" w=\"1\">其毒忿<span class=\"pc\">，</span>暢情為快<span class=\"pc\">。</span>如此瞋火燒諸功德<span class=\"pc\">，</span>禪</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c27\">T46n1911_p0044c27</span><span class=\"t\" l=\"0044c27\" w=\"1\">定支林豈得生長<span class=\"pc\">？</span>此即瞋恚蓋相也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0044c27'></span><span class=\"t\" l=\"0044c27\" w=\"15\">睡眠蓋</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c28\">T46n1911_p0044c28</span><span class=\"t\" l=\"0044c28\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>心神昏昏為<span class=\"pc\">「</span>睡<span class=\"pc\">」；</span>六識闇塞<span class=\"pc\">、</span>四支倚放為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0044c29\">T46n1911_p0044c29</span><span class=\"t\" l=\"0044c29\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>眠<span class=\"pc\">」。</span>眠名<span class=\"pc\">「</span>增心數法<span class=\"pc\">」，</span>烏闇沈塞<span class=\"pc\">，</span>密來覆人<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a01\">T46n1911_p0045a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv46p0045\"></a><span class=\"t\" l=\"0045a01\" w=\"1\">難可防衛<span class=\"pc\">。</span>五情無識猶如死人<span class=\"pc\">，</span>但</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0045001\"></a><span class=\"t\" l=\"0045a01\" w=\"14\">於</span><span class=\"t\" l=\"0045a01\" w=\"15\">片</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a02\">T46n1911_p0045a02</span><span class=\"t\" l=\"0045a02\" w=\"1\">息名為<span class=\"pc\">「</span>小死<span class=\"pc\">」。</span>若喜眠者<span class=\"pc\">，</span>眠則滋多<span class=\"pc\">，《</span>薩遮經<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a03\">T46n1911_p0045a03</span><span class=\"t\" l=\"0045a03\" w=\"1\">云<span class=\"pc\">：「</span>若人多睡眠<span class=\"pc\">，</span>懈怠妨有得<span class=\"pc\">；</span>未得者不得<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a04\">T46n1911_p0045a04</span><span class=\"t\" l=\"0045a04\" w=\"1\">已得者退失<span class=\"pc\">。</span>若欲得勝道<span class=\"pc\">，</span>除睡<span class=\"pc\">、</span>疑<span class=\"pc\">、</span>放逸<span class=\"pc\">，</span>精</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a05\">T46n1911_p0045a05</span><span class=\"t\" l=\"0045a05\" w=\"1\">進策諸念<span class=\"pc\">，</span>離惡功德集<span class=\"pc\">。」《</span>釋論<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>眠為大闇</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a06\">T46n1911_p0045a06</span><span class=\"t\" l=\"0045a06\" w=\"1\">無所見<span class=\"pc\">，</span>日日欺誑奪人明<span class=\"pc\">；</span>亦如臨陣白刃</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a07\">T46n1911_p0045a07</span><span class=\"t\" l=\"0045a07\" w=\"1\">間<span class=\"pc\">，</span>如共毒蛇同室居<span class=\"pc\">。</span>如人被縛將去殺<span class=\"pc\">，</span>爾</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a08\">T46n1911_p0045a08</span><span class=\"t\" l=\"0045a08\" w=\"1\">時云何安可眠<span class=\"pc\">？」</span>眠之妨禪<span class=\"pc\">，</span>其過最重<span class=\"pc\">。</span>是為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a09\">T46n1911_p0045a09</span><span class=\"t\" l=\"0045a09\" w=\"1\">睡眠蓋相<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0045a09'></span><span class=\"t\" l=\"0045a09\" w=\"5\">掉悔者<span class=\"pc\">，</span>若覺<span class=\"pc\">、</span>觀偏起<span class=\"pc\">，</span>屬前蓋攝<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a10\">T46n1911_p0045a10</span><span class=\"t\" l=\"0045a10\" w=\"1\">今覺<span class=\"pc\">、</span>觀等起<span class=\"pc\">，</span>遍緣諸法<span class=\"pc\">，</span>乍緣貪欲<span class=\"pc\">，</span>又想瞋</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a11\">T46n1911_p0045a11</span><span class=\"t\" l=\"0045a11\" w=\"1\">恚<span class=\"pc\">，</span>及以邪癡<span class=\"pc\">。</span>炎炎不停<span class=\"pc\">，</span>卓卓無住<span class=\"pc\">，</span>乍起乍伏<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a12\">T46n1911_p0045a12</span><span class=\"t\" l=\"0045a12\" w=\"1\">種種紛紜<span class=\"pc\">；</span>身無趣遊行<span class=\"pc\">，</span>口無益談笑<span class=\"pc\">，</span>是名</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a13\">T46n1911_p0045a13</span><span class=\"t\" l=\"0045a13\" w=\"1\">為<span class=\"pc\">「</span>掉<span class=\"pc\">」。</span>掉而無悔<span class=\"pc\">，</span>則不成蓋<span class=\"pc\">。</span>以其掉故<span class=\"pc\">，</span>心地</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a14\">T46n1911_p0045a14</span><span class=\"t\" l=\"0045a14\" w=\"1\">思惟謹慎不節<span class=\"pc\">。</span>云何乃作無益之事<span class=\"pc\">？</span>實為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a15\">T46n1911_p0045a15</span><span class=\"t\" l=\"0045a15\" w=\"1\">可恥<span class=\"pc\">！</span>心中憂悔<span class=\"pc\">，</span>懊結繞心<span class=\"pc\">，</span>則成悔蓋<span class=\"pc\">；</span>蓋覆</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a16\">T46n1911_p0045a16</span><span class=\"t\" l=\"0045a16\" w=\"1\">禪定<span class=\"pc\">，</span>不得開發<span class=\"pc\">。</span>若人懺悔改往<span class=\"pc\">，</span>自責其心</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a17\">T46n1911_p0045a17</span><span class=\"t\" l=\"0045a17\" w=\"1\">而生憂悔<span class=\"pc\">。</span>若人禪定<span class=\"pc\">，</span>知過而已<span class=\"pc\">，</span>不應想</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a18\">T46n1911_p0045a18</span><span class=\"t\" l=\"0045a18\" w=\"1\">著<span class=\"pc\">。</span>非但悔故而得免脫<span class=\"pc\">，</span>當修禪定清淨之</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a19\">T46n1911_p0045a19</span><span class=\"t\" l=\"0045a19\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">，</span>那得將悔縈心<span class=\"pc\">，</span>妨於大事<span class=\"pc\">？</span>故云<span class=\"pc\">：「</span>悔已莫</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a20\">T46n1911_p0045a20</span><span class=\"t\" l=\"0045a20\" w=\"1\">復憂<span class=\"pc\">，</span>不應常念著<span class=\"pc\">；</span>不應作而作<span class=\"pc\">，</span>應作而不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a21\">T46n1911_p0045a21</span><span class=\"t\" l=\"0045a21\" w=\"1\">作<span class=\"pc\">。」</span>即是此意<span class=\"pc\">。</span>是名掉悔蓋相也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0045a21'></span><span class=\"t\" l=\"0045a21\" w=\"13\">疑蓋者<span class=\"pc\">，</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a22\">T46n1911_p0045a22</span><span class=\"t\" l=\"0045a22\" w=\"1\">非見諦障理之疑<span class=\"pc\">，</span>乃是障定疑也<span class=\"pc\">。</span>疑有三種<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a23\">T46n1911_p0045a23</span><span class=\"t\" l=\"0045a23\" w=\"1\">一<span class=\"pc\">、</span>疑自<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>疑師<span class=\"pc\">，</span>三<span class=\"pc\">、</span>疑法<span class=\"pc\">。</span>一<span class=\"pc\">、</span>疑自者<span class=\"pc\">，</span>謂我身</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a24\">T46n1911_p0045a24</span><span class=\"t\" l=\"0045a24\" w=\"1\">底下<span class=\"pc\">，</span>必非道器<span class=\"pc\">，</span>是故疑身<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>疑師者<span class=\"pc\">，</span>此人</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a25\">T46n1911_p0045a25</span><span class=\"t\" l=\"0045a25\" w=\"1\">身口不稱我懷<span class=\"pc\">，</span>何必能有深禪好慧<span class=\"pc\">？</span>師而事</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a26\">T46n1911_p0045a26</span><span class=\"t\" l=\"0045a26\" w=\"1\">之<span class=\"pc\">，</span>將不誤我<span class=\"pc\">？</span>三<span class=\"pc\">、</span>疑法者<span class=\"pc\">，</span>所受之法<span class=\"pc\">，</span>何必中</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a27\">T46n1911_p0045a27</span><span class=\"t\" l=\"0045a27\" w=\"1\">理<span class=\"pc\">？</span>三疑猶豫<span class=\"pc\">，</span>常在懷抱<span class=\"pc\">，</span>禪定不發<span class=\"pc\">；</span>設發永</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a28\">T46n1911_p0045a28</span><span class=\"t\" l=\"0045a28\" w=\"1\">失<span class=\"pc\">。</span>此是疑蓋之相也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0045a28'></span><span class=\"t\" l=\"0045a28\" w=\"9\">五蓋病相如是<span class=\"pc\">，</span>棄法云</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045a29\">T46n1911_p0045a29</span><span class=\"t\" l=\"0045a29\" w=\"1\">何<span class=\"pc\">？</span>行者當自省察<span class=\"pc\">，</span>今我心中何病偏多<span class=\"pc\">？</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b01\">T46n1911_p0045b01</span><span class=\"t\" l=\"0045b01\" w=\"1\">知病者<span class=\"pc\">，</span>應先治之<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0045b01'></span><span class=\"t\" l=\"0045b01\" w=\"8\">若貪欲蓋重<span class=\"pc\">，</span>當用不淨</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b02\">T46n1911_p0045b02</span><span class=\"t\" l=\"0045b02\" w=\"1\">觀棄之<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>向謂五欲為淨<span class=\"pc\">，</span>愛著纏綿<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b03\">T46n1911_p0045b03</span><span class=\"t\" l=\"0045b03\" w=\"1\">今觀不淨<span class=\"pc\">，</span>膿囊涕唾<span class=\"pc\">，</span>無一可欣<span class=\"pc\">。</span>厭惡心生<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b04\">T46n1911_p0045b04</span><span class=\"t\" l=\"0045b04\" w=\"1\">如為怨逐<span class=\"pc\">，</span>何有智者當樂是耶<span class=\"pc\">？</span>故知此觀</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b05\">T46n1911_p0045b05</span><span class=\"t\" l=\"0045b05\" w=\"1\">治貪之藥<span class=\"pc\">；</span>此蓋若去<span class=\"pc\">，</span>心即得安<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0045b05'></span><span class=\"t\" l=\"0045b05\" w=\"13\">若瞋恚蓋</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b06\">T46n1911_p0045b06</span><span class=\"t\" l=\"0045b06\" w=\"1\">多<span class=\"pc\">，</span>當念慈心<span class=\"pc\">，</span>滅除恚火<span class=\"pc\">。</span>此火能燒二世功</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b07\">T46n1911_p0045b07</span><span class=\"t\" l=\"0045b07\" w=\"1\">德<span class=\"pc\">，</span>人不喜見<span class=\"pc\">。</span>毒害殘暴禽獸無異<span class=\"pc\">，</span>生死怨</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b08\">T46n1911_p0045b08</span><span class=\"t\" l=\"0045b08\" w=\"1\">對累劫不息<span class=\"pc\">；</span>即世微恨<span class=\"pc\">，</span>後成大怨<span class=\"pc\">。</span>今修慈</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b09\">T46n1911_p0045b09</span><span class=\"t\" l=\"0045b09\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">，</span>棄捨此惡<span class=\"pc\">；</span>觀一切人<span class=\"pc\">，</span>父母親想<span class=\"pc\">，</span>悉令得</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b10\">T46n1911_p0045b10</span><span class=\"t\" l=\"0045b10\" w=\"1\">樂<span class=\"pc\">。</span>若不得樂<span class=\"pc\">，</span>我當勤心令得安樂<span class=\"pc\">，</span>云何</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b11\">T46n1911_p0045b11</span><span class=\"t\" l=\"0045b11\" w=\"1\">於彼而生怨對<span class=\"pc\">？</span>作是觀時<span class=\"pc\">，</span>瞋心即息<span class=\"pc\">，</span>安心</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b12\">T46n1911_p0045b12</span><span class=\"t\" l=\"0045b12\" w=\"1\">入禪<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0045b12'></span><span class=\"t\" l=\"0045b12\" w=\"3\">若睡蓋多者<span class=\"pc\">，</span>當勤精進策勵身心<span class=\"pc\">，</span>加</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b13\">T46n1911_p0045b13</span><span class=\"t\" l=\"0045b13\" w=\"1\">意防擬思惟法相<span class=\"pc\">，</span>分別選擇善惡之法<span class=\"pc\">，</span>勿</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b14\">T46n1911_p0045b14</span><span class=\"t\" l=\"0045b14\" w=\"1\">令睡蓋得入<span class=\"pc\">。</span>又當</span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_1\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0045b14\" w=\"8\">選</span></span><span class=\"t\" l=\"0045b14\" w=\"9\">擇善惡之心<span class=\"pc\">，</span>令生</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b15\">T46n1911_p0045b15</span><span class=\"t\" l=\"0045b15\" w=\"1\">法喜<span class=\"pc\">；</span>心既明淨<span class=\"pc\">，</span>睡蓋自除<span class=\"pc\">。</span>莫以睡眠因緣</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b16\">T46n1911_p0045b16</span><span class=\"t\" l=\"0045b16\" w=\"1\">失二世樂<span class=\"pc\">，</span>徒生徒死<span class=\"pc\">，</span>無一可獲<span class=\"pc\">。</span>如入寶</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b17\">T46n1911_p0045b17</span><span class=\"t\" l=\"0045b17\" w=\"1\">山<span class=\"pc\">，</span>空手而歸<span class=\"pc\">，</span>深可傷歎<span class=\"pc\">！</span>當好制心<span class=\"pc\">，</span>善巧防</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b18\">T46n1911_p0045b18</span><span class=\"t\" l=\"0045b18\" w=\"1\">御也<span class=\"pc\">。</span>杖<span class=\"pc\">、</span>毱<span class=\"pc\">、</span>貝<span class=\"pc\">、</span>申脚<span class=\"pc\">、</span>起星<span class=\"pc\">、</span>水洗<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0045b18'></span><span class=\"t\" l=\"0045b18\" w=\"12\">若掉散者<span class=\"pc\">，</span>應</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b19\">T46n1911_p0045b19</span><span class=\"t\" l=\"0045b19\" w=\"1\">用數息<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>此蓋甚利<span class=\"pc\">，</span>來時不覺<span class=\"pc\">，</span>于久</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b20\">T46n1911_p0045b20</span><span class=\"t\" l=\"0045b20\" w=\"1\">始知<span class=\"pc\">。</span>今用數息<span class=\"pc\">，</span>若數不成<span class=\"pc\">，</span>或時中忘<span class=\"pc\">，</span>即知</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b21\">T46n1911_p0045b21</span><span class=\"t\" l=\"0045b21\" w=\"1\">已去<span class=\"pc\">，</span>覺已更數<span class=\"pc\">。</span>數相成就則覺觀被伏<span class=\"pc\">；</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b22\">T46n1911_p0045b22</span><span class=\"t\" l=\"0045b22\" w=\"1\">不治之<span class=\"pc\">，</span>終身被蓋<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0045b22'></span><span class=\"t\" l=\"0045b22\" w=\"8\">若三疑在懷<span class=\"pc\">，</span>當作是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b23\">T46n1911_p0045b23</span><span class=\"t\" l=\"0045b23\" w=\"1\">念<span class=\"pc\">：</span>我身即是大富盲兒<span class=\"pc\">，</span>具足無上法身財寶<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b24\">T46n1911_p0045b24</span><span class=\"t\" l=\"0045b24\" w=\"1\">煩惱所翳<span class=\"pc\">，</span>道眼未開<span class=\"pc\">；</span>要當修治<span class=\"pc\">，</span>終不放捨<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b25\">T46n1911_p0045b25</span><span class=\"t\" l=\"0045b25\" w=\"1\">又無量劫來<span class=\"pc\">，</span>習因何定<span class=\"pc\">？</span>豈可自疑<span class=\"pc\">，</span>失時失</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b26\">T46n1911_p0045b26</span><span class=\"t\" l=\"0045b26\" w=\"1\">利<span class=\"pc\">？</span>人身難得<span class=\"pc\">，</span>怖心難起<span class=\"pc\">，</span>莫以疑惑而自毀</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b27\">T46n1911_p0045b27</span><span class=\"t\" l=\"0045b27\" w=\"1\">傷<span class=\"pc\">。</span>若疑師者<span class=\"pc\">，</span>我今無智<span class=\"pc\">，</span>上聖大人皆求其</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b28\">T46n1911_p0045b28</span><span class=\"t\" l=\"0045b28\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">，</span>不取其人<span class=\"pc\">。</span>雪山從鬼請偈<span class=\"pc\">，</span>天帝拜畜</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045b29\">T46n1911_p0045b29</span><span class=\"t\" l=\"0045b29\" w=\"1\">為師<span class=\"pc\">。《</span>大論<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>不以囊臭而棄其金<span class=\"pc\">。」「</span>慢如</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c01\">T46n1911_p0045c01</span><span class=\"t\" l=\"0045c01\" w=\"1\">高山<span class=\"pc\">，</span>雨水不停<span class=\"pc\">；</span>卑如江海<span class=\"pc\">，</span>萬川歸集<span class=\"pc\">。」</span>我以</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c02\">T46n1911_p0045c02</span><span class=\"t\" l=\"0045c02\" w=\"1\">法故<span class=\"pc\">，</span>復度敬彼<span class=\"pc\">。《</span>普超經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>人人相見<span class=\"pc\">，</span>莫相</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c03\">T46n1911_p0045c03</span><span class=\"t\" l=\"0045c03\" w=\"1\">平相<span class=\"pc\">；</span>智如如來<span class=\"pc\">，</span>乃能平人<span class=\"pc\">。」</span>身子云<span class=\"pc\">：「</span>我從今</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c04\">T46n1911_p0045c04</span><span class=\"t\" l=\"0045c04\" w=\"1\">去<span class=\"pc\">，</span>不敢復言<span class=\"pc\">，</span>是人入生死<span class=\"pc\">，</span>是人入涅槃<span class=\"pc\">。」</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c05\">T46n1911_p0045c05</span><span class=\"t\" l=\"0045c05\" w=\"1\">此意也<span class=\"pc\">。</span>常起恭敬三世如來<span class=\"pc\">，</span>師即未來諸佛<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c06\">T46n1911_p0045c06</span><span class=\"t\" l=\"0045c06\" w=\"1\">云何生疑耶<span class=\"pc\">？</span>若疑法者<span class=\"pc\">，</span>我法眼未開<span class=\"pc\">，</span>未別</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c07\">T46n1911_p0045c07</span><span class=\"t\" l=\"0045c07\" w=\"1\">是非<span class=\"pc\">，</span>憑信而已<span class=\"pc\">。</span>佛法如海<span class=\"pc\">，</span>唯信能入<span class=\"pc\">。《</span>法華<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c08\">T46n1911_p0045c08</span><span class=\"t\" l=\"0045c08\" w=\"1\">云<span class=\"pc\">：「</span>諸聲聞等<span class=\"pc\">，</span>非己智分<span class=\"pc\">，</span>以信故入<span class=\"pc\">。」</span>我之盲</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c09\">T46n1911_p0045c09</span><span class=\"t\" l=\"0045c09\" w=\"1\">瞑<span class=\"pc\">，</span>復不信受<span class=\"pc\">，</span>更何所歸<span class=\"pc\">？</span>長淪永溺<span class=\"pc\">，</span>不知出</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c10\">T46n1911_p0045c10</span><span class=\"t\" l=\"0045c10\" w=\"1\">要<span class=\"pc\">。</span>和伽利</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0045c10\" w=\"5\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0045c10\" w=\"7\"><span class=\"pc\">。</span>優波笈多教弟子上樹</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0045c10\" w=\"16\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0045c10\" w=\"18\"><span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c11\">T46n1911_p0045c11</span><span class=\"t\" l=\"0045c11\" w=\"1\">若心信法<span class=\"pc\">，</span>法則染心<span class=\"pc\">；</span>猶豫狐疑<span class=\"pc\">，</span>事同覆器<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c12\">T46n1911_p0045c12</span><p><span class='lineInfo' line='0045c12'></span><span class=\"t\" l=\"0045c12\" w=\"1\">問曰<span class=\"pc\">：</span>五蓋悉障定不<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0045c12'></span><span class=\"t\" l=\"0045c12\" w=\"9\">答<span class=\"pc\">：</span>解者不同<span class=\"pc\">。</span>或云<span class=\"pc\">：「</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c13\">T46n1911_p0045c13</span><span class=\"t\" l=\"0045c13\" w=\"1\">知是正障<span class=\"pc\">。」</span>何者<span class=\"pc\">？</span>禪是門戶詮次之法<span class=\"pc\">，</span>知無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c14\">T46n1911_p0045c14</span><span class=\"t\" l=\"0045c14\" w=\"1\">知相乖故<span class=\"pc\">，</span>疑<span class=\"pc\">、</span>眠蓋是也<span class=\"pc\">。</span>或言<span class=\"pc\">：「</span>散動是正障<span class=\"pc\">。」</span>何</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c15\">T46n1911_p0045c15</span><span class=\"t\" l=\"0045c15\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">？</span>定散相乖故<span class=\"pc\">，</span>掉悔是也<span class=\"pc\">。</span>或言<span class=\"pc\">：「</span>貪瞋是正</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c16\">T46n1911_p0045c16</span><span class=\"t\" l=\"0045c16\" w=\"1\">障<span class=\"pc\">。」</span>何者<span class=\"pc\">？</span>禪是柔軟善法<span class=\"pc\">，</span>剛柔相乖故<span class=\"pc\">，</span>貪瞋是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c17\">T46n1911_p0045c17</span><span class=\"t\" l=\"0045c17\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>如是等<span class=\"pc\">，</span>各據不</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0045002\"></a><span class=\"t\" l=\"0045c17\" w=\"8\">同</span><span class=\"t\" l=\"0045c17\" w=\"9\"><span class=\"pc\">。</span>今釋不然<span class=\"pc\">，</span>五蓋通是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c18\">T46n1911_p0045c18</span><span class=\"t\" l=\"0045c18\" w=\"1\">障<span class=\"pc\">，</span>而隨行者強弱<span class=\"pc\">。</span>若人貪欲蓋多<span class=\"pc\">，</span>此蓋是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c19\">T46n1911_p0045c19</span><span class=\"t\" l=\"0045c19\" w=\"1\">正障<span class=\"pc\">，</span>餘者是傍<span class=\"pc\">。</span>四蓋亦爾<span class=\"pc\">。</span>譬如四大<span class=\"pc\">，</span>通皆是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c20\">T46n1911_p0045c20</span><span class=\"t\" l=\"0045c20\" w=\"1\">病<span class=\"pc\">，</span>未必俱發<span class=\"pc\">；</span>隨其動者<span class=\"pc\">，</span>正能殺人<span class=\"pc\">。</span>蓋亦應</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c21\">T46n1911_p0045c21</span><span class=\"t\" l=\"0045c21\" w=\"1\">爾<span class=\"pc\">，</span>先治於強<span class=\"pc\">，</span>弱者自去<span class=\"pc\">，</span>禪定得發</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0045c21\" w=\"14\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0045c21\" w=\"16\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0045c21'></span><span class=\"t\" l=\"0045c21\" w=\"16\"><span class=\"pc\">《</span>十</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c22\">T46n1911_p0045c22</span><span class=\"t\" l=\"0045c22\" w=\"1\">住毘婆沙<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>若人放逸者<span class=\"pc\">，</span>諸蓋則覆心<span class=\"pc\">；</span>生</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c23\">T46n1911_p0045c23</span><span class=\"t\" l=\"0045c23\" w=\"1\">天猶尚難<span class=\"pc\">，</span>何況於得果<span class=\"pc\">？</span>若人勤精進<span class=\"pc\">，</span>則能</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c24\">T46n1911_p0045c24</span><span class=\"t\" l=\"0045c24\" w=\"1\">裂諸蓋<span class=\"pc\">；</span>諸蓋既裂已<span class=\"pc\">，</span>諸願悉皆得<span class=\"pc\">。」</span>是名依</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c25\">T46n1911_p0045c25</span><span class=\"t\" l=\"0045c25\" w=\"1\">事法棄蓋也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0045c25'></span><span class=\"t\" l=\"0045c25\" w=\"6\">問<span class=\"pc\">：</span>初禪發時<span class=\"pc\">，</span>五蓋畢竟盡不<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c26\">T46n1911_p0045c26</span><p><span class='lineInfo' line='0045c26'></span><span class=\"t\" l=\"0045c26\" w=\"1\">答<span class=\"pc\">：</span>此當分別<span class=\"pc\">。</span>何者<span class=\"pc\">？</span>離三毒為四分<span class=\"pc\">。</span>貪瞋</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c27\">T46n1911_p0045c27</span><span class=\"t\" l=\"0045c27\" w=\"1\">癡偏發是三分<span class=\"pc\">，</span>不名為等<span class=\"pc\">；</span>三分等起<span class=\"pc\">，</span>名為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c28\">T46n1911_p0045c28</span><span class=\"t\" l=\"0045c28\" w=\"1\">等<span class=\"pc\">。</span>三毒偏起<span class=\"pc\">，</span>是覺觀而非多<span class=\"pc\">；</span>三分等起<span class=\"pc\">，</span>名</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0045c29\">T46n1911_p0045c29</span><span class=\"t\" l=\"0045c29\" w=\"1\">覺觀多<span class=\"pc\">，</span>即是第四分也<span class=\"pc\">。《</span>成論<span class=\"pc\">》</span>呼此為<span class=\"pc\">「</span>剎那</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a01\">T46n1911_p0046a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv46p0046\"></a><span class=\"t\" l=\"0046a01\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">」。</span>剎那心既通緣三毒<span class=\"pc\">，</span>三毒等起<span class=\"pc\">，</span>故知剎那</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a02\">T46n1911_p0046a02</span><span class=\"t\" l=\"0046a02\" w=\"1\">之心即是善惡成也<span class=\"pc\">。《</span>阿毘曇<span class=\"pc\">》</span>明此剎那心起<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a03\">T46n1911_p0046a03</span><span class=\"t\" l=\"0046a03\" w=\"1\">但是無明無記<span class=\"pc\">，</span>善惡未成<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>雖通緣</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a04\">T46n1911_p0046a04</span><span class=\"t\" l=\"0046a04\" w=\"1\">三毒<span class=\"pc\">，</span>不正屬三毒<span class=\"pc\">；</span>既不正屬<span class=\"pc\">，</span>那得是善惡<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a05\">T46n1911_p0046a05</span><span class=\"t\" l=\"0046a05\" w=\"1\">雖非是惡<span class=\"pc\">，</span>三毒因之而起<span class=\"pc\">，</span>呼此無記為因</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a06\">T46n1911_p0046a06</span><span class=\"t\" l=\"0046a06\" w=\"1\">等起<span class=\"pc\">，</span>而不名為善惡<span class=\"pc\">。</span>此二論雖異<span class=\"pc\">，</span>同是明</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a07\">T46n1911_p0046a07</span><span class=\"t\" l=\"0046a07\" w=\"1\">第四分也<span class=\"pc\">。</span>離此四分為五蓋<span class=\"pc\">：</span>貪<span class=\"pc\">、</span>瞋兩分是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a08\">T46n1911_p0046a08</span><span class=\"t\" l=\"0046a08\" w=\"1\">兩蓋<span class=\"pc\">，</span>開癡分為睡<span class=\"pc\">、</span>疑兩蓋<span class=\"pc\">，</span>等分為掉悔蓋<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a09\">T46n1911_p0046a09</span><p><span class='lineInfo' line='0046a09'></span><span class=\"t\" l=\"0046a09\" w=\"1\">若廣開四分<span class=\"pc\">，</span>一分則有二萬一千煩惱<span class=\"pc\">，</span>四分</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a10\">T46n1911_p0046a10</span><span class=\"t\" l=\"0046a10\" w=\"1\">合有八萬四千<span class=\"pc\">。</span>約於苦諦<span class=\"pc\">，</span>則是八萬四千法</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a11\">T46n1911_p0046a11</span><span class=\"t\" l=\"0046a11\" w=\"1\">藏<span class=\"pc\">；</span>約於集諦<span class=\"pc\">，</span>則是八萬四千塵勞門<span class=\"pc\">；</span>約於</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a12\">T46n1911_p0046a12</span><span class=\"t\" l=\"0046a12\" w=\"1\">道諦<span class=\"pc\">，</span>則是八萬四千三昧陀羅尼等<span class=\"pc\">；</span>約於滅</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a13\">T46n1911_p0046a13</span><span class=\"t\" l=\"0046a13\" w=\"1\">諦<span class=\"pc\">，</span>則是八萬四千諸波羅蜜<span class=\"pc\">。</span>四分法相該深</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a14\">T46n1911_p0046a14</span><span class=\"t\" l=\"0046a14\" w=\"1\">若此<span class=\"pc\">；</span>五蓋理應高廣<span class=\"pc\">。《</span>阿毘曇<span class=\"pc\">》</span>那得判貪止</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a15\">T46n1911_p0046a15</span><span class=\"t\" l=\"0046a15\" w=\"1\">欲界<span class=\"pc\">，</span>上地名愛<span class=\"pc\">，</span>上亦無瞋<span class=\"pc\">？</span>此義已為<span class=\"pc\">《</span>成論<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a16\">T46n1911_p0046a16</span><span class=\"t\" l=\"0046a16\" w=\"1\">所難<span class=\"pc\">。</span>若上地輕貪名愛<span class=\"pc\">，</span>亦應輕瞋名恚耶<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a17\">T46n1911_p0046a17</span><span class=\"t\" l=\"0046a17\" w=\"1\">故知覆相抑異<span class=\"pc\">，</span>未是通方耳<span class=\"pc\">。</span>今釋五蓋<span class=\"pc\">，</span>望</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a18\">T46n1911_p0046a18</span><span class=\"t\" l=\"0046a18\" w=\"1\">於四分<span class=\"pc\">，</span>通至佛地<span class=\"pc\">。</span>上棄五蓋相<span class=\"pc\">，</span>此是鈍使</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a19\">T46n1911_p0046a19</span><span class=\"t\" l=\"0046a19\" w=\"1\">五蓋<span class=\"pc\">，</span>止障初禪<span class=\"pc\">。</span>初禪若發<span class=\"pc\">，</span>此蓋棄盡<span class=\"pc\">。</span>常途所</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a20\">T46n1911_p0046a20</span><span class=\"t\" l=\"0046a20\" w=\"1\">論<span class=\"pc\">，</span>秖是此</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0046001\"></a><span class=\"t\" l=\"0046a20\" w=\"5\">意</span><span class=\"t\" l=\"0046a20\" w=\"6\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0046a20'></span><span class=\"t\" l=\"0046a20\" w=\"6\">利使五蓋障於真諦<span class=\"pc\">，</span>如前所</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a21\">T46n1911_p0046a21</span><span class=\"t\" l=\"0046a21\" w=\"1\">明空見之人<span class=\"pc\">，</span>計所執為實<span class=\"pc\">，</span>餘是妄語<span class=\"pc\">。</span>乖之</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a22\">T46n1911_p0046a22</span><span class=\"t\" l=\"0046a22\" w=\"1\">則瞋<span class=\"pc\">，</span>順之則愛<span class=\"pc\">，</span>即貪<span class=\"pc\">、</span>瞋兩蓋也<span class=\"pc\">；</span>無明闇心<span class=\"pc\">，</span>謬</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a23\">T46n1911_p0046a23</span><span class=\"t\" l=\"0046a23\" w=\"1\">有所執<span class=\"pc\">，</span>非明審知<span class=\"pc\">，</span>即睡眠蓋<span class=\"pc\">；</span>種種戲論<span class=\"pc\">，</span>見</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a24\">T46n1911_p0046a24</span><span class=\"t\" l=\"0046a24\" w=\"1\">諍無益<span class=\"pc\">，</span>即掉悔蓋<span class=\"pc\">；</span>即雖無疑<span class=\"pc\">，</span>後方大疑<span class=\"pc\">。</span>何</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a25\">T46n1911_p0046a25</span><span class=\"t\" l=\"0046a25\" w=\"1\">以故<span class=\"pc\">？</span>既執是實<span class=\"pc\">，</span>何所復疑<span class=\"pc\">？</span>後若被破<span class=\"pc\">，</span>心生</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a26\">T46n1911_p0046a26</span><span class=\"t\" l=\"0046a26\" w=\"1\">疑惑<span class=\"pc\">。</span>此五覆心終不見諦<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0046a26'></span><span class=\"t\" l=\"0046a26\" w=\"11\">呵棄此蓋<span class=\"pc\">，</span>蓋去</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a27\">T46n1911_p0046a27</span><span class=\"t\" l=\"0046a27\" w=\"1\">道發<span class=\"pc\">，</span>證須陀洹<span class=\"pc\">。</span>從初果去<span class=\"pc\">，</span>取真為愛<span class=\"pc\">；</span>捨</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a28\">T46n1911_p0046a28</span><span class=\"t\" l=\"0046a28\" w=\"1\">思為瞋<span class=\"pc\">。</span>思惑未盡為睡<span class=\"pc\">；</span>失脫忘念為掉<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046a29\">T46n1911_p0046a29</span><span class=\"t\" l=\"0046a29\" w=\"1\">非無學名疑<span class=\"pc\">，</span>故知五蓋障真通至三果<span class=\"pc\">。</span>除</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b01\">T46n1911_p0046b01</span><span class=\"t\" l=\"0046b01\" w=\"1\">此五蓋<span class=\"pc\">，</span>即是無學<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0046b01'></span><span class=\"t\" l=\"0046b01\" w=\"8\">復次<span class=\"pc\">，</span>依空起蓋<span class=\"pc\">，</span>障俗諦</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b02\">T46n1911_p0046b02</span><span class=\"t\" l=\"0046b02\" w=\"1\">理<span class=\"pc\">。</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>沈空取證<span class=\"pc\">，</span>以空為是<span class=\"pc\">。</span>譬如貧</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b03\">T46n1911_p0046b03</span><span class=\"t\" l=\"0046b03\" w=\"1\">人<span class=\"pc\">，</span>得少便為足<span class=\"pc\">，</span>更不願好者<span class=\"pc\">。</span>保愛此空<span class=\"pc\">，</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b04\">T46n1911_p0046b04</span><span class=\"t\" l=\"0046b04\" w=\"1\">貪蓋<span class=\"pc\">；</span>憎厭生死<span class=\"pc\">，</span>捨而不觀<span class=\"pc\">，</span>即瞋蓋<span class=\"pc\">；</span>無為空</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b05\">T46n1911_p0046b05</span><span class=\"t\" l=\"0046b05\" w=\"1\">寂<span class=\"pc\">，</span>不肯照假<span class=\"pc\">，</span>乃至不識五種之鹽<span class=\"pc\">，</span>名睡蓋<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b06\">T46n1911_p0046b06</span><span class=\"t\" l=\"0046b06\" w=\"1\">空亂意眾生<span class=\"pc\">，</span>非其境界<span class=\"pc\">，</span>名掉悔蓋<span class=\"pc\">；</span>假智不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b07\">T46n1911_p0046b07</span><span class=\"t\" l=\"0046b07\" w=\"1\">明<span class=\"pc\">，</span>名疑蓋<span class=\"pc\">。</span>此蓋不棄<span class=\"pc\">，</span>道種智<span class=\"pc\">、</span>俗諦三昧終</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b08\">T46n1911_p0046b08</span><span class=\"t\" l=\"0046b08\" w=\"1\">不現前<span class=\"pc\">。</span>此蓋若除<span class=\"pc\">，</span>法眼明朗<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0046b08'></span><span class=\"t\" l=\"0046b08\" w=\"12\">復次<span class=\"pc\">，</span>依中起</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b09\">T46n1911_p0046b09</span><span class=\"t\" l=\"0046b09\" w=\"1\">蓋<span class=\"pc\">，</span>障於中道<span class=\"pc\">。</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>菩薩貪求佛法<span class=\"pc\">，</span>如</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b10\">T46n1911_p0046b10</span><span class=\"t\" l=\"0046b10\" w=\"1\">海吞流<span class=\"pc\">，</span>無有厭足<span class=\"pc\">。</span>生名愛法<span class=\"pc\">，</span>起順道貪<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b11\">T46n1911_p0046b11</span><span class=\"t\" l=\"0046b11\" w=\"1\">此名貪蓋<span class=\"pc\">；</span>不喜二乘<span class=\"pc\">，</span>大樹折枝<span class=\"pc\">，</span>不宿怨</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b12\">T46n1911_p0046b12</span><span class=\"t\" l=\"0046b12\" w=\"1\">鳥<span class=\"pc\">，</span>是名瞋蓋<span class=\"pc\">。</span>無明長遠<span class=\"pc\">，</span>設使上地猶有分</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b13\">T46n1911_p0046b13</span><span class=\"t\" l=\"0046b13\" w=\"1\">在<span class=\"pc\">，《</span>大論<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>處處說破無明三昧<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>初雖破<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b14\">T46n1911_p0046b14</span><span class=\"t\" l=\"0046b14\" w=\"1\">後更須破<span class=\"pc\">。</span>無智慧明<span class=\"pc\">，</span>即睡蓋<span class=\"pc\">；</span>菩薩三</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0046002\"></a><span class=\"t\" l=\"0046b14\" w=\"15\">業</span><span class=\"t\" l=\"0046b14\" w=\"16\">雖</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b15\">T46n1911_p0046b15</span><span class=\"t\" l=\"0046b15\" w=\"1\">無失<span class=\"pc\">，</span>比佛猶有漏失<span class=\"pc\">，</span>名掉悔蓋<span class=\"pc\">；</span>初<span class=\"pc\">、</span>後理圓<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b16\">T46n1911_p0046b16</span><span class=\"t\" l=\"0046b16\" w=\"1\">而初心智慧不逮於後<span class=\"pc\">，</span>是名疑蓋<span class=\"pc\">。</span>此蓋不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b17\">T46n1911_p0046b17</span><span class=\"t\" l=\"0046b17\" w=\"1\">棄<span class=\"pc\">，</span>終不與實相相應<span class=\"pc\">；</span>此蓋若除<span class=\"pc\">，</span>真如理顯<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b18\">T46n1911_p0046b18</span><span class=\"t\" l=\"0046b18\" w=\"1\">開佛知見<span class=\"pc\">。</span>此五蓋法不局在初心<span class=\"pc\">，</span>地地皆</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b19\">T46n1911_p0046b19</span><span class=\"t\" l=\"0046b19\" w=\"1\">有<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0046003\"></a><span class=\"t\" l=\"0046b19\" w=\"2\">唯</span><span class=\"t\" l=\"0046b19\" w=\"3\">佛究竟八萬四千波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>具足圓滿<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b20\">T46n1911_p0046b20</span><span class=\"t\" l=\"0046b20\" w=\"1\">到於彼岸<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>地持<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>第九離一切見清淨淨</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b21\">T46n1911_p0046b21</span><span class=\"t\" l=\"0046b21\" w=\"1\">禪<span class=\"pc\">。」</span>若得此意<span class=\"pc\">，</span>蓋相則長<span class=\"pc\">，</span>非但欲界而已<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0046b21'></span><span class=\"t\" l=\"0046b21\" w=\"16\">復</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b22\">T46n1911_p0046b22</span><span class=\"t\" l=\"0046b22\" w=\"1\">次<span class=\"pc\">，</span>言語分別邐迆階梯<span class=\"pc\">，</span>前鈍利兩蓋是凡夫</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b23\">T46n1911_p0046b23</span><span class=\"t\" l=\"0046b23\" w=\"1\">時所棄<span class=\"pc\">；</span>俗諦上蓋<span class=\"pc\">，</span>是二乘時所棄<span class=\"pc\">；</span>障中道</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b24\">T46n1911_p0046b24</span><span class=\"t\" l=\"0046b24\" w=\"1\">蓋是菩薩時所棄<span class=\"pc\">。</span>如此論蓋<span class=\"pc\">，</span>後不關初<span class=\"pc\">。《</span>地<span class=\"pc\">》、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b25\">T46n1911_p0046b25</span><span class=\"t\" l=\"0046b25\" w=\"1\"><span class=\"pc\">《</span>攝<span class=\"pc\">》</span>二論師多明此意<span class=\"pc\">。</span>果頭之法<span class=\"pc\">，</span>不關凡夫<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b26\">T46n1911_p0046b26</span><span class=\"t\" l=\"0046b26\" w=\"1\">那可即事而修<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0046b26'></span><span class=\"t\" l=\"0046b26\" w=\"7\">圓釋不爾<span class=\"pc\">。</span>何以得知<span class=\"pc\">？</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b27\">T46n1911_p0046b27</span><span class=\"t\" l=\"0046b27\" w=\"1\">為上地人說<span class=\"pc\">，</span>應作法性佛<span class=\"pc\">，</span>現法性國<span class=\"pc\">，</span>為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b28\">T46n1911_p0046b28</span><span class=\"t\" l=\"0046b28\" w=\"1\">法性菩薩說之<span class=\"pc\">，</span>何意相輔現此三界<span class=\"pc\">？</span>為欲</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046b29\">T46n1911_p0046b29</span><span class=\"t\" l=\"0046b29\" w=\"1\">度此凡俗故<span class=\"pc\">，</span>論此妙法<span class=\"pc\">，</span>使其得修<span class=\"pc\">。</span>若言</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c01\">T46n1911_p0046c01</span><span class=\"t\" l=\"0046c01\" w=\"1\">不爾<span class=\"pc\">，</span>為誰施權<span class=\"pc\">？</span>權何所引<span class=\"pc\">？</span>若得此意<span class=\"pc\">，</span>初</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c02\">T46n1911_p0046c02</span><span class=\"t\" l=\"0046c02\" w=\"1\">心凡夫能於一念圓棄諸蓋<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c03\">T46n1911_p0046c03</span><span class=\"t\" l=\"0046c03\" w=\"1\">切法趣欲事<span class=\"pc\">，</span>是趣不過<span class=\"pc\">。</span>欲事尚不可得<span class=\"pc\">，</span>何</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c04\">T46n1911_p0046c04</span><span class=\"t\" l=\"0046c04\" w=\"1\">況當有趣不趣<span class=\"pc\">？」</span>釋曰<span class=\"pc\">：</span>趣即是有<span class=\"pc\">，</span>有能趣<span class=\"pc\">、</span>所</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c05\">T46n1911_p0046c05</span><span class=\"t\" l=\"0046c05\" w=\"1\">趣故<span class=\"pc\">，</span>即辯俗諦<span class=\"pc\">。</span>欲事不可得<span class=\"pc\">，</span>即是明空<span class=\"pc\">；</span>空</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c06\">T46n1911_p0046c06</span><span class=\"t\" l=\"0046c06\" w=\"1\">中無能趣<span class=\"pc\">、</span>所趣故<span class=\"pc\">，</span>即辯真諦<span class=\"pc\">。「</span>云何當有趣</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c07\">T46n1911_p0046c07</span><span class=\"t\" l=\"0046c07\" w=\"1\">非趣<span class=\"pc\">？」</span>即是辯中道<span class=\"pc\">。</span>當知三諦秖在一欲事</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c08\">T46n1911_p0046c08</span><span class=\"t\" l=\"0046c08\" w=\"1\">耳<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0046c08'></span><span class=\"t\" l=\"0046c08\" w=\"2\">今更廣釋<span class=\"pc\">，</span>令義易解<span class=\"pc\">。</span>云何一切法趣欲</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c09\">T46n1911_p0046c09</span><span class=\"t\" l=\"0046c09\" w=\"1\">事<span class=\"pc\">，</span>是趣不過<span class=\"pc\">？</span>欲事為法界故<span class=\"pc\">，</span>一切法之根</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c10\">T46n1911_p0046c10</span><span class=\"t\" l=\"0046c10\" w=\"1\">本<span class=\"pc\">。</span>如初起欲覺<span class=\"pc\">，</span>已具諸法<span class=\"pc\">；</span>心麁不知<span class=\"pc\">，</span>漸漸</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c11\">T46n1911_p0046c11</span><span class=\"t\" l=\"0046c11\" w=\"1\">滑利<span class=\"pc\">，</span>不能制御<span class=\"pc\">，</span>便習其事<span class=\"pc\">。</span>初試歇熱<span class=\"pc\">，</span>習之</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c12\">T46n1911_p0046c12</span><span class=\"t\" l=\"0046c12\" w=\"1\">則慣<span class=\"pc\">，</span>餐啜叵忘<span class=\"pc\">，</span>即便退戒還家<span class=\"pc\">，</span>求覓欲境<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c13\">T46n1911_p0046c13</span><span class=\"t\" l=\"0046c13\" w=\"1\">覓不知足<span class=\"pc\">，</span>或偷或劫<span class=\"pc\">，</span>或偪或貿<span class=\"pc\">，</span>如是等種</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c14\">T46n1911_p0046c14</span><span class=\"t\" l=\"0046c14\" w=\"1\">種求欲而生罪過<span class=\"pc\">。</span>若得此境<span class=\"pc\">，</span>大須供養<span class=\"pc\">，</span>或</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c15\">T46n1911_p0046c15</span><span class=\"t\" l=\"0046c15\" w=\"1\">偷奪求財<span class=\"pc\">，</span>或殺生取適<span class=\"pc\">。</span>若其富貴<span class=\"pc\">，</span>縱心造</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c16\">T46n1911_p0046c16</span><span class=\"t\" l=\"0046c16\" w=\"1\">罪<span class=\"pc\">；</span>若其貧窮<span class=\"pc\">，</span>惡念亦廣<span class=\"pc\">。</span>欲罪既成<span class=\"pc\">，</span>適有<span class=\"pc\">、</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c17\">T46n1911_p0046c17</span><span class=\"t\" l=\"0046c17\" w=\"1\">有<span class=\"pc\">，</span>則有生死<span class=\"pc\">，</span>應遍受果<span class=\"pc\">。</span>隨在何道<span class=\"pc\">，</span>欲轉倍</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c18\">T46n1911_p0046c18</span><span class=\"t\" l=\"0046c18\" w=\"1\">盛<span class=\"pc\">，</span>受胎之微形<span class=\"pc\">，</span>世世常增長<span class=\"pc\">；</span>十二因緣輪轉</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c19\">T46n1911_p0046c19</span><span class=\"t\" l=\"0046c19\" w=\"1\">無際<span class=\"pc\">。</span>當知一切法無不趣欲<span class=\"pc\">；</span>欲法界外<span class=\"pc\">，</span>更</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c20\">T46n1911_p0046c20</span><span class=\"t\" l=\"0046c20\" w=\"1\">無別法<span class=\"pc\">。</span>當知一切五蓋如上說者<span class=\"pc\">，</span>於初一</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c21\">T46n1911_p0046c21</span><span class=\"t\" l=\"0046c21\" w=\"1\">念悉皆具足<span class=\"pc\">。</span>欲為因緣生法<span class=\"pc\">，</span>其義可見也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c22\">T46n1911_p0046c22</span><p><span class='lineInfo' line='0046c22'></span><span class=\"t\" l=\"0046c22\" w=\"1\">云何欲法界空<span class=\"pc\">？</span>外五塵求不可得<span class=\"pc\">；</span>內意根求</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c23\">T46n1911_p0046c23</span><span class=\"t\" l=\"0046c23\" w=\"1\">不可得<span class=\"pc\">；</span>中間意識求不可得<span class=\"pc\">。</span>內外合求不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c24\">T46n1911_p0046c24</span><span class=\"t\" l=\"0046c24\" w=\"1\">可得<span class=\"pc\">；</span>離內外求不可得<span class=\"pc\">。</span>過去欲緣求不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c25\">T46n1911_p0046c25</span><span class=\"t\" l=\"0046c25\" w=\"1\">可得<span class=\"pc\">；</span>現在欲因求不可得<span class=\"pc\">；</span>未來欲果求不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c26\">T46n1911_p0046c26</span><span class=\"t\" l=\"0046c26\" w=\"1\">可得<span class=\"pc\">。</span>橫竪求之<span class=\"pc\">，</span>畢竟寂靜<span class=\"pc\">，</span>欲即是空<span class=\"pc\">。</span>欲空</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c27\">T46n1911_p0046c27</span><span class=\"t\" l=\"0046c27\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">，</span>從欲所生一切法亦即是空<span class=\"pc\">，</span>空亦不可</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c28\">T46n1911_p0046c28</span><span class=\"t\" l=\"0046c28\" w=\"1\">得<span class=\"pc\">。</span>是為觀空棄利鈍蓋也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0046c28'></span><span class=\"t\" l=\"0046c28\" w=\"11\">既識己心一欲</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0046c29\">T46n1911_p0046c29</span><span class=\"t\" l=\"0046c29\" w=\"1\">一切欲<span class=\"pc\">，</span>即識一切眾生亦復如是<span class=\"pc\">。</span>且置餘</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a01\">T46n1911_p0047a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv46p0047\"></a><span class=\"t\" l=\"0047a01\" w=\"1\">道<span class=\"pc\">，</span>直</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0047001\"></a><span class=\"t\" l=\"0047a01\" w=\"3\">就</span><span class=\"t\" l=\"0047a01\" w=\"4\">人道種種色像<span class=\"pc\">、</span>種種音聲<span class=\"pc\">、</span>種種心</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a02\">T46n1911_p0047a02</span><span class=\"t\" l=\"0047a02\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">、</span>種種依報<span class=\"pc\">，</span>各各不同<span class=\"pc\">。</span>當知欲因<span class=\"pc\">，</span>種別無</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a03\">T46n1911_p0047a03</span><span class=\"t\" l=\"0047a03\" w=\"1\">量<span class=\"pc\">。</span>一人因果已自無窮<span class=\"pc\">，</span>何況多人<span class=\"pc\">？</span>一界如</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a04\">T46n1911_p0047a04</span><span class=\"t\" l=\"0047a04\" w=\"1\">是<span class=\"pc\">，</span>況九法界<span class=\"pc\">？</span>一法如是<span class=\"pc\">，</span>何況百法<span class=\"pc\">？</span>譬如對</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a05\">T46n1911_p0047a05</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0047002\"></a><span class=\"t\" l=\"0047a05\" w=\"1\">寇<span class=\"pc\">，</span>寇</span><span class=\"t\" l=\"0047a05\" w=\"3\">是勳本<span class=\"pc\">；</span>能破寇故<span class=\"pc\">，</span>有大功名<span class=\"pc\">，</span>得大富</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a06\">T46n1911_p0047a06</span><span class=\"t\" l=\"0047a06\" w=\"1\">貴<span class=\"pc\">。</span>無量貪欲是如來種亦復如是<span class=\"pc\">，</span>能令菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a07\">T46n1911_p0047a07</span><span class=\"t\" l=\"0047a07\" w=\"1\">出生無量百千法門<span class=\"pc\">。</span>多薪火猛<span class=\"pc\">，</span>糞壞生華<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a08\">T46n1911_p0047a08</span><span class=\"t\" l=\"0047a08\" w=\"1\">貪欲是道<span class=\"pc\">，</span>此之謂也<span class=\"pc\">。</span>若斷貪欲<span class=\"pc\">，</span>住貪欲空<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a09\">T46n1911_p0047a09</span><span class=\"t\" l=\"0047a09\" w=\"1\">何由生出一切法門<span class=\"pc\">？</span>經云<span class=\"pc\">：「</span>不斷五欲能淨</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a10\">T46n1911_p0047a10</span><span class=\"t\" l=\"0047a10\" w=\"1\">諸根<span class=\"pc\">。」</span>如是觀時<span class=\"pc\">，</span>俗諦五蓋自然清淨<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0047a10'></span><span class=\"t\" l=\"0047a10\" w=\"15\">雖能</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a11\">T46n1911_p0047a11</span><span class=\"t\" l=\"0047a11\" w=\"1\">如此<span class=\"pc\">，</span>未見欲之實性<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0047003\"></a><span class=\"t\" l=\"0047a11\" w=\"9\">實</span><span class=\"t\" l=\"0047a11\" w=\"10\">非空<span class=\"pc\">，</span>亦復非假<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a12\">T46n1911_p0047a12</span><span class=\"t\" l=\"0047a12\" w=\"1\">非假故<span class=\"pc\">，</span>豈有無量<span class=\"pc\">？</span>非空故<span class=\"pc\">，</span>豈有寂然<span class=\"pc\">？</span>空及</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a13\">T46n1911_p0047a13</span><span class=\"t\" l=\"0047a13\" w=\"1\">假名<span class=\"pc\">，</span>是二皆無<span class=\"pc\">；</span>無趣<span class=\"pc\">，</span>無非趣<span class=\"pc\">。</span>無趣者<span class=\"pc\">，</span>利鈍</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a14\">T46n1911_p0047a14</span><span class=\"t\" l=\"0047a14\" w=\"1\">兩番五蓋玄除<span class=\"pc\">；</span>無非趣<span class=\"pc\">，</span>一番五蓋除<span class=\"pc\">；</span>得識</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a15\">T46n1911_p0047a15</span><span class=\"t\" l=\"0047a15\" w=\"1\">中道<span class=\"pc\">，</span>又一番除<span class=\"pc\">。</span>無所斷破<span class=\"pc\">，</span>無所棄滅<span class=\"pc\">，</span>而四</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a16\">T46n1911_p0047a16</span><span class=\"t\" l=\"0047a16\" w=\"1\">番五蓋一念圓除<span class=\"pc\">。</span>破二十五有<span class=\"pc\">，</span>見欲實性<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a17\">T46n1911_p0047a17</span><span class=\"t\" l=\"0047a17\" w=\"1\">名王三昧<span class=\"pc\">，</span>具一切法<span class=\"pc\">。</span>是名圓觀棄於圓蓋<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a18\">T46n1911_p0047a18</span><p><span class='lineInfo' line='0047a18'></span><span class=\"t\" l=\"0047a18\" w=\"1\">如此法門<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>理即是<span class=\"pc\">」。</span>作如此解<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>名字即</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a19\">T46n1911_p0047a19</span><span class=\"t\" l=\"0047a19\" w=\"1\">是<span class=\"pc\">」。</span>初心此觀<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>觀</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0047004\"></a><span class=\"t\" l=\"0047a19\" w=\"8\">行</span><span class=\"t\" l=\"0047a19\" w=\"9\">即是<span class=\"pc\">」。</span>如上訶色<span class=\"pc\">，</span>即淨</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a20\">T46n1911_p0047a20</span><span class=\"t\" l=\"0047a20\" w=\"1\">眼根<span class=\"pc\">；</span>訶聲即淨耳根<span class=\"pc\">；</span>訶香即淨鼻根<span class=\"pc\">；</span>訶味</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a21\">T46n1911_p0047a21</span><span class=\"t\" l=\"0047a21\" w=\"1\">即淨舌根<span class=\"pc\">；</span>訶觸即淨身根<span class=\"pc\">；</span>棄五蓋即淨意</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a22\">T46n1911_p0047a22</span><span class=\"t\" l=\"0047a22\" w=\"1\">根<span class=\"pc\">。</span>六根淨時<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>相似即是<span class=\"pc\">」。</span>三惑破<span class=\"pc\">，</span>三諦顯<span class=\"pc\">，</span>名</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a23\">T46n1911_p0047a23</span><span class=\"t\" l=\"0047a23\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>分真即是<span class=\"pc\">」。</span>若能盡欲蓋邊底<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>究竟即是<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a24\">T46n1911_p0047a24</span><span class=\"t\" l=\"0047a24\" w=\"1\">圓棄欲蓋既爾<span class=\"pc\">，</span>棄餘蓋亦然<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0047a24'></span><span class=\"t\" l=\"0047a24\" w=\"12\">○第四<span class=\"pc\">、</span>調</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a25\">T46n1911_p0047a25</span><span class=\"t\" l=\"0047a25\" w=\"1\">五事者<span class=\"pc\">，</span>所謂調食<span class=\"pc\">、</span>調眠<span class=\"pc\">、</span>調身<span class=\"pc\">、</span>調息<span class=\"pc\">、</span>調心<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a26\">T46n1911_p0047a26</span><span class=\"t\" l=\"0047a26\" w=\"1\">如前所喻<span class=\"pc\">，</span>土水不調<span class=\"pc\">，</span>不任為器<span class=\"pc\">。</span>五事不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a27\">T46n1911_p0047a27</span><span class=\"t\" l=\"0047a27\" w=\"1\">善<span class=\"pc\">，</span>不得入禪<span class=\"pc\">。</span>眠<span class=\"pc\">、</span>食兩事<span class=\"pc\">，</span>就定外調之<span class=\"pc\">；</span>三</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a28\">T46n1911_p0047a28</span><span class=\"t\" l=\"0047a28\" w=\"1\">事<span class=\"pc\">，</span>就入<span class=\"pc\">、</span>出<span class=\"pc\">、</span>住調之<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0047a28'></span><span class=\"t\" l=\"0047a28\" w=\"8\">調食者<span class=\"pc\">，</span>增病<span class=\"pc\">、</span>增眠<span class=\"pc\">、</span>增煩</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047a29\">T46n1911_p0047a29</span><span class=\"t\" l=\"0047a29\" w=\"1\">惱等食<span class=\"pc\">，</span>則不應食也<span class=\"pc\">；</span>安身愈疾之物<span class=\"pc\">，</span>是所</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b01\">T46n1911_p0047b01</span><span class=\"t\" l=\"0047b01\" w=\"1\">應食<span class=\"pc\">。</span>略而言之<span class=\"pc\">，</span>不飢不飽<span class=\"pc\">，</span>是食調相<span class=\"pc\">。《</span>尼揵</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b02\">T46n1911_p0047b02</span><span class=\"t\" l=\"0047b02\" w=\"1\">經<span class=\"pc\">》</span>曰<span class=\"pc\">：「</span>噉食太過<span class=\"pc\">，</span>體難迴動<span class=\"pc\">；</span>窳惰懈怠<span class=\"pc\">，</span>所食難</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b03\">T46n1911_p0047b03</span><span class=\"t\" l=\"0047b03\" w=\"1\">消<span class=\"pc\">，</span>失二世利<span class=\"pc\">；</span>睡眠自受苦<span class=\"pc\">，</span>迷悶難醒寤<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0047b03'></span><span class=\"t\" l=\"0047b03\" w=\"16\">調</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b04\">T46n1911_p0047b04</span><span class=\"t\" l=\"0047b04\" w=\"1\">眠者<span class=\"pc\">，</span>眠是眼食<span class=\"pc\">，</span>不可苦節<span class=\"pc\">，</span>增於心數<span class=\"pc\">，</span>損</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b05\">T46n1911_p0047b05</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0047005\"></a><span class=\"t\" l=\"0047b05\" w=\"1\">失</span><span class=\"t\" l=\"0047b05\" w=\"2\">功夫<span class=\"pc\">；</span>復不可恣<span class=\"pc\">。</span>上訶蓋中一向除棄<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b06\">T46n1911_p0047b06</span><span class=\"t\" l=\"0047b06\" w=\"1\">為正入定障故<span class=\"pc\">。</span>此中在散心時從容四大<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b07\">T46n1911_p0047b07</span><span class=\"t\" l=\"0047b07\" w=\"1\">故各有其意<span class=\"pc\">。</span>略而言之<span class=\"pc\">，</span>不節<span class=\"pc\">、</span>不恣<span class=\"pc\">，</span>是眠調</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b08\">T46n1911_p0047b08</span><span class=\"t\" l=\"0047b08\" w=\"1\">相<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0047b08'></span><span class=\"t\" l=\"0047b08\" w=\"2\">三事合調者<span class=\"pc\">，</span>三事相依不得相離<span class=\"pc\">，</span>如初</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b09\">T46n1911_p0047b09</span><span class=\"t\" l=\"0047b09\" w=\"1\">受胎<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>煗<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>命<span class=\"pc\">，</span>三<span class=\"pc\">、</span>識<span class=\"pc\">。</span>煗是遺體之色<span class=\"pc\">；</span>命是氣</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b10\">T46n1911_p0047b10</span><span class=\"t\" l=\"0047b10\" w=\"1\">息<span class=\"pc\">，</span>報風連持<span class=\"pc\">；</span>識是一期心主<span class=\"pc\">。</span>託胎即有三</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b11\">T46n1911_p0047b11</span><span class=\"t\" l=\"0047b11\" w=\"1\">事<span class=\"pc\">。</span>三事增長<span class=\"pc\">，</span>七日一變<span class=\"pc\">，</span>三十八七日竟<span class=\"pc\">，</span>三事</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b12\">T46n1911_p0047b12</span><span class=\"t\" l=\"0047b12\" w=\"1\">出生<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>嬰兒<span class=\"pc\">」；</span>三事停住<span class=\"pc\">，</span>名<span class=\"pc\">「</span>壯年<span class=\"pc\">」；</span>三事衰微<span class=\"pc\">，</span>名</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b13\">T46n1911_p0047b13</span><span class=\"t\" l=\"0047b13\" w=\"1\">為<span class=\"pc\">「</span>老<span class=\"pc\">」；</span>三事滅壞<span class=\"pc\">，</span>名為<span class=\"pc\">「</span>死<span class=\"pc\">」。</span>三事始終不得相</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b14\">T46n1911_p0047b14</span><span class=\"t\" l=\"0047b14\" w=\"1\">離<span class=\"pc\">，</span>須合調也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0047b14'></span><span class=\"t\" l=\"0047b14\" w=\"6\">初入定時<span class=\"pc\">，</span>調身令不寬不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b15\">T46n1911_p0047b15</span><span class=\"t\" l=\"0047b15\" w=\"1\">急<span class=\"pc\">，</span>調息令不澁不滑<span class=\"pc\">，</span>調心令不沈不浮<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b16\">T46n1911_p0047b16</span><span class=\"t\" l=\"0047b16\" w=\"1\">調麁入細<span class=\"pc\">，</span>住禪中<span class=\"pc\">；</span>隨不調處<span class=\"pc\">，</span>覺當檢校<span class=\"pc\">，</span>調</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b17\">T46n1911_p0047b17</span><span class=\"t\" l=\"0047b17\" w=\"1\">使安隱<span class=\"pc\">。</span>如調絃入弄<span class=\"pc\">，</span>後不成曲<span class=\"pc\">，</span>即知絃</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b18\">T46n1911_p0047b18</span><span class=\"t\" l=\"0047b18\" w=\"1\">軫差異<span class=\"pc\">，</span>覺而改之<span class=\"pc\">。</span>若欲出定<span class=\"pc\">，</span>從細至麁<span class=\"pc\">，</span>備</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b19\">T46n1911_p0047b19</span><span class=\"t\" l=\"0047b19\" w=\"1\">如<span class=\"pc\">《</span>次第禪門<span class=\"pc\">》</span>也<span class=\"pc\">。</span>若能調凡夫三事<span class=\"pc\">，</span>變為聖</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b20\">T46n1911_p0047b20</span><span class=\"t\" l=\"0047b20\" w=\"1\">人三法<span class=\"pc\">：</span>色為發戒之由<span class=\"pc\">；</span>息為入定之門<span class=\"pc\">；</span>心</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b21\">T46n1911_p0047b21</span><span class=\"t\" l=\"0047b21\" w=\"1\">為生慧之因<span class=\"pc\">。</span>此戒能捨惡趣凡鄙之身<span class=\"pc\">，</span>成</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b22\">T46n1911_p0047b22</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0047006\"></a><span class=\"t\" l=\"0047b22\" w=\"1\">辦</span><span class=\"t\" l=\"0047b22\" w=\"2\">聖人六度<span class=\"pc\">，</span>滿足法身<span class=\"pc\">。</span>此息能變散動惡</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b23\">T46n1911_p0047b23</span><span class=\"t\" l=\"0047b23\" w=\"1\">覺<span class=\"pc\">，</span>即成禪悅法喜<span class=\"pc\">；</span>因禪發慧<span class=\"pc\">，</span>聖人以之為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b24\">T46n1911_p0047b24</span><span class=\"t\" l=\"0047b24\" w=\"1\">命<span class=\"pc\">。</span>此心即能改生死心為菩提心<span class=\"pc\">，</span>真常聖</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b25\">T46n1911_p0047b25</span><span class=\"t\" l=\"0047b25\" w=\"1\">識<span class=\"pc\">。</span>始此三法<span class=\"pc\">，</span>合成聖胎<span class=\"pc\">。</span>始從初心<span class=\"pc\">，</span>終至後</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b26\">T46n1911_p0047b26</span><span class=\"t\" l=\"0047b26\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">，</span>唯此三法不得相離</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0047b26\" w=\"10\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0047b26\" w=\"12\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0047b26'></span><span class=\"t\" l=\"0047b26\" w=\"12\">觀心調五事</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b27\">T46n1911_p0047b27</span><span class=\"t\" l=\"0047b27\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>如前法喜禪悅為食也<span class=\"pc\">。</span>初觀真諦所生</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b28\">T46n1911_p0047b28</span><span class=\"t\" l=\"0047b28\" w=\"1\">定慧<span class=\"pc\">，</span>多為入空<span class=\"pc\">，</span>消淨諸法<span class=\"pc\">，</span>此是<span class=\"pc\">「</span>飢相<span class=\"pc\">」。《</span>法華<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047b29\">T46n1911_p0047b29</span><span class=\"t\" l=\"0047b29\" w=\"1\">云<span class=\"pc\">「</span>飢餓羸瘦<span class=\"pc\">，</span>體生瘡癬<span class=\"pc\">」</span>也<span class=\"pc\">。</span>第二觀俗諦所</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c01\">T46n1911_p0047c01</span><span class=\"t\" l=\"0047c01\" w=\"1\">生定慧<span class=\"pc\">，</span>多是扶俗<span class=\"pc\">，</span>假立諸法<span class=\"pc\">，</span>名為<span class=\"pc\">「</span>飽相<span class=\"pc\">」。</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c02\">T46n1911_p0047c02</span><span class=\"t\" l=\"0047c02\" w=\"1\">云<span class=\"pc\">：「</span>歷劫修行恒沙佛法<span class=\"pc\">。」</span>是二觀<span class=\"pc\">，</span>飢飽不調<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c03\">T46n1911_p0047c03</span><span class=\"t\" l=\"0047c03\" w=\"1\">中道禪悅法喜<span class=\"pc\">，</span>調和中適<span class=\"pc\">，</span>無二邊之偏<span class=\"pc\">。</span>是名</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c04\">T46n1911_p0047c04</span><span class=\"t\" l=\"0047c04\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>不飢不飽<span class=\"pc\">」</span></span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0047c04\" w=\"5\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0047c04\" w=\"7\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0047c04'></span><span class=\"t\" l=\"0047c04\" w=\"7\">調眠者<span class=\"pc\">，</span>空觀未破無明<span class=\"pc\">，</span>無明</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c05\">T46n1911_p0047c05</span><span class=\"t\" l=\"0047c05\" w=\"1\">與空合<span class=\"pc\">，</span>沈空保住<span class=\"pc\">，</span>眠相則多<span class=\"pc\">。</span>出假分別<span class=\"pc\">，</span>伏</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c06\">T46n1911_p0047c06</span><span class=\"t\" l=\"0047c06\" w=\"1\">無明<span class=\"pc\">，</span>眠相則少<span class=\"pc\">。</span>今中道觀從容<span class=\"pc\">，</span>若斷無明<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c07\">T46n1911_p0047c07</span><span class=\"t\" l=\"0047c07\" w=\"1\">一切善法則無生處<span class=\"pc\">，</span>塵勞之儔是如來種<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c08\">T46n1911_p0047c08</span><span class=\"t\" l=\"0047c08\" w=\"1\">斷癡愛起諸明脫<span class=\"pc\">。</span>若恣無明<span class=\"pc\">，</span>無上佛道何</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c09\">T46n1911_p0047c09</span><span class=\"t\" l=\"0047c09\" w=\"1\">由得成<span class=\"pc\">？</span>經云<span class=\"pc\">：「</span>無明轉<span class=\"pc\">，</span>即變為明<span class=\"pc\">。」「</span>行於非道<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c10\">T46n1911_p0047c10</span><span class=\"t\" l=\"0047c10\" w=\"1\">通達佛道<span class=\"pc\">。」「</span>無明性<span class=\"pc\">、</span>明性<span class=\"pc\">，</span>無二無別<span class=\"pc\">。」</span>豈可斷</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c11\">T46n1911_p0047c11</span><span class=\"t\" l=\"0047c11\" w=\"1\">無明性<span class=\"pc\">，</span>更修明性耶<span class=\"pc\">？</span>不住調伏<span class=\"pc\">，</span>不住不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c12\">T46n1911_p0047c12</span><span class=\"t\" l=\"0047c12\" w=\"1\">調伏<span class=\"pc\">，</span>即是理觀調眠也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0047c12'></span><span class=\"t\" l=\"0047c12\" w=\"10\">合調三事<span class=\"pc\">，</span>即為三</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c13\">T46n1911_p0047c13</span><span class=\"t\" l=\"0047c13\" w=\"1\">番<span class=\"pc\">。《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>六波羅蜜滿足之身<span class=\"pc\">。」</span>調如此身<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c14\">T46n1911_p0047c14</span><span class=\"t\" l=\"0047c14\" w=\"1\">令不寬不急<span class=\"pc\">。《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>樂說辯卒起<span class=\"pc\">，</span>是為魔</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c15\">T46n1911_p0047c15</span><span class=\"t\" l=\"0047c15\" w=\"1\">事<span class=\"pc\">；</span>不卒起<span class=\"pc\">，</span>亦是魔事<span class=\"pc\">。」</span>卒起者<span class=\"pc\">，</span>卒行六度<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c16\">T46n1911_p0047c16</span><span class=\"t\" l=\"0047c16\" w=\"1\">急<span class=\"pc\">；</span>卒放捨<span class=\"pc\">，</span>是寬<span class=\"pc\">。</span>不急不寬<span class=\"pc\">，</span>是身調相<span class=\"pc\">。</span>調息</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c17\">T46n1911_p0047c17</span><span class=\"t\" l=\"0047c17\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>以禪悅法喜<span class=\"pc\">、</span>慧命為息<span class=\"pc\">。</span>如<span class=\"pc\">《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>般若</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c18\">T46n1911_p0047c18</span><span class=\"t\" l=\"0047c18\" w=\"1\">非利非鈍<span class=\"pc\">。」</span>若鈍<span class=\"pc\">，</span>名為澁<span class=\"pc\">；</span>若利<span class=\"pc\">，</span>即名滑<span class=\"pc\">；</span>不鈍</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c19\">T46n1911_p0047c19</span><span class=\"t\" l=\"0047c19\" w=\"1\">不利<span class=\"pc\">，</span>名息調相<span class=\"pc\">。</span>調心者<span class=\"pc\">：</span>菩提心難得<span class=\"pc\">，</span>是為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c20\">T46n1911_p0047c20</span><span class=\"t\" l=\"0047c20\" w=\"1\">沈<span class=\"pc\">；</span>菩提心易得<span class=\"pc\">，</span>名為浮<span class=\"pc\">；</span>非難非易<span class=\"pc\">，</span>是為調</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c21\">T46n1911_p0047c21</span><span class=\"t\" l=\"0047c21\" w=\"1\">相<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0047c21'></span><span class=\"t\" l=\"0047c21\" w=\"2\">次約三觀調三事者<span class=\"pc\">，</span>以微妙善心為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c22\">T46n1911_p0047c22</span><span class=\"t\" l=\"0047c22\" w=\"1\">菩提心<span class=\"pc\">，</span>如前明四種菩提心<span class=\"pc\">。</span>若三藏<span class=\"pc\">、</span>通教<span class=\"pc\">，</span>為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c23\">T46n1911_p0047c23</span><span class=\"t\" l=\"0047c23\" w=\"1\">斷結入空<span class=\"pc\">，</span>以真為證<span class=\"pc\">，</span>此心為沈<span class=\"pc\">；</span>若別教<span class=\"pc\">，</span>化</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c24\">T46n1911_p0047c24</span><span class=\"t\" l=\"0047c24\" w=\"1\">他出假<span class=\"pc\">，</span>分別藥病<span class=\"pc\">，</span>廣識法門<span class=\"pc\">，</span>發菩提心<span class=\"pc\">，</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c25\">T46n1911_p0047c25</span><span class=\"t\" l=\"0047c25\" w=\"1\">心為浮<span class=\"pc\">；</span>若圓教<span class=\"pc\">，</span>觀實相理<span class=\"pc\">，</span>雙遮雙照<span class=\"pc\">，</span>非空</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c26\">T46n1911_p0047c26</span><span class=\"t\" l=\"0047c26\" w=\"1\">故不沈<span class=\"pc\">，</span>非假故不浮<span class=\"pc\">，</span>發如是心<span class=\"pc\">，</span>名為調</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c27\">T46n1911_p0047c27</span><span class=\"t\" l=\"0047c27\" w=\"1\">相<span class=\"pc\">。</span>調身者<span class=\"pc\">：</span>通教斷惑明六度為急<span class=\"pc\">，</span>別教出</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c28\">T46n1911_p0047c28</span><span class=\"t\" l=\"0047c28\" w=\"1\">假分別為寬<span class=\"pc\">，</span>中道不依二邊為不寬不急</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0047c29\">T46n1911_p0047c29</span><span class=\"t\" l=\"0047c29\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>調息者<span class=\"pc\">，</span>通教慧命入空為滑<span class=\"pc\">；</span>別教入假為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a01\">T46n1911_p0048a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv46p0048\"></a><span class=\"t\" l=\"0048a01\" w=\"1\">澁<span class=\"pc\">；</span>中道不依二邊為不澁不滑<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0048a01'></span><span class=\"t\" l=\"0048a01\" w=\"13\">復次<span class=\"pc\">，</span>約三</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a02\">T46n1911_p0048a02</span><span class=\"t\" l=\"0048a02\" w=\"1\">觀各各調者<span class=\"pc\">：</span>初觀止身息心為急滑沈<span class=\"pc\">，</span>次</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a03\">T46n1911_p0048a03</span><span class=\"t\" l=\"0048a03\" w=\"1\">觀身息心為寬澁浮<span class=\"pc\">。</span>若能中適<span class=\"pc\">，</span>即成方便<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a04\">T46n1911_p0048a04</span><span class=\"t\" l=\"0048a04\" w=\"1\">得入真諦也<span class=\"pc\">。</span>第二觀止身息心為急滑</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a05\">T46n1911_p0048a05</span><span class=\"t\" l=\"0048a05\" w=\"1\">沈<span class=\"pc\">，</span>觀身息心為寬澁浮<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0048001\"></a><span class=\"t\" l=\"0048a05\" w=\"10\">能</span><span class=\"t\" l=\"0048a05\" w=\"11\">止觀中適<span class=\"pc\">，</span>則成</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a06\">T46n1911_p0048a06</span><span class=\"t\" l=\"0048a06\" w=\"1\">方便<span class=\"pc\">，</span>發道種智<span class=\"pc\">，</span>見俗諦理</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0048a06\" w=\"11\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0048a06\" w=\"13\"><span class=\"pc\">。</span>中道止身</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a07\">T46n1911_p0048a07</span><span class=\"t\" l=\"0048a07\" w=\"1\">息心為急滑沈<span class=\"pc\">，</span>觀身息心為寬澁浮<span class=\"pc\">。</span>若能</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a08\">T46n1911_p0048a08</span><span class=\"t\" l=\"0048a08\" w=\"1\">中適<span class=\"pc\">，</span>止觀從容<span class=\"pc\">，</span>即成方便<span class=\"pc\">，</span>得入中道見實</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a09\">T46n1911_p0048a09</span><span class=\"t\" l=\"0048a09\" w=\"1\">相理也<span class=\"pc\">。</span>行者善調三事<span class=\"pc\">，</span>令託聖胎<span class=\"pc\">。</span>如即行<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a10\">T46n1911_p0048a10</span><span class=\"t\" l=\"0048a10\" w=\"1\">心未有所屬<span class=\"pc\">，</span>應當勤心和會方便<span class=\"pc\">、</span>智度父</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a11\">T46n1911_p0048a11</span><span class=\"t\" l=\"0048a11\" w=\"1\">母<span class=\"pc\">，</span>託於聖胎<span class=\"pc\">。</span>豈可託地獄三途<span class=\"pc\">、</span>人天</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0048002\"></a><span class=\"t\" l=\"0048a11\" w=\"15\">之</span><span class=\"t\" l=\"0048a11\" w=\"16\">胎</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a12\">T46n1911_p0048a12</span><span class=\"t\" l=\"0048a12\" w=\"1\">耶<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0048a12'></span><span class=\"t\" l=\"0048a12\" w=\"2\">○第五<span class=\"pc\">、</span>行五法者<span class=\"pc\">，</span>所謂欲<span class=\"pc\">、</span>精進<span class=\"pc\">、</span>念<span class=\"pc\">、</span>巧慧<span class=\"pc\">、</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a13\">T46n1911_p0048a13</span><span class=\"t\" l=\"0048a13\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">。</span>前喻陶師<span class=\"pc\">，</span>眾事悉整<span class=\"pc\">，</span>而不肯作<span class=\"pc\">、</span>作不殷</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a14\">T46n1911_p0048a14</span><span class=\"t\" l=\"0048a14\" w=\"1\">勤<span class=\"pc\">、</span>不存作法<span class=\"pc\">、</span>作不巧便<span class=\"pc\">、</span>作不專一<span class=\"pc\">，</span>則事</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a15\">T46n1911_p0048a15</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0048003\"></a><span class=\"t\" l=\"0048a15\" w=\"1\">無</span><span class=\"t\" l=\"0048a15\" w=\"2\">成<span class=\"pc\">。</span>今亦如是<span class=\"pc\">，</span>上二十法雖備<span class=\"pc\">，</span>若無樂</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a16\">T46n1911_p0048a16</span><span class=\"t\" l=\"0048a16\" w=\"1\">欲希慕<span class=\"pc\">、</span>身心苦策<span class=\"pc\">、</span>念想<span class=\"pc\">、</span>方便<span class=\"pc\">、</span>一心決志者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a17\">T46n1911_p0048a17</span><span class=\"t\" l=\"0048a17\" w=\"1\">止觀無由現前<span class=\"pc\">。</span>若能欣習無厭<span class=\"pc\">、</span>曉夜匪懈<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a18\">T46n1911_p0048a18</span><span class=\"t\" l=\"0048a18\" w=\"1\">念念相續<span class=\"pc\">、</span>善得其意<span class=\"pc\">、</span>一心無異<span class=\"pc\">，</span>此人能進</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a19\">T46n1911_p0048a19</span><span class=\"t\" l=\"0048a19\" w=\"1\">前路<span class=\"pc\">。</span>一心譬船柁<span class=\"pc\">，</span>巧慧如點頭<span class=\"pc\">，</span>三種如篙</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a20\">T46n1911_p0048a20</span><span class=\"t\" l=\"0048a20\" w=\"1\">櫓<span class=\"pc\">，</span>若少一事則不安隱<span class=\"pc\">。</span>又如飛鳥<span class=\"pc\">，</span>以眼視<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a21\">T46n1911_p0048a21</span><span class=\"t\" l=\"0048a21\" w=\"1\">以尾制<span class=\"pc\">，</span>以翅前<span class=\"pc\">。</span>無此五法<span class=\"pc\">，</span>事禪尚難<span class=\"pc\">，</span>何況</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a22\">T46n1911_p0048a22</span><span class=\"t\" l=\"0048a22\" w=\"1\">理定<span class=\"pc\">？</span>當知五法通為小大<span class=\"pc\">、</span>事理而作方便</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a23\">T46n1911_p0048a23</span><span class=\"t\" l=\"0048a23\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0048a23'></span><span class=\"t\" l=\"0048a23\" w=\"2\"><span class=\"pc\">《</span>成論<span class=\"pc\">》</span>用四支為方便<span class=\"pc\">，</span>一心為定體<span class=\"pc\">。</span>若然</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a24\">T46n1911_p0048a24</span><span class=\"t\" l=\"0048a24\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>四禪皆有一心<span class=\"pc\">，</span>一心無異<span class=\"pc\">，</span>云何判四禪</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a25\">T46n1911_p0048a25</span><span class=\"t\" l=\"0048a25\" w=\"1\">之別<span class=\"pc\">？</span>今不用此<span class=\"pc\">。</span>若<span class=\"pc\">《</span>瓔珞<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>五支皆方便<span class=\"pc\">，</span>第</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a26\">T46n1911_p0048a26</span><span class=\"t\" l=\"0048a26\" w=\"1\">六默然為定體<span class=\"pc\">。」</span>四禪俱有默然<span class=\"pc\">，</span>亦難分別<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a27\">T46n1911_p0048a27</span><span class=\"t\" l=\"0048a27\" w=\"1\">若<span class=\"pc\">《</span>毘曇<span class=\"pc\">》，</span>用五法為方便<span class=\"pc\">，</span>五支皆為定體<span class=\"pc\">，</span>所</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a28\">T46n1911_p0048a28</span><span class=\"t\" l=\"0048a28\" w=\"1\">以有四禪通別之異<span class=\"pc\">。</span>一心為通體<span class=\"pc\">，</span>初支為</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048a29\">T46n1911_p0048a29</span><span class=\"t\" l=\"0048a29\" w=\"1\">別體<span class=\"pc\">，</span>故云覺觀俱禪乃至捨俱禪<span class=\"pc\">。</span>別支與一</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b01\">T46n1911_p0048b01</span><span class=\"t\" l=\"0048b01\" w=\"1\">心同起<span class=\"pc\">，</span>得簡一心有深淺異<span class=\"pc\">。《</span>釋論<span class=\"pc\">》</span>同此</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b02\">T46n1911_p0048b02</span><span class=\"t\" l=\"0048b02\" w=\"1\">說<span class=\"pc\">，</span>今亦用之<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0048b02'></span><span class=\"t\" l=\"0048b02\" w=\"6\"><span class=\"pc\">《</span>論<span class=\"pc\">》</span>文解五法者<span class=\"pc\">：</span>欲者<span class=\"pc\">，</span>欲從</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b03\">T46n1911_p0048b03</span><span class=\"t\" l=\"0048b03\" w=\"1\">欲界到初禪<span class=\"pc\">。</span>精進者<span class=\"pc\">，</span>欲界難過<span class=\"pc\">，</span>若不精進<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b04\">T46n1911_p0048b04</span><span class=\"t\" l=\"0048b04\" w=\"1\">不能得出<span class=\"pc\">；</span>如叛還本國<span class=\"pc\">，</span>界首難度<span class=\"pc\">。</span>故論</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b05\">T46n1911_p0048b05</span><span class=\"t\" l=\"0048b05\" w=\"1\">云<span class=\"pc\">：「</span>施<span class=\"pc\">、</span>戒<span class=\"pc\">、</span>忍<span class=\"pc\">，</span>世間常法<span class=\"pc\">；</span>如客主之禮<span class=\"pc\">，</span>法應供</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b06\">T46n1911_p0048b06</span><span class=\"t\" l=\"0048b06\" w=\"1\">給<span class=\"pc\">。</span>見作惡者被治<span class=\"pc\">，</span>不敢為罪<span class=\"pc\">，</span>或少力故而</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b07\">T46n1911_p0048b07</span><span class=\"t\" l=\"0048b07\" w=\"1\">忍<span class=\"pc\">，</span>故不須精進<span class=\"pc\">。</span>今欲生般若<span class=\"pc\">，</span>要因禪定<span class=\"pc\">，</span>必</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b08\">T46n1911_p0048b08</span><span class=\"t\" l=\"0048b08\" w=\"1\">須大精進<span class=\"pc\">；</span>身心急著<span class=\"pc\">，</span>爾乃成辦<span class=\"pc\">。</span>如佛說血</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b09\">T46n1911_p0048b09</span><span class=\"t\" l=\"0048b09\" w=\"1\">肉脂髓皆使竭盡<span class=\"pc\">，</span>但令皮骨在<span class=\"pc\">，</span>不捨精進<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b10\">T46n1911_p0048b10</span><span class=\"t\" l=\"0048b10\" w=\"1\">乃得禪定<span class=\"pc\">、</span>智慧<span class=\"pc\">。」</span>得是三事<span class=\"pc\">，</span>眾事皆辦<span class=\"pc\">。</span>是故</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b11\">T46n1911_p0048b11</span><span class=\"t\" l=\"0048b11\" w=\"1\">須大精進也<span class=\"pc\">。</span>念者<span class=\"pc\">，</span>常念初禪<span class=\"pc\">，</span>不念餘事<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b12\">T46n1911_p0048b12</span><span class=\"t\" l=\"0048b12\" w=\"1\">慧者<span class=\"pc\">，</span>分別初禪尊重可貴<span class=\"pc\">；</span>欲界欺誑可惡<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b13\">T46n1911_p0048b13</span><span class=\"t\" l=\"0048b13\" w=\"1\">初禪為攀上勝<span class=\"pc\">、</span>妙<span class=\"pc\">、</span>出<span class=\"pc\">；</span>欲界為厭下苦<span class=\"pc\">、</span>麁<span class=\"pc\">、</span>障<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b14\">T46n1911_p0048b14</span><span class=\"t\" l=\"0048b14\" w=\"1\">因果合論<span class=\"pc\">，</span>則有十二觀<span class=\"pc\">。</span>若依此言<span class=\"pc\">，</span>與外道</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b15\">T46n1911_p0048b15</span><span class=\"t\" l=\"0048b15\" w=\"1\">六行同<span class=\"pc\">。</span>但外道專為求禪<span class=\"pc\">；</span>今佛弟子用邪</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b16\">T46n1911_p0048b16</span><span class=\"t\" l=\"0048b16\" w=\"1\">相入正相<span class=\"pc\">，</span>無漏心修<span class=\"pc\">，</span>還成正法<span class=\"pc\">，</span>是為巧慧<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b17\">T46n1911_p0048b17</span><span class=\"t\" l=\"0048b17\" w=\"1\">一心者<span class=\"pc\">，</span>修此法時一心專志<span class=\"pc\">，</span>更不餘緣<span class=\"pc\">；</span>決</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b18\">T46n1911_p0048b18</span><span class=\"t\" l=\"0048b18\" w=\"1\">定一心<span class=\"pc\">，</span>非是入定一心也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0048b18'></span><span class=\"t\" l=\"0048b18\" w=\"11\">復次<span class=\"pc\">，</span>欲者<span class=\"pc\">，</span>欲從</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b19\">T46n1911_p0048b19</span><span class=\"t\" l=\"0048b19\" w=\"1\">生死而入涅槃<span class=\"pc\">。</span>精進者<span class=\"pc\">，</span>不雜有漏名<span class=\"pc\">「</span>精<span class=\"pc\">」；</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b20\">T46n1911_p0048b20</span><span class=\"t\" l=\"0048b20\" w=\"1\">向</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0048004\"></a><span class=\"t\" l=\"0048b20\" w=\"2\">專</span><span class=\"t\" l=\"0048b20\" w=\"3\">求名<span class=\"pc\">「</span>進<span class=\"pc\">」。</span>念者<span class=\"pc\">，</span>但念涅槃寂滅<span class=\"pc\">，</span>不念餘</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b21\">T46n1911_p0048b21</span><span class=\"t\" l=\"0048b21\" w=\"1\">事<span class=\"pc\">。</span>巧慧者<span class=\"pc\">，</span>分別生死過患<span class=\"pc\">，</span>賢聖所呵<span class=\"pc\">；</span>涅槃安</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b22\">T46n1911_p0048b22</span><span class=\"t\" l=\"0048b22\" w=\"1\">樂<span class=\"pc\">，</span>聖所稱歎<span class=\"pc\">。</span>一心者<span class=\"pc\">，</span>決定怖畏<span class=\"pc\">，</span>修八聖道<span class=\"pc\">，</span>直</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b23\">T46n1911_p0048b23</span><span class=\"t\" l=\"0048b23\" w=\"1\">去不迴<span class=\"pc\">。</span>是為方便而得入真<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0048b23'></span><span class=\"t\" l=\"0048b23\" w=\"12\">復次<span class=\"pc\">，</span>欲者<span class=\"pc\">，</span>欲</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b24\">T46n1911_p0048b24</span><span class=\"t\" l=\"0048b24\" w=\"1\">廣化眾生<span class=\"pc\">，</span>成就佛法<span class=\"pc\">。</span>精進者<span class=\"pc\">，</span>雖眾生性多<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b25\">T46n1911_p0048b25</span><span class=\"t\" l=\"0048b25\" w=\"1\">佛法長遠<span class=\"pc\">，</span>誓無退悔<span class=\"pc\">。</span>念者<span class=\"pc\">，</span>悲心徹骨<span class=\"pc\">，</span>如母</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b26\">T46n1911_p0048b26</span><span class=\"t\" l=\"0048b26\" w=\"1\">念子<span class=\"pc\">。</span>方便者<span class=\"pc\">，</span>巧知諸病<span class=\"pc\">，</span>明識法藥<span class=\"pc\">，</span>逗會適</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b27\">T46n1911_p0048b27</span><span class=\"t\" l=\"0048b27\" w=\"1\">宜<span class=\"pc\">。</span>一心者<span class=\"pc\">，</span>決定化他<span class=\"pc\">，</span>誓令度脫<span class=\"pc\">，</span>心不異<span class=\"pc\">、</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b28\">T46n1911_p0048b28</span><span class=\"t\" l=\"0048b28\" w=\"1\">二<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0048b28'></span><span class=\"t\" l=\"0048b28\" w=\"2\">復次<span class=\"pc\">，</span>欲者<span class=\"pc\">，</span>如薩陀波崙欲聞般若<span class=\"pc\">，</span>不自</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048b29\">T46n1911_p0048b29</span><span class=\"t\" l=\"0048b29\" w=\"1\">惜身命<span class=\"pc\">。</span>精進者<span class=\"pc\">，</span>為聞般若故<span class=\"pc\">，</span>七日七夜閑</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c01\">T46n1911_p0048c01</span><span class=\"t\" l=\"0048c01\" w=\"1\">林悲泣<span class=\"pc\">；</span>七歲行立不坐不臥<span class=\"pc\">。</span>念者<span class=\"pc\">，</span>常念我</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c02\">T46n1911_p0048c02</span><span class=\"t\" l=\"0048c02\" w=\"1\">何時當聞般若<span class=\"pc\">，</span>更無餘念<span class=\"pc\">。</span>巧慧者<span class=\"pc\">，</span>雖有留</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c03\">T46n1911_p0048c03</span><span class=\"t\" l=\"0048c03\" w=\"1\">難<span class=\"pc\">，</span>留難不能難<span class=\"pc\">。</span>如賣身<span class=\"pc\">，</span>魔不能蔽<span class=\"pc\">；</span>隱水<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c04\">T46n1911_p0048c04</span><span class=\"t\" l=\"0048c04\" w=\"1\">更能刺血<span class=\"pc\">。</span>轉魔事為佛事<span class=\"pc\">，</span>即巧慧<span class=\"pc\">。</span>一心者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c05\">T46n1911_p0048c05</span><span class=\"t\" l=\"0048c05\" w=\"1\">決志不移<span class=\"pc\">，</span>不復二念也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0048c05'></span><span class=\"t\" l=\"0048c05\" w=\"10\">復次<span class=\"pc\">，</span>重說欲者<span class=\"pc\">，</span>欲</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c06\">T46n1911_p0048c06</span><span class=\"t\" l=\"0048c06\" w=\"1\">從二邊正入中道<span class=\"pc\">。</span>不雜二邊為<span class=\"pc\">「</span>精<span class=\"pc\">」；</span>任運</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c07\">T46n1911_p0048c07</span><span class=\"t\" l=\"0048c07\" w=\"1\">流入為<span class=\"pc\">「</span>進<span class=\"pc\">」。</span>繫緣法界<span class=\"pc\">，</span>一念法界為<span class=\"pc\">「</span>念<span class=\"pc\">」。</span>修</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c08\">T46n1911_p0048c08</span><span class=\"t\" l=\"0048c08\" w=\"1\">中觀方便名<span class=\"pc\">「</span>善巧<span class=\"pc\">」。</span>息於二邊<span class=\"pc\">，</span>心水澄清<span class=\"pc\">，</span>能</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c09\">T46n1911_p0048c09</span><span class=\"t\" l=\"0048c09\" w=\"1\">知世間生滅法相<span class=\"pc\">；</span>不二其心<span class=\"pc\">，</span>清淨常一<span class=\"pc\">，</span>能</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c10\">T46n1911_p0048c10</span><span class=\"t\" l=\"0048c10\" w=\"1\">見般若也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0048c10'></span><span class=\"t\" l=\"0048c10\" w=\"5\">此二十五法<span class=\"pc\">，</span>通為一切禪<span class=\"pc\">、</span>慧方</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c11\">T46n1911_p0048c11</span><span class=\"t\" l=\"0048c11\" w=\"1\">便<span class=\"pc\">。</span>諸觀不同<span class=\"pc\">，</span>故方便亦轉<span class=\"pc\">。</span>譬如曲弄既別<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c12\">T46n1911_p0048c12</span><span class=\"t\" l=\"0048c12\" w=\"1\">調絃亦別<span class=\"pc\">。</span>若細分別<span class=\"pc\">，</span>則有無量方便<span class=\"pc\">。</span>文繁不</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c13\">T46n1911_p0048c13</span><span class=\"t\" l=\"0048c13\" w=\"1\">載<span class=\"pc\">，</span>可以意得<span class=\"pc\">。</span>今用此二十五法為定外方</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c14\">T46n1911_p0048c14</span><span class=\"t\" l=\"0048c14\" w=\"1\">便<span class=\"pc\">，</span>亦名<span class=\"pc\">「</span>遠方便<span class=\"pc\">」。</span>因是調心<span class=\"pc\">，</span>豁然見理<span class=\"pc\">。</span>見理</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c15\">T46n1911_p0048c15</span><span class=\"t\" l=\"0048c15\" w=\"1\">之時<span class=\"pc\">，</span>誰論內外<span class=\"pc\">？</span>豈有遠近<span class=\"pc\">？《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">：「</span>非內觀</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c16\">T46n1911_p0048c16</span><span class=\"t\" l=\"0048c16\" w=\"1\">得是智慧<span class=\"pc\">；</span>非外觀<span class=\"pc\">、</span>非內外觀<span class=\"pc\">；</span>不離外觀<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c17\">T46n1911_p0048c17</span><span class=\"t\" l=\"0048c17\" w=\"1\">不離內觀及內外觀<span class=\"pc\">；</span>亦不以無觀<span class=\"pc\">，</span>得是智</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c18\">T46n1911_p0048c18</span><span class=\"t\" l=\"0048c18\" w=\"1\">慧<span class=\"pc\">。」</span>今且約此明外方便也<span class=\"pc\">。</span>然不可定執而</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c19\">T46n1911_p0048c19</span><span class=\"t\" l=\"0048c19\" w=\"1\">生是非<span class=\"pc\">。</span>若解此意<span class=\"pc\">，</span>沈浮得所<span class=\"pc\">，</span>內外俱成方</span><span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c20\">T46n1911_p0048c20</span><span class=\"t\" l=\"0048c20\" w=\"1\">便<span class=\"pc\">；</span>若不得意<span class=\"pc\">，</span>俱非方便也<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0048005\"></a>◎</p>\n<span class=\"lb\" id=\"T46n1911_p0048c21\">T46n1911_p0048c21</span><p class='juan'><span class=\"t\" l=\"0048c21\" w=\"1\">摩訶止觀卷第四</span><small class='inline-note doube-line-note'><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0048006\"></a><span class=\"t\" l=\"0048c21\" w=\"8\">下</span></small></p></div></div>\n<div id='back'>\n  <span class=\"gaijiInfo\" id=\"CB01142\" figure_url=\"https://raw.githubusercontent.com/cbeta-org/gaiji-CB/master/01/CB01142.gif\" norm=\"稷；禝\" zzs=\"[示*畟]\" moe=\"c08994-001\">禝</span>\n<div class='footnote' id='n0035006'>上【大】，之一【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0035007'>不分卷【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0035008'>棄【大】，乘【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0036001'>立【大】，立云云【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0036002'>三口【大】，口三【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0036003'>同【大】，當【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0036004'>壁【大】，聞壁【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0036005'>科【大】，科云云【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0037001'>緣【大】，緣生【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0037002'>名【大】，亦【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0037003'>假【大】，假之【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0037004'>中【大】，中之【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0037005'>上【大】，謂上【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0038001'>圓【大】，為圓【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0038002'>莫【大】，其【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0038003'>礙【大】，礙故【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0039001'>行【大】，行經【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0039002'>著樂【CB】【洪武-CB】【甲】，樂著【大】(cf. U215n1390_p0103b12; <span class='cbeta-linehead'>T34n1718_p0026b14</span>; <span class='cbeta-linehead'>T46n1912_p0258b24</span>)</div>\n<div class='footnote' id='n0039003'>道【大】，道云云【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0039004'>犁【大】，黎【宮】【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0039005'>逗【大】，追【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0040001'>晝【CB】，書【大】，畫【甲】(cf. <span class='cbeta-linehead'>T35n1735_p0868a04</span>)</div>\n<div class='footnote' id='n0040002'>積【大】，〔－〕【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0040003'>筏【大】，栰【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0040004'>隱有【大】，有隱【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0040005'>初【大】，方【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0040006'>心【大】，心也【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0040007'>翻【大】，是翻【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0040008'>今【大】，令【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0041001'>慚【大】，無慚【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0041002'>二【大】，三【宮】【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0041003'>見【大】，是【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0041004'>辦【大】，辨【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0042001'>舟【大】，若【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0042002'>若【大】，能【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0042003'>不分卷【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0042004'>上【大】，之上【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0042005'>下【大】，之下【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0042006'>不分卷【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0042007'>技【大】＊，伎【宮】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0043001'>辯【大】，辨【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0043002'>理【大】，理云云【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0043003'>卷第三終【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0043004'>卷第四首【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0043005'>猨【大】，猿【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0043006'>人【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0044001'>香【大】，者【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0045001'>於【大】，餘【宮】【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0045002'>同【大】，同云云【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0046001'>意【大】，意云云【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0046002'>業【大】，乘【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0046003'>唯【大】，惟【宮】【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0047001'>就【大】，說【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0047002'>寇寇【大】，冠冠【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0047003'>實【大】，實性【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0047004'>行【大】，名【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0047005'>失【大】，矢【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0047006'>辦【大】，辨【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0048001'>能【大】，若能【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0048002'>之【大】，子【宮】【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0048003'>無【大】，不【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0048004'>專【大】，進【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0048005'>不分卷【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0048006'>下【大】，之下【甲】</div>\n<span class='footnote add' id='cb_note_1'>選【CB】，撰【大】</span>\n</div>\n<div id='cbeta-copyright'><p>\n【經文資訊】大正新脩大藏經 第 46 冊 No. 1911 摩訶止觀<br>\n【版本記錄】發行日期：2026-08，最後更新：2026-05-24<br>\n【編輯說明】本資料庫由 財團法人佛教電子佛典基金會（CBETA）依「大正新脩大藏經」所編輯<br>\n【原始資料】蕭鎮國大德提供，北美某大德提供，CBETA 提供新式標點，釋覺光法師提供新式標點重校<br>\n【其他事項】詳細說明請參閱【<a href='https://www.cbeta.org/copyright' target='_blank'>財團法人佛教電子佛典基金會資料庫版權宣告</a>】\n</p></div><!-- end of cbeta-copyright -->\n\n</body></html>    \n"]}