{"num_found":1,"uuid":"ca613296-6743-4d66-80e7-b6e24083f670","content":"8d18a8c4-99d7-431e-a3f4-b5946f93499b","results":["<html>\n<head>\n<meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text/html; charset=utf-8\" />\n<title>維摩經義疏</title>\n</head>\n<body>\n<div id='body' data-punc=\"CBETA\"><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a01\">T38n1781_p0949a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0949\"></a><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a02\">T38n1781_p0949a02</span><p class='juan'><span class=\"t\" l=\"0949a02\" w=\"1\">維摩經義</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0949001\"></a><span class=\"t\" l=\"0949a02\" w=\"5\">疏</span><span class=\"t\" l=\"0949a02\" w=\"6\">第四</span></p><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a03\">T38n1781_p0949a03</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a04\">T38n1781_p0949a04</span><p class=\"byline\"><span class='lineInfo' line='0949a04'></span><span class=\"t\" l=\"0949a04\" w=\"1\">胡吉藏撰</span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a05\">T38n1781_p0949a05</span><div class=\"div-pin\"><mulu class='pin' s='4 菩薩品(四)'/><p data-head-level=\"1\" class=\"head\"><span class=\"t\" l=\"0949a05\" w=\"1\">菩薩品第四</span></p><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a06\">T38n1781_p0949a06</span><p><span class='lineInfo' line='0949a06'></span><span class=\"t\" l=\"0949a06\" w=\"1\">具足梵音<span class=\"pc\">，</span>應言菩提薩埵<span class=\"pc\">。</span>菩提云道<span class=\"pc\">，</span>薩埵</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a07\">T38n1781_p0949a07</span><span class=\"t\" l=\"0949a07\" w=\"1\">名眾生<span class=\"pc\">。</span>道謂所求之法<span class=\"pc\">，</span>眾生為能求之人<span class=\"pc\">。</span>上</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a08\">T38n1781_p0949a08</span><span class=\"t\" l=\"0949a08\" w=\"1\">弟子之稱<span class=\"pc\">，</span>敬讓合論<span class=\"pc\">；</span>今則菩薩之名<span class=\"pc\">，</span>人法雙</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a09\">T38n1781_p0949a09</span><span class=\"t\" l=\"0949a09\" w=\"1\">舉<span class=\"pc\">。</span>此品來意<span class=\"pc\">，</span>有五因緣<span class=\"pc\">：</span>一者命之次第<span class=\"pc\">。</span>前則</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a10\">T38n1781_p0949a10</span><span class=\"t\" l=\"0949a10\" w=\"1\">命小乘<span class=\"pc\">，</span>今次命大士<span class=\"pc\">。</span>二者破病前後<span class=\"pc\">。</span>上破小</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a11\">T38n1781_p0949a11</span><span class=\"t\" l=\"0949a11\" w=\"1\">迷<span class=\"pc\">，</span>今呵大執<span class=\"pc\">。</span>三者欲具顯淨名之德<span class=\"pc\">。</span>小乘不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a12\">T38n1781_p0949a12</span><span class=\"t\" l=\"0949a12\" w=\"1\">堪<span class=\"pc\">，</span>未足彰其道高<span class=\"pc\">；</span>今大士辭讓<span class=\"pc\">，</span>始顯其德遠<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a13\">T38n1781_p0949a13</span><span class=\"t\" l=\"0949a13\" w=\"1\">四者欲彰文殊之德<span class=\"pc\">。</span>聲聞不堪<span class=\"pc\">，</span>菩薩憚往<span class=\"pc\">，</span>而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a14\">T38n1781_p0949a14</span><span class=\"t\" l=\"0949a14\" w=\"1\">文殊獨能擊</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0949002\" data-key=\"T38.0949a14.06\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0949a14\" w=\"6\">揚</span></span><span class=\"t\" l=\"0949a14\" w=\"7\">者<span class=\"pc\">，</span>則知位超大小<span class=\"pc\">、</span>處眾獨尊</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a15\">T38n1781_p0949a15</span><span class=\"t\" l=\"0949a15\" w=\"1\">故也<span class=\"pc\">。</span>五者欲述昔法<span class=\"pc\">，</span>以利今會<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>但後二品</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a16\">T38n1781_p0949a16</span><span class=\"t\" l=\"0949a16\" w=\"1\">顯淨名德<span class=\"pc\">，〈</span>方便品<span class=\"pc\">〉</span>亦顯德耶<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>約人而言<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a17\">T38n1781_p0949a17</span><span class=\"t\" l=\"0949a17\" w=\"1\"><span class=\"pc\">〈</span>方便品<span class=\"pc\">〉</span>對凡夫日顯淨名德<span class=\"pc\">，〈</span>弟子品<span class=\"pc\">〉</span>對聲聞</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a18\">T38n1781_p0949a18</span><span class=\"t\" l=\"0949a18\" w=\"1\">以顯其德<span class=\"pc\">，</span>今品對菩薩以顯其德<span class=\"pc\">。</span>又<span class=\"pc\">〈</span>方便品<span class=\"pc\">〉</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a19\">T38n1781_p0949a19</span><span class=\"t\" l=\"0949a19\" w=\"1\">淨名自顯其德<span class=\"pc\">，〈</span>弟子<span class=\"pc\">〉、〈</span>菩薩<span class=\"pc\">〉</span>二品他人顯德<span class=\"pc\">。</span>品</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a20\">T38n1781_p0949a20</span><span class=\"t\" l=\"0949a20\" w=\"1\">開為二<span class=\"pc\">：</span>一別命四人<span class=\"pc\">、</span>次諸菩薩總述不堪<span class=\"pc\">。</span>別</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a21\">T38n1781_p0949a21</span><span class=\"t\" l=\"0949a21\" w=\"1\">命四人<span class=\"pc\">，</span>即為四段<span class=\"pc\">。</span>就彌勒章<span class=\"pc\">，</span>又開為二<span class=\"pc\">：</span>初命<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a22\">T38n1781_p0949a22</span><span class=\"t\" l=\"0949a22\" w=\"1\">次辭<span class=\"pc\">。「</span>於是佛告彌勒菩薩<span class=\"pc\">：</span>汝行詣維摩詰問</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a23\">T38n1781_p0949a23</span><span class=\"t\" l=\"0949a23\" w=\"1\">疾<span class=\"pc\">」。</span>此初命也<span class=\"pc\">。</span>所以前命彌勒者<span class=\"pc\">，</span>以其是補處</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a24\">T38n1781_p0949a24</span><span class=\"t\" l=\"0949a24\" w=\"1\">大士<span class=\"pc\">，</span>又當於此土成佛<span class=\"pc\">，</span>從勝至劣<span class=\"pc\">，</span>如弟子之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a25\">T38n1781_p0949a25</span><span class=\"t\" l=\"0949a25\" w=\"1\">次第也<span class=\"pc\">。</span>彌勒此翻為慈<span class=\"pc\">，</span>南天竺婆羅門姓<span class=\"pc\">，</span>以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a26\">T38n1781_p0949a26</span><span class=\"t\" l=\"0949a26\" w=\"1\">為名也<span class=\"pc\">。</span>又過去作國王<span class=\"pc\">，</span>因見</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0949003\"></a><span class=\"t\" l=\"0949a26\" w=\"12\">此</span><span class=\"t\" l=\"0949a26\" w=\"13\">丘入慈三昧</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a27\">T38n1781_p0949a27</span><span class=\"t\" l=\"0949a27\" w=\"1\">有十八利益<span class=\"pc\">，</span>因發願世世行慈<span class=\"pc\">。</span>又母懷之<span class=\"pc\">，</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a28\">T38n1781_p0949a28</span><span class=\"t\" l=\"0949a28\" w=\"1\">自慈心<span class=\"pc\">。</span>以是二緣<span class=\"pc\">，</span>故名慈也<span class=\"pc\">。</span>字阿逸多<span class=\"pc\">，</span>此云</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949a29\">T38n1781_p0949a29</span><span class=\"t\" l=\"0949a29\" w=\"1\">無能勝<span class=\"pc\">。</span>是婆羅㮈國輔相之子<span class=\"pc\">，</span>生時具足相</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b01\">T38n1781_p0949b01</span><span class=\"t\" l=\"0949b01\" w=\"1\">好<span class=\"pc\">。</span>波羅㮈國王名梵摩達<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0949004\"></a><span class=\"t\" l=\"0949b01\" w=\"11\">恣</span><span class=\"t\" l=\"0949b01\" w=\"12\">奪國位<span class=\"pc\">，</span>欲密</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b02\">T38n1781_p0949b02</span><span class=\"t\" l=\"0949b02\" w=\"1\">害之<span class=\"pc\">。</span>就其</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0949005\" data-key=\"T38.0949b02.05\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0949b02\" w=\"5\">父</span></span><span class=\"t\" l=\"0949b02\" w=\"6\">索彌勒<span class=\"pc\">。</span>父知王心<span class=\"pc\">，</span>即云<span class=\"pc\">：「</span>外家</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b03\">T38n1781_p0949b03</span><span class=\"t\" l=\"0949b03\" w=\"1\">以將去<span class=\"pc\">。」</span>還舍<span class=\"pc\">，</span>密遣人送往南天竺婆婆離家<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b04\">T38n1781_p0949b04</span><span class=\"t\" l=\"0949b04\" w=\"1\">彌勒外家<span class=\"pc\">，</span>姓婆婆離<span class=\"pc\">，</span>有髮發紺色<span class=\"pc\">、</span>手摩膝相<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b05\">T38n1781_p0949b05</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0949006\"></a><span class=\"t\" l=\"0949b05\" w=\"1\">總</span><span class=\"t\" l=\"0949b05\" w=\"2\">明博達<span class=\"pc\">，</span>以已所知用教彌勒<span class=\"pc\">。</span>彌勒始七</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b06\">T38n1781_p0949b06</span><span class=\"t\" l=\"0949b06\" w=\"1\">歲<span class=\"pc\">，</span>從受學<span class=\"pc\">。</span>一日所</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0949007\"></a><span class=\"t\" l=\"0949b06\" w=\"8\">集</span><span class=\"t\" l=\"0949b06\" w=\"9\"><span class=\"pc\">，</span>勝餘歷年<span class=\"pc\">，</span>遂窮祕奧<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b07\">T38n1781_p0949b07</span><span class=\"t\" l=\"0949b07\" w=\"1\">舅欲顯其德<span class=\"pc\">，</span>設無礙大會<span class=\"pc\">，</span>量財既少<span class=\"pc\">，</span>遣二弟</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b08\">T38n1781_p0949b08</span><span class=\"t\" l=\"0949b08\" w=\"1\">子往彌勒家<span class=\"pc\">，</span>覓物相足<span class=\"pc\">。</span>二人於路聞有佛名<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b09\">T38n1781_p0949b09</span><span class=\"t\" l=\"0949b09\" w=\"1\">迴首觀之<span class=\"pc\">，</span>為虎所食<span class=\"pc\">，</span>因此善故即生天上<span class=\"pc\">。</span>婆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b10\">T38n1781_p0949b10</span><span class=\"t\" l=\"0949b10\" w=\"1\">婆離久待不還<span class=\"pc\">，</span>則以家財七日大施<span class=\"pc\">。</span>最後有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b11\">T38n1781_p0949b11</span><span class=\"t\" l=\"0949b11\" w=\"1\">一婆羅門來乞財物<span class=\"pc\">，</span>而財既盡<span class=\"pc\">，</span>空無所得<span class=\"pc\">，</span>則</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b12\">T38n1781_p0949b12</span><span class=\"t\" l=\"0949b12\" w=\"1\">大瞋恚語婆離言<span class=\"pc\">：「</span>我有呪力<span class=\"pc\">，</span>能破汝頭作於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b13\">T38n1781_p0949b13</span><span class=\"t\" l=\"0949b13\" w=\"1\">七分<span class=\"pc\">。」</span>婆離大怖<span class=\"pc\">，</span>前二弟子生天者<span class=\"pc\">，</span>空內語之<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b14\">T38n1781_p0949b14</span><span class=\"t\" l=\"0949b14\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>汝不用愁<span class=\"pc\">。</span>今有佛出<span class=\"pc\">，</span>可歸憑之<span class=\"pc\">。」</span>其問天為是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b15\">T38n1781_p0949b15</span><span class=\"t\" l=\"0949b15\" w=\"1\">誰<span class=\"pc\">，</span>答以上事<span class=\"pc\">。</span>時婆離本讀讖書<span class=\"pc\">，</span>知有佛應出<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b16\">T38n1781_p0949b16</span><span class=\"t\" l=\"0949b16\" w=\"1\">則遣彌勒并十六人觀佛<span class=\"pc\">，</span>定有三十二相八</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b17\">T38n1781_p0949b17</span><span class=\"t\" l=\"0949b17\" w=\"1\">十好<span class=\"pc\">。</span>不久<span class=\"pc\">，</span>令其默念作三問<span class=\"pc\">：</span>一我為是誰<span class=\"pc\">？</span>二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b18\">T38n1781_p0949b18</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0949008\"></a><span class=\"t\" l=\"0949b18\" w=\"1\">問</span><span class=\"t\" l=\"0949b18\" w=\"2\">身幾相<span class=\"pc\">？</span>佛悉知之<span class=\"pc\">，</span>具答三問<span class=\"pc\">。</span>時彌勒定</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b19\">T38n1781_p0949b19</span><span class=\"t\" l=\"0949b19\" w=\"1\">知是佛<span class=\"pc\">，</span>與十六人從佛出家<span class=\"pc\">。</span>十六人得羅漢<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b20\">T38n1781_p0949b20</span><span class=\"t\" l=\"0949b20\" w=\"1\">而彌勒不取漏盡<span class=\"pc\">，</span>願求作佛<span class=\"pc\">，</span>佛即授記<span class=\"pc\">。「</span>彌勒</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b21\">T38n1781_p0949b21</span><span class=\"t\" l=\"0949b21\" w=\"1\">白佛言<span class=\"pc\">：</span>世尊我不堪任詣彼問疾<span class=\"pc\">」。</span>此第二辭</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b22\">T38n1781_p0949b22</span><span class=\"t\" l=\"0949b22\" w=\"1\">不堪<span class=\"pc\">。</span>就文為三<span class=\"pc\">：</span>標<span class=\"pc\">、</span>釋<span class=\"pc\">、</span>結<span class=\"pc\">。</span>此初標也<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>淨名<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b23\">T38n1781_p0949b23</span><span class=\"t\" l=\"0949b23\" w=\"1\">彌勒俱是窮學之位<span class=\"pc\">，</span>何故淨名能呵<span class=\"pc\">、</span>彌勒受</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b24\">T38n1781_p0949b24</span><span class=\"t\" l=\"0949b24\" w=\"1\">屈<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>凡有二義<span class=\"pc\">。</span>一者相與化物<span class=\"pc\">，</span>得失隨宜<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b25\">T38n1781_p0949b25</span><span class=\"t\" l=\"0949b25\" w=\"1\">脩短迭應故也<span class=\"pc\">。</span>二者據位而言<span class=\"pc\">，</span>彌勒當紹</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b26\">T38n1781_p0949b26</span><span class=\"t\" l=\"0949b26\" w=\"1\">尊位<span class=\"pc\">、</span>淨名久已成佛<span class=\"pc\">，</span>既因果不同<span class=\"pc\">，</span>故有優劣<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b27\">T38n1781_p0949b27</span><span class=\"t\" l=\"0949b27\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>憶念我昔為兜率天王及其眷屬說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b28\">T38n1781_p0949b28</span><span class=\"t\" l=\"0949b28\" w=\"1\">不退轉地之行<span class=\"pc\">」。</span>此第二釋不堪<span class=\"pc\">。</span>就文為三<span class=\"pc\">：</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949b29\">T38n1781_p0949b29</span><span class=\"t\" l=\"0949b29\" w=\"1\">被呵之由<span class=\"pc\">、</span>二能呵之旨<span class=\"pc\">、</span>三時眾悟道<span class=\"pc\">。</span>兜率<span class=\"pc\">，</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c01\">T38n1781_p0949c01</span><span class=\"t\" l=\"0949c01\" w=\"1\">云知足天<span class=\"pc\">，</span>其王名刪<span class=\"pc\">。</span>兜率天來人間聽說法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c02\">T38n1781_p0949c02</span><span class=\"t\" l=\"0949c02\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>此天以彌勒將上為天師<span class=\"pc\">，</span>豫懷宗敬<span class=\"pc\">，</span>故常</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c03\">T38n1781_p0949c03</span><span class=\"t\" l=\"0949c03\" w=\"1\">來聽法<span class=\"pc\">。</span>不退轉行者<span class=\"pc\">，</span>則無生法忍<span class=\"pc\">，</span>謂勉位行<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c04\">T38n1781_p0949c04</span><span class=\"t\" l=\"0949c04\" w=\"1\">念三種退<span class=\"pc\">，</span>故云不退也<span class=\"pc\">。「</span>時維摩詰來謂我言<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c05\">T38n1781_p0949c05</span><span class=\"t\" l=\"0949c05\" w=\"1\">彌勒<span class=\"pc\">！</span>世尊授仁者記<span class=\"pc\">，</span>一生當得阿耨多羅三藐</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c06\">T38n1781_p0949c06</span><span class=\"t\" l=\"0949c06\" w=\"1\">三菩提<span class=\"pc\">」。</span>此第二能呵之旨<span class=\"pc\">。</span>就文為二<span class=\"pc\">：</span>初呵授</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c07\">T38n1781_p0949c07</span><span class=\"t\" l=\"0949c07\" w=\"1\">記<span class=\"pc\">、</span>次呵得菩提<span class=\"pc\">。</span>呵授記<span class=\"pc\">，</span>明無人能得<span class=\"pc\">；</span>呵菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c08\">T38n1781_p0949c08</span><span class=\"t\" l=\"0949c08\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">，</span>明無法可得<span class=\"pc\">。</span>即人法俱空也<span class=\"pc\">。</span>又呵受記<span class=\"pc\">，</span>明</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c09\">T38n1781_p0949c09</span><span class=\"t\" l=\"0949c09\" w=\"1\">無能得之因<span class=\"pc\">；</span>次呵得菩提<span class=\"pc\">，</span>辨無所得之果<span class=\"pc\">。</span>謂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c10\">T38n1781_p0949c10</span><span class=\"t\" l=\"0949c10\" w=\"1\">因果俱寂然<span class=\"pc\">。</span>淨名<span class=\"pc\">、</span>彌勒深淺不同者<span class=\"pc\">，</span>彌勒唯</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c11\">T38n1781_p0949c11</span><span class=\"t\" l=\"0949c11\" w=\"1\">見其一<span class=\"pc\">、</span>不覩其二<span class=\"pc\">，</span>雖說欲無常<span class=\"pc\">、</span>嘆不退法<span class=\"pc\">，</span>未</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c12\">T38n1781_p0949c12</span><span class=\"t\" l=\"0949c12\" w=\"1\">悟諸天深著一生受菩提記<span class=\"pc\">，</span>麁欲雖去<span class=\"pc\">，</span>細染</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c13\">T38n1781_p0949c13</span><span class=\"t\" l=\"0949c13\" w=\"1\">尋生<span class=\"pc\">。</span>是以淨名雙泯因果<span class=\"pc\">，</span>令麁細都息<span class=\"pc\">。</span>若作</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c14\">T38n1781_p0949c14</span><span class=\"t\" l=\"0949c14\" w=\"1\">二人始終益物者<span class=\"pc\">，</span>前要須彌勒說欲無常<span class=\"pc\">，</span>嘆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c15\">T38n1781_p0949c15</span><span class=\"t\" l=\"0949c15\" w=\"1\">不退法以息麁<span class=\"pc\">；</span>淨名辨因果俱空以除細<span class=\"pc\">。</span>破</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c16\">T38n1781_p0949c16</span><span class=\"t\" l=\"0949c16\" w=\"1\">受記為三<span class=\"pc\">：</span>初牒<span class=\"pc\">、</span>次呵<span class=\"pc\">、</span>後結也<span class=\"pc\">。</span>言一生者<span class=\"pc\">，</span>彌</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c17\">T38n1781_p0949c17</span><span class=\"t\" l=\"0949c17\" w=\"1\">勒現在人間<span class=\"pc\">，</span>次在天上<span class=\"pc\">，</span>後下生成佛<span class=\"pc\">。</span>依<span class=\"pc\">《</span>智度</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c18\">T38n1781_p0949c18</span><span class=\"t\" l=\"0949c18\" w=\"1\">論<span class=\"pc\">》</span>數此以為三生<span class=\"pc\">。</span>但現在人間已受生<span class=\"pc\">，</span>故不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c19\">T38n1781_p0949c19</span><span class=\"t\" l=\"0949c19\" w=\"1\">復數之<span class=\"pc\">。</span>後下生成佛<span class=\"pc\">，</span>屬</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0949009\"></a><span class=\"t\" l=\"0949c19\" w=\"10\">能</span><span class=\"t\" l=\"0949c19\" w=\"11\">佛身<span class=\"pc\">，</span>亦不數也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c20\">T38n1781_p0949c20</span><span class=\"t\" l=\"0949c20\" w=\"1\">但取生天之身<span class=\"pc\">，</span>故云一生耳<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>若爾<span class=\"pc\">，</span>類小乘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c21\">T38n1781_p0949c21</span><span class=\"t\" l=\"0949c21\" w=\"1\">義<span class=\"pc\">，</span>一生天上一來人間便得道者<span class=\"pc\">，</span>應是二生<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c22\">T38n1781_p0949c22</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0949010\"></a><span class=\"t\" l=\"0949c22\" w=\"1\">辨</span><span class=\"t\" l=\"0949c22\" w=\"2\">得名一往來<span class=\"pc\">，</span>則定是二生<span class=\"pc\">，</span>何名一生<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c23\">T38n1781_p0949c23</span><span class=\"t\" l=\"0949c23\" w=\"1\">斯義應類<span class=\"pc\">。</span>但小乘之人望身盡入於無餘<span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c24\">T38n1781_p0949c24</span><span class=\"t\" l=\"0949c24\" w=\"1\">受二身名為二生<span class=\"pc\">。</span>彌勒不取身盡<span class=\"pc\">，</span>但下生之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c25\">T38n1781_p0949c25</span><span class=\"t\" l=\"0949c25\" w=\"1\">身既其屬佛<span class=\"pc\">，</span>對彼天身以為一生也<span class=\"pc\">。「</span>為用何</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c26\">T38n1781_p0949c26</span><span class=\"t\" l=\"0949c26\" w=\"1\">生得受記乎<span class=\"pc\">？</span>過去耶<span class=\"pc\">、</span>未來耶<span class=\"pc\">、</span>現在耶<span class=\"pc\">？</span>若過去生<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c27\">T38n1781_p0949c27</span><span class=\"t\" l=\"0949c27\" w=\"1\">過去生已滅<span class=\"pc\">；</span>若未來生<span class=\"pc\">，</span>未來生未至<span class=\"pc\">；</span>若現在生<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c28\">T38n1781_p0949c28</span><span class=\"t\" l=\"0949c28\" w=\"1\">現在生無住<span class=\"pc\">，</span>如佛所說<span class=\"pc\">：</span>比丘<span class=\"pc\">！</span>汝今則時亦生亦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0949c29\">T38n1781_p0949c29</span><span class=\"t\" l=\"0949c29\" w=\"1\">老亦滅<span class=\"pc\">」。</span>此第二正破<span class=\"pc\">。</span>就文為三<span class=\"pc\">：</span>一三世門破<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a01\">T38n1781_p0950a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0950\"></a><span class=\"t\" l=\"0950a01\" w=\"1\">二無生門破<span class=\"pc\">、</span>三如門破<span class=\"pc\">。</span>三世門破者<span class=\"pc\">，</span>就三世</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a02\">T38n1781_p0950a02</span><span class=\"t\" l=\"0950a02\" w=\"1\">內撿無一生<span class=\"pc\">，</span>是故無有得一生記<span class=\"pc\">。</span>過去是滅<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a03\">T38n1781_p0950a03</span><span class=\"t\" l=\"0950a03\" w=\"1\">無由無生<span class=\"pc\">，</span>故無得記<span class=\"pc\">。</span>未來未有<span class=\"pc\">，</span>則未有生<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a04\">T38n1781_p0950a04</span><span class=\"t\" l=\"0950a04\" w=\"1\">亦無得記<span class=\"pc\">。</span>現在一念不住<span class=\"pc\">，</span>亦無有生<span class=\"pc\">，</span>故無得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a05\">T38n1781_p0950a05</span><span class=\"t\" l=\"0950a05\" w=\"1\">記<span class=\"pc\">。</span>引佛語<span class=\"pc\">，</span>偏說現在不住<span class=\"pc\">，</span>以或人多謂現在</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a06\">T38n1781_p0950a06</span><span class=\"t\" l=\"0950a06\" w=\"1\">有生<span class=\"pc\">，</span>所以得記<span class=\"pc\">。</span>故引證破之<span class=\"pc\">。「</span>若以無生得受</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a07\">T38n1781_p0950a07</span><span class=\"t\" l=\"0950a07\" w=\"1\">記者<span class=\"pc\">，</span>無生即是正位<span class=\"pc\">，</span>於正位中亦無受記<span class=\"pc\">，</span>亦無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a08\">T38n1781_p0950a08</span><span class=\"t\" l=\"0950a08\" w=\"1\">得阿耨多羅三藐三菩提<span class=\"pc\">，</span>云何彌勒受一生記</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a09\">T38n1781_p0950a09</span><span class=\"t\" l=\"0950a09\" w=\"1\">乎<span class=\"pc\">」。</span>此第二亦就無生門撿無受記<span class=\"pc\">。</span>夫論有生<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a10\">T38n1781_p0950a10</span><span class=\"t\" l=\"0950a10\" w=\"1\">必在三世<span class=\"pc\">。</span>三世既無<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950001\"></a><span class=\"t\" l=\"0950a10\" w=\"9\">則</span><span class=\"t\" l=\"0950a10\" w=\"10\">既無生矣<span class=\"pc\">。</span>惑者謂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a11\">T38n1781_p0950a11</span><span class=\"t\" l=\"0950a11\" w=\"1\">三世乃無受記<span class=\"pc\">，</span>無生之內應有受記<span class=\"pc\">。</span>故次斥</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a12\">T38n1781_p0950a12</span><span class=\"t\" l=\"0950a12\" w=\"1\">之<span class=\"pc\">。</span>無生則是實相<span class=\"pc\">，</span>實相真實之法故名為正<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a13\">T38n1781_p0950a13</span><span class=\"t\" l=\"0950a13\" w=\"1\">與邪隔別稱之為位<span class=\"pc\">。</span>此實相之理<span class=\"pc\">，</span>言</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950002\"></a><span class=\"t\" l=\"0950a13\" w=\"15\">應</span><span class=\"t\" l=\"0950a13\" w=\"16\">慮</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a14\">T38n1781_p0950a14</span><span class=\"t\" l=\"0950a14\" w=\"1\">息<span class=\"pc\">，</span>超四句<span class=\"pc\">、</span>絕百非<span class=\"pc\">，</span>故無得記也<span class=\"pc\">。「</span>為從如生得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a15\">T38n1781_p0950a15</span><span class=\"t\" l=\"0950a15\" w=\"1\">受記耶<span class=\"pc\">、</span>為從如滅得受記耶<span class=\"pc\">？</span>若以如生得受記</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a16\">T38n1781_p0950a16</span><span class=\"t\" l=\"0950a16\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>如無有生<span class=\"pc\">；</span>若以如滅得受記者<span class=\"pc\">，</span>如無有滅<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a17\">T38n1781_p0950a17</span><span class=\"t\" l=\"0950a17\" w=\"1\">此第三就如門以破受記<span class=\"pc\">。</span>什公云<span class=\"pc\">「</span>此亦因其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a18\">T38n1781_p0950a18</span><span class=\"t\" l=\"0950a18\" w=\"1\">所存而遣之也<span class=\"pc\">。</span>夫受記要由得如<span class=\"pc\">，</span>本未得而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a19\">T38n1781_p0950a19</span><span class=\"t\" l=\"0950a19\" w=\"1\">今得<span class=\"pc\">，</span>似若有起<span class=\"pc\">。</span>如</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950003\"></a><span class=\"t\" l=\"0950a19\" w=\"8\">起</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950004\"></a><span class=\"t\" l=\"0950a19\" w=\"9\">則</span><span class=\"t\" l=\"0950a19\" w=\"10\">累滅<span class=\"pc\">，</span>亦似有物<span class=\"pc\">。</span>於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a20\">T38n1781_p0950a20</span><span class=\"t\" l=\"0950a20\" w=\"1\">如內滅<span class=\"pc\">，</span>故先問其起滅<span class=\"pc\">，</span>以明無起滅<span class=\"pc\">。」</span>今謂上</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a21\">T38n1781_p0950a21</span><span class=\"t\" l=\"0950a21\" w=\"1\">二門就生無生二理撿無受記<span class=\"pc\">，</span>今斥了悟之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a22\">T38n1781_p0950a22</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950005\"></a><span class=\"t\" l=\"0950a22\" w=\"1\">心</span><span class=\"t\" l=\"0950a22\" w=\"2\">亦無受記<span class=\"pc\">。</span>夫論得記<span class=\"pc\">，</span>體如故法忍生<span class=\"pc\">、</span>體</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a23\">T38n1781_p0950a23</span><span class=\"t\" l=\"0950a23\" w=\"1\">如故煩惱滅<span class=\"pc\">，</span>爾時得記<span class=\"pc\">，</span>是故問云為從如生<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a24\">T38n1781_p0950a24</span><span class=\"t\" l=\"0950a24\" w=\"1\">為從如滅也<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>但應言法忍生滅<span class=\"pc\">，</span>云何乃言</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a25\">T38n1781_p0950a25</span><span class=\"t\" l=\"0950a25\" w=\"1\">如生滅<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>法忍不離如<span class=\"pc\">，</span>故言如生滅</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950006\"></a><span class=\"t\" l=\"0950a25\" w=\"15\">也</span><span class=\"t\" l=\"0950a25\" w=\"16\"><span class=\"pc\">。</span>然</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a26\">T38n1781_p0950a26</span><span class=\"t\" l=\"0950a26\" w=\"1\">法忍則如<span class=\"pc\">，</span>故如無有生<span class=\"pc\">，</span>故則法忍不生<span class=\"pc\">，</span>煩惱</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a27\">T38n1781_p0950a27</span><span class=\"t\" l=\"0950a27\" w=\"1\">則</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950007\"></a><span class=\"t\" l=\"0950a27\" w=\"2\">如</span><span class=\"t\" l=\"0950a27\" w=\"3\"><span class=\"pc\">；</span>如無有滅<span class=\"pc\">，</span>故煩惱不滅<span class=\"pc\">。</span>故無得記也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a28\">T38n1781_p0950a28</span><span class=\"t\" l=\"0950a28\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>一切眾生皆如也<span class=\"pc\">，</span>一切法亦如也<span class=\"pc\">，</span>眾</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950008\"></a><span class=\"t\" l=\"0950a28\" w=\"15\">聖賢</span><span class=\"t\" l=\"0950a28\" w=\"17\">亦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950a29\">T38n1781_p0950a29</span><span class=\"t\" l=\"0950a29\" w=\"1\">如也<span class=\"pc\">，</span>於彌勒亦如也<span class=\"pc\">」。</span>上就如門作難<span class=\"pc\">，</span>今就如</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b01\">T38n1781_p0950b01</span><span class=\"t\" l=\"0950b01\" w=\"1\">門設並<span class=\"pc\">。</span>就文為二<span class=\"pc\">：</span>初定關<span class=\"pc\">、</span>次設並<span class=\"pc\">。</span>此舉凡聖</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b02\">T38n1781_p0950b02</span><span class=\"t\" l=\"0950b02\" w=\"1\">人法以定關也<span class=\"pc\">。「</span>若彌勒得受記者<span class=\"pc\">，</span>一切眾生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b03\">T38n1781_p0950b03</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950009\"></a><span class=\"t\" l=\"0950b03\" w=\"1\">亦應</span><span class=\"t\" l=\"0950b03\" w=\"3\">受記<span class=\"pc\">。</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>夫如者不二不異<span class=\"pc\">」。</span>此第</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b04\">T38n1781_p0950b04</span><span class=\"t\" l=\"0950b04\" w=\"1\">二設並也<span class=\"pc\">。</span>凡設三並<span class=\"pc\">：</span>一並受記<span class=\"pc\">、</span>二並菩提<span class=\"pc\">、</span>三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b05\">T38n1781_p0950b05</span><span class=\"t\" l=\"0950b05\" w=\"1\">並涅槃<span class=\"pc\">。</span>此三即為次第<span class=\"pc\">，</span>要先得記<span class=\"pc\">、</span>次得菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b06\">T38n1781_p0950b06</span><span class=\"t\" l=\"0950b06\" w=\"1\">提果<span class=\"pc\">、</span>後得涅槃果<span class=\"pc\">。</span>此三關之內<span class=\"pc\">，</span>皆先並<span class=\"pc\">、</span>後釋</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b07\">T38n1781_p0950b07</span><span class=\"t\" l=\"0950b07\" w=\"1\">並也<span class=\"pc\">。</span>凡聖一如故不二<span class=\"pc\">，</span>如無變異<span class=\"pc\">，</span>名為不異</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b08\">T38n1781_p0950b08</span><span class=\"t\" l=\"0950b08\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>此釋並也<span class=\"pc\">。「</span>若彌勒得阿耨多羅三藐三菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b09\">T38n1781_p0950b09</span><span class=\"t\" l=\"0950b09\" w=\"1\">提者<span class=\"pc\">，</span>一切眾生皆應得<span class=\"pc\">。</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>一切眾生即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b10\">T38n1781_p0950b10</span><span class=\"t\" l=\"0950b10\" w=\"1\">菩提相<span class=\"pc\">」。</span>此第二就菩提以設並也<span class=\"pc\">。「</span>若彌勒得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b11\">T38n1781_p0950b11</span><span class=\"t\" l=\"0950b11\" w=\"1\">滅度者<span class=\"pc\">，</span>一切眾生亦當滅度<span class=\"pc\">。</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>諸佛知</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b12\">T38n1781_p0950b12</span><span class=\"t\" l=\"0950b12\" w=\"1\">一切眾生畢竟寂滅<span class=\"pc\">、</span></span><a class='noteAnchor star' href='#n0950001' data-star-no='1-1'></a><span class=\"t\" l=\"0950b12\" w=\"9\">則</span><span class=\"t\" l=\"0950b12\" w=\"10\">涅槃相不復更滅<span class=\"pc\">」。</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b13\">T38n1781_p0950b13</span><span class=\"t\" l=\"0950b13\" w=\"1\">第三就涅槃設並也<span class=\"pc\">。「</span>是故彌勒<span class=\"pc\">！</span>無以此法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b14\">T38n1781_p0950b14</span><span class=\"t\" l=\"0950b14\" w=\"1\">誘諸天子<span class=\"pc\">，</span>實無發阿耨多羅三藐三菩提心者</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b15\">T38n1781_p0950b15</span><span class=\"t\" l=\"0950b15\" w=\"1\">亦無退者<span class=\"pc\">」。</span>此第三結呵<span class=\"pc\">。</span>平等之道<span class=\"pc\">，</span>實無發心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b16\">T38n1781_p0950b16</span><span class=\"t\" l=\"0950b16\" w=\"1\">亦無退者<span class=\"pc\">。</span>而以不退行誘其發心<span class=\"pc\">、</span>示其受記</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b17\">T38n1781_p0950b17</span><span class=\"t\" l=\"0950b17\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>豈不誑哉<span class=\"pc\">。「</span>彌勒<span class=\"pc\">！</span>當令此諸天子捨於分別</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b18\">T38n1781_p0950b18</span><span class=\"t\" l=\"0950b18\" w=\"1\">菩提之見<span class=\"pc\">。</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>菩提者不可以身得<span class=\"pc\">、</span>不可</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b19\">T38n1781_p0950b19</span><span class=\"t\" l=\"0950b19\" w=\"1\">以心得<span class=\"pc\">」。</span>第二次破菩提<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950010\"></a><span class=\"t\" l=\"0950b19\" w=\"10\">菩提</span><span class=\"t\" l=\"0950b19\" w=\"12\">以寂滅為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b20\">T38n1781_p0950b20</span><span class=\"t\" l=\"0950b20\" w=\"1\">相<span class=\"pc\">，</span>而諸</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950011\"></a><span class=\"t\" l=\"0950b20\" w=\"4\">無礙</span><span class=\"t\" l=\"0950b20\" w=\"6\">生死<span class=\"pc\">。</span>尊菩提雖</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950012\"></a><span class=\"t\" l=\"0950b20\" w=\"12\">同</span><span class=\"t\" l=\"0950b20\" w=\"13\">勝求<span class=\"pc\">，</span>更</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b21\">T38n1781_p0950b21</span><span class=\"t\" l=\"0950b21\" w=\"1\">生塵累<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_1\" data-key=\"T38.0950b21.04\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0950b21\" w=\"4\">宜</span></span><span class=\"t\" l=\"0950b21\" w=\"5\">開以</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950013\"></a><span class=\"t\" l=\"0950b21\" w=\"7\">正</span><span class=\"t\" l=\"0950b21\" w=\"8\">路令捨分別<span class=\"pc\">，</span>曷為示以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b22\">T38n1781_p0950b22</span><span class=\"t\" l=\"0950b22\" w=\"1\">道記增其見乎<span class=\"pc\">？</span>菩提蓋是大覺之真智<span class=\"pc\">，</span>超有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b23\">T38n1781_p0950b23</span><span class=\"t\" l=\"0950b23\" w=\"1\">無之域<span class=\"pc\">、</span>出言</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950014\"></a><span class=\"t\" l=\"0950b23\" w=\"6\">緣</span><span class=\"t\" l=\"0950b23\" w=\"7\">之外<span class=\"pc\">，</span>不知何以目之<span class=\"pc\">，</span>強名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b24\">T38n1781_p0950b24</span><span class=\"t\" l=\"0950b24\" w=\"1\">菩提<span class=\"pc\">，</span>故此菩提不</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950015\"></a><span class=\"t\" l=\"0950b24\" w=\"8\">可</span><span class=\"t\" l=\"0950b24\" w=\"9\">身心得也<span class=\"pc\">。「</span>寂滅是菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b25\">T38n1781_p0950b25</span><span class=\"t\" l=\"0950b25\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">，</span>滅諸相故<span class=\"pc\">」。</span>前破其著相<span class=\"pc\">，</span>此示其真道<span class=\"pc\">。</span>菩提</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b26\">T38n1781_p0950b26</span><span class=\"t\" l=\"0950b26\" w=\"1\">是能會之智<span class=\"pc\">、</span>實相為所契之境<span class=\"pc\">，</span>境既無相<span class=\"pc\">，</span>智</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b27\">T38n1781_p0950b27</span><span class=\"t\" l=\"0950b27\" w=\"1\">便寂滅<span class=\"pc\">，</span>故言寂滅是菩提<span class=\"pc\">。「</span>不觀是菩提<span class=\"pc\">，</span>離諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b28\">T38n1781_p0950b28</span><span class=\"t\" l=\"0950b28\" w=\"1\">緣故<span class=\"pc\">。</span>不行是菩提<span class=\"pc\">，</span>無憶念故<span class=\"pc\">」。</span>觀生於緣<span class=\"pc\">，</span>離緣</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950b29\">T38n1781_p0950b29</span><span class=\"t\" l=\"0950b29\" w=\"1\">則無觀<span class=\"pc\">。</span>行生於念<span class=\"pc\">，</span>無念故無行<span class=\"pc\">。「</span>斷是菩提<span class=\"pc\">，</span>捨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c01\">T38n1781_p0950c01</span><span class=\"t\" l=\"0950c01\" w=\"1\">諸見故<span class=\"pc\">。</span>離是菩提<span class=\"pc\">，</span>離諸妄想故<span class=\"pc\">。</span>障是菩提<span class=\"pc\">，</span>障諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c02\">T38n1781_p0950c02</span><span class=\"t\" l=\"0950c02\" w=\"1\">願故<span class=\"pc\">」。</span>真道無欲<span class=\"pc\">，</span>障諸願求<span class=\"pc\">。「</span>不入是菩提<span class=\"pc\">，</span>無貪</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c03\">T38n1781_p0950c03</span><span class=\"t\" l=\"0950c03\" w=\"1\">著故<span class=\"pc\">」。</span>入謂受六塵<span class=\"pc\">。「</span>順是菩提<span class=\"pc\">，</span>順於如故<span class=\"pc\">。</span>住是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c04\">T38n1781_p0950c04</span><span class=\"t\" l=\"0950c04\" w=\"1\">菩提<span class=\"pc\">，</span>住法性故<span class=\"pc\">。</span>至是菩提<span class=\"pc\">，</span>至實際故<span class=\"pc\">。</span>不二是菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c05\">T38n1781_p0950c05</span><span class=\"t\" l=\"0950c05\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">，</span>離意法故<span class=\"pc\">。</span>等是菩提<span class=\"pc\">，</span>等虛空故<span class=\"pc\">。</span>無為是菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c06\">T38n1781_p0950c06</span><span class=\"t\" l=\"0950c06\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">，</span>無生住滅故<span class=\"pc\">。</span>智是菩提<span class=\"pc\">，</span>了眾生心</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0950016\"></a><span class=\"t\" l=\"0950c06\" w=\"15\">行</span><span class=\"t\" l=\"0950c06\" w=\"16\">故<span class=\"pc\">。</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c07\">T38n1781_p0950c07</span><span class=\"t\" l=\"0950c07\" w=\"1\">會是菩提<span class=\"pc\">，</span>諸入不會故<span class=\"pc\">。</span>不合是菩提<span class=\"pc\">，</span>離煩惱習</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c08\">T38n1781_p0950c08</span><span class=\"t\" l=\"0950c08\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">」。</span>諸入<span class=\"pc\">，</span>內外六入也<span class=\"pc\">。</span>內外俱空<span class=\"pc\">，</span>故諸入不會<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c09\">T38n1781_p0950c09</span><span class=\"t\" l=\"0950c09\" w=\"1\">合謂煩惱業和合<span class=\"pc\">，</span>煩惱本空<span class=\"pc\">，</span>故無所合<span class=\"pc\">。</span>故會</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c10\">T38n1781_p0950c10</span><span class=\"t\" l=\"0950c10\" w=\"1\">據現果<span class=\"pc\">、</span>合就其因<span class=\"pc\">。「</span>無處是菩提<span class=\"pc\">，</span>無形色故<span class=\"pc\">。</span>假</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c11\">T38n1781_p0950c11</span><span class=\"t\" l=\"0950c11\" w=\"1\">名是菩提<span class=\"pc\">，</span>名字空故<span class=\"pc\">」。</span>外無形色之處<span class=\"pc\">，</span>內無可</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c12\">T38n1781_p0950c12</span><span class=\"t\" l=\"0950c12\" w=\"1\">名之實也<span class=\"pc\">。「</span>如化是菩提<span class=\"pc\">，</span>無取捨故<span class=\"pc\">。</span>無亂是菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c13\">T38n1781_p0950c13</span><span class=\"t\" l=\"0950c13\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">，</span>常自靜故<span class=\"pc\">。</span>善寂是菩提<span class=\"pc\">，</span>性清淨故<span class=\"pc\">。</span>無取是菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c14\">T38n1781_p0950c14</span><span class=\"t\" l=\"0950c14\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">，</span>離攀緣故<span class=\"pc\">。</span>無異是菩提<span class=\"pc\">，</span>諸法等故<span class=\"pc\">。</span>無比是菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c15\">T38n1781_p0950c15</span><span class=\"t\" l=\"0950c15\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">，</span>無可喻故<span class=\"pc\">。</span>微妙是菩提<span class=\"pc\">，</span>諸法難知故<span class=\"pc\">」。</span>諸法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c16\">T38n1781_p0950c16</span><span class=\"t\" l=\"0950c16\" w=\"1\">幽遠難測<span class=\"pc\">，</span>非有智之所知<span class=\"pc\">。</span>菩提無知<span class=\"pc\">，</span>故無所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c17\">T38n1781_p0950c17</span><span class=\"t\" l=\"0950c17\" w=\"1\">不知<span class=\"pc\">。</span>無知而無不知者<span class=\"pc\">，</span>微妙之極也<span class=\"pc\">。「</span>世尊<span class=\"pc\">！</span>維</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c18\">T38n1781_p0950c18</span><span class=\"t\" l=\"0950c18\" w=\"1\">摩詰說是法時<span class=\"pc\">，</span>二百天子得無生法忍<span class=\"pc\">」。</span>此第</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c19\">T38n1781_p0950c19</span><span class=\"t\" l=\"0950c19\" w=\"1\">三明眾悟道<span class=\"pc\">。</span>彌勒說有以息塵欲<span class=\"pc\">、</span>淨名明空</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c20\">T38n1781_p0950c20</span><span class=\"t\" l=\"0950c20\" w=\"1\">以除微累<span class=\"pc\">，</span>是以諸天應期悟道<span class=\"pc\">。「</span>故我不任詣</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c21\">T38n1781_p0950c21</span><span class=\"t\" l=\"0950c21\" w=\"1\">彼問疾<span class=\"pc\">」。</span>不堪有三<span class=\"pc\">，</span>標<span class=\"pc\">、</span>釋已竟<span class=\"pc\">，</span>此第三結也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0950c21'></span><span class=\"t\" l=\"0950c21\" w=\"17\"><span class=\"pc\">「</span>佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c22\">T38n1781_p0950c22</span><span class=\"t\" l=\"0950c22\" w=\"1\">告光嚴童子<span class=\"pc\">：</span>汝行詣維摩詰問疾<span class=\"pc\">」。</span>光嚴<span class=\"pc\">、</span>彌勒</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c23\">T38n1781_p0950c23</span><span class=\"t\" l=\"0950c23\" w=\"1\">不同者<span class=\"pc\">，</span>彌勒為出家<span class=\"pc\">、</span>光嚴即在俗<span class=\"pc\">，</span>故次命<span class=\"pc\">。</span>又</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c24\">T38n1781_p0950c24</span><span class=\"t\" l=\"0950c24\" w=\"1\">彌勒為深行<span class=\"pc\">，</span>光嚴是始心<span class=\"pc\">。</span>又由受記故<span class=\"pc\">、</span>坐道</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c25\">T38n1781_p0950c25</span><span class=\"t\" l=\"0950c25\" w=\"1\">場故<span class=\"pc\">。</span>上呵受記<span class=\"pc\">，</span>今斥道場<span class=\"pc\">。</span>就文為二<span class=\"pc\">：</span>一命<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c26\">T38n1781_p0950c26</span><span class=\"t\" l=\"0950c26\" w=\"1\">二辭<span class=\"pc\">。</span>此初章也<span class=\"pc\">。「</span>光嚴童子白佛言<span class=\"pc\">：</span>世尊<span class=\"pc\">！</span>我不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c27\">T38n1781_p0950c27</span><span class=\"t\" l=\"0950c27\" w=\"1\">堪任詣彼問疾<span class=\"pc\">」。</span>此第二辭不堪<span class=\"pc\">。</span>就文為三<span class=\"pc\">，</span>謂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c28\">T38n1781_p0950c28</span><span class=\"t\" l=\"0950c28\" w=\"1\">標<span class=\"pc\">、</span>釋<span class=\"pc\">、</span>結<span class=\"pc\">。</span>此初標也<span class=\"pc\">。「</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>憶念我昔出毘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0950c29\">T38n1781_p0950c29</span><span class=\"t\" l=\"0950c29\" w=\"1\">耶離大城<span class=\"pc\">」。</span>此第二釋<span class=\"pc\">。</span>就文有七句<span class=\"pc\">：</span>此初明光</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a01\">T38n1781_p0951a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0951\"></a><span class=\"t\" l=\"0951a01\" w=\"1\">嚴出城<span class=\"pc\">。</span>有二義<span class=\"pc\">：</span>一欲</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951001\"></a><span class=\"t\" l=\"0951a01\" w=\"9\">益</span><span class=\"t\" l=\"0951a01\" w=\"10\">物故<span class=\"pc\">，</span>托在出城<span class=\"pc\">；</span>二光</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a02\">T38n1781_p0951a02</span><span class=\"t\" l=\"0951a02\" w=\"1\">嚴欲詣佛道場處<span class=\"pc\">。「</span>時維摩詰方入城<span class=\"pc\">，</span>我即為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a03\">T38n1781_p0951a03</span><span class=\"t\" l=\"0951a03\" w=\"1\">作禮<span class=\"pc\">」。</span>城門是人以湊處<span class=\"pc\">，</span>故得多明化功<span class=\"pc\">。</span>作禮</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a04\">T38n1781_p0951a04</span><span class=\"t\" l=\"0951a04\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>跡同鄉黨<span class=\"pc\">，</span>現修長幼之禮<span class=\"pc\">。</span>又為行深淺<span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a05\">T38n1781_p0951a05</span><span class=\"t\" l=\"0951a05\" w=\"1\">有尊卑之敬<span class=\"pc\">。「</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951002\"></a><span class=\"t\" l=\"0951a05\" w=\"6\">即</span><span class=\"t\" l=\"0951a05\" w=\"7\">問言<span class=\"pc\">：</span>居士從何處來<span class=\"pc\">？</span>答我言<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a06\">T38n1781_p0951a06</span><span class=\"t\" l=\"0951a06\" w=\"1\">吾從道場來<span class=\"pc\">。</span>我問<span class=\"pc\">：</span>道場者何所是<span class=\"pc\">？</span>答曰<span class=\"pc\">：</span>直心是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a07\">T38n1781_p0951a07</span><span class=\"t\" l=\"0951a07\" w=\"1\">道場<span class=\"pc\">，</span>無虛假故<span class=\"pc\">」。</span>所言道者<span class=\"pc\">，</span>謂無上正遍知<span class=\"pc\">，</span>佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a08\">T38n1781_p0951a08</span><span class=\"t\" l=\"0951a08\" w=\"1\">果道也<span class=\"pc\">。</span>所言場者<span class=\"pc\">，</span>凡有二義<span class=\"pc\">：</span>一者即指佛果</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a09\">T38n1781_p0951a09</span><span class=\"t\" l=\"0951a09\" w=\"1\">眾德之為場<span class=\"pc\">，</span>故此經文以佛地眾德用為場<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a10\">T38n1781_p0951a10</span><span class=\"t\" l=\"0951a10\" w=\"1\">二者既用果為道<span class=\"pc\">，</span>以因為場<span class=\"pc\">。</span>因能感果<span class=\"pc\">，</span>如起</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a11\">T38n1781_p0951a11</span><span class=\"t\" l=\"0951a11\" w=\"1\">道之處名為道場<span class=\"pc\">，</span>故萬善之因是</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951003\"></a><span class=\"t\" l=\"0951a11\" w=\"14\">通</span><span class=\"t\" l=\"0951a11\" w=\"15\">覺之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a12\">T38n1781_p0951a12</span><span class=\"t\" l=\"0951a12\" w=\"1\">所由<span class=\"pc\">、</span>菩提之根本<span class=\"pc\">、</span>修心之</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951004\"></a><span class=\"t\" l=\"0951a12\" w=\"11\">用</span><span class=\"t\" l=\"0951a12\" w=\"12\">地<span class=\"pc\">、</span>弘道之淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a13\">T38n1781_p0951a13</span><span class=\"t\" l=\"0951a13\" w=\"1\">場<span class=\"pc\">。</span>但因有二種<span class=\"pc\">：</span>一者六度萬行<span class=\"pc\">、</span>二者四諦等</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a14\">T38n1781_p0951a14</span><span class=\"t\" l=\"0951a14\" w=\"1\">境<span class=\"pc\">，</span>皆能生道<span class=\"pc\">，</span>故名道場<span class=\"pc\">。</span>此之境行<span class=\"pc\">，</span>為真道場</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a15\">T38n1781_p0951a15</span><span class=\"t\" l=\"0951a15\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>菩提樹下<span class=\"pc\">，</span>起道之處<span class=\"pc\">，</span>名為道場<span class=\"pc\">，</span>謂應迹道</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a16\">T38n1781_p0951a16</span><span class=\"t\" l=\"0951a16\" w=\"1\">場也<span class=\"pc\">。</span>又由本垂</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951005\"></a><span class=\"t\" l=\"0951a16\" w=\"7\">迹</span><span class=\"t\" l=\"0951a16\" w=\"8\"><span class=\"pc\">，</span>能起跡本為</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951006\"></a><span class=\"t\" l=\"0951a16\" w=\"13\">道</span><span class=\"t\" l=\"0951a16\" w=\"14\">場</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951007\" data-key=\"T38.0951a16.15\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0951a16\" w=\"15\">也</span></span><span class=\"t\" l=\"0951a16\" w=\"16\"><span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a17\">T38n1781_p0951a17</span><span class=\"t\" l=\"0951a17\" w=\"1\">直心者<span class=\"pc\">，</span>謂內心真直<span class=\"pc\">、</span>外無虛假<span class=\"pc\">，</span>斯乃基萬行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a18\">T38n1781_p0951a18</span><span class=\"t\" l=\"0951a18\" w=\"1\">之本<span class=\"pc\">、</span>坦進道之場也<span class=\"pc\">。「</span>發行是道場<span class=\"pc\">，</span>能</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951008\"></a><span class=\"t\" l=\"0951a18\" w=\"15\">辨</span><span class=\"t\" l=\"0951a18\" w=\"16\">事故<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a19\">T38n1781_p0951a19</span><span class=\"t\" l=\"0951a19\" w=\"1\">深心是道場<span class=\"pc\">，</span>增益功德故<span class=\"pc\">」。</span>心既真直則能發</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a20\">T38n1781_p0951a20</span><span class=\"t\" l=\"0951a20\" w=\"1\">起修行<span class=\"pc\">，</span>既發起修行則事無不</span><a class='noteAnchor star' href='#n0951008' data-star-no='8-1'></a><span class=\"t\" l=\"0951a20\" w=\"13\">辨</span><span class=\"t\" l=\"0951a20\" w=\"14\"><span class=\"pc\">。</span>既能發</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a21\">T38n1781_p0951a21</span><span class=\"t\" l=\"0951a21\" w=\"1\">行則樹心彌深<span class=\"pc\">，</span>樹心彌</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951009\"></a><span class=\"t\" l=\"0951a21\" w=\"10\">樹</span><span class=\"t\" l=\"0951a21\" w=\"11\">則功德轉增<span class=\"pc\">。「</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a22\">T38n1781_p0951a22</span><span class=\"t\" l=\"0951a22\" w=\"1\">提心是道場<span class=\"pc\">，</span>無錯謬故<span class=\"pc\">」。</span>直心入行轉深<span class=\"pc\">，</span>則變</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a23\">T38n1781_p0951a23</span><span class=\"t\" l=\"0951a23\" w=\"1\">為菩提心也<span class=\"pc\">。</span>此</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951010\"></a><span class=\"t\" l=\"0951a23\" w=\"7\">心真正</span><span class=\"t\" l=\"0951a23\" w=\"10\"><span class=\"pc\">，</span>故所見不謬<span class=\"pc\">。</span>凡弘道</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a24\">T38n1781_p0951a24</span><span class=\"t\" l=\"0951a24\" w=\"1\">者要始此四心<span class=\"pc\">，</span>四心既生則六度眾行無不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a25\">T38n1781_p0951a25</span><span class=\"t\" l=\"0951a25\" w=\"1\">成也<span class=\"pc\">。「</span>布施是道場<span class=\"pc\">，</span>不望報故<span class=\"pc\">。</span>持戒是道場<span class=\"pc\">，</span>得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a26\">T38n1781_p0951a26</span><span class=\"t\" l=\"0951a26\" w=\"1\">願具故<span class=\"pc\">。</span>忍辱是道場<span class=\"pc\">，</span>於諸眾生心無閡故<span class=\"pc\">。</span>精進</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a27\">T38n1781_p0951a27</span><span class=\"t\" l=\"0951a27\" w=\"1\">是道場<span class=\"pc\">，</span>不懈退故<span class=\"pc\">。</span>禪定是道場<span class=\"pc\">，</span>心調柔故<span class=\"pc\">。</span>智慧</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a28\">T38n1781_p0951a28</span><span class=\"t\" l=\"0951a28\" w=\"1\">是道場<span class=\"pc\">，</span>現見諸法故<span class=\"pc\">」。</span>此無所得六度並能生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951a29\">T38n1781_p0951a29</span><span class=\"t\" l=\"0951a29\" w=\"1\">道<span class=\"pc\">，</span>故名道場<span class=\"pc\">。「</span>慈是道場<span class=\"pc\">，</span>等眾生故<span class=\"pc\">。</span>悲是道場<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b01\">T38n1781_p0951b01</span><span class=\"t\" l=\"0951b01\" w=\"1\">忍疲苦故<span class=\"pc\">。</span>喜是道場<span class=\"pc\">，</span>悅樂法故<span class=\"pc\">。</span>捨是</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951011\" data-key=\"T38.0951b01.15\"></a><span class='cbeta'><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b02\">T38n1781_p0951b02</span></span><span class=\"t\" l=\"0951b02\" w=\"1\">道場<span class=\"pc\">，</span>憎愛斷故<span class=\"pc\">」。</span>前明無得六度<span class=\"pc\">，</span>此辨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b03\">T38n1781_p0951b03</span><span class=\"t\" l=\"0951b03\" w=\"1\">無緣四等<span class=\"pc\">。</span>慈心者<span class=\"pc\">，</span>欲與眾生樂也<span class=\"pc\">。</span>慈雖假想</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b04\">T38n1781_p0951b04</span><span class=\"t\" l=\"0951b04\" w=\"1\">與眾生</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951012\"></a><span class=\"t\" l=\"0951b04\" w=\"4\">樂</span><span class=\"t\" l=\"0951b04\" w=\"5\"><span class=\"pc\">，</span>從慈起</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951013\"></a><span class=\"t\" l=\"0951b04\" w=\"8\">累</span><span class=\"t\" l=\"0951b04\" w=\"9\"><span class=\"pc\">。</span>見其受苦<span class=\"pc\">，</span>其心悲惻</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b05\">T38n1781_p0951b05</span><span class=\"t\" l=\"0951b05\" w=\"1\">則入悲心<span class=\"pc\">；</span>觀其得樂<span class=\"pc\">，</span>心生歡喜<span class=\"pc\">，</span>故名為喜<span class=\"pc\">。</span>仁</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b06\">T38n1781_p0951b06</span><span class=\"t\" l=\"0951b06\" w=\"1\">慈生愛<span class=\"pc\">、</span>愛生著<span class=\"pc\">、</span>著生累<span class=\"pc\">，</span>悲生憂<span class=\"pc\">、</span>憂生惱<span class=\"pc\">、</span>惱</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b07\">T38n1781_p0951b07</span><span class=\"t\" l=\"0951b07\" w=\"1\">生憎<span class=\"pc\">，</span>慈悲雖善<span class=\"pc\">，</span>而累</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951014\"></a><span class=\"t\" l=\"0951b07\" w=\"9\">想</span><span class=\"t\" l=\"0951b07\" w=\"10\">以之生<span class=\"pc\">，</span>故兩捨一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b08\">T38n1781_p0951b08</span><span class=\"t\" l=\"0951b08\" w=\"1\">平等<span class=\"pc\">，</span>謂之捨行也<span class=\"pc\">。「</span>神通是道場<span class=\"pc\">，</span>成就六通故<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b09\">T38n1781_p0951b09</span><span class=\"t\" l=\"0951b09\" w=\"1\">解脫是道場<span class=\"pc\">，</span>能背捨故<span class=\"pc\">。</span>方便是道場<span class=\"pc\">，</span>教化眾生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b10\">T38n1781_p0951b10</span><span class=\"t\" l=\"0951b10\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">。</span>四攝是道場<span class=\"pc\">，</span>攝眾生故<span class=\"pc\">」。</span>什公云<span class=\"pc\">「</span>一惠施<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b11\">T38n1781_p0951b11</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951015\"></a><span class=\"t\" l=\"0951b11\" w=\"1\">惠</span><span class=\"t\" l=\"0951b11\" w=\"2\">有二種<span class=\"pc\">，</span>施下人以財<span class=\"pc\">、</span>施上人以法<span class=\"pc\">。</span>二愛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b12\">T38n1781_p0951b12</span><span class=\"t\" l=\"0951b12\" w=\"1\">語<span class=\"pc\">。</span>愛語復有二種<span class=\"pc\">：</span>於下人則以煖語將悅<span class=\"pc\">、</span>於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b13\">T38n1781_p0951b13</span><span class=\"t\" l=\"0951b13\" w=\"1\">上人則以法語慰喻<span class=\"pc\">，</span>皆以愛心作愛語也<span class=\"pc\">。</span>三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b14\">T38n1781_p0951b14</span><span class=\"t\" l=\"0951b14\" w=\"1\">利行<span class=\"pc\">。</span>利行亦有二種<span class=\"pc\">，</span>下人則為</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951016\"></a><span class=\"t\" l=\"0951b14\" w=\"13\">設</span><span class=\"t\" l=\"0951b14\" w=\"14\">方便令</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b15\">T38n1781_p0951b15</span><span class=\"t\" l=\"0951b15\" w=\"1\">得俗利<span class=\"pc\">、</span>上人則為作方便令得法利<span class=\"pc\">。</span>四同事<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b16\">T38n1781_p0951b16</span><span class=\"t\" l=\"0951b16\" w=\"1\">同事亦有二種<span class=\"pc\">，</span>同</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951017\" data-key=\"T38.0951b16.08\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0951b16\" w=\"8\">惡</span></span><span class=\"t\" l=\"0951b16\" w=\"9\">人則訓以善法<span class=\"pc\">、</span>同善</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b17\">T38n1781_p0951b17</span><span class=\"t\" l=\"0951b17\" w=\"1\">人則令增善根<span class=\"pc\">，</span>隨類而入<span class=\"pc\">，</span>事與彼同<span class=\"pc\">，</span>故名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b18\">T38n1781_p0951b18</span><span class=\"t\" l=\"0951b18\" w=\"1\">同事也<span class=\"pc\">。」「</span>多聞是道場<span class=\"pc\">，</span>如聞行故<span class=\"pc\">」。</span>聞而不能行<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b19\">T38n1781_p0951b19</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951018\"></a><span class=\"t\" l=\"0951b19\" w=\"1\">則</span><span class=\"t\" l=\"0951b19\" w=\"2\">與禽獸同聽也<span class=\"pc\">。「</span>伏心是道場<span class=\"pc\">，</span>正觀諸法故<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b20\">T38n1781_p0951b20</span><span class=\"t\" l=\"0951b20\" w=\"1\">心之性也<span class=\"pc\">，</span>強剛則觀邪<span class=\"pc\">、</span>調伏則觀正也<span class=\"pc\">。「</span>三十</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b21\">T38n1781_p0951b21</span><span class=\"t\" l=\"0951b21\" w=\"1\">七品是道場<span class=\"pc\">，</span>捨有為法故<span class=\"pc\">」。</span>三十七品<span class=\"pc\">，</span>為趣涅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b22\">T38n1781_p0951b22</span><span class=\"t\" l=\"0951b22\" w=\"1\">槃<span class=\"pc\">，</span>是無為之因也<span class=\"pc\">。「</span>諦是道場<span class=\"pc\">，</span>不誑世間故<span class=\"pc\">」。</span>小</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b23\">T38n1781_p0951b23</span><span class=\"t\" l=\"0951b23\" w=\"1\">乘中說四諦<span class=\"pc\">、</span>大乘中說一諦<span class=\"pc\">，</span>今言諦是則一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b24\">T38n1781_p0951b24</span><span class=\"t\" l=\"0951b24\" w=\"1\">諦<span class=\"pc\">，</span>一諦實相也<span class=\"pc\">。</span>俗法虛妄<span class=\"pc\">，</span>謂言有而便無<span class=\"pc\">、</span>謂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b25\">T38n1781_p0951b25</span><span class=\"t\" l=\"0951b25\" w=\"1\">言無而便有<span class=\"pc\">，</span>是誑人也<span class=\"pc\">。</span>見餘諦謂言必除我</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b26\">T38n1781_p0951b26</span><span class=\"t\" l=\"0951b26\" w=\"1\">惑<span class=\"pc\">，</span>而不免妄想<span class=\"pc\">，</span>亦是誑也<span class=\"pc\">。</span>今一諦無此眾過<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b27\">T38n1781_p0951b27</span><span class=\"t\" l=\"0951b27\" w=\"1\">故不誑人也<span class=\"pc\">。</span>從一諦乃至諸法無我<span class=\"pc\">，</span>是諸法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b28\">T38n1781_p0951b28</span><span class=\"t\" l=\"0951b28\" w=\"1\">實相也<span class=\"pc\">，</span>即一諦中異句異味<span class=\"pc\">。</span>由此一諦故佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951b29\">T38n1781_p0951b29</span><span class=\"t\" l=\"0951b29\" w=\"1\">道得成<span class=\"pc\">，</span>一諦即是佛因<span class=\"pc\">，</span>故名道場也<span class=\"pc\">。「</span>緣起是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c01\">T38n1781_p0951c01</span><span class=\"t\" l=\"0951c01\" w=\"1\">道場<span class=\"pc\">，</span>無明乃至老死皆無盡故<span class=\"pc\">」。</span>十二緣起<span class=\"pc\">，</span>因</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c02\">T38n1781_p0951c02</span><span class=\"t\" l=\"0951c02\" w=\"1\">緣相生無窮盡也<span class=\"pc\">。</span>悟其所由則智心自明<span class=\"pc\">，</span>智</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c03\">T38n1781_p0951c03</span><span class=\"t\" l=\"0951c03\" w=\"1\">心</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951019\"></a><span class=\"t\" l=\"0951c03\" w=\"2\">既明則道心自成<span class=\"pc\">。</span>然則道之成也<span class=\"pc\">，</span>乃以緣</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c04\">T38n1781_p0951c04</span><span class=\"t\" l=\"0951c04\" w=\"1\">起為地<span class=\"pc\">，</span>故</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951020\"></a><span class=\"t\" l=\"0951c04\" w=\"5\">即</span><span class=\"t\" l=\"0951c04\" w=\"6\">以為道場也<span class=\"pc\">。「</span>諸煩惱是道場<span class=\"pc\">，</span>知</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c05\">T38n1781_p0951c05</span><span class=\"t\" l=\"0951c05\" w=\"1\">如實故<span class=\"pc\">。</span>眾生是道場<span class=\"pc\">，</span>知無我故<span class=\"pc\">，</span>一切法是道場<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c06\">T38n1781_p0951c06</span><span class=\"t\" l=\"0951c06\" w=\"1\">知諸法</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951021\"></a><span class=\"t\" l=\"0951c06\" w=\"4\">空</span><span class=\"t\" l=\"0951c06\" w=\"5\">故<span class=\"pc\">」。</span>煩惱之實性<span class=\"pc\">、</span>眾生之無我<span class=\"pc\">、</span>諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c07\">T38n1781_p0951c07</span><span class=\"t\" l=\"0951c07\" w=\"1\">法之空義<span class=\"pc\">，</span>皆道之所由生也<span class=\"pc\">。「</span>降魔是道場<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c08\">T38n1781_p0951c08</span><span class=\"t\" l=\"0951c08\" w=\"1\">傾動故<span class=\"pc\">。</span>三界是道場<span class=\"pc\">，</span>無所趣故<span class=\"pc\">。</span>師子吼是道場<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c09\">T38n1781_p0951c09</span><span class=\"t\" l=\"0951c09\" w=\"1\">無所畏故<span class=\"pc\">。</span>力<span class=\"pc\">、</span>無所畏<span class=\"pc\">、</span>不共法是道場<span class=\"pc\">，</span>無諸過故<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c10\">T38n1781_p0951c10</span><span class=\"t\" l=\"0951c10\" w=\"1\">三明是道場<span class=\"pc\">，</span>無餘礙故<span class=\"pc\">」。</span>降魔兵而不為所動<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c11\">T38n1781_p0951c11</span><span class=\"t\" l=\"0951c11\" w=\"1\">遊三界而不隨其趣<span class=\"pc\">、</span>演無畏法音而無難<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c12\">T38n1781_p0951c12</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951022\"></a><span class=\"t\" l=\"0951c12\" w=\"1\">其</span><span class=\"t\" l=\"0951c12\" w=\"2\">佛三十二業而無一闕<span class=\"pc\">、</span>三明通達而無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c13\">T38n1781_p0951c13</span><span class=\"t\" l=\"0951c13\" w=\"1\">礙<span class=\"pc\">，</span>斯皆大道之所由生也<span class=\"pc\">。「</span>一念知一切法是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c14\">T38n1781_p0951c14</span><span class=\"t\" l=\"0951c14\" w=\"1\">道場<span class=\"pc\">，</span>成就一切智故<span class=\"pc\">」。</span>二乘法以三十四心成</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c15\">T38n1781_p0951c15</span><span class=\"t\" l=\"0951c15\" w=\"1\">道<span class=\"pc\">；</span>大乘中唯以一念<span class=\"pc\">，</span>則</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951023\"></a><span class=\"t\" l=\"0951c15\" w=\"10\">確</span><span class=\"t\" l=\"0951c15\" w=\"11\">然大悟具一切</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c16\">T38n1781_p0951c16</span><span class=\"t\" l=\"0951c16\" w=\"1\">智也<span class=\"pc\">。</span>夫有心則有封<span class=\"pc\">，</span>有封則有疆<span class=\"pc\">，</span>封疆既形</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c17\">T38n1781_p0951c17</span><span class=\"t\" l=\"0951c17\" w=\"1\">則其智有崖<span class=\"pc\">，</span>其智有崖則所照不普<span class=\"pc\">。</span>至人無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c18\">T38n1781_p0951c18</span><span class=\"t\" l=\"0951c18\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">，</span>無心則無封<span class=\"pc\">，</span>無封則無疆<span class=\"pc\">，</span>封疆既無</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951024\"></a><span class=\"t\" l=\"0951c18\" w=\"16\">形</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c19\">T38n1781_p0951c19</span><span class=\"t\" l=\"0951c19\" w=\"1\">則其智無崖<span class=\"pc\">，</span>其智無崖則所照無際<span class=\"pc\">。</span>故能以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c20\">T38n1781_p0951c20</span><span class=\"t\" l=\"0951c20\" w=\"1\">一念<span class=\"pc\">，</span>一時畢知一切法也<span class=\"pc\">。</span>一切智雖</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951025\"></a><span class=\"t\" l=\"0951c20\" w=\"15\">因</span><span class=\"t\" l=\"0951c20\" w=\"16\">行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c21\">T38n1781_p0951c21</span><span class=\"t\" l=\"0951c21\" w=\"1\">標<span class=\"pc\">，</span>蓋亦萬行之一耳<span class=\"pc\">。</span>會萬行之所成者<span class=\"pc\">，</span>其唯</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c22\">T38n1781_p0951c22</span><span class=\"t\" l=\"0951c22\" w=\"1\">無上道乎<span class=\"pc\">！</span>故前所列眾法皆為場也<span class=\"pc\">。「</span>如是善</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c23\">T38n1781_p0951c23</span><span class=\"t\" l=\"0951c23\" w=\"1\">男子<span class=\"pc\">！</span>菩薩若能應諸波羅蜜教化眾生<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0951026\"></a><span class=\"t\" l=\"0951c23\" w=\"16\">所</span><span class=\"t\" l=\"0951c23\" w=\"17\">有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c24\">T38n1781_p0951c24</span><span class=\"t\" l=\"0951c24\" w=\"1\">所作舉足下足當知皆從道場來<span class=\"pc\">，</span>住於佛法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c25\">T38n1781_p0951c25</span><span class=\"t\" l=\"0951c25\" w=\"1\">矣<span class=\"pc\">」。</span>若能應上諸度以化天下者<span class=\"pc\">，</span>其人行則遊</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c26\">T38n1781_p0951c26</span><span class=\"t\" l=\"0951c26\" w=\"1\">道場<span class=\"pc\">、</span>止則住佛法<span class=\"pc\">。「</span>說是法時<span class=\"pc\">，</span>五百天人皆發</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c27\">T38n1781_p0951c27</span><span class=\"t\" l=\"0951c27\" w=\"1\">阿耨菩提心<span class=\"pc\">」。</span>此第七時眾得益也<span class=\"pc\">。「</span>故我不任</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c28\">T38n1781_p0951c28</span><span class=\"t\" l=\"0951c28\" w=\"1\">詣彼問疾<span class=\"pc\">」。</span>此第三結也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0951c28'></span><span class=\"t\" l=\"0951c28\" w=\"10\"><span class=\"pc\">「</span>佛告持世菩薩<span class=\"pc\">：</span>汝行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0951c29\">T38n1781_p0951c29</span><span class=\"t\" l=\"0951c29\" w=\"1\">詣維摩詰問疾<span class=\"pc\">」。</span>命四菩薩為二雙<span class=\"pc\">：</span>彌勒<span class=\"pc\">、</span>持世<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a01\">T38n1781_p0952a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0952\"></a><span class=\"t\" l=\"0952a01\" w=\"1\">出家大士也<span class=\"pc\">；</span>光嚴<span class=\"pc\">、</span>善德<span class=\"pc\">，</span>在家菩薩也<span class=\"pc\">。</span>就義而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a02\">T38n1781_p0952a02</span><span class=\"t\" l=\"0952a02\" w=\"1\">論者<span class=\"pc\">，</span>通是萬行<span class=\"pc\">。</span>三義論之<span class=\"pc\">，</span>生</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952001\"></a><span class=\"t\" l=\"0952a02\" w=\"12\">道</span><span class=\"t\" l=\"0952a02\" w=\"13\">能名為道</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a03\">T38n1781_p0952a03</span><span class=\"t\" l=\"0952a03\" w=\"1\">場<span class=\"pc\">，</span>怡神之義稱為法樂<span class=\"pc\">，</span>濟物之功名為法施<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a04\">T38n1781_p0952a04</span><span class=\"t\" l=\"0952a04\" w=\"1\">此章亦二<span class=\"pc\">：</span>前命<span class=\"pc\">、</span>次辭<span class=\"pc\">。「</span>持世白佛言<span class=\"pc\">：</span>世尊<span class=\"pc\">！</span>我不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a05\">T38n1781_p0952a05</span><span class=\"t\" l=\"0952a05\" w=\"1\">堪任詣彼問疾<span class=\"pc\">」。</span>此第二辭不堪<span class=\"pc\">。</span>就文為三<span class=\"pc\">，</span>謂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a06\">T38n1781_p0952a06</span><span class=\"t\" l=\"0952a06\" w=\"1\">標<span class=\"pc\">、</span>釋<span class=\"pc\">、</span>結<span class=\"pc\">。</span>此初標也<span class=\"pc\">。「</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>憶念我昔住於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a07\">T38n1781_p0952a07</span><span class=\"t\" l=\"0952a07\" w=\"1\">靜室<span class=\"pc\">，</span>時魔波旬從萬二千天女<span class=\"pc\">，</span>狀如帝釋<span class=\"pc\">，</span>鼓樂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a08\">T38n1781_p0952a08</span><span class=\"t\" l=\"0952a08\" w=\"1\">絃歌來詣我所<span class=\"pc\">，</span>與其眷屬稽首我足<span class=\"pc\">，</span>合掌恭敬</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a09\">T38n1781_p0952a09</span><span class=\"t\" l=\"0952a09\" w=\"1\">於一面立<span class=\"pc\">。</span>我意謂是帝釋而語之言<span class=\"pc\">：</span>善來憍</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a10\">T38n1781_p0952a10</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952002\"></a><span class=\"t\" l=\"0952a10\" w=\"1\">釋</span><span class=\"t\" l=\"0952a10\" w=\"2\">迦<span class=\"pc\">！</span>雖福應有<span class=\"pc\">，</span>不當自恣<span class=\"pc\">。</span>當觀五欲無常<span class=\"pc\">，</span>以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a11\">T38n1781_p0952a11</span><span class=\"t\" l=\"0952a11\" w=\"1\">求善本<span class=\"pc\">，</span>於身命財而修堅法<span class=\"pc\">」。</span>此第二釋不堪<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a12\">T38n1781_p0952a12</span><span class=\"t\" l=\"0952a12\" w=\"1\">又開為三<span class=\"pc\">：</span>一被呵之由<span class=\"pc\">、</span>二能呵之旨<span class=\"pc\">、</span>三稱歎</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a13\">T38n1781_p0952a13</span><span class=\"t\" l=\"0952a13\" w=\"1\">淨名<span class=\"pc\">。</span>此初文也<span class=\"pc\">。</span>外國名波旬<span class=\"pc\">，</span>此翻為殺者<span class=\"pc\">，</span>謂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a14\">T38n1781_p0952a14</span><span class=\"t\" l=\"0952a14\" w=\"1\">常欲斷他慧命故也<span class=\"pc\">。</span>亦名為惡中惡<span class=\"pc\">。</span>惡有三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a15\">T38n1781_p0952a15</span><span class=\"t\" l=\"0952a15\" w=\"1\">種<span class=\"pc\">：</span>一曰惡<span class=\"pc\">、</span>二曰大惡<span class=\"pc\">、</span>三曰惡中惡<span class=\"pc\">。</span>若以惡加</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a16\">T38n1781_p0952a16</span><span class=\"t\" l=\"0952a16\" w=\"1\">已<span class=\"pc\">，</span>還以惡報<span class=\"pc\">，</span>是名為惡<span class=\"pc\">。</span>若人不</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952003\"></a><span class=\"t\" l=\"0952a16\" w=\"13\">殺</span><span class=\"t\" l=\"0952a16\" w=\"14\">己<span class=\"pc\">，</span>無故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a17\">T38n1781_p0952a17</span><span class=\"t\" l=\"0952a17\" w=\"1\">加害<span class=\"pc\">，</span>是名大惡<span class=\"pc\">。</span>若人來供養恭敬<span class=\"pc\">，</span>不念報恩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a18\">T38n1781_p0952a18</span><span class=\"t\" l=\"0952a18\" w=\"1\">而反害之<span class=\"pc\">，</span>是名惡中惡<span class=\"pc\">。</span>惡中惡<span class=\"pc\">，</span>魔王最甚也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a19\">T38n1781_p0952a19</span><span class=\"t\" l=\"0952a19\" w=\"1\">諸佛常欲令眾生安穩<span class=\"pc\">，</span>而反壞亂<span class=\"pc\">，</span>故言甚也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a20\">T38n1781_p0952a20</span><span class=\"t\" l=\"0952a20\" w=\"1\">諸外道</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952004\" data-key=\"T38.0952a20.04\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0952a20\" w=\"4\">詺</span></span><span class=\"t\" l=\"0952a20\" w=\"5\">波旬為欲界</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952005\"></a><span class=\"t\" l=\"0952a20\" w=\"10\">生</span><span class=\"t\" l=\"0952a20\" w=\"11\"><span class=\"pc\">，</span>亦名花箭<span class=\"pc\">。</span>帝釋</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a21\">T38n1781_p0952a21</span><span class=\"t\" l=\"0952a21\" w=\"1\">是佛弟子<span class=\"pc\">，</span>知其不疑<span class=\"pc\">，</span>故化</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952006\"></a><span class=\"t\" l=\"0952a21\" w=\"11\">常</span><span class=\"t\" l=\"0952a21\" w=\"12\">釋形來也<span class=\"pc\">。</span>持</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a22\">T38n1781_p0952a22</span><span class=\"t\" l=\"0952a22\" w=\"1\">世不作意觀他意<span class=\"pc\">，</span>故不見也<span class=\"pc\">。</span>又解<span class=\"pc\">：</span>持世是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a23\">T38n1781_p0952a23</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952007\"></a><span class=\"t\" l=\"0952a23\" w=\"1\">定</span><span class=\"t\" l=\"0952a23\" w=\"2\">身菩薩<span class=\"pc\">，</span>入定觀則知<span class=\"pc\">，</span>不入定觀則不知<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a24\">T38n1781_p0952a24</span><span class=\"t\" l=\"0952a24\" w=\"1\">憍尸迦者<span class=\"pc\">，</span>過去時姓也<span class=\"pc\">。</span>三堅法<span class=\"pc\">，</span>謂身<span class=\"pc\">、</span>命<span class=\"pc\">、</span>財也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a25\">T38n1781_p0952a25</span><span class=\"t\" l=\"0952a25\" w=\"1\">身既無常<span class=\"pc\">，</span>便應運使為善<span class=\"pc\">。</span>命既危脆<span class=\"pc\">，</span>便應盡</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a26\">T38n1781_p0952a26</span><span class=\"t\" l=\"0952a26\" w=\"1\">以行道<span class=\"pc\">。</span>財有五家<span class=\"pc\">，</span>便應用為施與<span class=\"pc\">。</span>此等皆無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a27\">T38n1781_p0952a27</span><span class=\"t\" l=\"0952a27\" w=\"1\">常所不能壞<span class=\"pc\">，</span>謂之堅法<span class=\"pc\">。「</span>即語我言<span class=\"pc\">：</span>正士<span class=\"pc\">！</span>受是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a28\">T38n1781_p0952a28</span><span class=\"t\" l=\"0952a28\" w=\"1\">萬二千天女<span class=\"pc\">，</span>可備掃灑<span class=\"pc\">」。</span>因其說法故<span class=\"pc\">，</span>可詭以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952a29\">T38n1781_p0952a29</span><span class=\"t\" l=\"0952a29\" w=\"1\">從善<span class=\"pc\">，</span>實欲以女亂之<span class=\"pc\">。「</span>我言<span class=\"pc\">：</span>憍尸迦<span class=\"pc\">！</span>無以此非</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b01\">T38n1781_p0952b01</span><span class=\"t\" l=\"0952b01\" w=\"1\">法之物要我<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952008\"></a><span class=\"t\" l=\"0952b01\" w=\"6\">佛</span><span class=\"t\" l=\"0952b01\" w=\"7\">門釋子<span class=\"pc\">，</span>此非我宜<span class=\"pc\">」。</span>向教其行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b02\">T38n1781_p0952b02</span><span class=\"t\" l=\"0952b02\" w=\"1\">施<span class=\"pc\">，</span>彼既從之<span class=\"pc\">，</span>理應為受<span class=\"pc\">，</span>然非所宜<span class=\"pc\">。</span>夫施者之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b03\">T38n1781_p0952b03</span><span class=\"t\" l=\"0952b03\" w=\"1\">懷唯欲人取<span class=\"pc\">，</span>故言</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952009\"></a><span class=\"t\" l=\"0952b03\" w=\"8\">勿</span><span class=\"t\" l=\"0952b03\" w=\"9\">向語</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952010\"></a><span class=\"t\" l=\"0952b03\" w=\"11\">其施</span><span class=\"t\" l=\"0952b03\" w=\"13\"><span class=\"pc\">，</span>要我使受</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b04\">T38n1781_p0952b04</span><span class=\"t\" l=\"0952b04\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>言沙門釋子者<span class=\"pc\">，</span>明己理所不應<span class=\"pc\">，</span>非苟逆人</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b05\">T38n1781_p0952b05</span><span class=\"t\" l=\"0952b05\" w=\"1\">善也<span class=\"pc\">。「</span>所言未訖<span class=\"pc\">，</span>維摩詰來謂我言<span class=\"pc\">：</span>非帝釋也<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b06\">T38n1781_p0952b06</span><span class=\"t\" l=\"0952b06\" w=\"1\">為魔來嬈</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952011\"></a><span class=\"t\" l=\"0952b06\" w=\"5\">固</span><span class=\"t\" l=\"0952b06\" w=\"6\">汝耳<span class=\"pc\">。</span>即語魔言<span class=\"pc\">：</span>是諸女等可以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b07\">T38n1781_p0952b07</span><span class=\"t\" l=\"0952b07\" w=\"1\">與我<span class=\"pc\">，</span>如我應受<span class=\"pc\">」。</span>此第二明能呵之旨<span class=\"pc\">。</span>文有二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b08\">T38n1781_p0952b08</span><span class=\"t\" l=\"0952b08\" w=\"1\">意<span class=\"pc\">：</span>一明是魔非釋<span class=\"pc\">，</span>以呵持世不識魔之邪偽<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b09\">T38n1781_p0952b09</span><span class=\"t\" l=\"0952b09\" w=\"1\">二納受諸女<span class=\"pc\">，</span>顯持世不能生女之善<span class=\"pc\">。</span>此初文</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b10\">T38n1781_p0952b10</span><span class=\"t\" l=\"0952b10\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>如我應受者<span class=\"pc\">，</span>我為白衣<span class=\"pc\">，</span>應受女施<span class=\"pc\">。</span>又施</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b11\">T38n1781_p0952b11</span><span class=\"t\" l=\"0952b11\" w=\"1\">本除慳利物<span class=\"pc\">，</span>不應擇主<span class=\"pc\">。</span>既能行之<span class=\"pc\">，</span>便應與我<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b12\">T38n1781_p0952b12</span><span class=\"t\" l=\"0952b12\" w=\"1\">我是受此物者<span class=\"pc\">。「</span>魔即驚懼<span class=\"pc\">，</span>念<span class=\"pc\">：</span>維摩詰將無惱</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b13\">T38n1781_p0952b13</span><span class=\"t\" l=\"0952b13\" w=\"1\">我<span class=\"pc\">？</span>欲隱形去而不能隱<span class=\"pc\">，</span>盡其神力亦不得去<span class=\"pc\">。</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b14\">T38n1781_p0952b14</span><span class=\"t\" l=\"0952b14\" w=\"1\">聞空中聲曰<span class=\"pc\">：</span>波旬<span class=\"pc\">！</span>以女與之<span class=\"pc\">，</span>乃可得去<span class=\"pc\">。</span>魔以畏</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b15\">T38n1781_p0952b15</span><span class=\"t\" l=\"0952b15\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">，</span>俛仰而與<span class=\"pc\">」。</span>魔盡力不能去<span class=\"pc\">，</span>則顯邪力之劣<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b16\">T38n1781_p0952b16</span><span class=\"t\" l=\"0952b16\" w=\"1\">道力之勝<span class=\"pc\">，</span>以量其輕重<span class=\"pc\">。</span>施女有勝不去<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952012\"></a><span class=\"t\" l=\"0952b16\" w=\"16\">故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b17\">T38n1781_p0952b17</span><span class=\"t\" l=\"0952b17\" w=\"1\">以女與淨名<span class=\"pc\">。「</span>爾時維摩詰語諸女言<span class=\"pc\">：</span>魔以汝</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b18\">T38n1781_p0952b18</span><span class=\"t\" l=\"0952b18\" w=\"1\">等與我<span class=\"pc\">」。</span>示三從之禮<span class=\"pc\">。</span>屬魔則受魔教<span class=\"pc\">、</span>屬菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b19\">T38n1781_p0952b19</span><span class=\"t\" l=\"0952b19\" w=\"1\">薩則從道化<span class=\"pc\">，</span>故受而誨之<span class=\"pc\">。「</span>今汝皆當發阿耨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b20\">T38n1781_p0952b20</span><span class=\"t\" l=\"0952b20\" w=\"1\">菩提心<span class=\"pc\">。</span>即隨所應而說法<span class=\"pc\">，</span>令發</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952013\" data-key=\"T38.0952b20.13\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0952b20\" w=\"13\">道意</span></span><span class=\"t\" l=\"0952b20\" w=\"15\"><span class=\"pc\">」。</span>教菩薩法<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b21\">T38n1781_p0952b21</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952014\" data-key=\"T38.0952b21.01\"></a><span class='cbeta'></span><span class=\"t\" l=\"0952b21\" w=\"1\">有三<span class=\"pc\">：</span>一令發菩提心<span class=\"pc\">、</span>二教修菩薩行<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b22\">T38n1781_p0952b22</span><span class=\"t\" l=\"0952b22\" w=\"1\">三令得佛道<span class=\"pc\">。</span>今將示菩薩行<span class=\"pc\">，</span>故前令發心<span class=\"pc\">。「</span>復</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b23\">T38n1781_p0952b23</span><span class=\"t\" l=\"0952b23\" w=\"1\">言<span class=\"pc\">：</span>汝等已發道意<span class=\"pc\">，</span>有法樂可以自娛<span class=\"pc\">，</span>不應復樂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b24\">T38n1781_p0952b24</span><span class=\"t\" l=\"0952b24\" w=\"1\">五欲樂也<span class=\"pc\">」。</span>此正為說菩薩行<span class=\"pc\">。</span>所以明法樂者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b25\">T38n1781_p0952b25</span><span class=\"t\" l=\"0952b25\" w=\"1\">凡有二義<span class=\"pc\">：</span>一者諸女雖發道心<span class=\"pc\">，</span>既始入佛法<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b26\">T38n1781_p0952b26</span><span class=\"t\" l=\"0952b26\" w=\"1\">未能深樂<span class=\"pc\">，</span>若值五欲還念舊樂<span class=\"pc\">，</span>故為說法<span class=\"pc\">，</span>以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b27\">T38n1781_p0952b27</span><span class=\"t\" l=\"0952b27\" w=\"1\">法樂代五欲樂也<span class=\"pc\">。</span>二者女人之性唯樂是從<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b28\">T38n1781_p0952b28</span><span class=\"t\" l=\"0952b28\" w=\"1\">如魚之依水<span class=\"pc\">，</span>故為說法樂<span class=\"pc\">。</span>既得法樂<span class=\"pc\">，</span>則深見</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952b29\">T38n1781_p0952b29</span><span class=\"t\" l=\"0952b29\" w=\"1\">五欲之過<span class=\"pc\">，</span>不生貪染<span class=\"pc\">。「</span>天女即問<span class=\"pc\">：</span>何謂法樂<span class=\"pc\">？</span>答</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c01\">T38n1781_p0952c01</span><span class=\"t\" l=\"0952c01\" w=\"1\">曰<span class=\"pc\">：</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952016\"></a><span class=\"t\" l=\"0952c01\" w=\"2\">樂常</span><span class=\"t\" l=\"0952c01\" w=\"4\">信佛<span class=\"pc\">、</span>樂欲聽法<span class=\"pc\">、</span>樂供養眾<span class=\"pc\">、</span>樂離五欲<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c02\">T38n1781_p0952c02</span><span class=\"t\" l=\"0952c02\" w=\"1\">此之四句則明四信<span class=\"pc\">。</span>言四信者<span class=\"pc\">，</span>佛為良醫<span class=\"pc\">、</span>法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c03\">T38n1781_p0952c03</span><span class=\"t\" l=\"0952c03\" w=\"1\">為妙藥<span class=\"pc\">、</span>僧看病人<span class=\"pc\">、</span>戒為禁忌<span class=\"pc\">，</span>具此四事則煩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c04\">T38n1781_p0952c04</span><span class=\"t\" l=\"0952c04\" w=\"1\">惱病愈<span class=\"pc\">。</span>所以初明四信者<span class=\"pc\">，</span>魔天以不信正為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c05\">T38n1781_p0952c05</span><span class=\"t\" l=\"0952c05\" w=\"1\">本<span class=\"pc\">；</span>既迴邪入正<span class=\"pc\">，</span>故前明信也<span class=\"pc\">。</span>樂離五欲則是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c06\">T38n1781_p0952c06</span><span class=\"t\" l=\"0952c06\" w=\"1\">信戒<span class=\"pc\">，</span>以愛欲多毀戒故也<span class=\"pc\">。「</span>樂觀五陰如怨賊<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c07\">T38n1781_p0952c07</span><span class=\"t\" l=\"0952c07\" w=\"1\">樂觀四大如毒蛇<span class=\"pc\">、</span>樂觀內入如空聚<span class=\"pc\">」。</span>以諸天</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c08\">T38n1781_p0952c08</span><span class=\"t\" l=\"0952c08\" w=\"1\">女深著愛欲<span class=\"pc\">、</span>翫彼妙身<span class=\"pc\">，</span>雖發心生信而滯情</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c09\">T38n1781_p0952c09</span><span class=\"t\" l=\"0952c09\" w=\"1\">難遣<span class=\"pc\">，</span>故呵其陰界使生厭心<span class=\"pc\">。「</span>樂隨護道意<span class=\"pc\">」。</span>前</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c10\">T38n1781_p0952c10</span><span class=\"t\" l=\"0952c10\" w=\"1\">明誡門<span class=\"pc\">，</span>今辨勸教<span class=\"pc\">。</span>將護道意<span class=\"pc\">，</span>令不墮三界及</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c11\">T38n1781_p0952c11</span><span class=\"t\" l=\"0952c11\" w=\"1\">樂二乘也<span class=\"pc\">。「</span>樂饒益眾生<span class=\"pc\">、</span>樂敬養師<span class=\"pc\">、</span>樂廣行施<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c12\">T38n1781_p0952c12</span><span class=\"t\" l=\"0952c12\" w=\"1\">樂堅持戒<span class=\"pc\">、</span>樂忍辱柔和<span class=\"pc\">、</span>樂懃集善根<span class=\"pc\">、</span>樂禪定不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c13\">T38n1781_p0952c13</span><span class=\"t\" l=\"0952c13\" w=\"1\">亂<span class=\"pc\">、</span>樂離垢明慧<span class=\"pc\">、</span>樂廣菩提心<span class=\"pc\">」。</span>上將護道意<span class=\"pc\">，</span>謂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c14\">T38n1781_p0952c14</span><span class=\"t\" l=\"0952c14\" w=\"1\">自發心<span class=\"pc\">；</span>今令他發心<span class=\"pc\">，</span>故云廣也<span class=\"pc\">。「</span>樂降伏眾魔<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c15\">T38n1781_p0952c15</span><span class=\"t\" l=\"0952c15\" w=\"1\">樂斷煩惱<span class=\"pc\">、</span>樂淨佛國土<span class=\"pc\">、</span>樂成就相好故修諸功</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c16\">T38n1781_p0952c16</span><span class=\"t\" l=\"0952c16\" w=\"1\">德<span class=\"pc\">、</span>樂嚴道場<span class=\"pc\">」。</span>道場<span class=\"pc\">，</span>如釋迦文佛菩提樹下初</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c17\">T38n1781_p0952c17</span><span class=\"t\" l=\"0952c17\" w=\"1\">成道處<span class=\"pc\">，</span>三千二百里金剛地為場<span class=\"pc\">。</span>諸佛各隨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c18\">T38n1781_p0952c18</span><span class=\"t\" l=\"0952c18\" w=\"1\">國土之大小而取場地之廣狹<span class=\"pc\">，</span>無定數也<span class=\"pc\">。「</span>樂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c19\">T38n1781_p0952c19</span><span class=\"t\" l=\"0952c19\" w=\"1\">聞深法不畏<span class=\"pc\">、</span>樂三脫門不樂非時<span class=\"pc\">」。</span>三脫<span class=\"pc\">，</span>空<span class=\"pc\">、</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c20\">T38n1781_p0952c20</span><span class=\"t\" l=\"0952c20\" w=\"1\">相<span class=\"pc\">、</span>無作也<span class=\"pc\">。</span>縛以之而解謂之脫<span class=\"pc\">，</span>三乘所由謂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c21\">T38n1781_p0952c21</span><span class=\"t\" l=\"0952c21\" w=\"1\">之門<span class=\"pc\">。</span>二乘入三脫門<span class=\"pc\">，</span>不盡其極而中路取證<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c22\">T38n1781_p0952c22</span><span class=\"t\" l=\"0952c22\" w=\"1\">謂之非時<span class=\"pc\">。</span>此大士之所不樂也<span class=\"pc\">。「</span>樂近同學<span class=\"pc\">、</span>樂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c23\">T38n1781_p0952c23</span><span class=\"t\" l=\"0952c23\" w=\"1\">於非同<span class=\"pc\">、</span>樂中心無罣礙<span class=\"pc\">、</span>樂</span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_2\"></a><span class='cbeta'></span><span class=\"t\" l=\"0952c23\" w=\"11\">將護惡知識<span class=\"pc\">、</span>樂</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0952017\"></a><span class=\"t\" l=\"0952c23\" w=\"17\">親</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c24\">T38n1781_p0952c24</span><span class=\"t\" l=\"0952c24\" w=\"1\">近善知識<span class=\"pc\">、</span>樂心喜清淨<span class=\"pc\">、</span>樂修無量道品之法<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c25\">T38n1781_p0952c25</span><span class=\"t\" l=\"0952c25\" w=\"1\">名菩薩法樂<span class=\"pc\">」。</span>初標法樂<span class=\"pc\">，</span>次問答釋之<span class=\"pc\">，</span>今總結</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c26\">T38n1781_p0952c26</span><span class=\"t\" l=\"0952c26\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。「</span>於是波旬告諸女言<span class=\"pc\">：</span>我欲與汝俱還天宮<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c27\">T38n1781_p0952c27</span><span class=\"t\" l=\"0952c27\" w=\"1\">先聞空聲<span class=\"pc\">，</span>畏而言與<span class=\"pc\">，</span>非其真心<span class=\"pc\">，</span>故欲俱還<span class=\"pc\">。</span>恐</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c28\">T38n1781_p0952c28</span><span class=\"t\" l=\"0952c28\" w=\"1\">其不去<span class=\"pc\">，</span>復以天宮誘之<span class=\"pc\">。</span>天魔是權<span class=\"pc\">，</span>前欲令淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0952c29\">T38n1781_p0952c29</span><span class=\"t\" l=\"0952c29\" w=\"1\">名化之<span class=\"pc\">，</span>故將其來<span class=\"pc\">；</span>今欲使其傳化<span class=\"pc\">，</span>所以要其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a01\">T38n1781_p0953a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0953\"></a><span class=\"t\" l=\"0953a01\" w=\"1\">去也<span class=\"pc\">。「</span>諸女言<span class=\"pc\">：</span>以我等與此居士有法樂<span class=\"pc\">，</span>我等</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a02\">T38n1781_p0953a02</span><span class=\"t\" l=\"0953a02\" w=\"1\">甚樂<span class=\"pc\">，</span>不復樂於五欲樂也<span class=\"pc\">」。</span>已屬人矣<span class=\"pc\">，</span>兼有法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a03\">T38n1781_p0953a03</span><span class=\"t\" l=\"0953a03\" w=\"1\">樂<span class=\"pc\">，</span>何由而反<span class=\"pc\">？「</span>魔言<span class=\"pc\">：</span>居士<span class=\"pc\">！</span>可捨此女<span class=\"pc\">。</span>一切所有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a04\">T38n1781_p0953a04</span><span class=\"t\" l=\"0953a04\" w=\"1\">施於彼者<span class=\"pc\">，</span>是為菩薩<span class=\"pc\">。</span>維摩詰言<span class=\"pc\">：</span>我已捨矣<span class=\"pc\">！</span>汝便</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a05\">T38n1781_p0953a05</span><span class=\"t\" l=\"0953a05\" w=\"1\">將去<span class=\"pc\">，</span>令一切眾生得法願具足<span class=\"pc\">」。</span>魔知淨名心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a06\">T38n1781_p0953a06</span><span class=\"t\" l=\"0953a06\" w=\"1\">無染著<span class=\"pc\">，</span>本為化之<span class=\"pc\">；</span>今化之既</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953001\"></a><span class=\"t\" l=\"0953a06\" w=\"12\">說</span><span class=\"t\" l=\"0953a06\" w=\"13\"><span class=\"pc\">，</span>故從索也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a07\">T38n1781_p0953a07</span><span class=\"t\" l=\"0953a07\" w=\"1\">淨名所以施女者<span class=\"pc\">，</span>前欲化之故取女<span class=\"pc\">。</span>若是他</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a08\">T38n1781_p0953a08</span><span class=\"t\" l=\"0953a08\" w=\"1\">人<span class=\"pc\">，</span>化不從也<span class=\"pc\">。</span>今欲令諸女於天宮傳化<span class=\"pc\">，</span>故施</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a09\">T38n1781_p0953a09</span><span class=\"t\" l=\"0953a09\" w=\"1\">女<span class=\"pc\">。</span>又前示福田故取之<span class=\"pc\">，</span>今為施主則捨<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953002\"></a><span class=\"t\" l=\"0953a09\" w=\"16\">又</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a10\">T38n1781_p0953a10</span><span class=\"t\" l=\"0953a10\" w=\"1\">前矣</span><span class=\"t\" l=\"0953a10\" w=\"3\">示威力<span class=\"pc\">，</span>後以恩被<span class=\"pc\">。</span>又前取女令修行<span class=\"pc\">，</span>後</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a11\">T38n1781_p0953a11</span><span class=\"t\" l=\"0953a11\" w=\"1\">施女而起願也<span class=\"pc\">。</span>居士以女還魔<span class=\"pc\">，</span>則魔願具足<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a12\">T38n1781_p0953a12</span><span class=\"t\" l=\"0953a12\" w=\"1\">故因發願<span class=\"pc\">，</span>令眾生得法願具足<span class=\"pc\">，</span>此是維摩願</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a13\">T38n1781_p0953a13</span><span class=\"t\" l=\"0953a13\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。「</span>於是諸女問維摩詰<span class=\"pc\">：</span>我等云何止於魔宮<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a14\">T38n1781_p0953a14</span><span class=\"t\" l=\"0953a14\" w=\"1\">昔在魔宮<span class=\"pc\">，</span>以五欲為樂<span class=\"pc\">；</span>今在菩薩<span class=\"pc\">，</span>以法樂為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a15\">T38n1781_p0953a15</span><span class=\"t\" l=\"0953a15\" w=\"1\">樂<span class=\"pc\">。</span>復還魔宮<span class=\"pc\">，</span>修何業耶<span class=\"pc\">？「</span>維摩詰言<span class=\"pc\">：</span>諸姊<span class=\"pc\">！</span>有法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a16\">T38n1781_p0953a16</span><span class=\"t\" l=\"0953a16\" w=\"1\">門名無盡燈<span class=\"pc\">，</span>汝等當學<span class=\"pc\">」。</span>將遠流大法之明<span class=\"pc\">，</span>以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a17\">T38n1781_p0953a17</span><span class=\"t\" l=\"0953a17\" w=\"1\">照魔宮癡冥之室<span class=\"pc\">，</span>故說此門也<span class=\"pc\">。「</span>無盡燈者<span class=\"pc\">，</span>譬</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a18\">T38n1781_p0953a18</span><span class=\"t\" l=\"0953a18\" w=\"1\">如一燈燃百千燈<span class=\"pc\">，</span>冥者皆明<span class=\"pc\">，</span>明終不盡<span class=\"pc\">。</span>如是諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a19\">T38n1781_p0953a19</span><span class=\"t\" l=\"0953a19\" w=\"1\">姊<span class=\"pc\">！</span>夫一菩薩開道百千眾生<span class=\"pc\">，</span>令發阿耨</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953003\"></a><span class=\"t\" l=\"0953a19\" w=\"16\">多羅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a20\">T38n1781_p0953a20</span><span class=\"t\" l=\"0953a20\" w=\"1\">三藐三</span><span class=\"t\" l=\"0953a20\" w=\"4\">菩提心<span class=\"pc\">，</span>於其道意亦不滅盡<span class=\"pc\">，</span>隨所說法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a21\">T38n1781_p0953a21</span><span class=\"t\" l=\"0953a21\" w=\"1\">而自增益一切善法<span class=\"pc\">，</span>是名無盡燈也<span class=\"pc\">。</span>汝等雖住</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a22\">T38n1781_p0953a22</span><span class=\"t\" l=\"0953a22\" w=\"1\">魔宮<span class=\"pc\">，</span>以是無盡燈令無數天女發阿耨</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953004\"></a><span class=\"t\" l=\"0953a22\" w=\"16\">多羅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a23\">T38n1781_p0953a23</span><span class=\"t\" l=\"0953a23\" w=\"1\">三藐三</span><span class=\"t\" l=\"0953a23\" w=\"4\">菩提心者<span class=\"pc\">，</span>為報佛恩<span class=\"pc\">，</span>亦大饒益一切眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a24\">T38n1781_p0953a24</span><span class=\"t\" l=\"0953a24\" w=\"1\">生<span class=\"pc\">。</span>爾時天女頭面禮維摩詰足<span class=\"pc\">，</span>隨魔還宮<span class=\"pc\">，</span>忽然</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a25\">T38n1781_p0953a25</span><span class=\"t\" l=\"0953a25\" w=\"1\">不現<span class=\"pc\">」。</span>訖此文<span class=\"pc\">，</span>是能呵之旨也<span class=\"pc\">。「</span>世尊<span class=\"pc\">！</span>維摩詰有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a26\">T38n1781_p0953a26</span><span class=\"t\" l=\"0953a26\" w=\"1\">如是自在神力<span class=\"pc\">、</span>智慧辨才<span class=\"pc\">」。</span>此歎淨名也<span class=\"pc\">。「</span>故我</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a27\">T38n1781_p0953a27</span><span class=\"t\" l=\"0953a27\" w=\"1\">不任詣彼問疾<span class=\"pc\">」。</span>此是三結也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0953a27'></span><span class=\"t\" l=\"0953a27\" w=\"12\"><span class=\"pc\">「</span>佛告長者子善</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a28\">T38n1781_p0953a28</span><span class=\"t\" l=\"0953a28\" w=\"1\">得<span class=\"pc\">：</span>汝行詣維摩詰問疾<span class=\"pc\">」。</span>此章亦二<span class=\"pc\">：</span>一命<span class=\"pc\">、</span>二辭</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953a29\">T38n1781_p0953a29</span><span class=\"t\" l=\"0953a29\" w=\"1\">不堪<span class=\"pc\">。</span>此初文也<span class=\"pc\">。「</span>善得白佛言<span class=\"pc\">：</span>世尊<span class=\"pc\">！</span>我不堪任</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b01\">T38n1781_p0953b01</span><span class=\"t\" l=\"0953b01\" w=\"1\">詣彼問疾<span class=\"pc\">」。</span>此第二辭不堪<span class=\"pc\">。</span>就文為三<span class=\"pc\">，</span>謂標<span class=\"pc\">、</span>釋<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b02\">T38n1781_p0953b02</span><span class=\"t\" l=\"0953b02\" w=\"1\">結<span class=\"pc\">。</span>此初標也<span class=\"pc\">。「</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>憶念我昔自於父舍</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b03\">T38n1781_p0953b03</span><span class=\"t\" l=\"0953b03\" w=\"1\">設大施會<span class=\"pc\">，</span>供養一切沙門婆羅門<span class=\"pc\">，</span>及諸外道<span class=\"pc\">、</span>貧</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b04\">T38n1781_p0953b04</span><span class=\"t\" l=\"0953b04\" w=\"1\">窮下賤孤獨乞人<span class=\"pc\">，</span>期滿七日<span class=\"pc\">」。</span>此第二釋不堪<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b05\">T38n1781_p0953b05</span><span class=\"t\" l=\"0953b05\" w=\"1\">就文為三<span class=\"pc\">：</span>一被呵之由<span class=\"pc\">、</span>二能呵之旨<span class=\"pc\">、</span>三明得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b06\">T38n1781_p0953b06</span><span class=\"t\" l=\"0953b06\" w=\"1\">益<span class=\"pc\">。</span>自於父舍者<span class=\"pc\">，</span>從父得財<span class=\"pc\">，</span>簡異非法得物也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b07\">T38n1781_p0953b07</span><span class=\"t\" l=\"0953b07\" w=\"1\">又云<span class=\"pc\">：</span>祖考承相<span class=\"pc\">，</span>有此施法<span class=\"pc\">。</span>善得承其繼嗣<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b08\">T38n1781_p0953b08</span><span class=\"t\" l=\"0953b08\" w=\"1\">紹前業也<span class=\"pc\">。</span>作此施法<span class=\"pc\">，</span>三年聚財<span class=\"pc\">，</span>七日大施<span class=\"pc\">，</span>開</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b09\">T38n1781_p0953b09</span><span class=\"t\" l=\"0953b09\" w=\"1\">四門<span class=\"pc\">，</span>立高幢</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953005\" data-key=\"T38.0953b09.06\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0953b09\" w=\"6\">告</span></span><span class=\"t\" l=\"0953b09\" w=\"7\">天下<span class=\"pc\">：</span>諸有所須<span class=\"pc\">，</span>皆詣已舍<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b10\">T38n1781_p0953b10</span><span class=\"t\" l=\"0953b10\" w=\"1\">然後傾家而捨<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953006\"></a><span class=\"t\" l=\"0953b10\" w=\"7\">此</span><span class=\"t\" l=\"0953b10\" w=\"8\">施法有二<span class=\"pc\">：</span>一用婆羅門外</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b11\">T38n1781_p0953b11</span><span class=\"t\" l=\"0953b11\" w=\"1\">道書作</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953007\"></a><span class=\"t\" l=\"0953b11\" w=\"4\">禮</span><span class=\"t\" l=\"0953b11\" w=\"5\">法<span class=\"pc\">，</span>以求梵福<span class=\"pc\">；</span>二直大布施而已<span class=\"pc\">。</span>今</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b12\">T38n1781_p0953b12</span><span class=\"t\" l=\"0953b12\" w=\"1\">用前法也<span class=\"pc\">。「</span>時維摩詰來入會中<span class=\"pc\">，</span>謂我言<span class=\"pc\">：</span>長者</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b13\">T38n1781_p0953b13</span><span class=\"t\" l=\"0953b13\" w=\"1\">子<span class=\"pc\">！</span>夫大施會者<span class=\"pc\">，</span>不當如汝所設<span class=\"pc\">。</span>當為法施之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b14\">T38n1781_p0953b14</span><span class=\"t\" l=\"0953b14\" w=\"1\">會<span class=\"pc\">，</span>何用是財施會為<span class=\"pc\">」。</span>此第二能呵之旨<span class=\"pc\">。</span>淨名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b15\">T38n1781_p0953b15</span><span class=\"t\" l=\"0953b15\" w=\"1\">至七日滿而來呵者<span class=\"pc\">，</span>凡有三義<span class=\"pc\">：</span>一者以其俗</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b16\">T38n1781_p0953b16</span><span class=\"t\" l=\"0953b16\" w=\"1\">施既滿<span class=\"pc\">，</span>將進以法施<span class=\"pc\">，</span>故先譏其所設<span class=\"pc\">，</span>以明二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b17\">T38n1781_p0953b17</span><span class=\"t\" l=\"0953b17\" w=\"1\">施</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953008\"></a><span class=\"t\" l=\"0953b17\" w=\"2\">有</span><span class=\"t\" l=\"0953b17\" w=\"3\">劣也<span class=\"pc\">。</span>二者七日期滿<span class=\"pc\">，</span>滿則成功<span class=\"pc\">，</span>成必</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b18\">T38n1781_p0953b18</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953009\"></a><span class=\"t\" l=\"0953b18\" w=\"1\">持</span><span class=\"t\" l=\"0953b18\" w=\"2\">著<span class=\"pc\">，</span>故至七日而來呵也<span class=\"pc\">。</span>三者善得<span class=\"pc\">、</span>淨名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b19\">T38n1781_p0953b19</span><span class=\"t\" l=\"0953b19\" w=\"1\">俱為益物<span class=\"pc\">、</span>善得施財<span class=\"pc\">、</span>淨名惠法<span class=\"pc\">，</span>若不前誘之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b20\">T38n1781_p0953b20</span><span class=\"t\" l=\"0953b20\" w=\"1\">以財<span class=\"pc\">，</span>則無亦導之以法<span class=\"pc\">。</span>所以用法呵財者<span class=\"pc\">，</span>財</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b21\">T38n1781_p0953b21</span><span class=\"t\" l=\"0953b21\" w=\"1\">施養肉身<span class=\"pc\">、</span>法施養法身<span class=\"pc\">。</span>又財施但得欲界報<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b22\">T38n1781_p0953b22</span><span class=\"t\" l=\"0953b22\" w=\"1\">法施得三界及出三界報<span class=\"pc\">。</span>又財施有前後<span class=\"pc\">，</span>法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b23\">T38n1781_p0953b23</span><span class=\"t\" l=\"0953b23\" w=\"1\">施無前後<span class=\"pc\">。</span>又財施有盡<span class=\"pc\">，</span>法施無盡<span class=\"pc\">。</span>又財施通</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b24\">T38n1781_p0953b24</span><span class=\"t\" l=\"0953b24\" w=\"1\">愚智並能<span class=\"pc\">，</span>法施以智人方解<span class=\"pc\">。</span>故以法呵財<span class=\"pc\">。「</span>我</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b25\">T38n1781_p0953b25</span><span class=\"t\" l=\"0953b25\" w=\"1\">言<span class=\"pc\">：</span>居士<span class=\"pc\">！</span>何謂法施之會<span class=\"pc\">？</span>法施會者<span class=\"pc\">，</span>無前無後一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b26\">T38n1781_p0953b26</span><span class=\"t\" l=\"0953b26\" w=\"1\">時供養一切眾生<span class=\"pc\">，</span>是名法施之會<span class=\"pc\">」。</span>財施不能</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b27\">T38n1781_p0953b27</span><span class=\"t\" l=\"0953b27\" w=\"1\">一時普用<span class=\"pc\">。</span>法施有二<span class=\"pc\">：</span>一者為他說法<span class=\"pc\">，</span>名為法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b28\">T38n1781_p0953b28</span><span class=\"t\" l=\"0953b28\" w=\"1\">施<span class=\"pc\">。</span>此則一音所演<span class=\"pc\">，</span>一時普至<span class=\"pc\">。</span>二者菩薩起</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953b29\">T38n1781_p0953b29</span><span class=\"t\" l=\"0953b29\" w=\"1\">一一行皆為利一切眾生<span class=\"pc\">，</span>故無前後也<span class=\"pc\">。</span>又如</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c01\">T38n1781_p0953c01</span><span class=\"t\" l=\"0953c01\" w=\"1\">一起慈心<span class=\"pc\">，</span>則十方同緣<span class=\"pc\">；</span>一時等施<span class=\"pc\">，</span>故無前後<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c02\">T38n1781_p0953c02</span><span class=\"t\" l=\"0953c02\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>何謂也<span class=\"pc\">？</span>謂以菩提起於慈心<span class=\"pc\">」。</span>前明四等</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953010\"></a><span class=\"t\" l=\"0953c02\" w=\"16\">有</span><span class=\"t\" l=\"0953c02\" w=\"17\">法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c03\">T38n1781_p0953c03</span><span class=\"t\" l=\"0953c03\" w=\"1\">施是慈心所設<span class=\"pc\">，</span>故初明之<span class=\"pc\">。</span>又四無量心能一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c04\">T38n1781_p0953c04</span><span class=\"t\" l=\"0953c04\" w=\"1\">時普緣法界<span class=\"pc\">，</span>故初明也<span class=\"pc\">。</span>凡夫起慈<span class=\"pc\">，</span>為生梵天<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c05\">T38n1781_p0953c05</span><span class=\"t\" l=\"0953c05\" w=\"1\">二乘則為求功德<span class=\"pc\">；</span>菩薩則為求佛道<span class=\"pc\">、</span>度脫眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c06\">T38n1781_p0953c06</span><span class=\"t\" l=\"0953c06\" w=\"1\">生<span class=\"pc\">。</span>今欲令其求佛道以起慈心<span class=\"pc\">，</span>故言以菩提</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c07\">T38n1781_p0953c07</span><span class=\"t\" l=\"0953c07\" w=\"1\">相而起慈心<span class=\"pc\">。</span>又慈欲與樂<span class=\"pc\">，</span>此緣佛樂以與物</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c08\">T38n1781_p0953c08</span><span class=\"t\" l=\"0953c08\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>又以菩提起慈<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953011\"></a><span class=\"t\" l=\"0953c08\" w=\"8\">亦</span><span class=\"t\" l=\"0953c08\" w=\"9\">是真實慈<span class=\"pc\">，</span>能實益物</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c09\">T38n1781_p0953c09</span><span class=\"t\" l=\"0953c09\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。「</span>以救眾生起大悲心<span class=\"pc\">」。</span>悲心意在拔苦<span class=\"pc\">，</span>若以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c10\">T38n1781_p0953c10</span><span class=\"t\" l=\"0953c10\" w=\"1\">實救為悲<span class=\"pc\">，</span>悲之大矣<span class=\"pc\">。「</span>以持正法起於喜心<span class=\"pc\">」。</span>欲</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c11\">T38n1781_p0953c11</span><span class=\"t\" l=\"0953c11\" w=\"1\">令彼我俱持正法<span class=\"pc\">，</span>喜以之生也<span class=\"pc\">。</span>又喜本欣彼</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c12\">T38n1781_p0953c12</span><span class=\"t\" l=\"0953c12\" w=\"1\">得離非法<span class=\"pc\">，</span>是意存法也<span class=\"pc\">。</span>若以持正法為喜<span class=\"pc\">，</span>喜</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c13\">T38n1781_p0953c13</span><span class=\"t\" l=\"0953c13\" w=\"1\">之實也<span class=\"pc\">。「</span>以攝智慧行於捨心<span class=\"pc\">」。</span>凡夫及小乘<span class=\"pc\">，</span>為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c14\">T38n1781_p0953c14</span><span class=\"t\" l=\"0953c14\" w=\"1\">捨怨親<span class=\"pc\">，</span>故行捨心<span class=\"pc\">。</span>今欲令其為</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953012\"></a><span class=\"t\" l=\"0953c14\" w=\"13\">平</span><span class=\"t\" l=\"0953c14\" w=\"14\">智慧<span class=\"pc\">，</span>一切</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c15\">T38n1781_p0953c15</span><span class=\"t\" l=\"0953c15\" w=\"1\">捨離<span class=\"pc\">，</span>以行捨心<span class=\"pc\">。</span>又捨心中唯見眾生<span class=\"pc\">，</span>無分別</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c16\">T38n1781_p0953c16</span><span class=\"t\" l=\"0953c16\" w=\"1\">想<span class=\"pc\">，</span>同於無</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953013\"></a><span class=\"t\" l=\"0953c16\" w=\"5\">想</span><span class=\"t\" l=\"0953c16\" w=\"6\"><span class=\"pc\">，</span>欲令其捨心中行智慧也<span class=\"pc\">。「</span>以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c17\">T38n1781_p0953c17</span><span class=\"t\" l=\"0953c17\" w=\"1\">攝慳貪起檀波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>以化犯戒起尸羅波羅蜜<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c18\">T38n1781_p0953c18</span><span class=\"t\" l=\"0953c18\" w=\"1\">以無我法起羼提波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>以離身心相起毘梨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c19\">T38n1781_p0953c19</span><span class=\"t\" l=\"0953c19\" w=\"1\">耶波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>以菩提相起禪波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>以一切智起</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c20\">T38n1781_p0953c20</span><span class=\"t\" l=\"0953c20\" w=\"1\">般若波羅蜜<span class=\"pc\">」。</span>前明四等為法施<span class=\"pc\">，</span>今辨六度為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c21\">T38n1781_p0953c21</span><span class=\"t\" l=\"0953c21\" w=\"1\">法施<span class=\"pc\">。</span>菩薩起行<span class=\"pc\">，</span>一一行皆有三意<span class=\"pc\">：</span>一求佛道<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c22\">T38n1781_p0953c22</span><span class=\"t\" l=\"0953c22\" w=\"1\">二度眾生<span class=\"pc\">、</span>三不違實相<span class=\"pc\">。</span>故此文六度以三雙</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c23\">T38n1781_p0953c23</span><span class=\"t\" l=\"0953c23\" w=\"1\">辨之<span class=\"pc\">：</span>初二為物破慳起檀<span class=\"pc\">，</span>攝犯起戒<span class=\"pc\">。</span>次兩以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c24\">T38n1781_p0953c24</span><span class=\"t\" l=\"0953c24\" w=\"1\">二空起二行<span class=\"pc\">：</span>無我起忍<span class=\"pc\">，</span>是人空<span class=\"pc\">；</span>離身心相<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c25\">T38n1781_p0953c25</span><span class=\"t\" l=\"0953c25\" w=\"1\">起精進<span class=\"pc\">，</span>謂法空<span class=\"pc\">。</span>後二是二智菩提<span class=\"pc\">，</span>謂一切種</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c26\">T38n1781_p0953c26</span><span class=\"t\" l=\"0953c26\" w=\"1\">智故起禪<span class=\"pc\">，</span>次一切智起波若<span class=\"pc\">。</span>波若實慧<span class=\"pc\">，</span>故以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c27\">T38n1781_p0953c27</span><span class=\"t\" l=\"0953c27\" w=\"1\">薩</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953014\"></a><span class=\"t\" l=\"0953c27\" w=\"2\">般</span><span class=\"t\" l=\"0953c27\" w=\"3\">若心起波若<span class=\"pc\">。</span>又菩提是佛福德莊嚴故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c28\">T38n1781_p0953c28</span><span class=\"t\" l=\"0953c28\" w=\"1\">起禪<span class=\"pc\">，</span>一切智是佛智慧莊嚴故起般若<span class=\"pc\">。</span>又菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0953c29\">T38n1781_p0953c29</span><span class=\"t\" l=\"0953c29\" w=\"1\">提是佛</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0953015\"></a><span class=\"t\" l=\"0953c29\" w=\"4\">心</span><span class=\"t\" l=\"0953c29\" w=\"5\">行<span class=\"pc\">，</span>故前云寂滅是菩提<span class=\"pc\">；</span>則智是止</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a01\">T38n1781_p0954a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0954\"></a><span class=\"t\" l=\"0954a01\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">，</span>以起禪則止也<span class=\"pc\">。</span>一切智是佛觀行故<span class=\"pc\">，</span>故起</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a02\">T38n1781_p0954a02</span><span class=\"t\" l=\"0954a02\" w=\"1\">波若<span class=\"pc\">，</span>波若是觀也<span class=\"pc\">。「</span>教化眾生而起於空<span class=\"pc\">」。</span>存眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a03\">T38n1781_p0954a03</span><span class=\"t\" l=\"0954a03\" w=\"1\">生則</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0954001\"></a><span class=\"t\" l=\"0954a03\" w=\"3\">廢</span><span class=\"t\" l=\"0954a03\" w=\"4\">空義<span class=\"pc\">，</span>存空義則捨眾生<span class=\"pc\">。</span>善達法相<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a04\">T38n1781_p0954a04</span><span class=\"t\" l=\"0954a04\" w=\"1\">空虛其懷者<span class=\"pc\">，</span>終日化眾生<span class=\"pc\">、</span>終日不乖空<span class=\"pc\">。「</span>不捨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a05\">T38n1781_p0954a05</span><span class=\"t\" l=\"0954a05\" w=\"1\">有為法而起無相<span class=\"pc\">」。</span>隨化存有<span class=\"pc\">，</span>名不捨有為<span class=\"pc\">；</span>知</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a06\">T38n1781_p0954a06</span><span class=\"t\" l=\"0954a06\" w=\"1\">有常寂<span class=\"pc\">，</span>名起無相<span class=\"pc\">。「</span>示現受生而起無作<span class=\"pc\">」。</span>隨有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a07\">T38n1781_p0954a07</span><span class=\"t\" l=\"0954a07\" w=\"1\">現形<span class=\"pc\">，</span>名現受生<span class=\"pc\">；</span>知生無生<span class=\"pc\">，</span>故名無作<span class=\"pc\">。「</span>護持正</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a08\">T38n1781_p0954a08</span><span class=\"t\" l=\"0954a08\" w=\"1\">法起方便力<span class=\"pc\">」。</span>夫欲建立正法<span class=\"pc\">，</span>必</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0954002\"></a><span class=\"t\" l=\"0954a08\" w=\"13\">須</span><span class=\"t\" l=\"0954a08\" w=\"14\">善巧方便<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a09\">T38n1781_p0954a09</span><span class=\"t\" l=\"0954a09\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>以度眾生起四攝法<span class=\"pc\">，</span>以敬事一切起除慢法<span class=\"pc\">，</span>於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a10\">T38n1781_p0954a10</span><span class=\"t\" l=\"0954a10\" w=\"1\">身命財起三堅法<span class=\"pc\">，</span>於六念中起思念法<span class=\"pc\">」。</span>六念</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a11\">T38n1781_p0954a11</span><span class=\"t\" l=\"0954a11\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>念佛<span class=\"pc\">、</span>法<span class=\"pc\">、</span>僧<span class=\"pc\">、</span>施<span class=\"pc\">、</span>戒<span class=\"pc\">、</span>天六念也<span class=\"pc\">。「</span>於六和敬起質</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a12\">T38n1781_p0954a12</span><span class=\"t\" l=\"0954a12\" w=\"1\">直心<span class=\"pc\">」。</span>以慈心起身口意業為三也<span class=\"pc\">，</span>四得重利</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a13\">T38n1781_p0954a13</span><span class=\"t\" l=\"0954a13\" w=\"1\">養與人共之<span class=\"pc\">，</span>五持淨戒<span class=\"pc\">，</span>六修漏盡慧<span class=\"pc\">。</span>非直心<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a14\">T38n1781_p0954a14</span><span class=\"t\" l=\"0954a14\" w=\"1\">無以具六法<span class=\"pc\">，</span>非六法無以和群眾<span class=\"pc\">，</span>群眾不和</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a15\">T38n1781_p0954a15</span><span class=\"t\" l=\"0954a15\" w=\"1\">非敬順之道也<span class=\"pc\">。</span>身口意慈<span class=\"pc\">，</span>是內心同也<span class=\"pc\">。</span>同戒</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a16\">T38n1781_p0954a16</span><span class=\"t\" l=\"0954a16\" w=\"1\">謂行同也<span class=\"pc\">，</span>同見謂解同也<span class=\"pc\">，</span>同利則財同<span class=\"pc\">，</span>同行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a17\">T38n1781_p0954a17</span><span class=\"t\" l=\"0954a17\" w=\"1\">解謂法同<span class=\"pc\">。</span>又同見謂心同<span class=\"pc\">，</span>同戒謂身同<span class=\"pc\">，</span>同利</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a18\">T38n1781_p0954a18</span><span class=\"t\" l=\"0954a18\" w=\"1\">資身<span class=\"pc\">，</span>心外具同行<span class=\"pc\">。</span>昔二眾乖諍故<span class=\"pc\">，</span>佛說此六</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a19\">T38n1781_p0954a19</span><span class=\"t\" l=\"0954a19\" w=\"1\">和敬</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0954003\"></a><span class=\"t\" l=\"0954a19\" w=\"3\">之</span><span class=\"t\" l=\"0954a19\" w=\"4\"><span class=\"pc\">。「</span>正行善法起於淨命<span class=\"pc\">」。</span>凡所行善不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a20\">T38n1781_p0954a20</span><span class=\"t\" l=\"0954a20\" w=\"1\">以邪心<span class=\"pc\">，</span>為正命也<span class=\"pc\">。「</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0954004\" data-key=\"T38.0954a20.08\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0954a20\" w=\"8\">心淨</span></span><span class=\"t\" l=\"0954a20\" w=\"10\">歡喜起近賢聖<span class=\"pc\">，</span>不憎惡</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a21\">T38n1781_p0954a21</span><span class=\"t\" l=\"0954a21\" w=\"1\">人起調伏心<span class=\"pc\">」。</span>近聖生淨喜<span class=\"pc\">，</span>見惡無憎心<span class=\"pc\">。「</span>以出</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a22\">T38n1781_p0954a22</span><span class=\"t\" l=\"0954a22\" w=\"1\">家法起於深心<span class=\"pc\">」。</span>出家則能深入佛法<span class=\"pc\">、</span>具行淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a23\">T38n1781_p0954a23</span><span class=\"t\" l=\"0954a23\" w=\"1\">戒<span class=\"pc\">。「</span>以如說行起於多聞<span class=\"pc\">，</span>以無諍法起空閑處<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a24\">T38n1781_p0954a24</span><span class=\"t\" l=\"0954a24\" w=\"1\">忿競生乎眾聚<span class=\"pc\">，</span>無諍出乎空閑<span class=\"pc\">。「</span>趣向佛慧起</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a25\">T38n1781_p0954a25</span><span class=\"t\" l=\"0954a25\" w=\"1\">於冥坐<span class=\"pc\">」。</span>佛慧深遠<span class=\"pc\">，</span>非定不</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0954005\"></a><span class=\"t\" l=\"0954a25\" w=\"11\">趣</span><span class=\"t\" l=\"0954a25\" w=\"12\"><span class=\"pc\">。「</span>解眾生縛起</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a26\">T38n1781_p0954a26</span><span class=\"t\" l=\"0954a26\" w=\"1\">修行地<span class=\"pc\">」。</span>己行不修<span class=\"pc\">，</span>安能解彼<span class=\"pc\">？「</span>以具相好及淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a27\">T38n1781_p0954a27</span><span class=\"t\" l=\"0954a27\" w=\"1\">佛土起福德業<span class=\"pc\">，</span>知一切眾生心念如應說法起</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a28\">T38n1781_p0954a28</span><span class=\"t\" l=\"0954a28\" w=\"1\">於智業<span class=\"pc\">，</span>知一切法不取不捨入一相門起於慧</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954a29\">T38n1781_p0954a29</span><span class=\"t\" l=\"0954a29\" w=\"1\">業<span class=\"pc\">」。</span>大判六度為二<span class=\"pc\">：</span>前三為福<span class=\"pc\">、</span>後三為慧<span class=\"pc\">。</span>若具</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b01\">T38n1781_p0954b01</span><span class=\"t\" l=\"0954b01\" w=\"1\">福慧<span class=\"pc\">，</span>如車之二輪<span class=\"pc\">、</span>鳥之雙翅<span class=\"pc\">。</span>就福慧各開為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b02\">T38n1781_p0954b02</span><span class=\"t\" l=\"0954b02\" w=\"1\">二<span class=\"pc\">。</span>福德門二者<span class=\"pc\">：</span>一感內相好<span class=\"pc\">、</span>二感外淨土<span class=\"pc\">。</span>慧</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b03\">T38n1781_p0954b03</span><span class=\"t\" l=\"0954b03\" w=\"1\">門開二者<span class=\"pc\">：</span>照有名智<span class=\"pc\">、</span>鑒空為慧也<span class=\"pc\">。「</span>斷一切煩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b04\">T38n1781_p0954b04</span><span class=\"t\" l=\"0954b04\" w=\"1\">惱<span class=\"pc\">、</span>一切障閡<span class=\"pc\">、</span>一切不善法<span class=\"pc\">，</span>起一切善業<span class=\"pc\">」。</span>斷一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b05\">T38n1781_p0954b05</span><span class=\"t\" l=\"0954b05\" w=\"1\">切煩惱<span class=\"pc\">，</span>謂除煩惱障<span class=\"pc\">，</span>則智慧業也<span class=\"pc\">。</span>一切障閡<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b06\">T38n1781_p0954b06</span><span class=\"t\" l=\"0954b06\" w=\"1\">謂報障也<span class=\"pc\">。</span>一切不善法<span class=\"pc\">、</span>起一切善業<span class=\"pc\">，</span>業障也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b07\">T38n1781_p0954b07</span><span class=\"t\" l=\"0954b07\" w=\"1\">此二明福</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0954006\"></a><span class=\"t\" l=\"0954b07\" w=\"5\">慧</span><span class=\"t\" l=\"0954b07\" w=\"6\">業<span class=\"pc\">。「</span>以得一切智慧<span class=\"pc\">、</span>一切善法起</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b08\">T38n1781_p0954b08</span><span class=\"t\" l=\"0954b08\" w=\"1\">於一切助佛道法<span class=\"pc\">」。</span>還總結福慧也<span class=\"pc\">。「</span>如是<span class=\"pc\">，</span>善男</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b09\">T38n1781_p0954b09</span><span class=\"t\" l=\"0954b09\" w=\"1\">子<span class=\"pc\">！</span>是為法施之會<span class=\"pc\">。</span>若菩薩住是法施會者<span class=\"pc\">，</span>為大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b10\">T38n1781_p0954b10</span><span class=\"t\" l=\"0954b10\" w=\"1\">施主<span class=\"pc\">，</span>亦為一切眾生福田<span class=\"pc\">」。</span>起行利物<span class=\"pc\">，</span>名為施</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b11\">T38n1781_p0954b11</span><span class=\"t\" l=\"0954b11\" w=\"1\">主<span class=\"pc\">；</span>堪受供養<span class=\"pc\">，</span>故名福田<span class=\"pc\">。</span>法施之人具兼二德<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b12\">T38n1781_p0954b12</span><span class=\"t\" l=\"0954b12\" w=\"1\">行財施者但是施主<span class=\"pc\">，</span>非福田也<span class=\"pc\">。「</span>世尊<span class=\"pc\">！</span>維摩詰</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b13\">T38n1781_p0954b13</span><span class=\"t\" l=\"0954b13\" w=\"1\">說是法時<span class=\"pc\">，</span>婆羅門眾中二百人皆發阿耨菩提</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b14\">T38n1781_p0954b14</span><span class=\"t\" l=\"0954b14\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">。</span>我時心得清淨<span class=\"pc\">，</span>嘆未曾有<span class=\"pc\">，</span>稽首禮維摩詰足<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b15\">T38n1781_p0954b15</span><span class=\"t\" l=\"0954b15\" w=\"1\">即解瓔珞價直百千以上之<span class=\"pc\">，</span>不肯取<span class=\"pc\">」。</span>此以下</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b16\">T38n1781_p0954b16</span><span class=\"t\" l=\"0954b16\" w=\"1\">第三明得益文也<span class=\"pc\">。</span>七日施而此物在者<span class=\"pc\">，</span>最所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b17\">T38n1781_p0954b17</span><span class=\"t\" l=\"0954b17\" w=\"1\">重也<span class=\"pc\">。</span>以上維摩詰者<span class=\"pc\">，</span>現崇法施情也<span class=\"pc\">。</span>又淨名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b18\">T38n1781_p0954b18</span><span class=\"t\" l=\"0954b18\" w=\"1\">知其七日捨財由自未盡<span class=\"pc\">，</span>故說法施<span class=\"pc\">，</span>令捨其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b19\">T38n1781_p0954b19</span><span class=\"t\" l=\"0954b19\" w=\"1\">所珍也<span class=\"pc\">。</span>淨名不肯受<span class=\"pc\">，</span>本來為說法呵財<span class=\"pc\">，</span>又欲</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b20\">T38n1781_p0954b20</span><span class=\"t\" l=\"0954b20\" w=\"1\">開後平等之施<span class=\"pc\">，</span>兼使善得慇重<span class=\"pc\">，</span>故不受之<span class=\"pc\">。「</span>我</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b21\">T38n1781_p0954b21</span><span class=\"t\" l=\"0954b21\" w=\"1\">言<span class=\"pc\">：</span>居士<span class=\"pc\">！</span>願必納受<span class=\"pc\">，</span>隨意所與<span class=\"pc\">。</span>維摩詰乃受瓔珞<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b22\">T38n1781_p0954b22</span><span class=\"t\" l=\"0954b22\" w=\"1\">分作二分<span class=\"pc\">，</span>一分施此會中一最下乞人<span class=\"pc\">，</span>持一分</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b23\">T38n1781_p0954b23</span><span class=\"t\" l=\"0954b23\" w=\"1\">奉彼難勝如來<span class=\"pc\">」。</span>上雖示以法施<span class=\"pc\">，</span>未教善得財</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b24\">T38n1781_p0954b24</span><span class=\"t\" l=\"0954b24\" w=\"1\">施<span class=\"pc\">，</span>故施極上窮下<span class=\"pc\">，</span>明施心平等<span class=\"pc\">，</span>以成善得財</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b25\">T38n1781_p0954b25</span><span class=\"t\" l=\"0954b25\" w=\"1\">施意也<span class=\"pc\">。</span>上直明善得財施<span class=\"pc\">、</span>淨名法施<span class=\"pc\">，</span>未明運</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b26\">T38n1781_p0954b26</span><span class=\"t\" l=\"0954b26\" w=\"1\">二施之心<span class=\"pc\">，</span>故施窮上極下<span class=\"pc\">，</span>名運施之心也<span class=\"pc\">。「</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b27\">T38n1781_p0954b27</span><span class=\"t\" l=\"0954b27\" w=\"1\">切眾會皆見光明國土難勝如來<span class=\"pc\">」。</span>以彼佛威德</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b28\">T38n1781_p0954b28</span><span class=\"t\" l=\"0954b28\" w=\"1\">殊勝<span class=\"pc\">、</span>國土清淨<span class=\"pc\">，</span>將欲發起眾會令生勝求<span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954b29\">T38n1781_p0954b29</span><span class=\"t\" l=\"0954b29\" w=\"1\">先</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0954007\"></a><span class=\"t\" l=\"0954b29\" w=\"2\">舉</span><span class=\"t\" l=\"0954b29\" w=\"3\">施然後使其見也<span class=\"pc\">。「</span>又見珠瓔在彼佛上</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c01\">T38n1781_p0954c01</span><span class=\"t\" l=\"0954c01\" w=\"1\">變成四柱寶臺<span class=\"pc\">，</span>四面嚴飾不相障蔽<span class=\"pc\">」。</span>為善得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c02\">T38n1781_p0954c02</span><span class=\"t\" l=\"0954c02\" w=\"1\">現將來果報<span class=\"pc\">，</span>如此之妙也<span class=\"pc\">。</span>四柱寶臺者<span class=\"pc\">，</span>佛果</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c03\">T38n1781_p0954c03</span><span class=\"t\" l=\"0954c03\" w=\"1\">四無量心<span class=\"pc\">，</span>高昇下覆也<span class=\"pc\">。</span>無所障閡者<span class=\"pc\">，</span>一德不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c04\">T38n1781_p0954c04</span><span class=\"t\" l=\"0954c04\" w=\"1\">閡一切德也<span class=\"pc\">。「</span>時維摩詰現神變已<span class=\"pc\">，</span>作是言<span class=\"pc\">：</span>若施</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c05\">T38n1781_p0954c05</span><span class=\"t\" l=\"0954c05\" w=\"1\">主等心施一最下乞人<span class=\"pc\">，</span>猶如如來福田之相<span class=\"pc\">，</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c06\">T38n1781_p0954c06</span><span class=\"t\" l=\"0954c06\" w=\"1\">所分別等于大悲<span class=\"pc\">，</span>不求果報<span class=\"pc\">，</span>是則名曰具足法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c07\">T38n1781_p0954c07</span><span class=\"t\" l=\"0954c07\" w=\"1\">施<span class=\"pc\">。</span>城中乞人見是神力<span class=\"pc\">、</span>聞其所說<span class=\"pc\">，</span>皆發阿耨菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c08\">T38n1781_p0954c08</span><span class=\"t\" l=\"0954c08\" w=\"1\">提心<span class=\"pc\">」。</span>至此亦是得益文也<span class=\"pc\">。「</span>故我不任詣彼問</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c09\">T38n1781_p0954c09</span><span class=\"t\" l=\"0954c09\" w=\"1\">疾<span class=\"pc\">」。</span>此第三結不堪也<span class=\"pc\">。</span>經明福田不同<span class=\"pc\">，</span>有言<span class=\"pc\">：</span>施</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c10\">T38n1781_p0954c10</span><span class=\"t\" l=\"0954c10\" w=\"1\">凡報劣<span class=\"pc\">、</span>施聖報勝<span class=\"pc\">。</span>此據田之厚薄<span class=\"pc\">，</span>故獲福少</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c11\">T38n1781_p0954c11</span><span class=\"t\" l=\"0954c11\" w=\"1\">多<span class=\"pc\">。</span>今言尊卑一相者<span class=\"pc\">，</span>可具二義<span class=\"pc\">：</span>一者佛為敬</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c12\">T38n1781_p0954c12</span><span class=\"t\" l=\"0954c12\" w=\"1\">田之勝<span class=\"pc\">、</span>眾生是悲田極<span class=\"pc\">，</span>故云等也<span class=\"pc\">。</span>二者眾生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c13\">T38n1781_p0954c13</span><span class=\"t\" l=\"0954c13\" w=\"1\">與佛同是實相<span class=\"pc\">，</span>故本無有二<span class=\"pc\">。</span>約正觀心施<span class=\"pc\">，</span>所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c14\">T38n1781_p0954c14</span><span class=\"t\" l=\"0954c14\" w=\"1\">以平等<span class=\"pc\">。</span>文稱等于大悲者<span class=\"pc\">，</span>依肇公釋意<span class=\"pc\">，</span>在齊</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c15\">T38n1781_p0954c15</span><span class=\"t\" l=\"0954c15\" w=\"1\">尊卑一相<span class=\"pc\">，</span>報以平等悲心而施<span class=\"pc\">，</span>故言等于大悲</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c16\">T38n1781_p0954c16</span><span class=\"t\" l=\"0954c16\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>又解<span class=\"pc\">：</span>大悲者<span class=\"pc\">，</span>所謂佛也<span class=\"pc\">。</span>今施下乞人令等</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c17\">T38n1781_p0954c17</span><span class=\"t\" l=\"0954c17\" w=\"1\">佛大悲之相<span class=\"pc\">，</span>故言等于大悲也<span class=\"pc\">。</span>此實是財施<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c18\">T38n1781_p0954c18</span><span class=\"t\" l=\"0954c18\" w=\"1\">而稱法施者<span class=\"pc\">，</span>得平等觀<span class=\"pc\">，</span>非財施之能<span class=\"pc\">，</span>故云具</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c19\">T38n1781_p0954c19</span><span class=\"t\" l=\"0954c19\" w=\"1\">足法施也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0954c19'></span><span class=\"t\" l=\"0954c19\" w=\"5\"><span class=\"pc\">「</span>如是諸菩薩各各向佛說其本緣<span class=\"pc\">，</span>稱</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c20\">T38n1781_p0954c20</span><span class=\"t\" l=\"0954c20\" w=\"1\">述維摩詰言<span class=\"pc\">，</span>皆曰不任詣彼問疾<span class=\"pc\">」。</span>此第二三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c21\">T38n1781_p0954c21</span><span class=\"t\" l=\"0954c21\" w=\"1\">萬二千菩薩各辭不堪<span class=\"pc\">，</span>但文不備載耳<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n</div><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c22\">T38n1781_p0954c22</span><div class=\"div-pin\"><mulu class='pin' s='5 文殊師利問疾品(四)'/><p data-head-level=\"1\" class=\"head\"><span class=\"t\" l=\"0954c22\" w=\"1\">文殊師利問疾品第五</span></p><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c23\">T38n1781_p0954c23</span><p><span class='lineInfo' line='0954c23'></span><span class=\"t\" l=\"0954c23\" w=\"1\">此品來意<span class=\"pc\">，</span>有八因緣<span class=\"pc\">：</span>一者<span class=\"pc\">〈</span>弟子品<span class=\"pc\">〉</span>是聲聞小</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c24\">T38n1781_p0954c24</span><span class=\"t\" l=\"0954c24\" w=\"1\">道<span class=\"pc\">，〈</span>菩薩品<span class=\"pc\">〉</span>為因位人<span class=\"pc\">，</span>故並不堪</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0954008\"></a><span class=\"t\" l=\"0954c24\" w=\"13\">聞</span><span class=\"t\" l=\"0954c24\" w=\"14\">疾<span class=\"pc\">；</span>文殊</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c25\">T38n1781_p0954c25</span><span class=\"t\" l=\"0954c25\" w=\"1\">師利為往古諸佛<span class=\"pc\">，</span>故堪問疾也<span class=\"pc\">。</span>二者至人變</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c26\">T38n1781_p0954c26</span><span class=\"t\" l=\"0954c26\" w=\"1\">謀無方<span class=\"pc\">、</span>隱顯殊迹<span class=\"pc\">，</span>修短迭應<span class=\"pc\">、</span>適物之情<span class=\"pc\">，</span>以機</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c27\">T38n1781_p0954c27</span><span class=\"t\" l=\"0954c27\" w=\"1\">悟囑在文殊<span class=\"pc\">，</span>故往問疾<span class=\"pc\">。</span>三者上命諸人述其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c28\">T38n1781_p0954c28</span><span class=\"t\" l=\"0954c28\" w=\"1\">昔法<span class=\"pc\">，</span>次命文殊述其今法<span class=\"pc\">。</span>四者上命不堪<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0954c29\">T38n1781_p0954c29</span><span class=\"t\" l=\"0954c29\" w=\"1\">因他顯淨名德<span class=\"pc\">；</span>今因命堪<span class=\"pc\">，</span>淨名自顯其德<span class=\"pc\">。</span>五</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a01\">T38n1781_p0955a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0955\"></a><span class=\"t\" l=\"0955a01\" w=\"1\">者上命不堪<span class=\"pc\">，</span>多明淨名智慧<span class=\"pc\">；</span>今因命堪<span class=\"pc\">，</span>具顯</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a02\">T38n1781_p0955a02</span><span class=\"t\" l=\"0955a02\" w=\"1\">其通慧<span class=\"pc\">。</span>六者上命不堪<span class=\"pc\">，</span>破三種見<span class=\"pc\">，</span>謂凡夫<span class=\"pc\">、</span>二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a03\">T38n1781_p0955a03</span><span class=\"t\" l=\"0955a03\" w=\"1\">乘及菩薩也<span class=\"pc\">；</span>今因命堪<span class=\"pc\">，</span>始得入菩薩法門<span class=\"pc\">。</span>七</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a04\">T38n1781_p0955a04</span><span class=\"t\" l=\"0955a04\" w=\"1\">者上因命不堪<span class=\"pc\">，</span>明其人尊</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0955001\"></a><span class=\"t\" l=\"0955a04\" w=\"11\">卑</span><span class=\"t\" l=\"0955a04\" w=\"12\"><span class=\"pc\">；</span>今因堪問<span class=\"pc\">，</span>顯</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a05\">T38n1781_p0955a05</span><span class=\"t\" l=\"0955a05\" w=\"1\">其法妙<span class=\"pc\">。</span>八者自上已來辨其由序<span class=\"pc\">，</span>此品已去</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a06\">T38n1781_p0955a06</span><span class=\"t\" l=\"0955a06\" w=\"1\">明其正說也<span class=\"pc\">。</span>文殊師利<span class=\"pc\">，</span>此云妙德<span class=\"pc\">。《</span>首楞嚴經<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a07\">T38n1781_p0955a07</span><span class=\"t\" l=\"0955a07\" w=\"1\">明曾已成佛<span class=\"pc\">，</span>號龍種尊<span class=\"pc\">。</span>五十三佛中<span class=\"pc\">，</span>文殊是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a08\">T38n1781_p0955a08</span><span class=\"t\" l=\"0955a08\" w=\"1\">歡喜藏摩尼寶積佛<span class=\"pc\">，</span>現在</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0955002\"></a><span class=\"t\" l=\"0955a08\" w=\"11\">此</span><span class=\"t\" l=\"0955a08\" w=\"12\">方常喜世界<span class=\"pc\">，</span>而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a09\">T38n1781_p0955a09</span><span class=\"t\" l=\"0955a09\" w=\"1\">示現為遊方菩薩<span class=\"pc\">。《</span>華嚴經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>從東方不動智</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a10\">T38n1781_p0955a10</span><span class=\"t\" l=\"0955a10\" w=\"1\">佛金色世界來<span class=\"pc\">」，</span>又云<span class=\"pc\">「</span>文殊為無量諸佛母<span class=\"pc\">」。《</span>法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a11\">T38n1781_p0955a11</span><span class=\"t\" l=\"0955a11\" w=\"1\">華經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>是釋迦九世祖師也<span class=\"pc\">」。</span>就此文</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0955003\"></a><span class=\"t\" l=\"0955a11\" w=\"15\">去</span><span class=\"t\" l=\"0955a11\" w=\"16\"><span class=\"pc\">，</span>凡</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a12\">T38n1781_p0955a12</span><span class=\"t\" l=\"0955a12\" w=\"1\">有六品<span class=\"pc\">，</span>大開二章<span class=\"pc\">。</span>初之一品<span class=\"pc\">，</span>略明二智<span class=\"pc\">；</span>次有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a13\">T38n1781_p0955a13</span><span class=\"t\" l=\"0955a13\" w=\"1\">五品<span class=\"pc\">，</span>廣明二智<span class=\"pc\">。</span>就此品內<span class=\"pc\">，</span>復為二別<span class=\"pc\">：</span>一明命</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a14\">T38n1781_p0955a14</span><span class=\"t\" l=\"0955a14\" w=\"1\">問疾<span class=\"pc\">、</span>二者受命<span class=\"pc\">。「</span>爾時佛告文殊師利<span class=\"pc\">：</span>汝行詣</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a15\">T38n1781_p0955a15</span><span class=\"t\" l=\"0955a15\" w=\"1\">維摩詰問疾<span class=\"pc\">」。</span>此初命也<span class=\"pc\">。「</span>文殊師利白佛言<span class=\"pc\">：</span>世</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a16\">T38n1781_p0955a16</span><span class=\"t\" l=\"0955a16\" w=\"1\">尊<span class=\"pc\">！</span>彼上人者難為酬對<span class=\"pc\">」。</span>此第二次明受命<span class=\"pc\">。</span>就</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a17\">T38n1781_p0955a17</span><span class=\"t\" l=\"0955a17\" w=\"1\">文為三<span class=\"pc\">：</span>一問疾前事<span class=\"pc\">、</span>二正明問疾<span class=\"pc\">、</span>三問疾後</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a18\">T38n1781_p0955a18</span><span class=\"t\" l=\"0955a18\" w=\"1\">事<span class=\"pc\">。</span>初章為二<span class=\"pc\">：</span>一辨受命而來<span class=\"pc\">、</span>二明因來故至<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a19\">T38n1781_p0955a19</span><span class=\"t\" l=\"0955a19\" w=\"1\">各為四句<span class=\"pc\">。</span>初章四者<span class=\"pc\">：</span>一明欲受命而往<span class=\"pc\">。</span>前嘆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a20\">T38n1781_p0955a20</span><span class=\"t\" l=\"0955a20\" w=\"1\">淨名之德<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0955004\" data-key=\"T38.0955a20.05\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0955a20\" w=\"5\">使</span></span><span class=\"t\" l=\"0955a20\" w=\"6\">往者起難遭之心<span class=\"pc\">；</span>二正受命而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a21\">T38n1781_p0955a21</span><span class=\"t\" l=\"0955a21\" w=\"1\">往<span class=\"pc\">；</span>三大眾隨從<span class=\"pc\">；</span>四文殊與眾俱往<span class=\"pc\">。</span>此初章也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a22\">T38n1781_p0955a22</span><span class=\"t\" l=\"0955a22\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>深達實相<span class=\"pc\">」。</span>實相難測<span class=\"pc\">，</span>二乘雖達<span class=\"pc\">，</span>未窮其源<span class=\"pc\">，</span>猶</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a23\">T38n1781_p0955a23</span><span class=\"t\" l=\"0955a23\" w=\"1\">如兔馬<span class=\"pc\">；</span>大士妙盡邊底<span class=\"pc\">，</span>譬彼馬王<span class=\"pc\">。「</span>善說法要<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a24\">T38n1781_p0955a24</span><span class=\"t\" l=\"0955a24\" w=\"1\">上歎內達實相<span class=\"pc\">，</span>今美外巧說法<span class=\"pc\">。</span>謂善以約言</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a25\">T38n1781_p0955a25</span><span class=\"t\" l=\"0955a25\" w=\"1\">而舉多義<span class=\"pc\">，</span>美其善得說法之要趣也<span class=\"pc\">。「</span>辨才無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a26\">T38n1781_p0955a26</span><span class=\"t\" l=\"0955a26\" w=\"1\">滯<span class=\"pc\">、</span>智慧無閡<span class=\"pc\">」。</span>辭辨圓應而無滯<span class=\"pc\">，</span>成上善說法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a27\">T38n1781_p0955a27</span><span class=\"t\" l=\"0955a27\" w=\"1\">要<span class=\"pc\">；</span>智慧周通而無閡<span class=\"pc\">，</span>成上深達實相<span class=\"pc\">。「</span>一切菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a28\">T38n1781_p0955a28</span><span class=\"t\" l=\"0955a28\" w=\"1\">薩法式悉</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0955005\"></a><span class=\"t\" l=\"0955a28\" w=\"5\">智</span><span class=\"t\" l=\"0955a28\" w=\"6\"><span class=\"pc\">，</span>諸佛祕藏無不得入<span class=\"pc\">」。</span>近知菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955a29\">T38n1781_p0955a29</span><span class=\"t\" l=\"0955a29\" w=\"1\">之儀式<span class=\"pc\">，</span>謂分內之解<span class=\"pc\">；</span>遠悟諸佛之祕藏<span class=\"pc\">，</span>謂分</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b01\">T38n1781_p0955b01</span><span class=\"t\" l=\"0955b01\" w=\"1\">外之解<span class=\"pc\">。</span>身口意三種密<span class=\"pc\">，</span>名為祕藏<span class=\"pc\">。「</span>降伏眾魔<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b02\">T38n1781_p0955b02</span><span class=\"t\" l=\"0955b02\" w=\"1\">謂摧邪<span class=\"pc\">。「</span>遊戲神通<span class=\"pc\">」。</span>即顯正<span class=\"pc\">。</span>神通變化<span class=\"pc\">，</span>是為遊<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b03\">T38n1781_p0955b03</span><span class=\"t\" l=\"0955b03\" w=\"1\">為欲引物<span class=\"pc\">，</span>於我非真<span class=\"pc\">，</span>故名為戲也<span class=\"pc\">。</span>又神通雖</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b04\">T38n1781_p0955b04</span><span class=\"t\" l=\"0955b04\" w=\"1\">大<span class=\"pc\">，</span>能者易之<span class=\"pc\">，</span>於我無難<span class=\"pc\">，</span>猶如戲也<span class=\"pc\">。</span>又遊通化</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b05\">T38n1781_p0955b05</span><span class=\"t\" l=\"0955b05\" w=\"1\">物以之自娛<span class=\"pc\">，</span>故名為戲<span class=\"pc\">。「</span>其慧<span class=\"pc\">、</span>方便皆以得度<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b06\">T38n1781_p0955b06</span><span class=\"t\" l=\"0955b06\" w=\"1\">大士德不可盡<span class=\"pc\">，</span>故末用二智結之<span class=\"pc\">。</span>慧謂實慧</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b07\">T38n1781_p0955b07</span><span class=\"t\" l=\"0955b07\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">，</span>方便謂方便慧也<span class=\"pc\">。</span>窮實慧之原<span class=\"pc\">、</span>盡方便之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b08\">T38n1781_p0955b08</span><span class=\"t\" l=\"0955b08\" w=\"1\">底<span class=\"pc\">，</span>故稱為度<span class=\"pc\">。「</span>雖然<span class=\"pc\">，</span>當承佛聖旨<span class=\"pc\">，</span>詣彼問疾<span class=\"pc\">」。</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b09\">T38n1781_p0955b09</span><span class=\"t\" l=\"0955b09\" w=\"1\">第二受命而往<span class=\"pc\">。</span>其德若此<span class=\"pc\">，</span>非所堪對<span class=\"pc\">；</span>當承聖</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b10\">T38n1781_p0955b10</span><span class=\"t\" l=\"0955b10\" w=\"1\">旨<span class=\"pc\">，</span>然後行耳<span class=\"pc\">。「</span>於是眾中諸菩薩<span class=\"pc\">、</span>大弟子<span class=\"pc\">、</span>釋梵</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b11\">T38n1781_p0955b11</span><span class=\"t\" l=\"0955b11\" w=\"1\">四天王咸作是念<span class=\"pc\">：</span>今二大士文殊師利<span class=\"pc\">、</span>維摩詰</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b12\">T38n1781_p0955b12</span><span class=\"t\" l=\"0955b12\" w=\"1\">共談<span class=\"pc\">，</span>必說妙法<span class=\"pc\">。</span>即時八千菩薩<span class=\"pc\">、</span>五百聲聞<span class=\"pc\">、</span>百千</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b13\">T38n1781_p0955b13</span><span class=\"t\" l=\"0955b13\" w=\"1\">天人皆欲隨從<span class=\"pc\">」。</span>此第三大眾隨從<span class=\"pc\">。</span>既有勝聖<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b14\">T38n1781_p0955b14</span><span class=\"t\" l=\"0955b14\" w=\"1\">必說妙法<span class=\"pc\">，</span>故率欲聞所未聞<span class=\"pc\">。</span>弟子甚多<span class=\"pc\">，</span>但云</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b15\">T38n1781_p0955b15</span><span class=\"t\" l=\"0955b15\" w=\"1\">五百者<span class=\"pc\">，</span>餘聲聞專以離苦為心<span class=\"pc\">、</span>不求勝法<span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b16\">T38n1781_p0955b16</span><span class=\"t\" l=\"0955b16\" w=\"1\">不同舉<span class=\"pc\">；</span>五百弟子智慧深入<span class=\"pc\">，</span>樂聞勝法<span class=\"pc\">，</span>所以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b17\">T38n1781_p0955b17</span><span class=\"t\" l=\"0955b17\" w=\"1\">共行<span class=\"pc\">。</span>又此五百<span class=\"pc\">，</span>以是內祕菩薩<span class=\"pc\">、</span>外現聲聞<span class=\"pc\">，</span>欲</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b18\">T38n1781_p0955b18</span><span class=\"t\" l=\"0955b18\" w=\"1\">斥小揚大<span class=\"pc\">，</span>故偏舉之<span class=\"pc\">。「</span>於是文殊師利與諸菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b19\">T38n1781_p0955b19</span><span class=\"t\" l=\"0955b19\" w=\"1\">薩<span class=\"pc\">、</span>大弟子眾及諸天人<span class=\"pc\">，</span>恭敬圍繞<span class=\"pc\">，</span>入毘耶離大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b20\">T38n1781_p0955b20</span><span class=\"t\" l=\"0955b20\" w=\"1\">城<span class=\"pc\">」。</span>此第四文殊正往<span class=\"pc\">。</span>上順佛旨<span class=\"pc\">、</span>下益機緣<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b21\">T38n1781_p0955b21</span><span class=\"t\" l=\"0955b21\" w=\"1\">故與眾俱往<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0955b21'></span><span class=\"t\" l=\"0955b21\" w=\"6\"><span class=\"pc\">「</span>爾時長者維摩詰心念<span class=\"pc\">：</span>今文殊</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b22\">T38n1781_p0955b22</span><span class=\"t\" l=\"0955b22\" w=\"1\">師利與大眾俱來<span class=\"pc\">。</span>即以神通力空其室內<span class=\"pc\">，</span>除去</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b23\">T38n1781_p0955b23</span><span class=\"t\" l=\"0955b23\" w=\"1\">所有及諸侍者<span class=\"pc\">，</span>唯置一床<span class=\"pc\">，</span>以疾而臥<span class=\"pc\">」。</span>此第二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b24\">T38n1781_p0955b24</span><span class=\"t\" l=\"0955b24\" w=\"1\">明不來而至<span class=\"pc\">。</span>就文亦四<span class=\"pc\">：</span>一空室待賓<span class=\"pc\">、</span>二文殊</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b25\">T38n1781_p0955b25</span><span class=\"t\" l=\"0955b25\" w=\"1\">默領<span class=\"pc\">、</span>三居士慰問<span class=\"pc\">、</span>四文殊酬答<span class=\"pc\">。</span>所以空室待</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b26\">T38n1781_p0955b26</span><span class=\"t\" l=\"0955b26\" w=\"1\">賓者<span class=\"pc\">，</span>凡有六義<span class=\"pc\">：</span>一以室類如來剎土<span class=\"pc\">、</span>二欲總</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b27\">T38n1781_p0955b27</span><span class=\"t\" l=\"0955b27\" w=\"1\">攝群生以為侍者<span class=\"pc\">、</span>三借座燈王<span class=\"pc\">、</span>四答普現色</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b28\">T38n1781_p0955b28</span><span class=\"t\" l=\"0955b28\" w=\"1\">身問<span class=\"pc\">、</span>五請飯香土<span class=\"pc\">、</span>六凡諸空論長悉由之<span class=\"pc\">。</span>又</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955b29\">T38n1781_p0955b29</span><span class=\"t\" l=\"0955b29\" w=\"1\">亦得生後五品<span class=\"pc\">：</span>空無床座<span class=\"pc\">，</span>生<span class=\"pc\">〈</span>不思議品<span class=\"pc\">〉；</span>空無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c01\">T38n1781_p0955c01</span><span class=\"t\" l=\"0955c01\" w=\"1\">侍者<span class=\"pc\">，</span>生<span class=\"pc\">〈</span>觀眾生品<span class=\"pc\">〉；</span>天女現身<span class=\"pc\">，</span>且是其事<span class=\"pc\">，</span>空無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c02\">T38n1781_p0955c02</span><span class=\"t\" l=\"0955c02\" w=\"1\">眷屬<span class=\"pc\">，</span>生<span class=\"pc\">〈</span>佛道品<span class=\"pc\">〉；</span>空理無二<span class=\"pc\">，</span>生<span class=\"pc\">〈</span>不二法門品<span class=\"pc\">〉；</span>空</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c03\">T38n1781_p0955c03</span><span class=\"t\" l=\"0955c03\" w=\"1\">無飲食<span class=\"pc\">，</span>生<span class=\"pc\">〈</span>香積品<span class=\"pc\">〉。</span>問<span class=\"pc\">：</span>何故唯置一床<span class=\"pc\">，</span>以疾而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c04\">T38n1781_p0955c04</span><span class=\"t\" l=\"0955c04\" w=\"1\">臥<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>空室則明實慧<span class=\"pc\">，</span>以疾而臥辨方便慧<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c05\">T38n1781_p0955c05</span><span class=\"t\" l=\"0955c05\" w=\"1\">又空室為明波若<span class=\"pc\">，</span>臥疾以明大悲<span class=\"pc\">。</span>又空室具</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c06\">T38n1781_p0955c06</span><span class=\"t\" l=\"0955c06\" w=\"1\">上六義<span class=\"pc\">，</span>臥疾欲顯菩薩大悲之病及眾生癡</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c07\">T38n1781_p0955c07</span><span class=\"t\" l=\"0955c07\" w=\"1\">愛之疾也<span class=\"pc\">。「</span>文殊師利既入其舍<span class=\"pc\">，</span>見其室空無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c08\">T38n1781_p0955c08</span><span class=\"t\" l=\"0955c08\" w=\"1\">諸所有<span class=\"pc\">，</span>獨處一床<span class=\"pc\">」。</span>此第二文殊默領<span class=\"pc\">。</span>言見之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c09\">T38n1781_p0955c09</span><span class=\"t\" l=\"0955c09\" w=\"1\">者得其旨<span class=\"pc\">，</span>上空室現疾既表空悲二道<span class=\"pc\">、</span>權實</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c10\">T38n1781_p0955c10</span><span class=\"t\" l=\"0955c10\" w=\"1\">兩慧<span class=\"pc\">，</span>今還領此意也<span class=\"pc\">。「</span>時維摩詰言<span class=\"pc\">：</span>善來<span class=\"pc\">。</span>文殊</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c11\">T38n1781_p0955c11</span><span class=\"t\" l=\"0955c11\" w=\"1\">師利<span class=\"pc\">！</span>不來相而來<span class=\"pc\">，</span>不見相而見<span class=\"pc\">」。</span>此第三淨名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c12\">T38n1781_p0955c12</span><span class=\"t\" l=\"0955c12\" w=\"1\">慰問<span class=\"pc\">。</span>言不來相而來者<span class=\"pc\">，</span>有人言<span class=\"pc\">：</span>法身無來<span class=\"pc\">、</span>應</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c13\">T38n1781_p0955c13</span><span class=\"t\" l=\"0955c13\" w=\"1\">身有來<span class=\"pc\">，</span>故云不來相而來<span class=\"pc\">。</span>有人言<span class=\"pc\">：</span>真諦無來<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c14\">T38n1781_p0955c14</span><span class=\"t\" l=\"0955c14\" w=\"1\">世諦有來<span class=\"pc\">，</span>故言不來相而來<span class=\"pc\">。</span>有人言<span class=\"pc\">：</span>實法無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c15\">T38n1781_p0955c15</span><span class=\"t\" l=\"0955c15\" w=\"1\">來<span class=\"pc\">、</span>相續有來<span class=\"pc\">。</span>有人言<span class=\"pc\">：</span>法界體無來<span class=\"pc\">、</span>法界用有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c16\">T38n1781_p0955c16</span><span class=\"t\" l=\"0955c16\" w=\"1\">來<span class=\"pc\">。</span>有人言<span class=\"pc\">：</span>中道無來<span class=\"pc\">、</span>假名有來<span class=\"pc\">。</span>今明此文<span class=\"pc\">，</span>非</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c17\">T38n1781_p0955c17</span><span class=\"t\" l=\"0955c17\" w=\"1\">但近是賓主交言以相慰問<span class=\"pc\">，</span>遠貫一經該通</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c18\">T38n1781_p0955c18</span><span class=\"t\" l=\"0955c18\" w=\"1\">眾教<span class=\"pc\">，</span>故前以此言標其篇首<span class=\"pc\">，</span>如<span class=\"pc\">《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>無住住</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c19\">T38n1781_p0955c19</span><span class=\"t\" l=\"0955c19\" w=\"1\">之言<span class=\"pc\">、《</span>涅槃<span class=\"pc\">》</span>不聞聞之旨<span class=\"pc\">。</span>所以標此言者<span class=\"pc\">，</span>為時</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c20\">T38n1781_p0955c20</span><span class=\"t\" l=\"0955c20\" w=\"1\">眾謂文殊從菴園而來<span class=\"pc\">，</span>及以淨名相見故<span class=\"pc\">。</span>今</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c21\">T38n1781_p0955c21</span><span class=\"t\" l=\"0955c21\" w=\"1\">明文殊<span class=\"pc\">。</span>來是不來而來<span class=\"pc\">、</span>見是不見而見<span class=\"pc\">，</span>異凡</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c22\">T38n1781_p0955c22</span><span class=\"t\" l=\"0955c22\" w=\"1\">夫二乘人也<span class=\"pc\">。</span>以能不來而來<span class=\"pc\">、</span>不見而見<span class=\"pc\">，</span>故為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c23\">T38n1781_p0955c23</span><span class=\"t\" l=\"0955c23\" w=\"1\">善之極矣<span class=\"pc\">。「</span>文殊師利言<span class=\"pc\">：</span>如是<span class=\"pc\">。</span>居士<span class=\"pc\">！</span>若來已更</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c24\">T38n1781_p0955c24</span><span class=\"t\" l=\"0955c24\" w=\"1\">不來<span class=\"pc\">，</span>若去已更不去<span class=\"pc\">。</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>來者無所從來<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c25\">T38n1781_p0955c25</span><span class=\"t\" l=\"0955c25\" w=\"1\">去者無所至<span class=\"pc\">，</span>所可見者更不可見<span class=\"pc\">」。</span>此第四文</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c26\">T38n1781_p0955c26</span><span class=\"t\" l=\"0955c26\" w=\"1\">殊師利酬答<span class=\"pc\">，</span>成淨名之意也<span class=\"pc\">。</span>若來已更不來</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c27\">T38n1781_p0955c27</span><span class=\"t\" l=\"0955c27\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>此明三時無來義也<span class=\"pc\">。</span>來已則</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0955006\"></a><span class=\"t\" l=\"0955c27\" w=\"13\">來</span><span class=\"t\" l=\"0955c27\" w=\"14\">事已謝<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c28\">T38n1781_p0955c28</span><span class=\"t\" l=\"0955c28\" w=\"1\">故無來也<span class=\"pc\">。</span>又言去已更不去者<span class=\"pc\">，</span>菴園望方丈</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0955c29\">T38n1781_p0955c29</span><span class=\"t\" l=\"0955c29\" w=\"1\">則見文殊有去<span class=\"pc\">，</span>方丈望菴園則見文殊有來<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a01\">T38n1781_p0956a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0956\"></a><span class=\"t\" l=\"0956a01\" w=\"1\">故明去來義也<span class=\"pc\">。</span>來者無所從來者<span class=\"pc\">，</span>此明菴園</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a02\">T38n1781_p0956a02</span><span class=\"t\" l=\"0956a02\" w=\"1\">空也<span class=\"pc\">。</span>去者無所至<span class=\"pc\">，</span>此明方丈空也<span class=\"pc\">。</span>來去既爾<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a03\">T38n1781_p0956a03</span><span class=\"t\" l=\"0956a03\" w=\"1\">見義亦然<span class=\"pc\">。「</span>且置是事<span class=\"pc\">」。</span>第二正明問疾<span class=\"pc\">。</span>就文為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a04\">T38n1781_p0956a04</span><span class=\"t\" l=\"0956a04\" w=\"1\">兩<span class=\"pc\">：</span>一請停傍論<span class=\"pc\">、</span>二正問疾<span class=\"pc\">。</span>不來來<span class=\"pc\">、</span>不見見<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a05\">T38n1781_p0956a05</span><span class=\"t\" l=\"0956a05\" w=\"1\">雖是一化</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0956001\" data-key=\"T38.0956a05.05\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0956a05\" w=\"5\">大</span></span><span class=\"t\" l=\"0956a05\" w=\"6\">宗<span class=\"pc\">，</span>而言異於辨疾<span class=\"pc\">，</span>聖旨未宣<span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a06\">T38n1781_p0956a06</span><span class=\"t\" l=\"0956a06\" w=\"1\">宜息傍論也<span class=\"pc\">。「</span>文殊師利言<span class=\"pc\">：</span>居士所疾<span class=\"pc\">，</span>寧可忍</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a07\">T38n1781_p0956a07</span><span class=\"t\" l=\"0956a07\" w=\"1\">不<span class=\"pc\">」。</span>此下第二正明問疾<span class=\"pc\">。</span>就文為兩<span class=\"pc\">：</span>初明居士</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a08\">T38n1781_p0956a08</span><span class=\"t\" l=\"0956a08\" w=\"1\">疾<span class=\"pc\">、</span>次辨眾生疾<span class=\"pc\">。</span>此二亦是深行菩薩及發心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a09\">T38n1781_p0956a09</span><span class=\"t\" l=\"0956a09\" w=\"1\">之人二種疾也<span class=\"pc\">。</span>初章有三<span class=\"pc\">：</span>一論疾體<span class=\"pc\">、</span>二論空</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a10\">T38n1781_p0956a10</span><span class=\"t\" l=\"0956a10\" w=\"1\">室<span class=\"pc\">、</span>三論疾相<span class=\"pc\">。</span>初文<span class=\"pc\">，</span>前問次答<span class=\"pc\">。</span>問有二意<span class=\"pc\">：</span>一奉</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a11\">T38n1781_p0956a11</span><span class=\"t\" l=\"0956a11\" w=\"1\">述佛問<span class=\"pc\">、</span>二自發問<span class=\"pc\">。</span>初有三問<span class=\"pc\">：</span>前問疾之輕重<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a12\">T38n1781_p0956a12</span><span class=\"t\" l=\"0956a12\" w=\"1\">可忍為輕<span class=\"pc\">、</span>不可忍為重<span class=\"pc\">，</span>故言寧可忍不<span class=\"pc\">。「</span>療治</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a13\">T38n1781_p0956a13</span><span class=\"t\" l=\"0956a13\" w=\"1\">有損<span class=\"pc\">」。</span>此第二問對治之損也<span class=\"pc\">。「</span>不至增乎<span class=\"pc\">」。</span>此第</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a14\">T38n1781_p0956a14</span><span class=\"t\" l=\"0956a14\" w=\"1\">三問不治之增也<span class=\"pc\">。「</span>世尊慇懃致問無量<span class=\"pc\">」。</span>此總</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a15\">T38n1781_p0956a15</span><span class=\"t\" l=\"0956a15\" w=\"1\">騰聖意<span class=\"pc\">，</span>結前生後也<span class=\"pc\">。「</span>居士是疾何所因起<span class=\"pc\">」。</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a16\">T38n1781_p0956a16</span><span class=\"t\" l=\"0956a16\" w=\"1\">第二文殊自發問<span class=\"pc\">。</span>亦有三</span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_3\" data-key=\"T38.0956a16.11\"></a><span class='cbeta'></span><span class=\"t\" l=\"0956a16\" w=\"11\">問<span class=\"pc\">：</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0956002\"></a><span class=\"t\" l=\"0956a16\" w=\"12\">初問</span><span class=\"t\" l=\"0956a16\" w=\"14\">病因<span class=\"pc\">，</span>因</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a17\">T38n1781_p0956a17</span><span class=\"t\" l=\"0956a17\" w=\"1\">何得病也<span class=\"pc\">。「</span>其生久如<span class=\"pc\">」。</span>此問得病來久近也<span class=\"pc\">。「</span>當</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a18\">T38n1781_p0956a18</span><span class=\"t\" l=\"0956a18\" w=\"1\">云何滅<span class=\"pc\">」。</span>此問對治<span class=\"pc\">，</span>病何時可滅也<span class=\"pc\">。「</span>維摩詰言<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a19\">T38n1781_p0956a19</span><span class=\"t\" l=\"0956a19\" w=\"1\">從癡有愛則我病生<span class=\"pc\">」。</span>此第二答問也<span class=\"pc\">。</span>上有六</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a20\">T38n1781_p0956a20</span><span class=\"t\" l=\"0956a20\" w=\"1\">問<span class=\"pc\">，</span>但答後三<span class=\"pc\">，</span>兼前三也<span class=\"pc\">。</span>如答病因及久遠問<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a21\">T38n1781_p0956a21</span><span class=\"t\" l=\"0956a21\" w=\"1\">即兼答初病輕重及後病增之問<span class=\"pc\">。</span>若答病滅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a22\">T38n1781_p0956a22</span><span class=\"t\" l=\"0956a22\" w=\"1\">之問<span class=\"pc\">，</span>即兼答第二病損問也<span class=\"pc\">。</span>就答後三問<span class=\"pc\">，</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a23\">T38n1781_p0956a23</span><span class=\"t\" l=\"0956a23\" w=\"1\">為三別<span class=\"pc\">，</span>但次第不同<span class=\"pc\">，</span>前答第二久遠問<span class=\"pc\">、</span>次答</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a24\">T38n1781_p0956a24</span><span class=\"t\" l=\"0956a24\" w=\"1\">第三病滅問<span class=\"pc\">、</span>後答第一病因問<span class=\"pc\">。</span>從癡有愛則</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a25\">T38n1781_p0956a25</span><span class=\"t\" l=\"0956a25\" w=\"1\">我病生者<span class=\"pc\">，</span>眾生以癡故起愛<span class=\"pc\">，</span>愛故受身<span class=\"pc\">，</span>身故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a26\">T38n1781_p0956a26</span><span class=\"t\" l=\"0956a26\" w=\"1\">有病<span class=\"pc\">。</span>以愍彼病故<span class=\"pc\">，</span>則有菩薩之病也<span class=\"pc\">。</span>眾生之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a27\">T38n1781_p0956a27</span><span class=\"t\" l=\"0956a27\" w=\"1\">病無始有之<span class=\"pc\">，</span>菩薩悲眾生故起病<span class=\"pc\">，</span>則病亦久</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a28\">T38n1781_p0956a28</span><span class=\"t\" l=\"0956a28\" w=\"1\">矣<span class=\"pc\">。「</span>以一切眾生病<span class=\"pc\">，</span>是故我病<span class=\"pc\">；</span>一切眾生病滅<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956a29\">T38n1781_p0956a29</span><span class=\"t\" l=\"0956a29\" w=\"1\">則我病滅<span class=\"pc\">」。</span>此答第三病滅問<span class=\"pc\">，</span>有法<span class=\"pc\">、</span>譬<span class=\"pc\">、</span>合<span class=\"pc\">。</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b01\">T38n1781_p0956b01</span><span class=\"t\" l=\"0956b01\" w=\"1\">之病<span class=\"pc\">，</span>為物故生<span class=\"pc\">；</span>彼病既滅<span class=\"pc\">，</span>則吾病亦滅<span class=\"pc\">。「</span>所以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b02\">T38n1781_p0956b02</span><span class=\"t\" l=\"0956b02\" w=\"1\">者</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0956003\"></a><span class=\"t\" l=\"0956b02\" w=\"2\">何</span><span class=\"t\" l=\"0956b02\" w=\"3\"><span class=\"pc\">？</span>為眾生故入生死<span class=\"pc\">，</span>有生死則有病<span class=\"pc\">；</span>若眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b03\">T38n1781_p0956b03</span><span class=\"t\" l=\"0956b03\" w=\"1\">生得離病者<span class=\"pc\">，</span>則菩薩無復病<span class=\"pc\">」。</span>夫法身無生<span class=\"pc\">，</span>況</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b04\">T38n1781_p0956b04</span><span class=\"t\" l=\"0956b04\" w=\"1\">復有形<span class=\"pc\">。</span>既無有形<span class=\"pc\">，</span>病何由起<span class=\"pc\">？</span>然為彼受生<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b05\">T38n1781_p0956b05</span><span class=\"t\" l=\"0956b05\" w=\"1\">得無形<span class=\"pc\">。</span>既其有形<span class=\"pc\">，</span>不得無病<span class=\"pc\">。</span>若彼離病<span class=\"pc\">，</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b06\">T38n1781_p0956b06</span><span class=\"t\" l=\"0956b06\" w=\"1\">無復病也<span class=\"pc\">。「</span>譬如長者唯有一子<span class=\"pc\">，</span>其子得病<span class=\"pc\">，</span>父</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b07\">T38n1781_p0956b07</span><span class=\"t\" l=\"0956b07\" w=\"1\">母亦病<span class=\"pc\">；</span>若子病愈<span class=\"pc\">，</span>父母亦愈<span class=\"pc\">。</span>菩薩如是於諸眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b08\">T38n1781_p0956b08</span><span class=\"t\" l=\"0956b08\" w=\"1\">生愛之若子<span class=\"pc\">，</span>眾生病則菩薩病<span class=\"pc\">，</span>眾生病愈菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b09\">T38n1781_p0956b09</span><span class=\"t\" l=\"0956b09\" w=\"1\">亦愈<span class=\"pc\">」。</span>此舉譬及合</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0956004\"></a><span class=\"t\" l=\"0956b09\" w=\"8\">答</span><span class=\"t\" l=\"0956b09\" w=\"9\"><span class=\"pc\">，</span>釋上病滅之問也<span class=\"pc\">。</span>又</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b10\">T38n1781_p0956b10</span><span class=\"t\" l=\"0956b10\" w=\"1\">言是</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0956005\"></a><span class=\"t\" l=\"0956b10\" w=\"3\">病</span><span class=\"t\" l=\"0956b10\" w=\"4\">何所因起<span class=\"pc\">，</span>此答第一問也<span class=\"pc\">。</span>問本在前<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b11\">T38n1781_p0956b11</span><span class=\"t\" l=\"0956b11\" w=\"1\">今答居後<span class=\"pc\">，</span>故稱又焉<span class=\"pc\">。</span>不前答者<span class=\"pc\">，</span>但說病生滅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b12\">T38n1781_p0956b12</span><span class=\"t\" l=\"0956b12\" w=\"1\">久近既明<span class=\"pc\">，</span>則大悲自顯<span class=\"pc\">，</span>是以前答生滅<span class=\"pc\">、</span>後答</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b13\">T38n1781_p0956b13</span><span class=\"t\" l=\"0956b13\" w=\"1\">大悲也<span class=\"pc\">。「</span>菩薩病者<span class=\"pc\">，</span>以大悲起<span class=\"pc\">」。</span>菩薩前悲無窮<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b14\">T38n1781_p0956b14</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0956006\"></a><span class=\"t\" l=\"0956b14\" w=\"1\">與</span><span class=\"t\" l=\"0956b14\" w=\"2\">癡愛</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0956007\"></a><span class=\"t\" l=\"0956b14\" w=\"4\">但</span><span class=\"t\" l=\"0956b14\" w=\"5\">生<span class=\"pc\">；</span>後悲無盡<span class=\"pc\">，</span>共群生俱滅<span class=\"pc\">。</span>但眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b15\">T38n1781_p0956b15</span><span class=\"t\" l=\"0956b15\" w=\"1\">生病原起乎癡愛<span class=\"pc\">，</span>菩薩疾本生於大悲<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b16\">T38n1781_p0956b16</span><span class=\"t\" l=\"0956b16\" w=\"1\">菩薩病因眾生起<span class=\"pc\">，</span>云何因於大悲<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>因眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b17\">T38n1781_p0956b17</span><span class=\"t\" l=\"0956b17\" w=\"1\">生有大悲<span class=\"pc\">，</span>因菩薩心悲故有菩薩身病<span class=\"pc\">。「</span>文殊</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b18\">T38n1781_p0956b18</span><span class=\"t\" l=\"0956b18\" w=\"1\">師利言<span class=\"pc\">：</span>居士<span class=\"pc\">！</span>此室何以空無侍者<span class=\"pc\">」。</span>此第二以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b19\">T38n1781_p0956b19</span><span class=\"t\" l=\"0956b19\" w=\"1\">論空室<span class=\"pc\">。</span>淨名前明空室<span class=\"pc\">，</span>然後示病<span class=\"pc\">；</span>此明由空</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b20\">T38n1781_p0956b20</span><span class=\"t\" l=\"0956b20\" w=\"1\">故起</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0956008\"></a><span class=\"t\" l=\"0956b20\" w=\"3\">慈</span><span class=\"t\" l=\"0956b20\" w=\"4\"><span class=\"pc\">，</span>即說實慧生方便也<span class=\"pc\">。</span>文殊前問大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b21\">T38n1781_p0956b21</span><span class=\"t\" l=\"0956b21\" w=\"1\">悲之疾<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0956009\"></a><span class=\"t\" l=\"0956b21\" w=\"4\">復</span><span class=\"t\" l=\"0956b21\" w=\"5\">問空室者<span class=\"pc\">，</span>示大悲即空<span class=\"pc\">，</span>亦由方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b22\">T38n1781_p0956b22</span><span class=\"t\" l=\"0956b22\" w=\"1\">便<span class=\"pc\">，</span>故明實慧也<span class=\"pc\">。</span>初有二問<span class=\"pc\">：</span>一問空室<span class=\"pc\">。</span>夫人所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b23\">T38n1781_p0956b23</span><span class=\"t\" l=\"0956b23\" w=\"1\">住應有資生之物<span class=\"pc\">，</span>而今廓然都空<span class=\"pc\">，</span>何故爾耶<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b24\">T38n1781_p0956b24</span><span class=\"t\" l=\"0956b24\" w=\"1\">又凡病者<span class=\"pc\">，</span>理必須侍<span class=\"pc\">，</span>何故無耶<span class=\"pc\">？</span>所以并問二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b25\">T38n1781_p0956b25</span><span class=\"t\" l=\"0956b25\" w=\"1\">事者<span class=\"pc\">，</span>以俱無二事<span class=\"pc\">，</span>故合問之也<span class=\"pc\">。</span>問空室<span class=\"pc\">，</span>明無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b26\">T38n1781_p0956b26</span><span class=\"t\" l=\"0956b26\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">；</span>問無侍者<span class=\"pc\">，</span>顯無人<span class=\"pc\">。「</span>維摩詰言<span class=\"pc\">：</span>諸佛國土亦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b27\">T38n1781_p0956b27</span><span class=\"t\" l=\"0956b27\" w=\"1\">復皆空<span class=\"pc\">」。</span>答二問<span class=\"pc\">，</span>即為二別<span class=\"pc\">。</span>答初問凡有二番<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b28\">T38n1781_p0956b28</span><span class=\"t\" l=\"0956b28\" w=\"1\">平等之道<span class=\"pc\">，</span>其理無二<span class=\"pc\">，</span>十方國土無不空者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956b29\">T38n1781_p0956b29</span><span class=\"t\" l=\"0956b29\" w=\"1\">曷為問一室空耶<span class=\"pc\">？</span>而舉佛土者<span class=\"pc\">，</span>惑者謂眾生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c01\">T38n1781_p0956c01</span><span class=\"t\" l=\"0956c01\" w=\"1\">虛妄<span class=\"pc\">，</span>依果可空<span class=\"pc\">；</span>佛土真實則不可空<span class=\"pc\">。</span>又眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c02\">T38n1781_p0956c02</span><span class=\"t\" l=\"0956c02\" w=\"1\">生無力持故可空<span class=\"pc\">，</span>佛有力持則應不空<span class=\"pc\">。</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c03\">T38n1781_p0956c03</span><span class=\"t\" l=\"0956c03\" w=\"1\">今明佛得自在<span class=\"pc\">，</span>尚不能使己國為有<span class=\"pc\">，</span>況眾生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c04\">T38n1781_p0956c04</span><span class=\"t\" l=\"0956c04\" w=\"1\">土耶<span class=\"pc\">。「</span>又問<span class=\"pc\">：</span>以何為空<span class=\"pc\">」。</span>汝室以無物故空<span class=\"pc\">，</span>十方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c05\">T38n1781_p0956c05</span><span class=\"t\" l=\"0956c05\" w=\"1\">佛土宛然現</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0956010\"></a><span class=\"t\" l=\"0956c05\" w=\"6\">故</span><span class=\"t\" l=\"0956c05\" w=\"7\">有<span class=\"pc\">，</span>何得空耶<span class=\"pc\">？「</span>答曰<span class=\"pc\">：</span>以空空<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c06\">T38n1781_p0956c06</span><span class=\"t\" l=\"0956c06\" w=\"1\">上空<span class=\"pc\">，</span>是空慧空也<span class=\"pc\">；</span>下空<span class=\"pc\">，</span>是前境空也<span class=\"pc\">。</span>要當</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c07\">T38n1781_p0956c07</span><span class=\"t\" l=\"0956c07\" w=\"1\">以空慧觀之<span class=\"pc\">，</span>然後一切空<span class=\"pc\">，</span>非是無物然後空</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c08\">T38n1781_p0956c08</span><span class=\"t\" l=\"0956c08\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。「</span>又問<span class=\"pc\">：</span>空何用空<span class=\"pc\">」。</span>法本自空<span class=\"pc\">，</span>何用空慧空諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c09\">T38n1781_p0956c09</span><span class=\"t\" l=\"0956c09\" w=\"1\">法耶<span class=\"pc\">？「</span>答曰<span class=\"pc\">：</span>以無分別空法故空<span class=\"pc\">」。</span>法雖自空<span class=\"pc\">，</span>必</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c10\">T38n1781_p0956c10</span><span class=\"t\" l=\"0956c10\" w=\"1\">須空慧<span class=\"pc\">；</span>若無空慧<span class=\"pc\">，</span>則於我為有<span class=\"pc\">。</span>用此無分別</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c11\">T38n1781_p0956c11</span><span class=\"t\" l=\"0956c11\" w=\"1\">空慧<span class=\"pc\">，</span>故得其空<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0956011\"></a><span class=\"t\" l=\"0956c11\" w=\"7\">得其空</span><span class=\"t\" l=\"0956c11\" w=\"10\"><span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0956012\"></a><span class=\"t\" l=\"0956c11\" w=\"10\">即</span><span class=\"t\" l=\"0956c11\" w=\"11\">於我非有也<span class=\"pc\">。</span>所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c12\">T38n1781_p0956c12</span><span class=\"t\" l=\"0956c12\" w=\"1\">以名無分別空慧者<span class=\"pc\">，</span>無智之生</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0956013\"></a><span class=\"t\" l=\"0956c12\" w=\"13\">也</span><span class=\"t\" l=\"0956c12\" w=\"14\">起於分別<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c13\">T38n1781_p0956c13</span><span class=\"t\" l=\"0956c13\" w=\"1\">而諸法無相<span class=\"pc\">，</span>故智無分別<span class=\"pc\">。</span>故以無分別智觀</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c14\">T38n1781_p0956c14</span><span class=\"t\" l=\"0956c14\" w=\"1\">諸法空也<span class=\"pc\">。《</span>攝大乘論<span class=\"pc\">》</span>正以空智為無分別智<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c15\">T38n1781_p0956c15</span><span class=\"t\" l=\"0956c15\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>又問<span class=\"pc\">：</span>空可分別耶<span class=\"pc\">」。</span>自上已來明前境空<span class=\"pc\">，</span>此下</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c16\">T38n1781_p0956c16</span><span class=\"t\" l=\"0956c16\" w=\"1\">已去欲辨智空<span class=\"pc\">。</span>體空之慧乃不分別<span class=\"pc\">，</span>故知諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c17\">T38n1781_p0956c17</span><span class=\"t\" l=\"0956c17\" w=\"1\">法空<span class=\"pc\">。</span>即此能觀之慧而體是有<span class=\"pc\">，</span>可得分別耶<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c18\">T38n1781_p0956c18</span><span class=\"t\" l=\"0956c18\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>答曰<span class=\"pc\">：</span>分別亦空<span class=\"pc\">」。</span>此明空慧亦空也<span class=\"pc\">。</span>若慧異於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c19\">T38n1781_p0956c19</span><span class=\"t\" l=\"0956c19\" w=\"1\">空則是分別<span class=\"pc\">，</span>以慧亦空故無分別<span class=\"pc\">，</span>所以云分</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c20\">T38n1781_p0956c20</span><span class=\"t\" l=\"0956c20\" w=\"1\">別亦空<span class=\"pc\">。「</span>又問<span class=\"pc\">：</span>空當於何求<span class=\"pc\">」。</span>上因正觀以明空<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c21\">T38n1781_p0956c21</span><span class=\"t\" l=\"0956c21\" w=\"1\">惑者謂空義在正<span class=\"pc\">、</span>不在於邪<span class=\"pc\">，</span>故問空義之所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c22\">T38n1781_p0956c22</span><span class=\"t\" l=\"0956c22\" w=\"1\">在<span class=\"pc\">，</span>以明邪正不二也<span class=\"pc\">。「</span>答曰<span class=\"pc\">：</span>當於六十二見中</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c23\">T38n1781_p0956c23</span><span class=\"t\" l=\"0956c23\" w=\"1\">求<span class=\"pc\">」。</span>六十二見即畢竟空<span class=\"pc\">，</span>故就諸見以明空所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c24\">T38n1781_p0956c24</span><span class=\"t\" l=\"0956c24\" w=\"1\">在也<span class=\"pc\">。「</span>又問<span class=\"pc\">：</span>六十二見當於何求<span class=\"pc\">」。</span>上泯邪正<span class=\"pc\">，</span>今</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c25\">T38n1781_p0956c25</span><span class=\"t\" l=\"0956c25\" w=\"1\">齊縛解<span class=\"pc\">，</span>故問諸見當於何求<span class=\"pc\">。「</span>答曰<span class=\"pc\">：</span>當於諸佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c26\">T38n1781_p0956c26</span><span class=\"t\" l=\"0956c26\" w=\"1\">解脫中求<span class=\"pc\">」。</span>諸佛解脫即畢竟空<span class=\"pc\">，</span>故與諸見不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c27\">T38n1781_p0956c27</span><span class=\"t\" l=\"0956c27\" w=\"1\">二<span class=\"pc\">，</span>所以求諸見於解脫<span class=\"pc\">。「</span>又問<span class=\"pc\">：</span>諸佛解脫當於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c28\">T38n1781_p0956c28</span><span class=\"t\" l=\"0956c28\" w=\"1\">何求<span class=\"pc\">」。</span>此欲明眾生與佛不二<span class=\"pc\">，</span>故發斯問也<span class=\"pc\">。「</span>答</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0956c29\">T38n1781_p0956c29</span><span class=\"t\" l=\"0956c29\" w=\"1\">曰<span class=\"pc\">：</span>當於一切眾生心行中求<span class=\"pc\">」。</span>惑者謂諸佛解</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a01\">T38n1781_p0957a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0957\"></a><span class=\"t\" l=\"0957a01\" w=\"1\">脫在乎正觀<span class=\"pc\">，</span>眾生心行居愛見煩惱<span class=\"pc\">，</span>故明眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a02\">T38n1781_p0957a02</span><span class=\"t\" l=\"0957a02\" w=\"1\">生與佛本無二相<span class=\"pc\">，</span>愛見煩惱即大涅槃<span class=\"pc\">，</span>故就</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a03\">T38n1781_p0957a03</span><span class=\"t\" l=\"0957a03\" w=\"1\">眾生心行中求佛解脫<span class=\"pc\">。「</span>又仁所問<span class=\"pc\">：</span>何無侍者<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a04\">T38n1781_p0957a04</span><span class=\"t\" l=\"0957a04\" w=\"1\">一切眾魔及諸外道皆吾侍也<span class=\"pc\">」。</span>此答第二問</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a05\">T38n1781_p0957a05</span><span class=\"t\" l=\"0957a05\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>前明空室以顯於空<span class=\"pc\">，</span>今答無侍以顯於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a06\">T38n1781_p0957a06</span><span class=\"t\" l=\"0957a06\" w=\"1\">有<span class=\"pc\">。</span>所以然者<span class=\"pc\">，</span>以空室故<span class=\"pc\">，</span>則上攝佛土一切皆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a07\">T38n1781_p0957a07</span><span class=\"t\" l=\"0957a07\" w=\"1\">空<span class=\"pc\">；</span>以無侍故<span class=\"pc\">，</span>下攝群生以為侍者<span class=\"pc\">。</span>又上明空</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a08\">T38n1781_p0957a08</span><span class=\"t\" l=\"0957a08\" w=\"1\">室<span class=\"pc\">，</span>則辨法空<span class=\"pc\">；</span>今論無侍<span class=\"pc\">，</span>明乎人有<span class=\"pc\">。</span>法空謂實</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a09\">T38n1781_p0957a09</span><span class=\"t\" l=\"0957a09\" w=\"1\">慧也<span class=\"pc\">，</span>人有即方便慧也<span class=\"pc\">，</span>故此經始末皆</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957001\"></a><span class=\"t\" l=\"0957a09\" w=\"16\">有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a10\">T38n1781_p0957a10</span><span class=\"t\" l=\"0957a10\" w=\"1\">二慧<span class=\"pc\">。「</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>眾魔者樂生死<span class=\"pc\">，</span>菩薩於生死而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a11\">T38n1781_p0957a11</span><span class=\"t\" l=\"0957a11\" w=\"1\">不捨<span class=\"pc\">；</span>外道者樂諸見<span class=\"pc\">，</span>菩薩於諸見而不動<span class=\"pc\">」。</span>魔</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a12\">T38n1781_p0957a12</span><span class=\"t\" l=\"0957a12\" w=\"1\">樂著五欲<span class=\"pc\">、</span>不求出世<span class=\"pc\">，</span>故云樂生死<span class=\"pc\">。</span>外道雖求</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a13\">T38n1781_p0957a13</span><span class=\"t\" l=\"0957a13\" w=\"1\">出世而執著己法<span class=\"pc\">，</span>故云樂諸見<span class=\"pc\">。</span>大</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957002\"></a><span class=\"t\" l=\"0957a13\" w=\"14\">悲</span><span class=\"t\" l=\"0957a13\" w=\"15\">觀生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a14\">T38n1781_p0957a14</span><span class=\"t\" l=\"0957a14\" w=\"1\">死同涅槃<span class=\"pc\">，</span>故能不捨<span class=\"pc\">；</span>觀諸見同正見<span class=\"pc\">，</span>故能不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a15\">T38n1781_p0957a15</span><span class=\"t\" l=\"0957a15\" w=\"1\">動<span class=\"pc\">。</span>不動不捨<span class=\"pc\">，</span>故能得之為侍<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>不動不捨<span class=\"pc\">，</span>云</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a16\">T38n1781_p0957a16</span><span class=\"t\" l=\"0957a16\" w=\"1\">何為侍<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>不動不捨是得正觀<span class=\"pc\">，</span>得於正觀</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a17\">T38n1781_p0957a17</span><span class=\"t\" l=\"0957a17\" w=\"1\">則資養法身<span class=\"pc\">，</span>為</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957003\"></a><span class=\"t\" l=\"0957a17\" w=\"7\">其</span><span class=\"t\" l=\"0957a17\" w=\"8\">侍也<span class=\"pc\">。「</span>文殊師利言<span class=\"pc\">：</span>居士所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a18\">T38n1781_p0957a18</span><span class=\"t\" l=\"0957a18\" w=\"1\">病為何等相<span class=\"pc\">」。</span>此第三次論疾相<span class=\"pc\">。</span>論疾相應在</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a19\">T38n1781_p0957a19</span><span class=\"t\" l=\"0957a19\" w=\"1\">問空室之前<span class=\"pc\">，</span>但今欲空有互相成顯<span class=\"pc\">。</span>前明疾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a20\">T38n1781_p0957a20</span><span class=\"t\" l=\"0957a20\" w=\"1\">有<span class=\"pc\">、</span>次辨空室<span class=\"pc\">，</span>今欲將</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957004\"></a><span class=\"t\" l=\"0957a20\" w=\"9\">空室</span><span class=\"t\" l=\"0957a20\" w=\"11\">類疾亦空<span class=\"pc\">，</span>故問</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a21\">T38n1781_p0957a21</span><span class=\"t\" l=\"0957a21\" w=\"1\">疾相在空室後也<span class=\"pc\">。</span>即事而觀似若無病<span class=\"pc\">，</span>而云</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a22\">T38n1781_p0957a22</span><span class=\"t\" l=\"0957a22\" w=\"1\">有病<span class=\"pc\">，</span>未見其相<span class=\"pc\">，</span>是故問之<span class=\"pc\">。</span>又四百四病各有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a23\">T38n1781_p0957a23</span><span class=\"t\" l=\"0957a23\" w=\"1\">其相<span class=\"pc\">，</span>大悲之疾以何為相<span class=\"pc\">？</span>是故問之<span class=\"pc\">。「</span>維摩詰</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a24\">T38n1781_p0957a24</span><span class=\"t\" l=\"0957a24\" w=\"1\">言<span class=\"pc\">：</span>我病無形不可見<span class=\"pc\">」。</span>大悲無緣<span class=\"pc\">、</span>無所不緣<span class=\"pc\">，</span>以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a25\">T38n1781_p0957a25</span><span class=\"t\" l=\"0957a25\" w=\"1\">無所不緣故<span class=\"pc\">，</span>應物有病<span class=\"pc\">。</span>亦應物有相<span class=\"pc\">，</span>以其無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a26\">T38n1781_p0957a26</span><span class=\"t\" l=\"0957a26\" w=\"1\">緣則明我無病<span class=\"pc\">，</span>無病故得有相耶<span class=\"pc\">？</span>又解<span class=\"pc\">：</span>應物</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a27\">T38n1781_p0957a27</span><span class=\"t\" l=\"0957a27\" w=\"1\">有病<span class=\"pc\">，</span>故託病方丈<span class=\"pc\">。</span>而無有實<span class=\"pc\">，</span>故稱無形<span class=\"pc\">。「</span>又問<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a28\">T38n1781_p0957a28</span><span class=\"t\" l=\"0957a28\" w=\"1\">此病身合耶<span class=\"pc\">、</span>心合耶<span class=\"pc\">」。</span>惑者聞病不可見<span class=\"pc\">，</span>將謂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957a29\">T38n1781_p0957a29</span><span class=\"t\" l=\"0957a29\" w=\"1\">心病無形<span class=\"pc\">，</span>與心合故不可見<span class=\"pc\">。</span>或謂身病微細<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b01\">T38n1781_p0957b01</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957005\"></a><span class=\"t\" l=\"0957b01\" w=\"1\">尚</span><span class=\"t\" l=\"0957b01\" w=\"2\">身合故不可見<span class=\"pc\">，</span>故問身心合耶<span class=\"pc\">？「</span>答曰<span class=\"pc\">：</span>非</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b02\">T38n1781_p0957b02</span><span class=\"t\" l=\"0957b02\" w=\"1\">身合<span class=\"pc\">，</span>身相離故<span class=\"pc\">；</span>亦非心合<span class=\"pc\">，</span>心如幻故<span class=\"pc\">」。</span>身相離</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b03\">T38n1781_p0957b03</span><span class=\"t\" l=\"0957b03\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>明身空也<span class=\"pc\">，</span>離是空之異名<span class=\"pc\">。</span>心如幻者<span class=\"pc\">，</span>明心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b04\">T38n1781_p0957b04</span><span class=\"t\" l=\"0957b04\" w=\"1\">空也<span class=\"pc\">。</span>身是外形<span class=\"pc\">，</span>所以云離<span class=\"pc\">。</span>心動無方<span class=\"pc\">，</span>故言幻</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b05\">T38n1781_p0957b05</span><span class=\"t\" l=\"0957b05\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>身心尚無<span class=\"pc\">，</span>病與誰合<span class=\"pc\">？</span>以其無合<span class=\"pc\">，</span>故不可見<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b06\">T38n1781_p0957b06</span><span class=\"t\" l=\"0957b06\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>又問<span class=\"pc\">：</span>地大水大火大風大<span class=\"pc\">，</span>於此四大何大之病<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b07\">T38n1781_p0957b07</span><span class=\"t\" l=\"0957b07\" w=\"1\">身心本是四大之所合成<span class=\"pc\">，</span>身心可無而四大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b08\">T38n1781_p0957b08</span><span class=\"t\" l=\"0957b08\" w=\"1\">或有<span class=\"pc\">，</span>四百四病因四大起<span class=\"pc\">，</span>今是何大之病<span class=\"pc\">？</span>羅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b09\">T38n1781_p0957b09</span><span class=\"t\" l=\"0957b09\" w=\"1\">什云<span class=\"pc\">「</span>外道但說三大病<span class=\"pc\">，</span>不說地大<span class=\"pc\">。</span>佛法具明</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b10\">T38n1781_p0957b10</span><span class=\"t\" l=\"0957b10\" w=\"1\">四大起病<span class=\"pc\">，</span>故一大不調<span class=\"pc\">，</span>百一病<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957006\"></a><span class=\"t\" l=\"0957b10\" w=\"13\">總</span><span class=\"t\" l=\"0957b10\" w=\"14\">四大合</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b11\">T38n1781_p0957b11</span><span class=\"t\" l=\"0957b11\" w=\"1\">論則有四</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957007\" data-key=\"T38.0957b11.05\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0957b11\" w=\"5\">百</span></span><span class=\"t\" l=\"0957b11\" w=\"6\">四病<span class=\"pc\">。」「</span>答曰<span class=\"pc\">：</span>是病非地大亦不離</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b12\">T38n1781_p0957b12</span><span class=\"t\" l=\"0957b12\" w=\"1\">地大<span class=\"pc\">，</span>水大火大風大亦復如是<span class=\"pc\">」。</span>若即四大有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b13\">T38n1781_p0957b13</span><span class=\"t\" l=\"0957b13\" w=\"1\">病者<span class=\"pc\">，</span>四大各處則應有病<span class=\"pc\">。</span>而四</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957008\"></a><span class=\"t\" l=\"0957b13\" w=\"13\">大</span><span class=\"t\" l=\"0957b13\" w=\"14\">各處則</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b14\">T38n1781_p0957b14</span><span class=\"t\" l=\"0957b14\" w=\"1\">無有病<span class=\"pc\">，</span>故知不即<span class=\"pc\">。</span>若離四大有病者<span class=\"pc\">，</span>四大合</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b15\">T38n1781_p0957b15</span><span class=\"t\" l=\"0957b15\" w=\"1\">時應無有病<span class=\"pc\">。</span>而四大會<span class=\"pc\">，</span>遂其有病<span class=\"pc\">，</span>故知非離<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b16\">T38n1781_p0957b16</span><span class=\"t\" l=\"0957b16\" w=\"1\">非即非離<span class=\"pc\">、</span>因緣假合<span class=\"pc\">，</span>則知病空<span class=\"pc\">。「</span>而眾生病<span class=\"pc\">，</span>從</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b17\">T38n1781_p0957b17</span><span class=\"t\" l=\"0957b17\" w=\"1\">四大起<span class=\"pc\">；</span>以其有病<span class=\"pc\">，</span>是故我病<span class=\"pc\">」。</span>菩薩與眾生病</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b18\">T38n1781_p0957b18</span><span class=\"t\" l=\"0957b18\" w=\"1\">俱非即離<span class=\"pc\">，</span>但眾生病從四大起<span class=\"pc\">，</span>菩薩病從眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b19\">T38n1781_p0957b19</span><span class=\"t\" l=\"0957b19\" w=\"1\">生起<span class=\"pc\">，</span>非實四大違反而生<span class=\"pc\">。「</span>爾時文殊師利問</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b20\">T38n1781_p0957b20</span><span class=\"t\" l=\"0957b20\" w=\"1\">維摩詰言<span class=\"pc\">：</span>菩薩應云何慰喻有病菩薩<span class=\"pc\">」。</span>此第</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b21\">T38n1781_p0957b21</span><span class=\"t\" l=\"0957b21\" w=\"1\">二明眾生病<span class=\"pc\">，</span>即是始行菩薩也<span class=\"pc\">。</span>就文為二<span class=\"pc\">：</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b22\">T38n1781_p0957b22</span><span class=\"t\" l=\"0957b22\" w=\"1\">明慰喻<span class=\"pc\">、</span></span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_4\" data-key=\"T38.0957b22.04\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0957b22\" w=\"4\">二</span></span><span class=\"t\" l=\"0957b22\" w=\"5\">辨調伏<span class=\"pc\">。</span>慰喻就前無病之人<span class=\"pc\">，</span>安慰</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b23\">T38n1781_p0957b23</span><span class=\"t\" l=\"0957b23\" w=\"1\">曉喻有疾之者<span class=\"pc\">；</span>調伏據抱病之人<span class=\"pc\">，</span>自調伏其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b24\">T38n1781_p0957b24</span><span class=\"t\" l=\"0957b24\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">。</span>以始行之人既受此身<span class=\"pc\">、</span>復縈病苦<span class=\"pc\">，</span>則戀生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b25\">T38n1781_p0957b25</span><span class=\"t\" l=\"0957b25\" w=\"1\">畏死<span class=\"pc\">，</span>便增長生死<span class=\"pc\">，</span>不得習於正觀<span class=\"pc\">，</span>故曉喻安</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b26\">T38n1781_p0957b26</span><span class=\"t\" l=\"0957b26\" w=\"1\">慰<span class=\"pc\">，</span>令身處疾自行化他<span class=\"pc\">。</span>又調伏明抱病之人</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b27\">T38n1781_p0957b27</span><span class=\"t\" l=\"0957b27\" w=\"1\">有其心病<span class=\"pc\">，</span>故須自調也<span class=\"pc\">。</span>又慰喻令其集善<span class=\"pc\">，</span>調</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b28\">T38n1781_p0957b28</span><span class=\"t\" l=\"0957b28\" w=\"1\">伏令其離惡<span class=\"pc\">。</span>又慰喻令習有行<span class=\"pc\">，</span>調伏使悟</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957b29\">T38n1781_p0957b29</span><span class=\"t\" l=\"0957b29\" w=\"1\">空解<span class=\"pc\">。</span>約位分者<span class=\"pc\">，</span>慰喻是外凡夫三十心前人<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c01\">T38n1781_p0957c01</span><span class=\"t\" l=\"0957c01\" w=\"1\">調伏就內凡夫三十心已上也<span class=\"pc\">。</span>上辨淨名病<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c02\">T38n1781_p0957c02</span><span class=\"t\" l=\"0957c02\" w=\"1\">初地已上至</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957009\"></a><span class=\"t\" l=\"0957c02\" w=\"6\">佛</span><span class=\"t\" l=\"0957c02\" w=\"7\">也<span class=\"pc\">，</span>故此品具明一切賢聖<span class=\"pc\">。</span>初</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c03\">T38n1781_p0957c03</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957010\"></a><span class=\"t\" l=\"0957c03\" w=\"1\">奉</span><span class=\"t\" l=\"0957c03\" w=\"2\">前問<span class=\"pc\">、</span>次答<span class=\"pc\">。</span>然慰喻有疾應自文殊<span class=\"pc\">，</span>而問</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c04\">T38n1781_p0957c04</span><span class=\"t\" l=\"0957c04\" w=\"1\">淨名者<span class=\"pc\">，</span>凡有三義<span class=\"pc\">：</span>一</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957011\"></a><span class=\"t\" l=\"0957c04\" w=\"9\">白</span><span class=\"t\" l=\"0957c04\" w=\"10\">時眾</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957012\"></a><span class=\"t\" l=\"0957c04\" w=\"12\">注</span><span class=\"t\" l=\"0957c04\" w=\"13\">心有在<span class=\"pc\">；</span>二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c05\">T38n1781_p0957c05</span><span class=\"t\" l=\"0957c05\" w=\"1\">者取證於病人<span class=\"pc\">，</span>乃</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957013\"></a><span class=\"t\" l=\"0957c05\" w=\"8\">所</span><span class=\"t\" l=\"0957c05\" w=\"9\">心審慰喻之實<span class=\"pc\">；</span>三者</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c06\">T38n1781_p0957c06</span><span class=\"t\" l=\"0957c06\" w=\"1\">本是無病人<span class=\"pc\">，</span>能慰喻耳<span class=\"pc\">。</span>淨名雖復現疾<span class=\"pc\">，</span>實自</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c07\">T38n1781_p0957c07</span><span class=\"t\" l=\"0957c07\" w=\"1\">無疾<span class=\"pc\">，</span>故能慰喻也<span class=\"pc\">。「</span>維摩詰言<span class=\"pc\">：</span>說身無常<span class=\"pc\">，</span>不說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c08\">T38n1781_p0957c08</span><span class=\"t\" l=\"0957c08\" w=\"1\">厭離於身<span class=\"pc\">」。</span>就答內為</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957014\" data-key=\"T38.0957c08.09\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0957c08\" w=\"9\">二</span></span><span class=\"t\" l=\"0957c08\" w=\"10\"><span class=\"pc\">：</span>初正答<span class=\"pc\">、</span>次總結<span class=\"pc\">。</span>正</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c09\">T38n1781_p0957c09</span><span class=\"t\" l=\"0957c09\" w=\"1\">答為二<span class=\"pc\">：</span>前就行門明慰喻</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957015\"></a><span class=\"t\" l=\"0957c09\" w=\"11\">耳</span><span class=\"t\" l=\"0957c09\" w=\"12\"><span class=\"pc\">、</span>次就願門明慰</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c10\">T38n1781_p0957c10</span><span class=\"t\" l=\"0957c10\" w=\"1\">喻<span class=\"pc\">。</span>行門明慰喻</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957016\"></a><span class=\"t\" l=\"0957c10\" w=\"7\">行</span><span class=\"t\" l=\"0957c10\" w=\"8\"><span class=\"pc\">，</span>初就所離行<span class=\"pc\">、</span>次明所得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c11\">T38n1781_p0957c11</span><span class=\"t\" l=\"0957c11\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">。</span>但慰喻多門<span class=\"pc\">，</span>若為貪生畏死具縛凡夫<span class=\"pc\">，</span>則</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c12\">T38n1781_p0957c12</span><span class=\"t\" l=\"0957c12\" w=\"1\">不能為說無常<span class=\"pc\">，</span>正可將護其意<span class=\"pc\">，</span>云不久疾愈<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c13\">T38n1781_p0957c13</span><span class=\"t\" l=\"0957c13\" w=\"1\">若</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957017\"></a><span class=\"t\" l=\"0957c13\" w=\"2\">慰</span><span class=\"t\" l=\"0957c13\" w=\"3\">聲聞之人者<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957018\"></a><span class=\"t\" l=\"0957c13\" w=\"8\">為</span><span class=\"t\" l=\"0957c13\" w=\"9\">說無常<span class=\"pc\">，</span>令疾斷煩惱</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c14\">T38n1781_p0957c14</span><span class=\"t\" l=\"0957c14\" w=\"1\">早入涅槃<span class=\"pc\">。</span>今此文慰喻菩薩<span class=\"pc\">，</span>令捨遠凡聖<span class=\"pc\">，</span>自</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c15\">T38n1781_p0957c15</span><span class=\"t\" l=\"0957c15\" w=\"1\">行化他也<span class=\"pc\">。</span>說身無常者<span class=\"pc\">，</span>此破常倒<span class=\"pc\">，</span>異凡夫也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c16\">T38n1781_p0957c16</span><span class=\"t\" l=\"0957c16\" w=\"1\">凡夫之人貪著此身<span class=\"pc\">，</span>戀生畏死<span class=\"pc\">、</span>不觀無常<span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c17\">T38n1781_p0957c17</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957019\"></a><span class=\"t\" l=\"0957c17\" w=\"1\">不</span><span class=\"t\" l=\"0957c17\" w=\"2\">為說無常<span class=\"pc\">。</span>今始行之人<span class=\"pc\">，</span>知身必磨滅<span class=\"pc\">，</span>豈</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c18\">T38n1781_p0957c18</span><span class=\"t\" l=\"0957c18\" w=\"1\">可貪哉<span class=\"pc\">？</span>不說厭離於身者<span class=\"pc\">，</span>破無常倒<span class=\"pc\">，</span>異二乘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c19\">T38n1781_p0957c19</span><span class=\"t\" l=\"0957c19\" w=\"1\">人也<span class=\"pc\">。</span>二乘觀身無常而便厭離<span class=\"pc\">，</span>欲入涅槃<span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c20\">T38n1781_p0957c20</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957020\"></a><span class=\"t\" l=\"0957c20\" w=\"1\">今</span><span class=\"t\" l=\"0957c20\" w=\"2\">安身處疾<span class=\"pc\">、</span>自行化人<span class=\"pc\">，</span>不應求證二乘也<span class=\"pc\">。「</span>說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c21\">T38n1781_p0957c21</span><span class=\"t\" l=\"0957c21\" w=\"1\">身有苦<span class=\"pc\">，</span>不說樂於涅槃<span class=\"pc\">。</span>說身無我<span class=\"pc\">，</span>而說教導眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c22\">T38n1781_p0957c22</span><span class=\"t\" l=\"0957c22\" w=\"1\">生<span class=\"pc\">。</span>說身空寂<span class=\"pc\">，</span>不說畢竟寂滅<span class=\"pc\">」。</span>或有雖聞無常<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c23\">T38n1781_p0957c23</span><span class=\"t\" l=\"0957c23\" w=\"1\">猶謂不苦<span class=\"pc\">，</span>故為說苦<span class=\"pc\">。</span>或有雖聞於苦<span class=\"pc\">，</span>猶謂苦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c24\">T38n1781_p0957c24</span><span class=\"t\" l=\"0957c24\" w=\"1\">樂有主<span class=\"pc\">，</span>為說空無我<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957021\"></a><span class=\"t\" l=\"0957c24\" w=\"9\">譬如</span><span class=\"t\" l=\"0957c24\" w=\"11\">大樹<span class=\"pc\">，</span>非一斧所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c25\">T38n1781_p0957c25</span><span class=\"t\" l=\"0957c25\" w=\"1\">傾<span class=\"pc\">。</span>累根既深<span class=\"pc\">，</span>非一法能滅<span class=\"pc\">，</span>故具說四非常也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c26\">T38n1781_p0957c26</span><span class=\"t\" l=\"0957c26\" w=\"1\">雖見身苦<span class=\"pc\">，</span>不樂涅槃之樂<span class=\"pc\">。</span>雖知無我<span class=\"pc\">，</span>不以眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c27\">T38n1781_p0957c27</span><span class=\"t\" l=\"0957c27\" w=\"1\">生空故<span class=\"pc\">，</span>廢於教導<span class=\"pc\">。</span>雖解身空<span class=\"pc\">，</span>而不取涅槃畢</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c28\">T38n1781_p0957c28</span><span class=\"t\" l=\"0957c28\" w=\"1\">竟之空<span class=\"pc\">。</span>故能安住生死<span class=\"pc\">，</span>與群生同疾<span class=\"pc\">。</span>故慰喻</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0957c29\">T38n1781_p0957c29</span><span class=\"t\" l=\"0957c29\" w=\"1\">之者<span class=\"pc\">，</span>令其識所應行及所不應行也<span class=\"pc\">。「</span>說悔</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0957022\" data-key=\"T38.0957c29.17\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0957c29\" w=\"17\">先</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a01\">T38n1781_p0958a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0958\"></a><span class=\"t\" l=\"0958a01\" w=\"1\">罪而不說入於過去<span class=\"pc\">」。</span>上為利根人說菩薩行<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a02\">T38n1781_p0958a02</span><span class=\"t\" l=\"0958a02\" w=\"1\">今為鈍根未悟更說法<span class=\"pc\">。</span>又上破八倒<span class=\"pc\">，</span>就離煩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a03\">T38n1781_p0958a03</span><span class=\"t\" l=\"0958a03\" w=\"1\">惱門以明慰喻<span class=\"pc\">；</span>今就離業門以明慰喻<span class=\"pc\">。</span>今日</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a04\">T38n1781_p0958a04</span><span class=\"t\" l=\"0958a04\" w=\"1\">之病必由前罪<span class=\"pc\">，</span>故令其懺悔<span class=\"pc\">，</span>故云說悔前罪<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a05\">T38n1781_p0958a05</span><span class=\"t\" l=\"0958a05\" w=\"1\">既言有前罪<span class=\"pc\">，</span>則</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958001\"></a><span class=\"t\" l=\"0958a05\" w=\"7\">似業有性罪</span><span class=\"t\" l=\"0958a05\" w=\"12\"><span class=\"pc\">，</span>從未來至現在<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a06\">T38n1781_p0958a06</span><span class=\"t\" l=\"0958a06\" w=\"1\">從現在入過去<span class=\"pc\">，</span>是故今明不入過去<span class=\"pc\">。</span>不入過</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a07\">T38n1781_p0958a07</span><span class=\"t\" l=\"0958a07\" w=\"1\">去者<span class=\"pc\">，</span>罪本性空<span class=\"pc\">，</span>故無罪可謝入也<span class=\"pc\">。「</span></span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_5\" data-key=\"T38.0958a07.14\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0958a07\" w=\"14\">以</span></span><span class=\"t\" l=\"0958a07\" w=\"15\">己之疾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a08\">T38n1781_p0958a08</span><span class=\"t\" l=\"0958a08\" w=\"1\">愍於彼疾<span class=\"pc\">」。</span>上就煩惱業門以</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958002\"></a><span class=\"t\" l=\"0958a08\" w=\"12\">門</span><span class=\"t\" l=\"0958a08\" w=\"13\">慰喻<span class=\"pc\">；</span>今就</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a09\">T38n1781_p0958a09</span><span class=\"t\" l=\"0958a09\" w=\"1\">苦報門明慰喻也<span class=\"pc\">，</span>令其推己而悲物也<span class=\"pc\">。</span>我今</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a10\">T38n1781_p0958a10</span><span class=\"t\" l=\"0958a10\" w=\"1\">微病<span class=\"pc\">，</span>苦痛尚爾<span class=\"pc\">，</span>況惡趣群生受無量苦耶<span class=\"pc\">？</span>又</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a11\">T38n1781_p0958a11</span><span class=\"t\" l=\"0958a11\" w=\"1\">我有智慧<span class=\"pc\">，</span>猶</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958003\"></a><span class=\"t\" l=\"0958a11\" w=\"6\">弊</span><span class=\"t\" l=\"0958a11\" w=\"7\">疾苦<span class=\"pc\">，</span>況不達者乎<span class=\"pc\">？</span>推己愍</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a12\">T38n1781_p0958a12</span><span class=\"t\" l=\"0958a12\" w=\"1\">彼<span class=\"pc\">，</span>是大士兼濟之懷<span class=\"pc\">，</span>故聞此法則不戀生畏</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a13\">T38n1781_p0958a13</span><span class=\"t\" l=\"0958a13\" w=\"1\">死<span class=\"pc\">，</span>宜自行化他人<span class=\"pc\">。「</span>當識宿世無數劫苦<span class=\"pc\">，</span>當念</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a14\">T38n1781_p0958a14</span><span class=\"t\" l=\"0958a14\" w=\"1\">饒益一切眾生<span class=\"pc\">」。</span>無數劫來受苦無量<span class=\"pc\">，</span>今苦須</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a15\">T38n1781_p0958a15</span><span class=\"t\" l=\"0958a15\" w=\"1\">臾<span class=\"pc\">，</span>何足致憂<span class=\"pc\">，</span>但當力疾救彼苦耳<span class=\"pc\">。「</span>憶所修福<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a16\">T38n1781_p0958a16</span><span class=\"t\" l=\"0958a16\" w=\"1\">外國法<span class=\"pc\">，</span>從生至終所作福業一一書記<span class=\"pc\">，</span>將終</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a17\">T38n1781_p0958a17</span><span class=\"t\" l=\"0958a17\" w=\"1\">之時令傍人為說<span class=\"pc\">，</span>令其恃福心不憂畏<span class=\"pc\">。「</span>念於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a18\">T38n1781_p0958a18</span><span class=\"t\" l=\"0958a18\" w=\"1\">淨命<span class=\"pc\">」。</span>自念從生至終常行正命<span class=\"pc\">，</span>必至善趣<span class=\"pc\">，</span>何</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a19\">T38n1781_p0958a19</span><span class=\"t\" l=\"0958a19\" w=\"1\">所憂耶<span class=\"pc\">？</span>又勿為救於身疾<span class=\"pc\">，</span>作諸邪業以救命</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a20\">T38n1781_p0958a20</span><span class=\"t\" l=\"0958a20\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。「</span>勿生憂惱<span class=\"pc\">」。</span>疾者多憂<span class=\"pc\">，</span>多憂故生惱<span class=\"pc\">，</span>故</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958004\"></a><span class=\"t\" l=\"0958a20\" w=\"16\">明</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a21\">T38n1781_p0958a21</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958005\" data-key=\"T38.0958a21.01\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0958a21\" w=\"1\">徒</span></span><span class=\"t\" l=\"0958a21\" w=\"2\">憂無益<span class=\"pc\">，</span>橫致惱耳<span class=\"pc\">。「</span>常起精進<span class=\"pc\">」。</span>病好懈怠<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a22\">T38n1781_p0958a22</span><span class=\"t\" l=\"0958a22\" w=\"1\">故勸令精進<span class=\"pc\">，</span>假使身逝命終<span class=\"pc\">，</span>而意不捨也<span class=\"pc\">。「</span>當</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a23\">T38n1781_p0958a23</span><span class=\"t\" l=\"0958a23\" w=\"1\">作醫王療治眾病<span class=\"pc\">」。</span>上就行門明慰喻<span class=\"pc\">；</span>今就願</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a24\">T38n1781_p0958a24</span><span class=\"t\" l=\"0958a24\" w=\"1\">門明慰喻<span class=\"pc\">，</span>令其因疾發弘誓願<span class=\"pc\">，</span>當作醫王</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a25\">T38n1781_p0958a25</span><span class=\"t\" l=\"0958a25\" w=\"1\">療治一切身心疾也<span class=\"pc\">。「</span>菩薩應如是慰</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958006\"></a><span class=\"t\" l=\"0958a25\" w=\"15\">諭</span><span class=\"t\" l=\"0958a25\" w=\"16\">有疾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a26\">T38n1781_p0958a26</span><span class=\"t\" l=\"0958a26\" w=\"1\">菩薩<span class=\"pc\">，</span>令其歡喜<span class=\"pc\">」。</span>總結之也<span class=\"pc\">。「</span>文殊師利言<span class=\"pc\">：</span>居士<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a27\">T38n1781_p0958a27</span><span class=\"t\" l=\"0958a27\" w=\"1\">有病菩薩云何調伏其心<span class=\"pc\">」。</span>此第二明調伏<span class=\"pc\">。</span>外</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a28\">T38n1781_p0958a28</span><span class=\"t\" l=\"0958a28\" w=\"1\">有巧喻<span class=\"pc\">、</span>內有善調<span class=\"pc\">，</span>則能彌歷生死與群生同</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958a29\">T38n1781_p0958a29</span><span class=\"t\" l=\"0958a29\" w=\"1\">疾<span class=\"pc\">，</span>辛酸備經而不</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958007\"></a><span class=\"t\" l=\"0958a29\" w=\"8\">以</span><span class=\"t\" l=\"0958a29\" w=\"9\">苦<span class=\"pc\">。</span>此即淨名現疾之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b01\">T38n1781_p0958b01</span><span class=\"t\" l=\"0958b01\" w=\"1\">意也<span class=\"pc\">。</span>前問<span class=\"pc\">、</span>次答<span class=\"pc\">。</span>調伏者<span class=\"pc\">，</span>心猶奔逸之馬難可</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b02\">T38n1781_p0958b02</span><span class=\"t\" l=\"0958b02\" w=\"1\">禁制<span class=\"pc\">，</span>故以善巧方便先調而後伏也<span class=\"pc\">。</span>今將明</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b03\">T38n1781_p0958b03</span><span class=\"t\" l=\"0958b03\" w=\"1\">調伏之法<span class=\"pc\">，</span>故前問之<span class=\"pc\">。「</span>維摩詰言<span class=\"pc\">：</span>有疾菩薩應</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b04\">T38n1781_p0958b04</span><span class=\"t\" l=\"0958b04\" w=\"1\">作是念<span class=\"pc\">：</span>今我此病皆從前世妄想顛倒諸煩惱</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b05\">T38n1781_p0958b05</span><span class=\"t\" l=\"0958b05\" w=\"1\">生<span class=\"pc\">，</span>無有實法<span class=\"pc\">，</span>誰受病者<span class=\"pc\">」。</span>此第二答<span class=\"pc\">。</span>就文為三<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b06\">T38n1781_p0958b06</span><span class=\"t\" l=\"0958b06\" w=\"1\">一明自行化他調伏<span class=\"pc\">、</span>二明自行化他調伏有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b07\">T38n1781_p0958b07</span><span class=\"t\" l=\"0958b07\" w=\"1\">其得失<span class=\"pc\">、</span>三明非調不調乃名調伏<span class=\"pc\">。</span>初文又三<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b08\">T38n1781_p0958b08</span><span class=\"t\" l=\"0958b08\" w=\"1\">一自行調伏<span class=\"pc\">，</span>即是實慧<span class=\"pc\">；</span>二化他調伏<span class=\"pc\">，</span>謂為方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b09\">T38n1781_p0958b09</span><span class=\"t\" l=\"0958b09\" w=\"1\">便慧<span class=\"pc\">；</span>三合明自行化他調伏<span class=\"pc\">，</span>即合明二慧<span class=\"pc\">。</span>初</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b10\">T38n1781_p0958b10</span><span class=\"t\" l=\"0958b10\" w=\"1\">文有三<span class=\"pc\">：</span>一眾生空<span class=\"pc\">、</span>二諸法空<span class=\"pc\">、</span>三空病亦空<span class=\"pc\">。</span>用</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b11\">T38n1781_p0958b11</span><span class=\"t\" l=\"0958b11\" w=\"1\">此三門調心令伏也<span class=\"pc\">。</span>初文四句<span class=\"pc\">：</span>一將</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958008\"></a><span class=\"t\" l=\"0958b11\" w=\"15\">來</span><span class=\"t\" l=\"0958b11\" w=\"16\">況</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b12\">T38n1781_p0958b12</span><span class=\"t\" l=\"0958b12\" w=\"1\">本<span class=\"pc\">。</span>今既有苦即推苦<span class=\"pc\">，</span>苦由於病<span class=\"pc\">，</span>病由於身<span class=\"pc\">，</span>身</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b13\">T38n1781_p0958b13</span><span class=\"t\" l=\"0958b13\" w=\"1\">由妄想<span class=\"pc\">。</span>妄想既不實<span class=\"pc\">，</span>身亦不實<span class=\"pc\">。</span>身既不實<span class=\"pc\">，</span>苦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b14\">T38n1781_p0958b14</span><span class=\"t\" l=\"0958b14\" w=\"1\">豈實耶<span class=\"pc\">？「</span>所</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958009\"></a><span class=\"t\" l=\"0958b14\" w=\"5\">以</span><span class=\"t\" l=\"0958b14\" w=\"6\">者何<span class=\"pc\">？</span>四大合故假名為身<span class=\"pc\">，</span>四大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b15\">T38n1781_p0958b15</span><span class=\"t\" l=\"0958b15\" w=\"1\">無主<span class=\"pc\">，</span>身亦無我<span class=\"pc\">」。</span>此第二句以本況末<span class=\"pc\">。</span>前就隔</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b16\">T38n1781_p0958b16</span><span class=\"t\" l=\"0958b16\" w=\"1\">世推無我<span class=\"pc\">，</span>今就即世推無我<span class=\"pc\">。</span>又前就身因<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b17\">T38n1781_p0958b17</span><span class=\"t\" l=\"0958b17\" w=\"1\">今四大是身緣<span class=\"pc\">，</span>故並無我<span class=\"pc\">。</span>唯見四大<span class=\"pc\">，</span>不見</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b18\">T38n1781_p0958b18</span><span class=\"t\" l=\"0958b18\" w=\"1\">一主<span class=\"pc\">，</span>如其有主則應有我<span class=\"pc\">，</span>而實不爾<span class=\"pc\">，</span>故知無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b19\">T38n1781_p0958b19</span><span class=\"t\" l=\"0958b19\" w=\"1\">主<span class=\"pc\">。</span>四大是身本<span class=\"pc\">，</span>本既無主<span class=\"pc\">，</span>身為其末豈有我</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b20\">T38n1781_p0958b20</span><span class=\"t\" l=\"0958b20\" w=\"1\">耶<span class=\"pc\">？「</span>又此病起皆由著我<span class=\"pc\">，</span>是故於我不應生著<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b21\">T38n1781_p0958b21</span><span class=\"t\" l=\"0958b21\" w=\"1\">此第三句顯出其過<span class=\"pc\">。</span>汎論病起有二<span class=\"pc\">：</span>一由過</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b22\">T38n1781_p0958b22</span><span class=\"t\" l=\"0958b22\" w=\"1\">去世著我<span class=\"pc\">，</span>備生結業<span class=\"pc\">，</span>結業果</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958010\"></a><span class=\"t\" l=\"0958b22\" w=\"12\">報</span><span class=\"t\" l=\"0958b22\" w=\"13\">則現受苦<span class=\"pc\">；</span>二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b23\">T38n1781_p0958b23</span><span class=\"t\" l=\"0958b23\" w=\"1\">由現在著我故心惱<span class=\"pc\">，</span>心惱則病增也<span class=\"pc\">。「</span>既知病</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b24\">T38n1781_p0958b24</span><span class=\"t\" l=\"0958b24\" w=\"1\">本<span class=\"pc\">，</span>即除我</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958011\"></a><span class=\"t\" l=\"0958b24\" w=\"5\">想</span><span class=\"t\" l=\"0958b24\" w=\"6\">及眾生想<span class=\"pc\">」。</span>第四句結除我也<span class=\"pc\">。</span>什</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b25\">T38n1781_p0958b25</span><span class=\"t\" l=\"0958b25\" w=\"1\">公云<span class=\"pc\">「</span>其病本者<span class=\"pc\">，</span>所謂我也<span class=\"pc\">。」</span>僧肇公云<span class=\"pc\">「</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958012\"></a><span class=\"t\" l=\"0958b25\" w=\"15\">我</span><span class=\"t\" l=\"0958b25\" w=\"16\">本</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b26\">T38n1781_p0958b26</span><span class=\"t\" l=\"0958b26\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>即上妄想也<span class=\"pc\">。</span>因有妄想故<span class=\"pc\">，</span>見我及眾生<span class=\"pc\">；</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b27\">T38n1781_p0958b27</span><span class=\"t\" l=\"0958b27\" w=\"1\">悟妄想是顛倒<span class=\"pc\">，</span>則無我無眾生<span class=\"pc\">。」「</span>當起法相<span class=\"pc\">」。</span>自</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b28\">T38n1781_p0958b28</span><span class=\"t\" l=\"0958b28\" w=\"1\">上以來重推無我<span class=\"pc\">，</span>自此文去假法破我<span class=\"pc\">。</span>雖於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958b29\">T38n1781_p0958b29</span><span class=\"t\" l=\"0958b29\" w=\"1\">空為病<span class=\"pc\">、</span>於我為藥<span class=\"pc\">，</span>故借法除我<span class=\"pc\">。「</span>應作是念<span class=\"pc\">：</span>但</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c01\">T38n1781_p0958c01</span><span class=\"t\" l=\"0958c01\" w=\"1\">以眾法合成此身<span class=\"pc\">，</span>起唯法起<span class=\"pc\">、</span>滅唯法滅<span class=\"pc\">」。</span>釋法想</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c02\">T38n1781_p0958c02</span><span class=\"t\" l=\"0958c02\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>五陰諸法假會成身<span class=\"pc\">，</span>起唯諸法共起<span class=\"pc\">、</span>滅唯</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c03\">T38n1781_p0958c03</span><span class=\"t\" l=\"0958c03\" w=\"1\">諸法共滅<span class=\"pc\">，</span>無別有真宰主其起滅者<span class=\"pc\">。</span>既除我</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c04\">T38n1781_p0958c04</span><span class=\"t\" l=\"0958c04\" w=\"1\">想<span class=\"pc\">，</span>唯見緣起諸法<span class=\"pc\">，</span>故名法想<span class=\"pc\">。「</span>又此法者各不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c05\">T38n1781_p0958c05</span><span class=\"t\" l=\"0958c05\" w=\"1\">相知<span class=\"pc\">，</span>起時不言我起<span class=\"pc\">、</span>滅時不言我滅<span class=\"pc\">」。</span>前句明</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c06\">T38n1781_p0958c06</span><span class=\"t\" l=\"0958c06\" w=\"1\">唯法<span class=\"pc\">，</span>此句辨非人起<span class=\"pc\">。</span>以諸法緣合則有<span class=\"pc\">、</span>緣散</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c07\">T38n1781_p0958c07</span><span class=\"t\" l=\"0958c07\" w=\"1\">則離<span class=\"pc\">，</span>聚散無先期<span class=\"pc\">，</span>故法法不相知也<span class=\"pc\">。「</span>彼有疾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c08\">T38n1781_p0958c08</span><span class=\"t\" l=\"0958c08\" w=\"1\">菩薩為滅法想<span class=\"pc\">，</span>當作是念<span class=\"pc\">：</span>此法想者亦是顛倒<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c09\">T38n1781_p0958c09</span><span class=\"t\" l=\"0958c09\" w=\"1\">顛倒者是則大患<span class=\"pc\">，</span>我應離之<span class=\"pc\">」。</span>此下第二次辨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c10\">T38n1781_p0958c10</span><span class=\"t\" l=\"0958c10\" w=\"1\">法空<span class=\"pc\">。</span>前借法以除我<span class=\"pc\">，</span>此法於我為藥<span class=\"pc\">、</span>於空為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c11\">T38n1781_p0958c11</span><span class=\"t\" l=\"0958c11\" w=\"1\">病<span class=\"pc\">，</span>所以除之<span class=\"pc\">，</span>非實有法而除法也<span class=\"pc\">。</span>顛倒故有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c12\">T38n1781_p0958c12</span><span class=\"t\" l=\"0958c12\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">，</span>所以須離<span class=\"pc\">。「</span>云何</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958013\" data-key=\"T38.0958c12.08\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0958c12\" w=\"8\">為</span></span><span class=\"t\" l=\"0958c12\" w=\"9\">離<span class=\"pc\">？</span>離我我所<span class=\"pc\">」。</span>我為其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c13\">T38n1781_p0958c13</span><span class=\"t\" l=\"0958c13\" w=\"1\">內<span class=\"pc\">，</span>自外諸法皆是我之所有<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958014\"></a><span class=\"t\" l=\"0958c13\" w=\"12\">所</span><span class=\"t\" l=\"0958c13\" w=\"13\">有<span class=\"pc\">，</span>是對我</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c14\">T38n1781_p0958c14</span><span class=\"t\" l=\"0958c14\" w=\"1\">之法<span class=\"pc\">；</span>我既已無<span class=\"pc\">，</span>所有豈獨</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958015\"></a><span class=\"t\" l=\"0958c14\" w=\"11\">立</span><span class=\"t\" l=\"0958c14\" w=\"12\">耶<span class=\"pc\">？「</span>云何離我</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c15\">T38n1781_p0958c15</span><span class=\"t\" l=\"0958c15\" w=\"1\">我所<span class=\"pc\">？</span>謂離二</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958016\"></a><span class=\"t\" l=\"0958c15\" w=\"6\">法</span><span class=\"t\" l=\"0958c15\" w=\"7\"><span class=\"pc\">，</span>謂不念內外諸法<span class=\"pc\">，</span>行於平等<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c16\">T38n1781_p0958c16</span><span class=\"t\" l=\"0958c16\" w=\"1\">內者我也<span class=\"pc\">，</span>外者一切法也<span class=\"pc\">，</span>此即相對為二<span class=\"pc\">。</span>謂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c17\">T38n1781_p0958c17</span><span class=\"t\" l=\"0958c17\" w=\"1\">不念之<span class=\"pc\">，</span>行於平等<span class=\"pc\">，</span>故稱離也<span class=\"pc\">。「</span>云何平等<span class=\"pc\">？</span>謂我</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c18\">T38n1781_p0958c18</span><span class=\"t\" l=\"0958c18\" w=\"1\">等<span class=\"pc\">、</span>涅槃等<span class=\"pc\">」。</span>我者<span class=\"pc\">，</span>窮下之人也<span class=\"pc\">；</span>涅槃者<span class=\"pc\">，</span>極上之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c19\">T38n1781_p0958c19</span><span class=\"t\" l=\"0958c19\" w=\"1\">法也<span class=\"pc\">。</span>極上窮下<span class=\"pc\">，</span>齊之一觀<span class=\"pc\">，</span>故稱平等<span class=\"pc\">。「</span>所以者</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c20\">T38n1781_p0958c20</span><span class=\"t\" l=\"0958c20\" w=\"1\">何<span class=\"pc\">？</span>我及涅槃此二皆空<span class=\"pc\">。</span>以何為空<span class=\"pc\">？</span>但以名字故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c21\">T38n1781_p0958c21</span><span class=\"t\" l=\"0958c21\" w=\"1\">空<span class=\"pc\">。</span>如此二法<span class=\"pc\">，</span>無決定性<span class=\"pc\">」。</span>因背涅槃故名吾我<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c22\">T38n1781_p0958c22</span><span class=\"t\" l=\"0958c22\" w=\"1\">以捨吾我故名涅槃<span class=\"pc\">，</span>二法相待則有名生<span class=\"pc\">，</span>既</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c23\">T38n1781_p0958c23</span><span class=\"t\" l=\"0958c23\" w=\"1\">相待有名則無決定<span class=\"pc\">，</span>所以空也<span class=\"pc\">。「</span>得是平等<span class=\"pc\">，</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c24\">T38n1781_p0958c24</span><span class=\"t\" l=\"0958c24\" w=\"1\">有餘病<span class=\"pc\">、</span>唯有空病<span class=\"pc\">，</span>空病亦</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958017\"></a><span class=\"t\" l=\"0958c24\" w=\"11\">空</span><span class=\"t\" l=\"0958c24\" w=\"12\"><span class=\"pc\">」。</span>此第三明空</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0958018\"></a><span class=\"t\" l=\"0958c24\" w=\"17\">病</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c25\">T38n1781_p0958c25</span><span class=\"t\" l=\"0958c25\" w=\"1\">亦</span><span class=\"t\" l=\"0958c25\" w=\"2\">空<span class=\"pc\">。</span>自上以來破有明空<span class=\"pc\">，</span>有既不立<span class=\"pc\">，</span>空亦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c26\">T38n1781_p0958c26</span><span class=\"t\" l=\"0958c26\" w=\"1\">無從<span class=\"pc\">，</span>謂非空非有始名正觀<span class=\"pc\">。「</span>是有疾菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c27\">T38n1781_p0958c27</span><span class=\"t\" l=\"0958c27\" w=\"1\">以無所受而受諸受<span class=\"pc\">，</span>未具佛法亦不滅受而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c28\">T38n1781_p0958c28</span><span class=\"t\" l=\"0958c28\" w=\"1\">取證也<span class=\"pc\">」。</span>此下第二次明化他調伏<span class=\"pc\">。</span>就文亦三<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0958c29\">T38n1781_p0958c29</span><span class=\"t\" l=\"0958c29\" w=\"1\">初明為物受生<span class=\"pc\">、</span>二明為物忍苦<span class=\"pc\">、</span>三即除物病<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a01\">T38n1781_p0959a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0959\"></a><span class=\"t\" l=\"0959a01\" w=\"1\">無所受者<span class=\"pc\">，</span>即是空病亦空<span class=\"pc\">，</span>故心不受著空有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a02\">T38n1781_p0959a02</span><span class=\"t\" l=\"0959a02\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>而受諸受者<span class=\"pc\">，</span>心雖無所受<span class=\"pc\">，</span>而為物受生及</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a03\">T38n1781_p0959a03</span><span class=\"t\" l=\"0959a03\" w=\"1\">生中苦樂等<span class=\"pc\">。</span>以為物受生則具行眾行<span class=\"pc\">，</span>名為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a04\">T38n1781_p0959a04</span><span class=\"t\" l=\"0959a04\" w=\"1\">佛法<span class=\"pc\">。</span>若未具眾行<span class=\"pc\">，</span>亦不滅三受<span class=\"pc\">，</span>而取二乘涅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a05\">T38n1781_p0959a05</span><span class=\"t\" l=\"0959a05\" w=\"1\">槃也<span class=\"pc\">。「</span>設身有苦<span class=\"pc\">，</span>當念惡趣眾生<span class=\"pc\">，</span>起大悲心<span class=\"pc\">。</span>我</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a06\">T38n1781_p0959a06</span><span class=\"t\" l=\"0959a06\" w=\"1\">既調伏<span class=\"pc\">，</span>亦當調伏一切眾生<span class=\"pc\">」。</span>此第二次明為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a07\">T38n1781_p0959a07</span><span class=\"t\" l=\"0959a07\" w=\"1\">物忍苦<span class=\"pc\">。</span>我有功德智慧之身<span class=\"pc\">，</span>既尚苦痛如是<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a08\">T38n1781_p0959a08</span><span class=\"t\" l=\"0959a08\" w=\"1\">況惡趣眾生受苦無量耶<span class=\"pc\">，</span>故起於</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0959001\"></a><span class=\"t\" l=\"0959a08\" w=\"14\">悲</span><span class=\"t\" l=\"0959a08\" w=\"15\"><span class=\"pc\">。</span>我既因</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a09\">T38n1781_p0959a09</span><span class=\"t\" l=\"0959a09\" w=\"1\">三空自調<span class=\"pc\">，</span>亦當調伏一切也<span class=\"pc\">。「</span>但除其病而不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a10\">T38n1781_p0959a10</span><span class=\"t\" l=\"0959a10\" w=\"1\">除法<span class=\"pc\">」。</span>將欲尋物病原故<span class=\"pc\">。</span>前釋斷義<span class=\"pc\">，</span>菩薩自斷</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a11\">T38n1781_p0959a11</span><span class=\"t\" l=\"0959a11\" w=\"1\">我及空等三病<span class=\"pc\">。</span>今復須斷眾生三病者<span class=\"pc\">，</span>實無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a12\">T38n1781_p0959a12</span><span class=\"t\" l=\"0959a12\" w=\"1\">三法可除<span class=\"pc\">，</span>但除空謂病耳<span class=\"pc\">。</span>如眼病故見空華<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a13\">T38n1781_p0959a13</span><span class=\"t\" l=\"0959a13\" w=\"1\">但除眼病<span class=\"pc\">，</span>無空華法可除<span class=\"pc\">，</span>故云不除法也<span class=\"pc\">。</span>又</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a14\">T38n1781_p0959a14</span><span class=\"t\" l=\"0959a14\" w=\"1\">一義<span class=\"pc\">，</span>不除者但破眾生執性有等病<span class=\"pc\">，</span>不除因</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a15\">T38n1781_p0959a15</span><span class=\"t\" l=\"0959a15\" w=\"1\">緣假名法也<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>涅槃<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0959002\"></a><span class=\"t\" l=\"0959a15\" w=\"10\">但</span><span class=\"t\" l=\"0959a15\" w=\"11\">斷取著<span class=\"pc\">，</span>不斷我</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a16\">T38n1781_p0959a16</span><span class=\"t\" l=\"0959a16\" w=\"1\">見<span class=\"pc\">。</span>我見者即佛性也<span class=\"pc\">。」</span>此二各有其義<span class=\"pc\">，</span>非無兩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a17\">T38n1781_p0959a17</span><span class=\"t\" l=\"0959a17\" w=\"1\">釋也<span class=\"pc\">。「</span>為斷病</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0959003\"></a><span class=\"t\" l=\"0959a17\" w=\"6\">本</span><span class=\"t\" l=\"0959a17\" w=\"7\">而教導之<span class=\"pc\">」。</span>此第三正明為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a18\">T38n1781_p0959a18</span><span class=\"t\" l=\"0959a18\" w=\"1\">物斷病<span class=\"pc\">。</span>前標病本<span class=\"pc\">、</span>教導二章門<span class=\"pc\">，</span>次釋二門<span class=\"pc\">。</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a19\">T38n1781_p0959a19</span><span class=\"t\" l=\"0959a19\" w=\"1\">初標也<span class=\"pc\">。「</span>何謂病本<span class=\"pc\">？</span>謂有攀緣<span class=\"pc\">。</span>從有攀緣則為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a20\">T38n1781_p0959a20</span><span class=\"t\" l=\"0959a20\" w=\"1\">病本<span class=\"pc\">。</span>何所攀緣<span class=\"pc\">？</span>謂之三界<span class=\"pc\">」。</span>此釋病本章門也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a21\">T38n1781_p0959a21</span><span class=\"t\" l=\"0959a21\" w=\"1\">上說菩薩自尋病本<span class=\"pc\">，</span>以理安心<span class=\"pc\">，</span>故能</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0959004\"></a><span class=\"t\" l=\"0959a21\" w=\"15\">處</span><span class=\"t\" l=\"0959a21\" w=\"16\">疾不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a22\">T38n1781_p0959a22</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0959005\"></a><span class=\"t\" l=\"0959a22\" w=\"1\">憂</span><span class=\"t\" l=\"0959a22\" w=\"2\"><span class=\"pc\">。</span>今明為斷眾生病故<span class=\"pc\">，</span>推其病原<span class=\"pc\">，</span>然後應</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a23\">T38n1781_p0959a23</span><span class=\"t\" l=\"0959a23\" w=\"1\">其所宜也<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0959006\"></a><span class=\"t\" l=\"0959a23\" w=\"5\">標</span><span class=\"t\" l=\"0959a23\" w=\"6\">神微動則心有所囑<span class=\"pc\">，</span>心有所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a24\">T38n1781_p0959a24</span><span class=\"t\" l=\"0959a24\" w=\"1\">囑名為攀緣<span class=\"pc\">，</span>攀緣取相是妄想之始<span class=\"pc\">、</span>病之本</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a25\">T38n1781_p0959a25</span><span class=\"t\" l=\"0959a25\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>妄想既緣則美惡以分<span class=\"pc\">，</span>美惡既分則憎愛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a26\">T38n1781_p0959a26</span><span class=\"t\" l=\"0959a26\" w=\"1\">並熾<span class=\"pc\">，</span>所以眾結煩於內<span class=\"pc\">、</span>萬病生於外<span class=\"pc\">。</span>其能緣</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a27\">T38n1781_p0959a27</span><span class=\"t\" l=\"0959a27\" w=\"1\">之心既是妄想<span class=\"pc\">、</span>所緣之境不離三界<span class=\"pc\">。</span>所以然</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a28\">T38n1781_p0959a28</span><span class=\"t\" l=\"0959a28\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>三界外是無漏無為<span class=\"pc\">，</span>而妄想之心是有所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959a29\">T38n1781_p0959a29</span><span class=\"t\" l=\"0959a29\" w=\"1\">得<span class=\"pc\">，</span>故是有為有漏<span class=\"pc\">，</span>故是三界也<span class=\"pc\">。「</span>云何斷攀緣<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b01\">T38n1781_p0959b01</span><span class=\"t\" l=\"0959b01\" w=\"1\">以無所得<span class=\"pc\">。</span>若無所得則無攀緣<span class=\"pc\">。</span>何謂無所得<span class=\"pc\">？</span>謂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b02\">T38n1781_p0959b02</span><span class=\"t\" l=\"0959b02\" w=\"1\">離二見<span class=\"pc\">。</span>何謂二見<span class=\"pc\">？</span>謂內見外見是無所得<span class=\"pc\">」。</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b03\">T38n1781_p0959b03</span><span class=\"t\" l=\"0959b03\" w=\"1\">釋教導斷病本章門也<span class=\"pc\">。</span>病本既是有所得<span class=\"pc\">，</span>斷</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b04\">T38n1781_p0959b04</span><span class=\"t\" l=\"0959b04\" w=\"1\">病則是無所得<span class=\"pc\">。</span>無所得者<span class=\"pc\">，</span>心不得一切法也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b05\">T38n1781_p0959b05</span><span class=\"t\" l=\"0959b05\" w=\"1\">若心得一切法則心有所生<span class=\"pc\">，</span>心有所生則心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b06\">T38n1781_p0959b06</span><span class=\"t\" l=\"0959b06\" w=\"1\">有所縛<span class=\"pc\">，</span>不得離生老病死憂悲苦惱<span class=\"pc\">。</span>若心無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b07\">T38n1781_p0959b07</span><span class=\"t\" l=\"0959b07\" w=\"1\">所得則心無所縛<span class=\"pc\">，</span>故得離生老</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0959007\"></a><span class=\"t\" l=\"0959b07\" w=\"13\">病</span><span class=\"t\" l=\"0959b07\" w=\"14\">也<span class=\"pc\">。</span>所言</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b08\">T38n1781_p0959b08</span><span class=\"t\" l=\"0959b08\" w=\"1\">無所得者<span class=\"pc\">，</span>即不得內外二見<span class=\"pc\">，</span>名無所得<span class=\"pc\">，</span>非別</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b09\">T38n1781_p0959b09</span><span class=\"t\" l=\"0959b09\" w=\"1\">有無所得也<span class=\"pc\">，</span>故云內見外見是無所得<span class=\"pc\">。</span>內外</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b10\">T38n1781_p0959b10</span><span class=\"t\" l=\"0959b10\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>內有妄想<span class=\"pc\">、</span>外有諸法<span class=\"pc\">，</span>名為內外也<span class=\"pc\">。「</span>文殊師</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b11\">T38n1781_p0959b11</span><span class=\"t\" l=\"0959b11\" w=\"1\">利<span class=\"pc\">！</span>是為有疾菩薩調伏其心<span class=\"pc\">，</span>為斷老病死苦<span class=\"pc\">。</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b12\">T38n1781_p0959b12</span><span class=\"t\" l=\"0959b12\" w=\"1\">菩薩菩提<span class=\"pc\">。</span>若不如是<span class=\"pc\">，</span>已所修治為無惠利<span class=\"pc\">」。</span>第</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b13\">T38n1781_p0959b13</span><span class=\"t\" l=\"0959b13\" w=\"1\">三合明自行化他調伏<span class=\"pc\">，</span>有法<span class=\"pc\">、</span>譬<span class=\"pc\">、</span>合<span class=\"pc\">。</span>以能如上</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b14\">T38n1781_p0959b14</span><span class=\"t\" l=\"0959b14\" w=\"1\">斷自他病本<span class=\"pc\">，</span>即是調自他之心<span class=\"pc\">。</span>病本既斷<span class=\"pc\">，</span>則</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b15\">T38n1781_p0959b15</span><span class=\"t\" l=\"0959b15\" w=\"1\">老病死除<span class=\"pc\">。</span>以兼斷自他故<span class=\"pc\">，</span>是菩薩菩提<span class=\"pc\">，</span>異二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b16\">T38n1781_p0959b16</span><span class=\"t\" l=\"0959b16\" w=\"1\">乘也<span class=\"pc\">。</span>所以</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0959008\"></a><span class=\"t\" l=\"0959b16\" w=\"5\">徧</span><span class=\"t\" l=\"0959b16\" w=\"6\">言菩提者<span class=\"pc\">，</span>菩提以實益為道<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b17\">T38n1781_p0959b17</span><span class=\"t\" l=\"0959b17\" w=\"1\">若兼斷自他則得於寂觀<span class=\"pc\">，</span>故能有實益<span class=\"pc\">。</span>若不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b18\">T38n1781_p0959b18</span><span class=\"t\" l=\"0959b18\" w=\"1\">爾者<span class=\"pc\">，</span>則於己無利<span class=\"pc\">、</span>於物無惠<span class=\"pc\">。「</span>譬如勝怨乃可</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b19\">T38n1781_p0959b19</span><span class=\"t\" l=\"0959b19\" w=\"1\">為勇<span class=\"pc\">」。</span>此譬說也<span class=\"pc\">。</span>老病死等是菩薩怨<span class=\"pc\">，</span>亦是眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b20\">T38n1781_p0959b20</span><span class=\"t\" l=\"0959b20\" w=\"1\">生怨<span class=\"pc\">。</span>又眾生怨即是菩薩怨<span class=\"pc\">，</span>以菩薩觀物如</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b21\">T38n1781_p0959b21</span><span class=\"t\" l=\"0959b21\" w=\"1\">子<span class=\"pc\">，</span>子怨即父怨也<span class=\"pc\">；</span>若不除子怨<span class=\"pc\">，</span>父怨亦不除</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b22\">T38n1781_p0959b22</span><span class=\"t\" l=\"0959b22\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。「</span>如是兼除老病死者<span class=\"pc\">，</span>菩薩之謂也<span class=\"pc\">」。</span>此合譬</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b23\">T38n1781_p0959b23</span><span class=\"t\" l=\"0959b23\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>二乘但除自怨<span class=\"pc\">，</span>菩薩則有兼濟之道也<span class=\"pc\">。「</span>彼</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b24\">T38n1781_p0959b24</span><span class=\"t\" l=\"0959b24\" w=\"1\">有疾菩薩作是念<span class=\"pc\">：</span>如我</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0959009\"></a><span class=\"t\" l=\"0959b24\" w=\"10\">所</span><span class=\"t\" l=\"0959b24\" w=\"11\">病非真非有<span class=\"pc\">，</span>眾生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b25\">T38n1781_p0959b25</span><span class=\"t\" l=\"0959b25\" w=\"1\">病亦非真非有<span class=\"pc\">。」</span>此第二明自行化他調伏有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b26\">T38n1781_p0959b26</span><span class=\"t\" l=\"0959b26\" w=\"1\">其得失<span class=\"pc\">。</span>就文亦有三<span class=\"pc\">：</span>一明自行調伏得失<span class=\"pc\">，</span>成</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b27\">T38n1781_p0959b27</span><span class=\"t\" l=\"0959b27\" w=\"1\">上自行<span class=\"pc\">；</span>二明化他調伏得失<span class=\"pc\">，</span>成上化他<span class=\"pc\">；</span>三合</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b28\">T38n1781_p0959b28</span><span class=\"t\" l=\"0959b28\" w=\"1\">明自行化他調伏得失<span class=\"pc\">，</span>成上合明自行化他</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959b29\">T38n1781_p0959b29</span><span class=\"t\" l=\"0959b29\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>所以須得失者<span class=\"pc\">，</span>世人相與欲為菩薩自行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c01\">T38n1781_p0959c01</span><span class=\"t\" l=\"0959c01\" w=\"1\">化他<span class=\"pc\">，</span>鄙於二乘<span class=\"pc\">、</span>欣乎大道<span class=\"pc\">，</span>但學菩薩行有巧</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c02\">T38n1781_p0959c02</span><span class=\"t\" l=\"0959c02\" w=\"1\">不巧<span class=\"pc\">，</span>故成得失<span class=\"pc\">，</span>以須明之也<span class=\"pc\">。</span>初文但辨其得<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c03\">T38n1781_p0959c03</span><span class=\"t\" l=\"0959c03\" w=\"1\">略不明失<span class=\"pc\">。</span>如我此病非真非有者<span class=\"pc\">，</span>敘菩薩自</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c04\">T38n1781_p0959c04</span><span class=\"t\" l=\"0959c04\" w=\"1\">悟也<span class=\"pc\">。</span>眾生病亦非真非有者<span class=\"pc\">，</span>明眾生未達也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c05\">T38n1781_p0959c05</span><span class=\"t\" l=\"0959c05\" w=\"1\">上論生老死是身病<span class=\"pc\">，</span>計我及攀緣是其心病<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c06\">T38n1781_p0959c06</span><span class=\"t\" l=\"0959c06\" w=\"1\">此之二病非真亦非有也<span class=\"pc\">。</span>有人言<span class=\"pc\">：</span>非真即非</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c07\">T38n1781_p0959c07</span><span class=\"t\" l=\"0959c07\" w=\"1\">真諦<span class=\"pc\">、</span>非有即非俗諦<span class=\"pc\">，</span>即中道正觀也<span class=\"pc\">。</span>又言非</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c08\">T38n1781_p0959c08</span><span class=\"t\" l=\"0959c08\" w=\"1\">真者<span class=\"pc\">，</span>非是真實<span class=\"pc\">，</span>即非性實也<span class=\"pc\">。</span>非有者<span class=\"pc\">，</span>亦非因</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c09\">T38n1781_p0959c09</span><span class=\"t\" l=\"0959c09\" w=\"1\">緣假有<span class=\"pc\">，</span>故雙非性假悟病空也<span class=\"pc\">。</span>所以了病空</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c10\">T38n1781_p0959c10</span><span class=\"t\" l=\"0959c10\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>若病是實有者<span class=\"pc\">，</span>則自他病不可除<span class=\"pc\">。</span>以其非</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c11\">T38n1781_p0959c11</span><span class=\"t\" l=\"0959c11\" w=\"1\">真有<span class=\"pc\">，</span>故可得除之<span class=\"pc\">。</span>以其可除故<span class=\"pc\">，</span>悲心即生<span class=\"pc\">、</span>弘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c12\">T38n1781_p0959c12</span><span class=\"t\" l=\"0959c12\" w=\"1\">誓便起<span class=\"pc\">，</span>故有兼濟之道也<span class=\"pc\">。「</span>作是觀時<span class=\"pc\">，</span>於諸眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c13\">T38n1781_p0959c13</span><span class=\"t\" l=\"0959c13\" w=\"1\">生若起愛見大悲<span class=\"pc\">，</span>即應捨離<span class=\"pc\">」。</span>此第二明化他得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c14\">T38n1781_p0959c14</span><span class=\"t\" l=\"0959c14\" w=\"1\">失<span class=\"pc\">。</span>若能如上了自病及眾生病非真非有而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c15\">T38n1781_p0959c15</span><span class=\"t\" l=\"0959c15\" w=\"1\">起悲者<span class=\"pc\">，</span>則唯得不失<span class=\"pc\">。</span>但此觀未</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0959010\"></a><span class=\"t\" l=\"0959c15\" w=\"13\">能</span><span class=\"t\" l=\"0959c15\" w=\"14\"><span class=\"pc\">。</span>見眾生<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c16\">T38n1781_p0959c16</span><span class=\"t\" l=\"0959c16\" w=\"1\">愛之而起悲者<span class=\"pc\">，</span>名愛見大悲<span class=\"pc\">。</span>見即見使<span class=\"pc\">、</span>愛謂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c17\">T38n1781_p0959c17</span><span class=\"t\" l=\"0959c17\" w=\"1\">愛使<span class=\"pc\">。</span>此雖悲心<span class=\"pc\">，</span>雜以愛見故<span class=\"pc\">，</span>宜應捨之也<span class=\"pc\">。「</span>所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c18\">T38n1781_p0959c18</span><span class=\"t\" l=\"0959c18\" w=\"1\">以者何<span class=\"pc\">？</span>菩薩斷除客塵煩惱而起大悲<span class=\"pc\">」。</span>此釋上</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c19\">T38n1781_p0959c19</span><span class=\"t\" l=\"0959c19\" w=\"1\">捨離愛見義也<span class=\"pc\">。</span>心本清淨無有塵垢<span class=\"pc\">，</span>妄想因</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c20\">T38n1781_p0959c20</span><span class=\"t\" l=\"0959c20\" w=\"1\">緣故橫生愛見<span class=\"pc\">，</span>故名之為客塵<span class=\"pc\">，</span>除此客塵而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c21\">T38n1781_p0959c21</span><span class=\"t\" l=\"0959c21\" w=\"1\">起悲也<span class=\"pc\">。「</span>愛見悲者<span class=\"pc\">，</span>則於生死有疲厭心<span class=\"pc\">；</span>若能</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c22\">T38n1781_p0959c22</span><span class=\"t\" l=\"0959c22\" w=\"1\">離此<span class=\"pc\">，</span>無有疲厭<span class=\"pc\">，</span>在在所生不為愛見之所覆也<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c23\">T38n1781_p0959c23</span><span class=\"t\" l=\"0959c23\" w=\"1\">夫有所見必有所滯<span class=\"pc\">、</span>有所愛必有所憎<span class=\"pc\">，</span>此有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c24\">T38n1781_p0959c24</span><span class=\"t\" l=\"0959c24\" w=\"1\">極之道<span class=\"pc\">，</span>安能致無極之用<span class=\"pc\">？</span>若能離此<span class=\"pc\">，</span>則法身</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c25\">T38n1781_p0959c25</span><span class=\"t\" l=\"0959c25\" w=\"1\">化生<span class=\"pc\">、</span>無在不在<span class=\"pc\">，</span>生死無窮不覺為遠<span class=\"pc\">，</span>何有愛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c26\">T38n1781_p0959c26</span><span class=\"t\" l=\"0959c26\" w=\"1\">見之覆<span class=\"pc\">、</span>疲厭之勞<span class=\"pc\">？「</span>所生無縛<span class=\"pc\">，</span>能為眾生說法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c27\">T38n1781_p0959c27</span><span class=\"t\" l=\"0959c27\" w=\"1\">解縛<span class=\"pc\">」。</span>愛見既除<span class=\"pc\">、</span>法身既立<span class=\"pc\">，</span>則所生無縛<span class=\"pc\">，</span>亦能</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c28\">T38n1781_p0959c28</span><span class=\"t\" l=\"0959c28\" w=\"1\">解彼縛也<span class=\"pc\">。「</span>如佛所說<span class=\"pc\">：</span>若自有縛<span class=\"pc\">，</span>能解彼縛<span class=\"pc\">，</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0959c29\">T38n1781_p0959c29</span><span class=\"t\" l=\"0959c29\" w=\"1\">有是處<span class=\"pc\">；</span>若自無縛<span class=\"pc\">，</span>能解彼縛<span class=\"pc\">，</span>斯有是處<span class=\"pc\">。</span>是故菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a01\">T38n1781_p0960a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0960\"></a><span class=\"t\" l=\"0960a01\" w=\"1\">薩不應起縛<span class=\"pc\">」。</span>此引佛誠言證於</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0960001\"></a><span class=\"t\" l=\"0960a01\" w=\"13\">大悲</span><span class=\"t\" l=\"0960a01\" w=\"15\">義<span class=\"pc\">，</span>勸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a02\">T38n1781_p0960a02</span><span class=\"t\" l=\"0960a02\" w=\"1\">捨縛也<span class=\"pc\">。「</span>何謂縛<span class=\"pc\">？</span>何謂解<span class=\"pc\">」。</span>前引佛言<span class=\"pc\">，</span>今解釋縛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a03\">T38n1781_p0960a03</span><span class=\"t\" l=\"0960a03\" w=\"1\">解<span class=\"pc\">，</span>此標二章門也<span class=\"pc\">。「</span>貪著禪味是菩薩縛<span class=\"pc\">，</span>以方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a04\">T38n1781_p0960a04</span><span class=\"t\" l=\"0960a04\" w=\"1\">便生是菩薩解<span class=\"pc\">」。</span>此約定慧二門釋縛解章門</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a05\">T38n1781_p0960a05</span><span class=\"t\" l=\"0960a05\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>今前就定門<span class=\"pc\">。</span>貪著禪味有二種過失<span class=\"pc\">：</span>一彰</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a06\">T38n1781_p0960a06</span><span class=\"t\" l=\"0960a06\" w=\"1\">自行<span class=\"pc\">、</span>二彰化他<span class=\"pc\">，</span>所以為縛<span class=\"pc\">。</span>若為物受生<span class=\"pc\">，</span>則彼</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a07\">T38n1781_p0960a07</span><span class=\"t\" l=\"0960a07\" w=\"1\">我蒙利<span class=\"pc\">，</span>名巧方便<span class=\"pc\">，</span>故稱為解<span class=\"pc\">。「</span>又無方便慧縛<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a08\">T38n1781_p0960a08</span><span class=\"t\" l=\"0960a08\" w=\"1\">有方便慧解<span class=\"pc\">；</span>無慧方便縛<span class=\"pc\">，</span>有慧方便解<span class=\"pc\">」。</span>此就</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a09\">T38n1781_p0960a09</span><span class=\"t\" l=\"0960a09\" w=\"1\">慧門以釋縛義<span class=\"pc\">。</span>前標二章<span class=\"pc\">：</span>一明慧之縛解<span class=\"pc\">、</span>二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a10\">T38n1781_p0960a10</span><span class=\"t\" l=\"0960a10\" w=\"1\">標方便縛解<span class=\"pc\">。</span>慧縛解者<span class=\"pc\">，</span>無方便故慧縛也<span class=\"pc\">。</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a11\">T38n1781_p0960a11</span><span class=\"t\" l=\"0960a11\" w=\"1\">有方便<span class=\"pc\">，</span>在慧便解也<span class=\"pc\">。</span>方便亦然<span class=\"pc\">，</span>無慧則方便</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a12\">T38n1781_p0960a12</span><span class=\"t\" l=\"0960a12\" w=\"1\">為縛<span class=\"pc\">，</span>有慧則方便解也<span class=\"pc\">。「</span>何謂無方便慧縛<span class=\"pc\">？</span>謂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a13\">T38n1781_p0960a13</span><span class=\"t\" l=\"0960a13\" w=\"1\">菩薩以愛見心莊嚴佛土<span class=\"pc\">、</span>成就眾生<span class=\"pc\">，</span>於空無相</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a14\">T38n1781_p0960a14</span><span class=\"t\" l=\"0960a14\" w=\"1\">無作法中而自調伏<span class=\"pc\">，</span>是名無方便慧縛<span class=\"pc\">」。</span>此釋</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a15\">T38n1781_p0960a15</span><span class=\"t\" l=\"0960a15\" w=\"1\">慧縛解章門<span class=\"pc\">，</span>前釋於縛<span class=\"pc\">、</span>次釋於解<span class=\"pc\">。</span>所言慧方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a16\">T38n1781_p0960a16</span><span class=\"t\" l=\"0960a16\" w=\"1\">便者<span class=\"pc\">，</span>此義不同<span class=\"pc\">。</span>今依羅什意<span class=\"pc\">，</span>觀空不</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0960002\"></a><span class=\"t\" l=\"0960a16\" w=\"15\">證</span><span class=\"t\" l=\"0960a16\" w=\"16\"><span class=\"pc\">、</span>涉</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a17\">T38n1781_p0960a17</span><span class=\"t\" l=\"0960a17\" w=\"1\">有不著<span class=\"pc\">，</span>此之二</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0960003\"></a><span class=\"t\" l=\"0960a17\" w=\"7\">巧</span><span class=\"t\" l=\"0960a17\" w=\"8\">名為方便<span class=\"pc\">。</span>六地已還未</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a18\">T38n1781_p0960a18</span><span class=\"t\" l=\"0960a18\" w=\"1\">能無礙<span class=\"pc\">，</span>當其觀空<span class=\"pc\">，</span>則無所取著<span class=\"pc\">。</span>及其出觀<span class=\"pc\">，</span>嚴</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a19\">T38n1781_p0960a19</span><span class=\"t\" l=\"0960a19\" w=\"1\">土化人則生愛見<span class=\"pc\">，</span>故拙於涉動<span class=\"pc\">、</span>妙於靜觀<span class=\"pc\">。</span>然</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a20\">T38n1781_p0960a20</span><span class=\"t\" l=\"0960a20\" w=\"1\">觀空不取相雖是方便<span class=\"pc\">，</span>而但慧受名<span class=\"pc\">。</span>故此文</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a21\">T38n1781_p0960a21</span><span class=\"t\" l=\"0960a21\" w=\"1\">但取涉有不著名為方便<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>詳什公解意<span class=\"pc\">，</span>直</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a22\">T38n1781_p0960a22</span><span class=\"t\" l=\"0960a22\" w=\"1\">是釋慧與方便二義不同<span class=\"pc\">，</span>未見慧方便縛解</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a23\">T38n1781_p0960a23</span><span class=\"t\" l=\"0960a23\" w=\"1\">之所以<span class=\"pc\">。</span>請為通之<span class=\"pc\">。</span>答<span class=\"pc\">：</span>初門隨有起染<span class=\"pc\">，</span>名無方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a24\">T38n1781_p0960a24</span><span class=\"t\" l=\"0960a24\" w=\"1\">便<span class=\"pc\">。</span>入空自調<span class=\"pc\">，</span>稱之為慧<span class=\"pc\">。</span>如此行者<span class=\"pc\">，</span>不能以空</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a25\">T38n1781_p0960a25</span><span class=\"t\" l=\"0960a25\" w=\"1\">慧導於涉有令無所著<span class=\"pc\">，</span>故此空慧稱之為縛<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a26\">T38n1781_p0960a26</span><span class=\"t\" l=\"0960a26\" w=\"1\">又不能即三空而修嚴土化人二行<span class=\"pc\">，</span>故此空</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a27\">T38n1781_p0960a27</span><span class=\"t\" l=\"0960a27\" w=\"1\">慧則稱為縛<span class=\"pc\">。「</span>何謂有方便慧解<span class=\"pc\">？</span>謂不以愛見</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a28\">T38n1781_p0960a28</span><span class=\"t\" l=\"0960a28\" w=\"1\">心莊嚴佛土<span class=\"pc\">、</span>成就眾生<span class=\"pc\">，</span>於空無相無作法中以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960a29\">T38n1781_p0960a29</span><span class=\"t\" l=\"0960a29\" w=\"1\">自調伏而不疲厭<span class=\"pc\">，</span>是名有方便慧解<span class=\"pc\">」。</span>此釋有方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b01\">T38n1781_p0960b01</span><span class=\"t\" l=\"0960b01\" w=\"1\">便慧解章門也<span class=\"pc\">。</span>什公云<span class=\"pc\">「</span>七地已上得於並觀<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b02\">T38n1781_p0960b02</span><span class=\"t\" l=\"0960b02\" w=\"1\">故能動靜不二<span class=\"pc\">，</span>名有方便慧解<span class=\"pc\">。」</span>問<span class=\"pc\">：</span>此云何名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b03\">T38n1781_p0960b03</span><span class=\"t\" l=\"0960b03\" w=\"1\">慧解耶<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>嚴土化人<span class=\"pc\">，</span>隨有不著名方便<span class=\"pc\">；</span>入</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b04\">T38n1781_p0960b04</span><span class=\"t\" l=\"0960b04\" w=\"1\">空自調<span class=\"pc\">，</span>稱之為慧<span class=\"pc\">。</span>如此修者<span class=\"pc\">，</span>能以空導有<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b05\">T38n1781_p0960b05</span><span class=\"t\" l=\"0960b05\" w=\"1\">著故<span class=\"pc\">，</span>方便義成<span class=\"pc\">。</span>而在慧方解<span class=\"pc\">，</span>又能即三空而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b06\">T38n1781_p0960b06</span><span class=\"t\" l=\"0960b06\" w=\"1\">修二行<span class=\"pc\">，</span>故名慧解<span class=\"pc\">。「</span>何謂無慧方便縛<span class=\"pc\">？</span>謂菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b07\">T38n1781_p0960b07</span><span class=\"t\" l=\"0960b07\" w=\"1\">住貪欲<span class=\"pc\">、</span>瞋恚<span class=\"pc\">、</span>邪見等諸煩惱而</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0960004\"></a><span class=\"t\" l=\"0960b07\" w=\"13\">植</span><span class=\"t\" l=\"0960b07\" w=\"14\">眾德本<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b08\">T38n1781_p0960b08</span><span class=\"t\" l=\"0960b08\" w=\"1\">名無慧方便縛<span class=\"pc\">」。</span>此釋方便縛解章門也<span class=\"pc\">。</span>今前</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b09\">T38n1781_p0960b09</span><span class=\"t\" l=\"0960b09\" w=\"1\">釋縛門<span class=\"pc\">。</span>若是慧之縛解<span class=\"pc\">，</span>就六地已還<span class=\"pc\">、</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0960005\"></a><span class=\"t\" l=\"0960b09\" w=\"15\">七</span><span class=\"t\" l=\"0960b09\" w=\"16\">地</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b10\">T38n1781_p0960b10</span><span class=\"t\" l=\"0960b10\" w=\"1\">已上論其縛解<span class=\"pc\">；</span>此對就初發心已上及聖位</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b11\">T38n1781_p0960b11</span><span class=\"t\" l=\"0960b11\" w=\"1\">已還論其縛解<span class=\"pc\">。</span>又初對約二乘以對菩薩論</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b12\">T38n1781_p0960b12</span><span class=\"t\" l=\"0960b12\" w=\"1\">其縛解<span class=\"pc\">，</span>二乘為縛<span class=\"pc\">、</span>菩薩為解<span class=\"pc\">。</span>此對就凡夫</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b13\">T38n1781_p0960b13</span><span class=\"t\" l=\"0960b13\" w=\"1\">以對菩薩論其縛解<span class=\"pc\">，</span>凡夫為縛<span class=\"pc\">、</span>菩薩為解<span class=\"pc\">。</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b14\">T38n1781_p0960b14</span><span class=\"t\" l=\"0960b14\" w=\"1\">然者<span class=\"pc\">，</span>則具攝眾義無不盡矣<span class=\"pc\">。</span>今先明無慧方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b15\">T38n1781_p0960b15</span><span class=\"t\" l=\"0960b15\" w=\"1\">便縛者<span class=\"pc\">，</span>不能觀空斷惑<span class=\"pc\">，</span>故名無慧<span class=\"pc\">；</span>以涉有行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b16\">T38n1781_p0960b16</span><span class=\"t\" l=\"0960b16\" w=\"1\">善<span class=\"pc\">，</span>名有方便<span class=\"pc\">。</span>如此修者<span class=\"pc\">，</span>以無慧涉有<span class=\"pc\">，</span>而為諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b17\">T38n1781_p0960b17</span><span class=\"t\" l=\"0960b17\" w=\"1\">使所染<span class=\"pc\">，</span>故名方便縛矣<span class=\"pc\">。</span>又不能即二行而遊</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b18\">T38n1781_p0960b18</span><span class=\"t\" l=\"0960b18\" w=\"1\">三空<span class=\"pc\">，</span>故名無慧方便縛也<span class=\"pc\">。「</span>何謂有慧方便解<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b19\">T38n1781_p0960b19</span><span class=\"t\" l=\"0960b19\" w=\"1\">謂離貪欲<span class=\"pc\">、</span>瞋恚<span class=\"pc\">、</span>邪見等諸煩惱而殖眾德本<span class=\"pc\">，</span>迴</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b20\">T38n1781_p0960b20</span><span class=\"t\" l=\"0960b20\" w=\"1\">向阿耨菩提<span class=\"pc\">，</span>是名有慧方便解<span class=\"pc\">」。</span>此釋有慧方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b21\">T38n1781_p0960b21</span><span class=\"t\" l=\"0960b21\" w=\"1\">慧解章門也<span class=\"pc\">。</span>此明觀空除惑<span class=\"pc\">，</span>名為有慧<span class=\"pc\">；</span>涉有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b22\">T38n1781_p0960b22</span><span class=\"t\" l=\"0960b22\" w=\"1\">修善<span class=\"pc\">，</span>名有方便<span class=\"pc\">。</span>如此修者<span class=\"pc\">，</span>以有慧故<span class=\"pc\">，</span>導有行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b23\">T38n1781_p0960b23</span><span class=\"t\" l=\"0960b23\" w=\"1\">不著<span class=\"pc\">，</span>故名為解<span class=\"pc\">。「</span>文殊師利<span class=\"pc\">！</span>彼有疾菩薩應如</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b24\">T38n1781_p0960b24</span><span class=\"t\" l=\"0960b24\" w=\"1\">是觀諸法<span class=\"pc\">」。</span>從上非真非有訖至此文<span class=\"pc\">，</span>勸菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b25\">T38n1781_p0960b25</span><span class=\"t\" l=\"0960b25\" w=\"1\">依斯文以起觀行也<span class=\"pc\">。「</span>又復觀身無常<span class=\"pc\">、</span>苦<span class=\"pc\">、</span>空<span class=\"pc\">、</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b26\">T38n1781_p0960b26</span><span class=\"t\" l=\"0960b26\" w=\"1\">我<span class=\"pc\">，</span>是名為慧<span class=\"pc\">」。</span>明無我是名為慧<span class=\"pc\">；</span>雖身有疾<span class=\"pc\">，</span>常</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b27\">T38n1781_p0960b27</span><span class=\"t\" l=\"0960b27\" w=\"1\">在生死饒益一切而無厭惓<span class=\"pc\">，</span>是名方便<span class=\"pc\">。</span>上來</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b28\">T38n1781_p0960b28</span><span class=\"t\" l=\"0960b28\" w=\"1\">一周<span class=\"pc\">，</span>約空有明權實二慧<span class=\"pc\">，</span>亦是空悲二道<span class=\"pc\">；</span>今</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960b29\">T38n1781_p0960b29</span><span class=\"t\" l=\"0960b29\" w=\"1\">就五門觀以釋慧與方便<span class=\"pc\">。</span>既約五門觀以明</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c01\">T38n1781_p0960c01</span><span class=\"t\" l=\"0960c01\" w=\"1\">實慧<span class=\"pc\">，</span>則實慧具照空有<span class=\"pc\">，</span>如照無常苦即有慧</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c02\">T38n1781_p0960c02</span><span class=\"t\" l=\"0960c02\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">，</span>照空無我謂空慧也<span class=\"pc\">，</span>故知實慧具照空有<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c03\">T38n1781_p0960c03</span><span class=\"t\" l=\"0960c03\" w=\"1\">問<span class=\"pc\">：</span>照無常苦<span class=\"pc\">，</span>云何是實慧耶<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>此身實是無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c04\">T38n1781_p0960c04</span><span class=\"t\" l=\"0960c04\" w=\"1\">常<span class=\"pc\">，</span>故名為實<span class=\"pc\">。</span>又觀無常實<span class=\"pc\">，</span>能破常倒<span class=\"pc\">，</span>故名為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c05\">T38n1781_p0960c05</span><span class=\"t\" l=\"0960c05\" w=\"1\">實<span class=\"pc\">。</span>又此文是大乘四非常<span class=\"pc\">，</span>故名為實也<span class=\"pc\">。</span>二乘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c06\">T38n1781_p0960c06</span><span class=\"t\" l=\"0960c06\" w=\"1\">觀無常<span class=\"pc\">，</span>而厭生惓死<span class=\"pc\">、</span>欲入涅槃<span class=\"pc\">，</span>名無方便<span class=\"pc\">。</span>大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c07\">T38n1781_p0960c07</span><span class=\"t\" l=\"0960c07\" w=\"1\">士觀無常而能不厭<span class=\"pc\">，</span>即善入嶮難<span class=\"pc\">，</span>故名巧方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c08\">T38n1781_p0960c08</span><span class=\"t\" l=\"0960c08\" w=\"1\">便也<span class=\"pc\">。「</span>又復觀身<span class=\"pc\">，</span>身不離病<span class=\"pc\">、</span>病不離身<span class=\"pc\">，</span>是病是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c09\">T38n1781_p0960c09</span><span class=\"t\" l=\"0960c09\" w=\"1\">身非新非故<span class=\"pc\">，</span>是名為慧<span class=\"pc\">；</span>設身有疾而不永滅<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c10\">T38n1781_p0960c10</span><span class=\"t\" l=\"0960c10\" w=\"1\">名方便<span class=\"pc\">」。</span>此偏就身病以明權實二慧也<span class=\"pc\">。</span>此是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c11\">T38n1781_p0960c11</span><span class=\"t\" l=\"0960c11\" w=\"1\">病</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0960006\"></a><span class=\"t\" l=\"0960c11\" w=\"2\">身<span class=\"pc\">，</span>身即</span><span class=\"t\" l=\"0960c11\" w=\"5\">為病<span class=\"pc\">，</span>既無別體<span class=\"pc\">，</span>何得以身為故<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c12\">T38n1781_p0960c12</span><span class=\"t\" l=\"0960c12\" w=\"1\">用病為新<span class=\"pc\">？</span>既悟無新故<span class=\"pc\">，</span>則無病與身<span class=\"pc\">，</span>便入實</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c13\">T38n1781_p0960c13</span><span class=\"t\" l=\"0960c13\" w=\"1\">慧<span class=\"pc\">，</span>故稱為慧也<span class=\"pc\">。</span>既有此慧<span class=\"pc\">，</span>而能與物同病<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c14\">T38n1781_p0960c14</span><span class=\"t\" l=\"0960c14\" w=\"1\">取涅</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0960007\"></a><span class=\"t\" l=\"0960c14\" w=\"3\">槃</span><span class=\"t\" l=\"0960c14\" w=\"4\"><span class=\"pc\">，</span>故名方便<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>何故就身病不相離</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c15\">T38n1781_p0960c15</span><span class=\"t\" l=\"0960c15\" w=\"1\">及無新故明實慧耶<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>以始行之人<span class=\"pc\">，</span>厭病著</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c16\">T38n1781_p0960c16</span><span class=\"t\" l=\"0960c16\" w=\"1\">身故<span class=\"pc\">。</span>今此身病既不相離<span class=\"pc\">，</span>何故厭病而保著</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c17\">T38n1781_p0960c17</span><span class=\"t\" l=\"0960c17\" w=\"1\">身</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0960008\"></a><span class=\"t\" l=\"0960c17\" w=\"2\">邪</span><span class=\"t\" l=\"0960c17\" w=\"3\"><span class=\"pc\">？</span>又令了悟身之與病相假而有<span class=\"pc\">，</span>無實</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c18\">T38n1781_p0960c18</span><span class=\"t\" l=\"0960c18\" w=\"1\">故空<span class=\"pc\">。</span>為此因緣<span class=\"pc\">，</span>故作是說<span class=\"pc\">。「</span>文殊師利<span class=\"pc\">！</span>有疾菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c19\">T38n1781_p0960c19</span><span class=\"t\" l=\"0960c19\" w=\"1\">薩應如是調伏其心<span class=\"pc\">」。</span>第三明兩捨觀也<span class=\"pc\">。</span>此文</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c20\">T38n1781_p0960c20</span><span class=\"t\" l=\"0960c20\" w=\"1\">遠結調伏一章也<span class=\"pc\">，</span>近結上二慧得失<span class=\"pc\">。</span>能悟如</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c21\">T38n1781_p0960c21</span><span class=\"t\" l=\"0960c21\" w=\"1\">斯得失者<span class=\"pc\">，</span>為調伏心矣<span class=\"pc\">。「</span>不住其中<span class=\"pc\">，</span>亦復不住</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c22\">T38n1781_p0960c22</span><span class=\"t\" l=\"0960c22\" w=\"1\">不調伏心<span class=\"pc\">。</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>若住不調伏心<span class=\"pc\">，</span>是愚人法<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c23\">T38n1781_p0960c23</span><span class=\"t\" l=\"0960c23\" w=\"1\">若住調伏心<span class=\"pc\">，</span>是聲聞法<span class=\"pc\">。</span>是故菩薩不當住於調</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c24\">T38n1781_p0960c24</span><span class=\"t\" l=\"0960c24\" w=\"1\">伏</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0960009\"></a><span class=\"t\" l=\"0960c24\" w=\"2\">心</span><span class=\"t\" l=\"0960c24\" w=\"3\"><span class=\"pc\">、</span>不調伏心<span class=\"pc\">」。</span>離此二法<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">。</span>自上以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c25\">T38n1781_p0960c25</span><span class=\"t\" l=\"0960c25\" w=\"1\">來明於調伏<span class=\"pc\">。</span>今明非調不調者<span class=\"pc\">，</span>惑者聞調伏</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c26\">T38n1781_p0960c26</span><span class=\"t\" l=\"0960c26\" w=\"1\">之言<span class=\"pc\">，</span>便捨不調住調<span class=\"pc\">，</span>則心猶未調<span class=\"pc\">。</span>若能調不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c27\">T38n1781_p0960c27</span><span class=\"t\" l=\"0960c27\" w=\"1\">調兩捨<span class=\"pc\">，</span>心無所依<span class=\"pc\">，</span>得正觀者<span class=\"pc\">，</span>始是調心法也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c28\">T38n1781_p0960c28</span><span class=\"t\" l=\"0960c28\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>在於生死不為污行<span class=\"pc\">、</span>住於涅槃不永滅度<span class=\"pc\">，</span>是菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0960c29\">T38n1781_p0960c29</span><span class=\"t\" l=\"0960c29\" w=\"1\">薩行<span class=\"pc\">。</span>非凡夫行<span class=\"pc\">、</span>非賢聖行<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">。</span>非垢行<span class=\"pc\">、</span>非</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a01\">T38n1781_p0961a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0961\"></a><span class=\"t\" l=\"0961a01\" w=\"1\">淨行<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">。</span>雖過魔行而現降伏眾魔<span class=\"pc\">，</span>是菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a02\">T38n1781_p0961a02</span><span class=\"t\" l=\"0961a02\" w=\"1\">薩行<span class=\"pc\">。</span>雖求一切智<span class=\"pc\">，</span>無非時求<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>此文</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a03\">T38n1781_p0961a03</span><span class=\"t\" l=\"0961a03\" w=\"1\">歷法明於正觀為</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0961001\"></a><span class=\"t\" l=\"0961a03\" w=\"8\">其</span><span class=\"t\" l=\"0961a03\" w=\"9\">調伏<span class=\"pc\">。</span>或凡聖兩忘<span class=\"pc\">、</span>或</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a04\">T38n1781_p0961a04</span><span class=\"t\" l=\"0961a04\" w=\"1\">因果俱離<span class=\"pc\">，</span>或</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0961002\"></a><span class=\"t\" l=\"0961a04\" w=\"6\">徧</span><span class=\"t\" l=\"0961a04\" w=\"7\">泯而俱遊<span class=\"pc\">、</span>或二捨而</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0961003\"></a><span class=\"t\" l=\"0961a04\" w=\"15\">偏</span><span class=\"t\" l=\"0961a04\" w=\"16\">用<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a05\">T38n1781_p0961a05</span><span class=\"t\" l=\"0961a05\" w=\"1\">並易可明也<span class=\"pc\">。</span>無非時求者<span class=\"pc\">，</span>一切智未成<span class=\"pc\">，</span>而中</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a06\">T38n1781_p0961a06</span><span class=\"t\" l=\"0961a06\" w=\"1\">道取二乘證<span class=\"pc\">，</span>謂非時求也<span class=\"pc\">。「</span>雖觀諸法不生<span class=\"pc\">，</span>而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a07\">T38n1781_p0961a07</span><span class=\"t\" l=\"0961a07\" w=\"1\">不入正位<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>正位者<span class=\"pc\">，</span>小乘取證之位</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a08\">T38n1781_p0961a08</span><span class=\"t\" l=\"0961a08\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>三乘同觀無生<span class=\"pc\">，</span>慧力弱者不能自出<span class=\"pc\">，</span>慧力</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a09\">T38n1781_p0961a09</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0961004\" data-key=\"T38.0961a09.01\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0961a09\" w=\"1\">強</span></span><span class=\"t\" l=\"0961a09\" w=\"2\">者超而不證<span class=\"pc\">。「</span>雖觀十二緣起<span class=\"pc\">，</span>而入諸邪見<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a10\">T38n1781_p0961a10</span><span class=\"t\" l=\"0961a10\" w=\"1\">是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>觀緣起是斷邪見之道<span class=\"pc\">，</span>而能反同</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a11\">T38n1781_p0961a11</span><span class=\"t\" l=\"0961a11\" w=\"1\">邪見者<span class=\"pc\">，</span>非二乘之所能也<span class=\"pc\">。「</span>雖攝一切眾生<span class=\"pc\">，</span>而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a12\">T38n1781_p0961a12</span><span class=\"t\" l=\"0961a12\" w=\"1\">不愛著<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>攝謂四攝法也<span class=\"pc\">。</span>四攝是愛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a13\">T38n1781_p0961a13</span><span class=\"t\" l=\"0961a13\" w=\"1\">念眾生法<span class=\"pc\">，</span>今明愛而不</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0961005\"></a><span class=\"t\" l=\"0961a13\" w=\"10\">著</span><span class=\"t\" l=\"0961a13\" w=\"11\">也<span class=\"pc\">。「</span>雖樂遠離<span class=\"pc\">，</span>而不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a14\">T38n1781_p0961a14</span><span class=\"t\" l=\"0961a14\" w=\"1\">依身心盡<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>小離離憒鬧<span class=\"pc\">、</span>大離離身</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a15\">T38n1781_p0961a15</span><span class=\"t\" l=\"0961a15\" w=\"1\">心盡<span class=\"pc\">，</span>菩薩雖樂大離而不依恃也<span class=\"pc\">。「</span>雖行三界<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a16\">T38n1781_p0961a16</span><span class=\"t\" l=\"0961a16\" w=\"1\">而不壞法性<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>三界即法性<span class=\"pc\">，</span>故現生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a17\">T38n1781_p0961a17</span><span class=\"t\" l=\"0961a17\" w=\"1\">三界而不壞法性<span class=\"pc\">。「</span>雖行</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0961006\"></a><span class=\"t\" l=\"0961a17\" w=\"10\">於</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0961007\"></a><span class=\"t\" l=\"0961a17\" w=\"11\">空</span><span class=\"t\" l=\"0961a17\" w=\"12\"><span class=\"pc\">，</span>而殖眾德本<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a18\">T38n1781_p0961a18</span><span class=\"t\" l=\"0961a18\" w=\"1\">菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>行空欲以除有<span class=\"pc\">，</span>而方殖眾德本者<span class=\"pc\">，</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a19\">T38n1781_p0961a19</span><span class=\"t\" l=\"0961a19\" w=\"1\">空為有用也<span class=\"pc\">。「</span>雖行無相<span class=\"pc\">，</span>而度眾生<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a20\">T38n1781_p0961a20</span><span class=\"t\" l=\"0961a20\" w=\"1\">行無相<span class=\"pc\">，</span>欲除取眾生相<span class=\"pc\">，</span>而方度眾生者<span class=\"pc\">，</span>以無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a21\">T38n1781_p0961a21</span><span class=\"t\" l=\"0961a21\" w=\"1\">相無礙相也<span class=\"pc\">。「</span>雖行無作<span class=\"pc\">，</span>而現受身<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a22\">T38n1781_p0961a22</span><span class=\"t\" l=\"0961a22\" w=\"1\">行無作<span class=\"pc\">，</span>欲不造生死<span class=\"pc\">，</span>而方便現受身者<span class=\"pc\">，</span>無作</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a23\">T38n1781_p0961a23</span><span class=\"t\" l=\"0961a23\" w=\"1\">不礙作也<span class=\"pc\">。「</span>雖行無起<span class=\"pc\">，</span>而起一切善行<span class=\"pc\">，</span>是菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a24\">T38n1781_p0961a24</span><span class=\"t\" l=\"0961a24\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">」。</span>無起者<span class=\"pc\">，</span>於一切處畢竟不起心也<span class=\"pc\">，</span>而方起</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a25\">T38n1781_p0961a25</span><span class=\"t\" l=\"0961a25\" w=\"1\">一切善行<span class=\"pc\">，</span>以無起而無所不起也<span class=\"pc\">。「</span>雖行六波</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a26\">T38n1781_p0961a26</span><span class=\"t\" l=\"0961a26\" w=\"1\">羅蜜<span class=\"pc\">，</span>而遍知眾生心心數法<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>六度</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a27\">T38n1781_p0961a27</span><span class=\"t\" l=\"0961a27\" w=\"1\">並是無相法也<span class=\"pc\">，</span>無相應無所知<span class=\"pc\">，</span>而方遍知眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a28\">T38n1781_p0961a28</span><span class=\"t\" l=\"0961a28\" w=\"1\">生心行<span class=\"pc\">，</span>以無知而無所不知也<span class=\"pc\">。「</span>雖行六通<span class=\"pc\">，</span>而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961a29\">T38n1781_p0961a29</span><span class=\"t\" l=\"0961a29\" w=\"1\">不漏盡<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>大士觀漏即無漏<span class=\"pc\">，</span>故能永</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b01\">T38n1781_p0961b01</span><span class=\"t\" l=\"0961b01\" w=\"1\">處生死<span class=\"pc\">、</span>與物同漏<span class=\"pc\">，</span>豈以漏盡而異於不漏盡</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b02\">T38n1781_p0961b02</span><span class=\"t\" l=\"0961b02\" w=\"1\">乎<span class=\"pc\">？「</span>雖行四無量心<span class=\"pc\">，</span>而不貪著生於梵世<span class=\"pc\">，</span>是菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b03\">T38n1781_p0961b03</span><span class=\"t\" l=\"0961b03\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">」。</span>四無量行<span class=\"pc\">，</span>則應生四禪地<span class=\"pc\">，</span>而偏言梵者<span class=\"pc\">，</span>以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b04\">T38n1781_p0961b04</span><span class=\"t\" l=\"0961b04\" w=\"1\">眾生宗事梵天<span class=\"pc\">，</span>故舉其宗也<span class=\"pc\">。</span>又四禪地通名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b05\">T38n1781_p0961b05</span><span class=\"t\" l=\"0961b05\" w=\"1\">梵也<span class=\"pc\">。「</span>雖行禪定解脫三昧<span class=\"pc\">，</span>而不隨禪生<span class=\"pc\">，</span>是菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b06\">T38n1781_p0961b06</span><span class=\"t\" l=\"0961b06\" w=\"1\">薩行<span class=\"pc\">」。</span>禪謂四禪也<span class=\"pc\">。</span>定謂四空也<span class=\"pc\">。</span>解脫<span class=\"pc\">，</span>八解脫</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b07\">T38n1781_p0961b07</span><span class=\"t\" l=\"0961b07\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>三昧<span class=\"pc\">，</span>空<span class=\"pc\">、</span>無相<span class=\"pc\">、</span>無作也<span class=\"pc\">。</span>菩薩行其因<span class=\"pc\">，</span>而不取</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b08\">T38n1781_p0961b08</span><span class=\"t\" l=\"0961b08\" w=\"1\">其果<span class=\"pc\">，</span>可謂自在行矣<span class=\"pc\">。「</span>雖行四念處<span class=\"pc\">，</span>而畢竟不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b09\">T38n1781_p0961b09</span><span class=\"t\" l=\"0961b09\" w=\"1\">永離身<span class=\"pc\">、</span>受<span class=\"pc\">、</span>心<span class=\"pc\">、</span>法<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>小乘觀四法而取</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b10\">T38n1781_p0961b10</span><span class=\"t\" l=\"0961b10\" w=\"1\">證<span class=\"pc\">；</span>菩薩雖觀此四法<span class=\"pc\">，</span>不永離而取證也<span class=\"pc\">。「</span>雖行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b11\">T38n1781_p0961b11</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0961008\"></a><span class=\"t\" l=\"0961b11\" w=\"1\">四</span><span class=\"t\" l=\"0961b11\" w=\"2\">懃<span class=\"pc\">，</span>而不捨身心精進<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>小乘行四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b12\">T38n1781_p0961b12</span><span class=\"t\" l=\"0961b12\" w=\"1\">正懃<span class=\"pc\">，</span>功用若究竟<span class=\"pc\">，</span>捨入涅槃<span class=\"pc\">；</span>菩薩雖同其行<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b13\">T38n1781_p0961b13</span><span class=\"t\" l=\"0961b13\" w=\"1\">而不同其捨<span class=\"pc\">。「</span>雖行四如意足<span class=\"pc\">，</span>而得自在神通<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b14\">T38n1781_p0961b14</span><span class=\"t\" l=\"0961b14\" w=\"1\">是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>雖同小乘行如意足<span class=\"pc\">，</span>而久得大乘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b15\">T38n1781_p0961b15</span><span class=\"t\" l=\"0961b15\" w=\"1\">自在神通<span class=\"pc\">。</span>如意足是神通之因也<span class=\"pc\">。「</span>雖行五根<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b16\">T38n1781_p0961b16</span><span class=\"t\" l=\"0961b16\" w=\"1\">而分別眾生諸根利鈍<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>小乘唯自</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b17\">T38n1781_p0961b17</span><span class=\"t\" l=\"0961b17\" w=\"1\">修己根<span class=\"pc\">，</span>不善知人根<span class=\"pc\">；</span>菩薩雖同自修<span class=\"pc\">，</span>而善知</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b18\">T38n1781_p0961b18</span><span class=\"t\" l=\"0961b18\" w=\"1\">人根<span class=\"pc\">。「</span>雖行五力<span class=\"pc\">，</span>而樂求佛十力<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">。</span>雖</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b19\">T38n1781_p0961b19</span><span class=\"t\" l=\"0961b19\" w=\"1\">行七覺分<span class=\"pc\">，</span>而分別佛之智慧<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">。</span>雖行八</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b20\">T38n1781_p0961b20</span><span class=\"t\" l=\"0961b20\" w=\"1\">聖道<span class=\"pc\">，</span>而樂行無量佛道<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>此明現行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b21\">T38n1781_p0961b21</span><span class=\"t\" l=\"0961b21\" w=\"1\">淺法<span class=\"pc\">，</span>而內已實入深法也<span class=\"pc\">。「</span>雖行止觀助道之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b22\">T38n1781_p0961b22</span><span class=\"t\" l=\"0961b22\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">，</span>而不畢竟墮於寂滅<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>止觀與定</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b23\">T38n1781_p0961b23</span><span class=\"t\" l=\"0961b23\" w=\"1\">慧異者<span class=\"pc\">，</span>定慧為果<span class=\"pc\">、</span>止觀為因也<span class=\"pc\">。</span>初繫心在緣<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b24\">T38n1781_p0961b24</span><span class=\"t\" l=\"0961b24\" w=\"1\">名為止<span class=\"pc\">；</span>深達分別<span class=\"pc\">，</span>稱為觀<span class=\"pc\">。</span>此二是助涅槃之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b25\">T38n1781_p0961b25</span><span class=\"t\" l=\"0961b25\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">。</span>菩薩因之而行<span class=\"pc\">，</span>而不</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0961009\" data-key=\"T38.0961b25.10\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0961b25\" w=\"10\">順</span></span><span class=\"t\" l=\"0961b25\" w=\"11\">隨涅槃也<span class=\"pc\">。「</span>雖行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b26\">T38n1781_p0961b26</span><span class=\"t\" l=\"0961b26\" w=\"1\">諸法不生不滅<span class=\"pc\">，</span>而以相好莊嚴其身<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b27\">T38n1781_p0961b27</span><span class=\"t\" l=\"0961b27\" w=\"1\">雖現聲聞辟支佛威儀<span class=\"pc\">，</span>而不捨佛法<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b28\">T38n1781_p0961b28</span><span class=\"t\" l=\"0961b28\" w=\"1\">雖隨諸法究竟淨相<span class=\"pc\">，</span>而隨所應為現其身<span class=\"pc\">，</span>是菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961b29\">T38n1781_p0961b29</span><span class=\"t\" l=\"0961b29\" w=\"1\">薩行<span class=\"pc\">。</span>雖觀諸佛國土永寂如空<span class=\"pc\">，</span>而現種種清淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c01\">T38n1781_p0961c01</span><span class=\"t\" l=\"0961c01\" w=\"1\">佛土<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">。</span>雖得佛道<span class=\"pc\">、</span>轉于法輪<span class=\"pc\">、</span>入於涅槃<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c02\">T38n1781_p0961c02</span><span class=\"t\" l=\"0961c02\" w=\"1\">而不捨於菩薩之道<span class=\"pc\">，</span>是菩薩行<span class=\"pc\">」。</span>雖得佛道空</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c03\">T38n1781_p0961c03</span><span class=\"t\" l=\"0961c03\" w=\"1\">竟<span class=\"pc\">，</span>而現行因<span class=\"pc\">，</span>即果不礙因也<span class=\"pc\">。「</span>說是法時<span class=\"pc\">，</span>文殊</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c04\">T38n1781_p0961c04</span><span class=\"t\" l=\"0961c04\" w=\"1\">師利所將大眾<span class=\"pc\">，</span>其中八千天子皆發阿耨多羅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c05\">T38n1781_p0961c05</span><span class=\"t\" l=\"0961c05\" w=\"1\">三藐三菩提心<span class=\"pc\">」。</span>此第三問病後事<span class=\"pc\">。</span>經本不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c06\">T38n1781_p0961c06</span><span class=\"t\" l=\"0961c06\" w=\"1\">同<span class=\"pc\">，</span>或言天眾<span class=\"pc\">、</span>或云大眾<span class=\"pc\">，</span>無所妨也<span class=\"pc\">。</span>然應是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c07\">T38n1781_p0961c07</span><span class=\"t\" l=\"0961c07\" w=\"1\">大眾也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n</div><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c08\">T38n1781_p0961c08</span><div class=\"div-pin\"><mulu class='pin' s='6 不思議品(四)'/><p data-head-level=\"1\" class=\"head\"><span class=\"t\" l=\"0961c08\" w=\"1\">不思議品第六</span></p><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c09\">T38n1781_p0961c09</span><p><span class='lineInfo' line='0961c09'></span><span class=\"t\" l=\"0961c09\" w=\"1\">大明化物<span class=\"pc\">，</span>凡有二門<span class=\"pc\">：</span>一者說法<span class=\"pc\">、</span>二者現神通<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c10\">T38n1781_p0961c10</span><span class=\"t\" l=\"0961c10\" w=\"1\"><span class=\"pc\">〈</span>問疾<span class=\"pc\">〉</span>一品明其說法<span class=\"pc\">，</span>今此一品次明神通<span class=\"pc\">，</span>則</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c11\">T38n1781_p0961c11</span><span class=\"t\" l=\"0961c11\" w=\"1\">形聲益物也<span class=\"pc\">。</span>又上品<span class=\"pc\">，</span>初明能化之疾<span class=\"pc\">，</span>有空悲</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c12\">T38n1781_p0961c12</span><span class=\"t\" l=\"0961c12\" w=\"1\">二道<span class=\"pc\">，</span>亦是權實</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0961010\"></a><span class=\"t\" l=\"0961c12\" w=\"7\">而</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0961011\"></a><span class=\"t\" l=\"0961c12\" w=\"8\">慧</span><span class=\"t\" l=\"0961c12\" w=\"9\"><span class=\"pc\">；</span>次明所化之疾<span class=\"pc\">，</span>亦空</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c13\">T38n1781_p0961c13</span><span class=\"t\" l=\"0961c13\" w=\"1\">悲二道<span class=\"pc\">、</span>權實兩慧<span class=\"pc\">。</span>說如此能化所化二慧者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c14\">T38n1781_p0961c14</span><span class=\"t\" l=\"0961c14\" w=\"1\">並是為教菩薩修行義也<span class=\"pc\">。</span>今此品明修行得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c15\">T38n1781_p0961c15</span><span class=\"t\" l=\"0961c15\" w=\"1\">成<span class=\"pc\">，</span>便有無方大用<span class=\"pc\">，</span>故有<span class=\"pc\">〈</span>不思議品<span class=\"pc\">〉。</span>問<span class=\"pc\">：</span>以何為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c16\">T38n1781_p0961c16</span><span class=\"t\" l=\"0961c16\" w=\"1\">不思議體<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>通而為論之<span class=\"pc\">，</span>凡有三法<span class=\"pc\">：</span>一不思</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c17\">T38n1781_p0961c17</span><span class=\"t\" l=\"0961c17\" w=\"1\">議境<span class=\"pc\">、</span>二不思議智<span class=\"pc\">、</span>三不思議教<span class=\"pc\">。</span>據能化為言<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c18\">T38n1781_p0961c18</span><span class=\"t\" l=\"0961c18\" w=\"1\">由境發智<span class=\"pc\">、</span>因智說教<span class=\"pc\">，</span>欲令所化之流藉教悟</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c19\">T38n1781_p0961c19</span><span class=\"t\" l=\"0961c19\" w=\"1\">理<span class=\"pc\">、</span>因理發智<span class=\"pc\">，</span>故此三門義無不攝<span class=\"pc\">。</span>言不思議</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c20\">T38n1781_p0961c20</span><span class=\"t\" l=\"0961c20\" w=\"1\">境者<span class=\"pc\">，</span>即是真俗二諦<span class=\"pc\">，</span>然二諦未曾境<span class=\"pc\">。</span>教據表</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c21\">T38n1781_p0961c21</span><span class=\"t\" l=\"0961c21\" w=\"1\">理而言<span class=\"pc\">，</span>故二諦為教<span class=\"pc\">；</span>約發智之義<span class=\"pc\">，</span>故二諦名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c22\">T38n1781_p0961c22</span><span class=\"t\" l=\"0961c22\" w=\"1\">境<span class=\"pc\">。</span>通而言之<span class=\"pc\">，</span>此真俗二境皆是因緣假名無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c23\">T38n1781_p0961c23</span><span class=\"t\" l=\"0961c23\" w=\"1\">所得義<span class=\"pc\">，</span>非是凡夫二乘有所得人所能思議<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c24\">T38n1781_p0961c24</span><span class=\"t\" l=\"0961c24\" w=\"1\">故二境名不思議<span class=\"pc\">。</span>據別為論<span class=\"pc\">，</span>真諦即諸法實</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c25\">T38n1781_p0961c25</span><span class=\"t\" l=\"0961c25\" w=\"1\">相<span class=\"pc\">，</span>心行處滅故意不能思<span class=\"pc\">、</span>言語亦斷故口</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c26\">T38n1781_p0961c26</span><span class=\"t\" l=\"0961c26\" w=\"1\">不能議<span class=\"pc\">，</span>謂真諦不思議也<span class=\"pc\">。</span>俗諦亦言語道斷<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c27\">T38n1781_p0961c27</span><span class=\"t\" l=\"0961c27\" w=\"1\">心行處滅<span class=\"pc\">，</span>如假有不可定有<span class=\"pc\">，</span>故定有心滅<span class=\"pc\">；</span>假</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c28\">T38n1781_p0961c28</span><span class=\"t\" l=\"0961c28\" w=\"1\">有不可定無<span class=\"pc\">，</span>故定無心滅<span class=\"pc\">；</span>不可定亦有亦無<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0961c29\">T38n1781_p0961c29</span><span class=\"t\" l=\"0961c29\" w=\"1\">非有非無<span class=\"pc\">，</span>故有所得定四句心能滅<span class=\"pc\">，</span>亦定性</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a01\">T38n1781_p0962a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0962\"></a><span class=\"t\" l=\"0962a01\" w=\"1\">四句所不可言<span class=\"pc\">，</span>故是俗諦不思議也<span class=\"pc\">。</span>次明二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a02\">T38n1781_p0962a02</span><span class=\"t\" l=\"0962a02\" w=\"1\">智不思議者<span class=\"pc\">，</span>實智即是波若<span class=\"pc\">，</span>波若念想觀妄<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a03\">T38n1781_p0962a03</span><span class=\"t\" l=\"0962a03\" w=\"1\">言語亦斷<span class=\"pc\">，</span>故心不能思<span class=\"pc\">、</span>口不能議<span class=\"pc\">。</span>權智則變</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a04\">T38n1781_p0962a04</span><span class=\"t\" l=\"0962a04\" w=\"1\">動無方<span class=\"pc\">，</span>如大小容入<span class=\"pc\">，</span>非凡夫二乘<span class=\"pc\">、</span>下地菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a05\">T38n1781_p0962a05</span><span class=\"t\" l=\"0962a05\" w=\"1\">所</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0962001\" data-key=\"T38.0962a05.02\"></a><span class=\"t\" l=\"0962a05\" w=\"2\">不</span><span class=\"t\" l=\"0962a05\" w=\"3\">能思議<span class=\"pc\">，</span>名不思議也<span class=\"pc\">。</span>所言教不思議</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a06\">T38n1781_p0962a06</span><span class=\"t\" l=\"0962a06\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>內有二智謂不思議本<span class=\"pc\">，</span>外示形聲即不思</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a07\">T38n1781_p0962a07</span><span class=\"t\" l=\"0962a07\" w=\"1\">議迹<span class=\"pc\">，</span>謂以本垂迹<span class=\"pc\">。</span>由外不思議迹<span class=\"pc\">，</span>得示不思</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a08\">T38n1781_p0962a08</span><span class=\"t\" l=\"0962a08\" w=\"1\">議本<span class=\"pc\">，</span>謂以迹顯本<span class=\"pc\">。</span>具如玄章所明<span class=\"pc\">。</span>就此品內<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a09\">T38n1781_p0962a09</span><span class=\"t\" l=\"0962a09\" w=\"1\">大開二章<span class=\"pc\">：</span>一明實智不思議<span class=\"pc\">、</span>二明權智不思</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a10\">T38n1781_p0962a10</span><span class=\"t\" l=\"0962a10\" w=\"1\">議<span class=\"pc\">。</span>初文有五<span class=\"pc\">：</span>一身子念座<span class=\"pc\">、</span>二淨名呵詰<span class=\"pc\">、</span>三身</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a11\">T38n1781_p0962a11</span><span class=\"t\" l=\"0962a11\" w=\"1\">子答<span class=\"pc\">、</span>四淨名呵<span class=\"pc\">、</span>五時眾悟道<span class=\"pc\">。「</span>爾時舍利弗見</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a12\">T38n1781_p0962a12</span><span class=\"t\" l=\"0962a12\" w=\"1\">此室中無有床座<span class=\"pc\">，</span>作是念<span class=\"pc\">：</span>斯諸菩薩<span class=\"pc\">、</span>大弟子眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a13\">T38n1781_p0962a13</span><span class=\"t\" l=\"0962a13\" w=\"1\">當於何坐<span class=\"pc\">」。</span>身子生念<span class=\"pc\">，</span>凡有二義<span class=\"pc\">：</span>一據迹為言<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a14\">T38n1781_p0962a14</span><span class=\"t\" l=\"0962a14\" w=\"1\">法身大士身心無倦<span class=\"pc\">，</span>聲聞結業之形<span class=\"pc\">，</span>心雖無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a15\">T38n1781_p0962a15</span><span class=\"t\" l=\"0962a15\" w=\"1\">結<span class=\"pc\">、</span>身有疲勞<span class=\"pc\">，</span>故發止息之迹<span class=\"pc\">。</span>以其於弟子內</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a16\">T38n1781_p0962a16</span><span class=\"t\" l=\"0962a16\" w=\"1\">年耆體劣前生念也<span class=\"pc\">，</span>不欲現其累迹<span class=\"pc\">。</span>又必知</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a17\">T38n1781_p0962a17</span><span class=\"t\" l=\"0962a17\" w=\"1\">淨名</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0962002\"></a><span class=\"t\" l=\"0962a17\" w=\"3\">懸</span><span class=\"t\" l=\"0962a17\" w=\"4\">鑒其心<span class=\"pc\">，</span>故但心念而不發言<span class=\"pc\">。</span>二者就</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a18\">T38n1781_p0962a18</span><span class=\"t\" l=\"0962a18\" w=\"1\">本為論<span class=\"pc\">。</span>淨名與身子既是大小之人<span class=\"pc\">，</span>相與化</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a19\">T38n1781_p0962a19</span><span class=\"t\" l=\"0962a19\" w=\"1\">物<span class=\"pc\">，</span>故淨名空室以待賓<span class=\"pc\">，</span>身子念坐而發教<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a20\">T38n1781_p0962a20</span><span class=\"t\" l=\"0962a20\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>長者維摩詰知其意<span class=\"pc\">，</span>語舍利弗言<span class=\"pc\">：</span>云何<span class=\"pc\">？</span>仁者<span class=\"pc\">！</span>為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a21\">T38n1781_p0962a21</span><span class=\"t\" l=\"0962a21\" w=\"1\">法來耶<span class=\"pc\">、</span>求床坐耶<span class=\"pc\">」。</span>此則淨名將辨無求之道<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a22\">T38n1781_p0962a22</span><span class=\"t\" l=\"0962a22\" w=\"1\">故因詰之<span class=\"pc\">。</span>所以然者<span class=\"pc\">，</span>須坐之念<span class=\"pc\">，</span>迹</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0962003\"></a><span class=\"t\" l=\"0962a22\" w=\"14\">在</span><span class=\"t\" l=\"0962a22\" w=\"15\">有求<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a23\">T38n1781_p0962a23</span><span class=\"t\" l=\"0962a23\" w=\"1\">有求則乖理<span class=\"pc\">，</span>非所以來意也<span class=\"pc\">。「</span>舍利弗言<span class=\"pc\">：</span>我為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a24\">T38n1781_p0962a24</span><span class=\"t\" l=\"0962a24\" w=\"1\">法來<span class=\"pc\">，</span>非為床座<span class=\"pc\">」。</span>上確定二實<span class=\"pc\">，</span>而身子進退墮</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a25\">T38n1781_p0962a25</span><span class=\"t\" l=\"0962a25\" w=\"1\">負<span class=\"pc\">。</span>若其為法<span class=\"pc\">，</span>不應念坐<span class=\"pc\">；</span>如其念坐<span class=\"pc\">，</span>何名為法<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a26\">T38n1781_p0962a26</span><span class=\"t\" l=\"0962a26\" w=\"1\">而身子偏答一問<span class=\"pc\">，</span>本為法來<span class=\"pc\">，</span>但形有勞<span class=\"pc\">，</span>故求</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a27\">T38n1781_p0962a27</span><span class=\"t\" l=\"0962a27\" w=\"1\">坐耳<span class=\"pc\">。</span>又形安則法入神<span class=\"pc\">，</span>所以念坐<span class=\"pc\">，</span>終為法也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a28\">T38n1781_p0962a28</span><span class=\"t\" l=\"0962a28\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>維摩詰言<span class=\"pc\">：</span>唯舍利</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0962004\"></a><span class=\"t\" l=\"0962a28\" w=\"8\">弗</span><span class=\"t\" l=\"0962a28\" w=\"9\"><span class=\"pc\">！</span>夫求法者不貪軀命<span class=\"pc\">，</span>何</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962a29\">T38n1781_p0962a29</span><span class=\"t\" l=\"0962a29\" w=\"1\">況床坐<span class=\"pc\">。</span>夫求法者非有色受想行識之求<span class=\"pc\">、</span>非有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b01\">T38n1781_p0962b01</span><span class=\"t\" l=\"0962b01\" w=\"1\">界入之求<span class=\"pc\">、</span>非有欲色無色之求<span class=\"pc\">。</span>唯舍利弗<span class=\"pc\">！</span>夫求</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b02\">T38n1781_p0962b02</span><span class=\"t\" l=\"0962b02\" w=\"1\">法者<span class=\"pc\">，</span>不著佛求<span class=\"pc\">、</span>不著法求<span class=\"pc\">、</span>不著眾求<span class=\"pc\">。</span>夫求法者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b03\">T38n1781_p0962b03</span><span class=\"t\" l=\"0962b03\" w=\"1\">無見苦求<span class=\"pc\">、</span>無斷集求<span class=\"pc\">、</span>無造盡證修道之求<span class=\"pc\">。</span>所以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b04\">T38n1781_p0962b04</span><span class=\"t\" l=\"0962b04\" w=\"1\">者何<span class=\"pc\">？</span>法無戲論<span class=\"pc\">」。</span>若言我當見苦<span class=\"pc\">、</span>斷集<span class=\"pc\">、</span>證滅<span class=\"pc\">、</span>修道<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b05\">T38n1781_p0962b05</span><span class=\"t\" l=\"0962b05\" w=\"1\">是則戲論<span class=\"pc\">，</span>非求法也<span class=\"pc\">。「</span>唯舍利弗<span class=\"pc\">！</span>法名</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0962005\"></a><span class=\"t\" l=\"0962b05\" w=\"15\">寂滅</span><span class=\"t\" l=\"0962b05\" w=\"17\"><span class=\"pc\">，</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b06\">T38n1781_p0962b06</span><span class=\"t\" l=\"0962b06\" w=\"1\">行生滅<span class=\"pc\">，</span>是求生滅<span class=\"pc\">，</span>非求法也<span class=\"pc\">。</span>法名無染<span class=\"pc\">，</span>若染於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b07\">T38n1781_p0962b07</span><span class=\"t\" l=\"0962b07\" w=\"1\">法乃至涅槃<span class=\"pc\">，</span>是則染著<span class=\"pc\">，</span>非求法也<span class=\"pc\">。</span>法無行處<span class=\"pc\">，</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b08\">T38n1781_p0962b08</span><span class=\"t\" l=\"0962b08\" w=\"1\">行於法<span class=\"pc\">，</span>是則行處<span class=\"pc\">，</span>非求法也<span class=\"pc\">。</span>法無取捨<span class=\"pc\">，</span>若取捨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b09\">T38n1781_p0962b09</span><span class=\"t\" l=\"0962b09\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">，</span>是則取捨<span class=\"pc\">，</span>非求法也<span class=\"pc\">。</span>法無處所<span class=\"pc\">，</span>若著處所<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b10\">T38n1781_p0962b10</span><span class=\"t\" l=\"0962b10\" w=\"1\">則著處<span class=\"pc\">，</span>非求法也<span class=\"pc\">。</span>法名無</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0962006\"></a><span class=\"t\" l=\"0962b10\" w=\"11\">相</span><span class=\"t\" l=\"0962b10\" w=\"12\"><span class=\"pc\">，</span>若隨相識<span class=\"pc\">，</span>是則</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b11\">T38n1781_p0962b11</span><span class=\"t\" l=\"0962b11\" w=\"1\">求相<span class=\"pc\">，</span>非求法也<span class=\"pc\">。</span>法不可住<span class=\"pc\">，</span>若住於法<span class=\"pc\">，</span>是則住法<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b12\">T38n1781_p0962b12</span><span class=\"t\" l=\"0962b12\" w=\"1\">非求法也<span class=\"pc\">。</span>法不可見聞覺知<span class=\"pc\">，</span>若行見聞覺知<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b13\">T38n1781_p0962b13</span><span class=\"t\" l=\"0962b13\" w=\"1\">則見聞覺知<span class=\"pc\">，</span>非求法也<span class=\"pc\">」。</span>此攝六根以為四用<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b14\">T38n1781_p0962b14</span><span class=\"t\" l=\"0962b14\" w=\"1\">眼為見<span class=\"pc\">、</span>耳為聞<span class=\"pc\">、</span>鼻舌身三根為覺<span class=\"pc\">、</span>意根稱知<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b15\">T38n1781_p0962b15</span><span class=\"t\" l=\"0962b15\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>法名無為<span class=\"pc\">，</span>若行有為<span class=\"pc\">，</span>是則求有為<span class=\"pc\">，</span>非求法也<span class=\"pc\">。</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b16\">T38n1781_p0962b16</span><span class=\"t\" l=\"0962b16\" w=\"1\">故舍利弗<span class=\"pc\">！</span>若求法者<span class=\"pc\">，</span>於一切法應無所求<span class=\"pc\">」。</span>此章</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b17\">T38n1781_p0962b17</span><span class=\"t\" l=\"0962b17\" w=\"1\">明無求<span class=\"pc\">，</span>其旨有二<span class=\"pc\">：</span>一者顯實相之理<span class=\"pc\">，</span>超四句<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b18\">T38n1781_p0962b18</span><span class=\"t\" l=\"0962b18\" w=\"1\">絕百非<span class=\"pc\">，</span>言語道斷<span class=\"pc\">、</span>心行所滅<span class=\"pc\">，</span>不可以有無等</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b19\">T38n1781_p0962b19</span><span class=\"t\" l=\"0962b19\" w=\"1\">求實相<span class=\"pc\">，</span>此即釋不思議境也<span class=\"pc\">。</span>二者欲令行人</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b20\">T38n1781_p0962b20</span><span class=\"t\" l=\"0962b20\" w=\"1\">契於實相<span class=\"pc\">，</span>亦息一切有所得心<span class=\"pc\">。</span>所以然者<span class=\"pc\">，</span>夫</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b21\">T38n1781_p0962b21</span><span class=\"t\" l=\"0962b21\" w=\"1\">心有所求則有著<span class=\"pc\">，</span>有著則有所縛<span class=\"pc\">，</span>便不得離<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b22\">T38n1781_p0962b22</span><span class=\"t\" l=\"0962b22\" w=\"1\">況乖乎實相<span class=\"pc\">，</span>故令心無所求<span class=\"pc\">。</span>以心無所求故<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b23\">T38n1781_p0962b23</span><span class=\"t\" l=\"0962b23\" w=\"1\">心行斷言語滅<span class=\"pc\">，</span>即實智不思議也<span class=\"pc\">。</span>以實相不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b24\">T38n1781_p0962b24</span><span class=\"t\" l=\"0962b24\" w=\"1\">可求則</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0962007\"></a><span class=\"t\" l=\"0962b24\" w=\"4\">無數於外</span><span class=\"t\" l=\"0962b24\" w=\"8\"><span class=\"pc\">，</span>以實智無所求則無心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b25\">T38n1781_p0962b25</span><span class=\"t\" l=\"0962b25\" w=\"1\">於內<span class=\"pc\">，</span>故境智並冥<span class=\"pc\">、</span>緣觀俱寂<span class=\"pc\">，</span>乃為理極<span class=\"pc\">，</span>真不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b26\">T38n1781_p0962b26</span><span class=\"t\" l=\"0962b26\" w=\"1\">思議也<span class=\"pc\">。「</span>說是語時<span class=\"pc\">，</span>五百天子於諸法中得法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b27\">T38n1781_p0962b27</span><span class=\"t\" l=\"0962b27\" w=\"1\">眼淨<span class=\"pc\">」。</span>以悟緣觀俱寂<span class=\"pc\">、</span>內外並冥<span class=\"pc\">，</span>則有所得塵</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b28\">T38n1781_p0962b28</span><span class=\"t\" l=\"0962b28\" w=\"1\">累皆息<span class=\"pc\">，</span>故稱法眼淨也<span class=\"pc\">。</span>但法眼淨有二義<span class=\"pc\">：</span>據</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962b29\">T38n1781_p0962b29</span><span class=\"t\" l=\"0962b29\" w=\"1\">小乘則是須陀洹果<span class=\"pc\">；</span>約大乘謂初地菩薩<span class=\"pc\">，</span>以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c01\">T38n1781_p0962c01</span><span class=\"t\" l=\"0962c01\" w=\"1\">大乘初地為見道故也<span class=\"pc\">。</span>肇公云<span class=\"pc\">「</span>此文是大乘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c02\">T38n1781_p0962c02</span><span class=\"t\" l=\"0962c02\" w=\"1\">法眼淨也<span class=\"pc\">。」「</span>爾時長者維摩詰問文殊師利言<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c03\">T38n1781_p0962c03</span><span class=\"t\" l=\"0962c03\" w=\"1\">仁者遊於無量千萬</span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_6\" data-key=\"T38.0962c03.09\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0962c03\" w=\"9\">億</span></span><span class=\"t\" l=\"0962c03\" w=\"10\">阿僧祇國<span class=\"pc\">，</span>何等佛</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0962008\"></a><span class=\"t\" l=\"0962c03\" w=\"17\">土</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c04\">T38n1781_p0962c04</span><span class=\"t\" l=\"0962c04\" w=\"1\">方有好上妙功德成就師子之座<span class=\"pc\">」。</span>此第二次明</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c05\">T38n1781_p0962c05</span><span class=\"t\" l=\"0962c05\" w=\"1\">權智不思議<span class=\"pc\">。</span>上辨無所求<span class=\"pc\">，</span>乃契於實</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0962009\"></a><span class=\"t\" l=\"0962c05\" w=\"15\">相</span><span class=\"t\" l=\"0962c05\" w=\"16\"><span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c06\">T38n1781_p0962c06</span><span class=\"t\" l=\"0962c06\" w=\"1\">能遍給一切群生所求<span class=\"pc\">。</span>就文內<span class=\"pc\">，</span>大開為二<span class=\"pc\">：</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c07\">T38n1781_p0962c07</span><span class=\"t\" l=\"0962c07\" w=\"1\">略</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0962010\"></a><span class=\"t\" l=\"0962c07\" w=\"2\">相</span><span class=\"t\" l=\"0962c07\" w=\"3\">權智不思議<span class=\"pc\">、</span>二廣釋權智不思議<span class=\"pc\">。</span>初文</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c08\">T38n1781_p0962c08</span><span class=\"t\" l=\"0962c08\" w=\"1\">十句<span class=\"pc\">：</span>一淨名問<span class=\"pc\">、</span>二文殊答<span class=\"pc\">、</span>三淨名借座<span class=\"pc\">、</span>四燈</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c09\">T38n1781_p0962c09</span><span class=\"t\" l=\"0962c09\" w=\"1\">王遣座<span class=\"pc\">、</span>五大眾稱歎<span class=\"pc\">、</span>六淨名命菩薩就座<span class=\"pc\">、</span>七</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c10\">T38n1781_p0962c10</span><span class=\"t\" l=\"0962c10\" w=\"1\">菩薩受教而座<span class=\"pc\">、</span>八淨名教聲聞就座<span class=\"pc\">、</span>九身子</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c11\">T38n1781_p0962c11</span><span class=\"t\" l=\"0962c11\" w=\"1\">等不能<span class=\"pc\">、</span>十重教令禮燈王<span class=\"pc\">。</span>此初<span class=\"pc\">。</span>淨名所以問</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c12\">T38n1781_p0962c12</span><span class=\"t\" l=\"0962c12\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>一欲令賓自選妙極</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0962011\"></a><span class=\"t\" l=\"0962c12\" w=\"10\">主</span><span class=\"t\" l=\"0962c12\" w=\"11\"><span class=\"pc\">，</span>則應言取與<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c13\">T38n1781_p0962c13</span><span class=\"t\" l=\"0962c13\" w=\"1\">故問矣<span class=\"pc\">。</span>二欲令時眾起敬信之心<span class=\"pc\">。</span>若不問而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c14\">T38n1781_p0962c14</span><span class=\"t\" l=\"0962c14\" w=\"1\">取<span class=\"pc\">，</span>容是幻化所造<span class=\"pc\">；</span>今問方取<span class=\"pc\">，</span>則知實有座來<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c15\">T38n1781_p0962c15</span><span class=\"t\" l=\"0962c15\" w=\"1\">所以借他方座者<span class=\"pc\">，</span>又有二義<span class=\"pc\">：</span>一者欲顯諸佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c16\">T38n1781_p0962c16</span><span class=\"t\" l=\"0962c16\" w=\"1\">功德依果殊妙<span class=\"pc\">，</span>令時眾起求佛之心<span class=\"pc\">；</span>二欲因</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c17\">T38n1781_p0962c17</span><span class=\"t\" l=\"0962c17\" w=\"1\">往反之事<span class=\"pc\">，</span>令二國化流也<span class=\"pc\">。「</span>文殊師利言<span class=\"pc\">：</span>居士<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c18\">T38n1781_p0962c18</span><span class=\"t\" l=\"0962c18\" w=\"1\">東方度三十六恒河沙國<span class=\"pc\">，</span>有世界名須彌相<span class=\"pc\">，</span>其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c19\">T38n1781_p0962c19</span><span class=\"t\" l=\"0962c19\" w=\"1\">佛號須彌燈王<span class=\"pc\">，</span>今現在<span class=\"pc\">。</span>彼佛身長八萬四千由</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c20\">T38n1781_p0962c20</span><span class=\"t\" l=\"0962c20\" w=\"1\">旬<span class=\"pc\">，</span>其師子座高八萬四千由旬<span class=\"pc\">，</span>嚴飾第一<span class=\"pc\">」。</span>第</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c21\">T38n1781_p0962c21</span><span class=\"t\" l=\"0962c21\" w=\"1\">二文殊師利答<span class=\"pc\">。</span>肇公云<span class=\"pc\">「</span>由旬<span class=\"pc\">，</span>天竺里數不定<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c22\">T38n1781_p0962c22</span><span class=\"t\" l=\"0962c22\" w=\"1\">上由旬六十里<span class=\"pc\">、</span>中由旬五十里<span class=\"pc\">、</span>下由旬四十</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c23\">T38n1781_p0962c23</span><span class=\"t\" l=\"0962c23\" w=\"1\">里<span class=\"pc\">。」「</span>於是長者維摩詰現神通力<span class=\"pc\">」。</span>此第三淨名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c24\">T38n1781_p0962c24</span><span class=\"t\" l=\"0962c24\" w=\"1\">借座<span class=\"pc\">。〈</span>香積品<span class=\"pc\">〉</span>有彼菩薩來<span class=\"pc\">，</span>故遣化</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0962012\" data-key=\"T38.0962c24.14\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0962c24\" w=\"14\">往</span></span><span class=\"t\" l=\"0962c24\" w=\"15\">彼<span class=\"pc\">。</span>燈</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c25\">T38n1781_p0962c25</span><span class=\"t\" l=\"0962c25\" w=\"1\">王佛國無有眾集<span class=\"pc\">，</span>故但默現神通<span class=\"pc\">。</span>又是二品</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c26\">T38n1781_p0962c26</span><span class=\"t\" l=\"0962c26\" w=\"1\">互明奇特<span class=\"pc\">，</span>此辨以大入小<span class=\"pc\">、</span>彼明以小</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0962013\"></a><span class=\"t\" l=\"0962c26\" w=\"15\">宛</span><span class=\"t\" l=\"0962c26\" w=\"16\">大<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c27\">T38n1781_p0962c27</span><span class=\"t\" l=\"0962c27\" w=\"1\">故彼明遣化<span class=\"pc\">、</span>此示默感也<span class=\"pc\">。「</span>即時彼佛遣三萬</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c28\">T38n1781_p0962c28</span><span class=\"t\" l=\"0962c28\" w=\"1\">二千師子之座高廣嚴淨<span class=\"pc\">，</span>來入維摩詰室<span class=\"pc\">」。</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0962c29\">T38n1781_p0962c29</span><span class=\"t\" l=\"0962c29\" w=\"1\">第四燈王遣座<span class=\"pc\">。</span>淨名雖以神力往取<span class=\"pc\">，</span>彼佛不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a01\">T38n1781_p0963a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0963\"></a><span class=\"t\" l=\"0963a01\" w=\"1\">遣亦無由致之<span class=\"pc\">。「</span>諸菩薩<span class=\"pc\">、</span>大弟子<span class=\"pc\">、</span>釋梵四天王</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a02\">T38n1781_p0963a02</span><span class=\"t\" l=\"0963a02\" w=\"1\">等昔所未見<span class=\"pc\">，</span>其室廣博<span class=\"pc\">，</span>皆悉苞容三萬二千師</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a03\">T38n1781_p0963a03</span><span class=\"t\" l=\"0963a03\" w=\"1\">子座<span class=\"pc\">，</span>無所妨閡<span class=\"pc\">，</span>於毘耶離城及閻浮提四天下</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a04\">T38n1781_p0963a04</span><span class=\"t\" l=\"0963a04\" w=\"1\">亦不迫</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0963001\" data-key=\"T38.0963a04.04\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0963a04\" w=\"4\">迮</span></span><span class=\"t\" l=\"0963a04\" w=\"5\"><span class=\"pc\">，</span>悉見如故<span class=\"pc\">」。</span>第五時眾稱歎<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a05\">T38n1781_p0963a05</span><span class=\"t\" l=\"0963a05\" w=\"1\">大入小<span class=\"pc\">，</span>小不增<span class=\"pc\">、</span>大不減<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0963002\"></a><span class=\"t\" l=\"0963a05\" w=\"10\">不可</span><span class=\"t\" l=\"0963a05\" w=\"12\">思議<span class=\"pc\">。</span>今既稱</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a06\">T38n1781_p0963a06</span><span class=\"t\" l=\"0963a06\" w=\"1\">其室廣博<span class=\"pc\">，</span>則是增小<span class=\"pc\">，</span>何名莫測<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>自內而觀</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a07\">T38n1781_p0963a07</span><span class=\"t\" l=\"0963a07\" w=\"1\">其室廣博<span class=\"pc\">，</span>自外而觀本相如故<span class=\"pc\">，</span>則無所增也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a08\">T38n1781_p0963a08</span><span class=\"t\" l=\"0963a08\" w=\"1\">問<span class=\"pc\">：</span>自外而觀本相如故<span class=\"pc\">，</span>可不增外<span class=\"pc\">；</span>自內而觀</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a09\">T38n1781_p0963a09</span><span class=\"t\" l=\"0963a09\" w=\"1\">其室廣博<span class=\"pc\">，</span>應增內耶<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>淨名實能不增於內<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a10\">T38n1781_p0963a10</span><span class=\"t\" l=\"0963a10\" w=\"1\">但欲取二種不可思議<span class=\"pc\">：</span>一者大坐入小室<span class=\"pc\">，</span>而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a11\">T38n1781_p0963a11</span><span class=\"t\" l=\"0963a11\" w=\"1\">小室外相如故<span class=\"pc\">，</span>是大小不思議<span class=\"pc\">。</span>二者欲明其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a12\">T38n1781_p0963a12</span><span class=\"t\" l=\"0963a12\" w=\"1\">室內外不思議<span class=\"pc\">，</span>唯方丈一室<span class=\"pc\">，</span>自內而觀則見</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a13\">T38n1781_p0963a13</span><span class=\"t\" l=\"0963a13\" w=\"1\">其大<span class=\"pc\">，</span>自外而觀猶是方</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0963003\" data-key=\"T38.0963a13.10\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0963a13\" w=\"10\">丈</span></span><span class=\"t\" l=\"0963a13\" w=\"11\"><span class=\"pc\">，</span>故是內外不思</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a14\">T38n1781_p0963a14</span><span class=\"t\" l=\"0963a14\" w=\"1\">議也<span class=\"pc\">。</span>又解<span class=\"pc\">：</span>於內不大<span class=\"pc\">，</span>以人見其室容於座故<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a15\">T38n1781_p0963a15</span><span class=\"t\" l=\"0963a15\" w=\"1\">謂改小室<span class=\"pc\">，</span>故次言本相如故<span class=\"pc\">。</span>本相如故<span class=\"pc\">，</span>竟外</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a16\">T38n1781_p0963a16</span><span class=\"t\" l=\"0963a16\" w=\"1\">相不大<span class=\"pc\">、</span>內亦不增也<span class=\"pc\">。「</span>爾時維摩詰語文殊師</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a17\">T38n1781_p0963a17</span><span class=\"t\" l=\"0963a17\" w=\"1\">利<span class=\"pc\">：</span>就師子座<span class=\"pc\">。</span>與諸菩薩上人俱坐<span class=\"pc\">，</span>當自立身如</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a18\">T38n1781_p0963a18</span><span class=\"t\" l=\"0963a18\" w=\"1\">彼坐像<span class=\"pc\">。」</span>第六明令菩薩就坐<span class=\"pc\">。「</span>其得神通菩薩<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a19\">T38n1781_p0963a19</span><span class=\"t\" l=\"0963a19\" w=\"1\">即自變形為四萬二千由旬<span class=\"pc\">，</span>坐師子座<span class=\"pc\">。</span>諸新發</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a20\">T38n1781_p0963a20</span><span class=\"t\" l=\"0963a20\" w=\"1\">意菩薩及大弟子皆不能昇<span class=\"pc\">」。</span>第七受教而坐<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a21\">T38n1781_p0963a21</span><span class=\"t\" l=\"0963a21\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>爾時維摩詰語舍利弗<span class=\"pc\">：</span>就師子座<span class=\"pc\">」。</span>第八重教</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a22\">T38n1781_p0963a22</span><span class=\"t\" l=\"0963a22\" w=\"1\">聲聞<span class=\"pc\">。「</span>舍利弗言<span class=\"pc\">：</span>居士<span class=\"pc\">！</span>此座高廣<span class=\"pc\">，</span>吾不能昇<span class=\"pc\">」。</span>第</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a23\">T38n1781_p0963a23</span><span class=\"t\" l=\"0963a23\" w=\"1\">九聲聞不能就座<span class=\"pc\">。</span>自有二義<span class=\"pc\">：</span>一者維摩詰神</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a24\">T38n1781_p0963a24</span><span class=\"t\" l=\"0963a24\" w=\"1\">力所制<span class=\"pc\">，</span>欲令眾生知大小乘優劣若此之懸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a25\">T38n1781_p0963a25</span><span class=\"t\" l=\"0963a25\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>二者諸佛功德之坐<span class=\"pc\">，</span>非無德所坐<span class=\"pc\">，</span>理自冥</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a26\">T38n1781_p0963a26</span><span class=\"t\" l=\"0963a26\" w=\"1\">絕<span class=\"pc\">，</span>非所制也<span class=\"pc\">。「</span>維摩詰言<span class=\"pc\">：</span>唯舍利弗<span class=\"pc\">！</span>為須彌燈</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a27\">T38n1781_p0963a27</span><span class=\"t\" l=\"0963a27\" w=\"1\">王如來作禮<span class=\"pc\">，</span>乃可得坐<span class=\"pc\">」。</span>第十勸禮燈王<span class=\"pc\">。</span>既是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a28\">T38n1781_p0963a28</span><span class=\"t\" l=\"0963a28\" w=\"1\">燈王<span class=\"pc\">，</span>業起禮之<span class=\"pc\">，</span>則承佛神力<span class=\"pc\">，</span>故得坐也<span class=\"pc\">。「</span>於是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963a29\">T38n1781_p0963a29</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0963004\"></a><span class=\"t\" l=\"0963a29\" w=\"1\">初</span><span class=\"t\" l=\"0963a29\" w=\"2\">發意菩薩及大弟子即為須彌燈王如來</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b01\">T38n1781_p0963b01</span><span class=\"t\" l=\"0963b01\" w=\"1\">作禮<span class=\"pc\">，</span>便得坐師子座<span class=\"pc\">。</span>舍利弗言<span class=\"pc\">：</span>居士<span class=\"pc\">！</span>未曾有也</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b02\">T38n1781_p0963b02</span><span class=\"t\" l=\"0963b02\" w=\"1\">如此小室乃容受此高廣之座<span class=\"pc\">，</span>於毘耶離城無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b03\">T38n1781_p0963b03</span><span class=\"t\" l=\"0963b03\" w=\"1\">所妨閡<span class=\"pc\">，</span>又於閻浮提聚落城邑及四天下諸天</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b04\">T38n1781_p0963b04</span><span class=\"t\" l=\"0963b04\" w=\"1\">龍王鬼神宮殿亦不迫迮<span class=\"pc\">」。</span>此下第二廣釋不思</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b05\">T38n1781_p0963b05</span><span class=\"t\" l=\"0963b05\" w=\"1\">議<span class=\"pc\">。</span>就文為五<span class=\"pc\">：</span>一身子就坐稱歎<span class=\"pc\">、</span>二淨名</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0963005\"></a><span class=\"t\" l=\"0963b05\" w=\"16\">淨</span><span class=\"t\" l=\"0963b05\" w=\"17\">釋<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b06\">T38n1781_p0963b06</span><span class=\"t\" l=\"0963b06\" w=\"1\">三迦葉抑揚<span class=\"pc\">、</span>四時眾蒙益<span class=\"pc\">、</span>第五淨名重歎不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b07\">T38n1781_p0963b07</span><span class=\"t\" l=\"0963b07\" w=\"1\">思議<span class=\"pc\">。「</span>維摩詰言<span class=\"pc\">：</span>唯舍利弗<span class=\"pc\">！</span>諸佛菩薩有解脫名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b08\">T38n1781_p0963b08</span><span class=\"t\" l=\"0963b08\" w=\"1\">不思議<span class=\"pc\">」。</span>第二淨名解釋<span class=\"pc\">。</span>解脫體者<span class=\"pc\">，</span>謂權實智</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b09\">T38n1781_p0963b09</span><span class=\"t\" l=\"0963b09\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>猶是一正觀<span class=\"pc\">，</span>為眾生故<span class=\"pc\">，</span>異稱說之<span class=\"pc\">，</span>或作解</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b10\">T38n1781_p0963b10</span><span class=\"t\" l=\"0963b10\" w=\"1\">脫之名<span class=\"pc\">、</span>或為涅槃之稱<span class=\"pc\">、</span>或受般若之號<span class=\"pc\">、</span>又立</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b11\">T38n1781_p0963b11</span><span class=\"t\" l=\"0963b11\" w=\"1\">一乘之目<span class=\"pc\">。</span>今言解脫<span class=\"pc\">，</span>凡有二義<span class=\"pc\">：</span>一者體則無礙<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b12\">T38n1781_p0963b12</span><span class=\"t\" l=\"0963b12\" w=\"1\">二者用則自在<span class=\"pc\">。</span>自在者<span class=\"pc\">，</span>夫欲為而不能<span class=\"pc\">，</span>則是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b13\">T38n1781_p0963b13</span><span class=\"t\" l=\"0963b13\" w=\"1\">縛也<span class=\"pc\">；</span>應念即能<span class=\"pc\">，</span>解脫</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0963006\"></a><span class=\"t\" l=\"0963b13\" w=\"9\">無</span><span class=\"t\" l=\"0963b13\" w=\"10\">不能<span class=\"pc\">，</span>故名為解脫<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b14\">T38n1781_p0963b14</span><span class=\"t\" l=\"0963b14\" w=\"1\">大士能然<span class=\"pc\">，</span>凡夫<span class=\"pc\">、</span>二乘<span class=\"pc\">、</span>下位菩薩莫</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0963007\"></a><span class=\"t\" l=\"0963b14\" w=\"14\">知</span><span class=\"t\" l=\"0963b14\" w=\"15\">所知能</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b15\">T38n1781_p0963b15</span><span class=\"t\" l=\"0963b15\" w=\"1\">然<span class=\"pc\">，</span>故名不思議<span class=\"pc\">。</span>此出解脫名也<span class=\"pc\">。「</span>若菩薩住是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b16\">T38n1781_p0963b16</span><span class=\"t\" l=\"0963b16\" w=\"1\">解脫者<span class=\"pc\">，</span>以須彌之高廣內芥子中<span class=\"pc\">，</span>無所增減<span class=\"pc\">，</span>須</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b17\">T38n1781_p0963b17</span><span class=\"t\" l=\"0963b17\" w=\"1\">彌山王本相如故<span class=\"pc\">，</span>而四天王<span class=\"pc\">、</span>忉利諸天不覺不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b18\">T38n1781_p0963b18</span><span class=\"t\" l=\"0963b18\" w=\"1\">知己之所入<span class=\"pc\">，</span>唯應度者乃見須彌入芥子中<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b19\">T38n1781_p0963b19</span><span class=\"t\" l=\"0963b19\" w=\"1\">名不思議解脫法門<span class=\"pc\">」。</span>自此以下<span class=\"pc\">，</span>十三復次釋</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b20\">T38n1781_p0963b20</span><span class=\"t\" l=\"0963b20\" w=\"1\">解脫之用<span class=\"pc\">，</span>即是以迹顯本<span class=\"pc\">。</span>十三復次為三<span class=\"pc\">：</span>初</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b21\">T38n1781_p0963b21</span><span class=\"t\" l=\"0963b21\" w=\"1\">十一事<span class=\"pc\">，</span>就依果外法明不思議<span class=\"pc\">；</span>次一事<span class=\"pc\">，</span>就內</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b22\">T38n1781_p0963b22</span><span class=\"t\" l=\"0963b22\" w=\"1\">形明不思議<span class=\"pc\">；</span>第十三一事<span class=\"pc\">，</span>就音聲明不思議<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b23\">T38n1781_p0963b23</span><span class=\"t\" l=\"0963b23\" w=\"1\">初明大入小而無增減者<span class=\"pc\">，</span>有人言<span class=\"pc\">：</span>大實不入</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b24\">T38n1781_p0963b24</span><span class=\"t\" l=\"0963b24\" w=\"1\">小<span class=\"pc\">，</span>但以神力令物見入<span class=\"pc\">。</span>有人言<span class=\"pc\">：</span>大實容入</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b25\">T38n1781_p0963b25</span><span class=\"t\" l=\"0963b25\" w=\"1\">小<span class=\"pc\">，</span>故使物見<span class=\"pc\">。</span>今謂具有二義<span class=\"pc\">：</span>一實不入<span class=\"pc\">，</span>能</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b26\">T38n1781_p0963b26</span><span class=\"t\" l=\"0963b26\" w=\"1\">令見入<span class=\"pc\">；</span>二實能令入<span class=\"pc\">，</span>適緣所宜<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>小大既不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b27\">T38n1781_p0963b27</span><span class=\"t\" l=\"0963b27\" w=\"1\">增減<span class=\"pc\">，</span>云何容入<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>有人言<span class=\"pc\">：</span>既稱不可思議<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b28\">T38n1781_p0963b28</span><span class=\"t\" l=\"0963b28\" w=\"1\">故高推聖境<span class=\"pc\">，</span>無以釋之<span class=\"pc\">。</span>有人言<span class=\"pc\">：</span>大無大相<span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963b29\">T38n1781_p0963b29</span><span class=\"t\" l=\"0963b29\" w=\"1\">大能入小<span class=\"pc\">；</span>小無小相<span class=\"pc\">，</span>故小能容大<span class=\"pc\">。</span>今謂二釋</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c01\">T38n1781_p0963c01</span><span class=\"t\" l=\"0963c01\" w=\"1\">並皆不然<span class=\"pc\">。</span>若無大小相<span class=\"pc\">，</span>何所容入<span class=\"pc\">？</span>小大若定</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c02\">T38n1781_p0963c02</span><span class=\"t\" l=\"0963c02\" w=\"1\">性<span class=\"pc\">，</span>不容亦有定性<span class=\"pc\">。</span>不容定不容<span class=\"pc\">，</span>不可令其見</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c03\">T38n1781_p0963c03</span><span class=\"t\" l=\"0963c03\" w=\"1\">容<span class=\"pc\">，</span>故定性少大亦無容入<span class=\"pc\">。</span>今言容入者<span class=\"pc\">，</span>以因</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c04\">T38n1781_p0963c04</span><span class=\"t\" l=\"0963c04\" w=\"1\">緣假名容入故<span class=\"pc\">。</span>大稱小大<span class=\"pc\">，</span>大得入小<span class=\"pc\">；</span>小是大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c05\">T38n1781_p0963c05</span><span class=\"t\" l=\"0963c05\" w=\"1\">小<span class=\"pc\">，</span>故小能容大<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>小既不增<span class=\"pc\">，</span>云何容大也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c06\">T38n1781_p0963c06</span><span class=\"t\" l=\"0963c06\" w=\"1\">答<span class=\"pc\">：</span>如一寸之鏡懸在於壁而照見天下<span class=\"pc\">，</span>天下</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c07\">T38n1781_p0963c07</span><span class=\"t\" l=\"0963c07\" w=\"1\">之物</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0963008\"></a><span class=\"t\" l=\"0963c07\" w=\"3\">究</span><span class=\"t\" l=\"0963c07\" w=\"4\">現鏡內<span class=\"pc\">，</span>而物不減<span class=\"pc\">、</span>鏡亦不增也<span class=\"pc\">。「</span>又</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c08\">T38n1781_p0963c08</span><span class=\"t\" l=\"0963c08\" w=\"1\">以四大海水入毛孔<span class=\"pc\">，</span>不嬈魚鼈黿鼉水性之屬<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c09\">T38n1781_p0963c09</span><span class=\"t\" l=\"0963c09\" w=\"1\">而彼大海本相如故<span class=\"pc\">，</span>諸龍<span class=\"pc\">、</span>鬼神<span class=\"pc\">、</span>阿修羅等不覺</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c10\">T38n1781_p0963c10</span><span class=\"t\" l=\"0963c10\" w=\"1\">不知己之所入<span class=\"pc\">，</span>於此眾生亦無所嬈<span class=\"pc\">。</span>又舍利弗<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c11\">T38n1781_p0963c11</span><span class=\"t\" l=\"0963c11\" w=\"1\">住不可思議解脫菩薩<span class=\"pc\">，</span>斷取三千大千世界如</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c12\">T38n1781_p0963c12</span><span class=\"t\" l=\"0963c12\" w=\"1\">陶家輪<span class=\"pc\">，</span>著右掌中<span class=\"pc\">，</span>擲過恒河沙世界之外<span class=\"pc\">，</span>其中</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c13\">T38n1781_p0963c13</span><span class=\"t\" l=\"0963c13\" w=\"1\">眾生不覺不知己之所往<span class=\"pc\">。</span>又復還置本處<span class=\"pc\">，</span>都不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c14\">T38n1781_p0963c14</span><span class=\"t\" l=\"0963c14\" w=\"1\">使人有往來想<span class=\"pc\">，</span>而此世界本相如故<span class=\"pc\">。</span>又舍利弗<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c15\">T38n1781_p0963c15</span><span class=\"t\" l=\"0963c15\" w=\"1\">或有眾生樂久住世而可度者<span class=\"pc\">，</span>菩薩即演七日</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c16\">T38n1781_p0963c16</span><span class=\"t\" l=\"0963c16\" w=\"1\">以為一劫<span class=\"pc\">，</span>令彼眾生謂之一劫<span class=\"pc\">；</span>或有眾生不樂久</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c17\">T38n1781_p0963c17</span><span class=\"t\" l=\"0963c17\" w=\"1\">住而可度者<span class=\"pc\">，</span>菩薩即促一劫以為七日<span class=\"pc\">，</span>令彼眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c18\">T38n1781_p0963c18</span><span class=\"t\" l=\"0963c18\" w=\"1\">生謂之七日<span class=\"pc\">」。</span>自上以來就法體自在明不思</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c19\">T38n1781_p0963c19</span><span class=\"t\" l=\"0963c19\" w=\"1\">議<span class=\"pc\">。</span>此之一事<span class=\"pc\">，</span>約時延促明不思議<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>前就</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c20\">T38n1781_p0963c20</span><span class=\"t\" l=\"0963c20\" w=\"1\">法體辨大小容入既無增減<span class=\"pc\">，</span>今明時之長短<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c21\">T38n1781_p0963c21</span><span class=\"t\" l=\"0963c21\" w=\"1\">云何有延促耶<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>不思議多門<span class=\"pc\">，</span>非可一類<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c22\">T38n1781_p0963c22</span><span class=\"t\" l=\"0963c22\" w=\"1\">前是無增減論不思議<span class=\"pc\">，</span>今還增減明不思議</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c23\">T38n1781_p0963c23</span><span class=\"t\" l=\"0963c23\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>無增減可不思議<span class=\"pc\">。</span>既其增減<span class=\"pc\">，</span>何名不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c24\">T38n1781_p0963c24</span><span class=\"t\" l=\"0963c24\" w=\"1\">測<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>凡夫二乘下位之人<span class=\"pc\">，</span>不能促一劫為七</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c25\">T38n1781_p0963c25</span><span class=\"t\" l=\"0963c25\" w=\"1\">日<span class=\"pc\">、</span>延七日為一劫<span class=\"pc\">，</span>大士能然<span class=\"pc\">，</span>故是不思議也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c26\">T38n1781_p0963c26</span><span class=\"t\" l=\"0963c26\" w=\"1\">又雖促一劫為七日而一劫宛然<span class=\"pc\">，</span>雖延七日</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c27\">T38n1781_p0963c27</span><span class=\"t\" l=\"0963c27\" w=\"1\">為一劫<span class=\"pc\">，</span>七日如故<span class=\"pc\">，</span>所以謂不思議<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>云何得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c28\">T38n1781_p0963c28</span><span class=\"t\" l=\"0963c28\" w=\"1\">爾<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>如人一夕之夢<span class=\"pc\">，</span>見百年受樂<span class=\"pc\">，</span>而一夕不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0963c29\">T38n1781_p0963c29</span><span class=\"t\" l=\"0963c29\" w=\"1\">長<span class=\"pc\">、</span>百</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0963009\"></a><span class=\"t\" l=\"0963c29\" w=\"3\">季</span><span class=\"t\" l=\"0963c29\" w=\"4\">不短<span class=\"pc\">。</span>大士所為如是也<span class=\"pc\">。「</span>又舍利弗<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a01\">T38n1781_p0964a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0964\"></a><span class=\"t\" l=\"0964a01\" w=\"1\">住不思議解脫菩薩<span class=\"pc\">，</span>以一切佛土嚴飾之事集</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a02\">T38n1781_p0964a02</span><span class=\"t\" l=\"0964a02\" w=\"1\">在一國<span class=\"pc\">，</span>示於眾生<span class=\"pc\">。</span>又菩薩以一佛土眾生<span class=\"pc\">，</span>置之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a03\">T38n1781_p0964a03</span><span class=\"t\" l=\"0964a03\" w=\"1\">右掌<span class=\"pc\">，</span>飛到十方遍示一切<span class=\"pc\">，</span>而不動本處<span class=\"pc\">。</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a04\">T38n1781_p0964a04</span><span class=\"t\" l=\"0964a04\" w=\"1\">十方眾生供養諸佛之具<span class=\"pc\">，</span>菩薩於一毛孔皆令</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a05\">T38n1781_p0964a05</span><span class=\"t\" l=\"0964a05\" w=\"1\">得見<span class=\"pc\">。</span>又十方國土所有日月星宿<span class=\"pc\">，</span>於一毛孔普</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a06\">T38n1781_p0964a06</span><span class=\"t\" l=\"0964a06\" w=\"1\">使見之<span class=\"pc\">。</span>又舍利弗<span class=\"pc\">！</span>十方世界所有大風<span class=\"pc\">，</span>菩薩悉</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a07\">T38n1781_p0964a07</span><span class=\"t\" l=\"0964a07\" w=\"1\">能吸著口中<span class=\"pc\">，</span>而身無損<span class=\"pc\">，</span>外諸樹木亦不摧折<span class=\"pc\">。</span>又</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a08\">T38n1781_p0964a08</span><span class=\"t\" l=\"0964a08\" w=\"1\">十方世界劫燒盡時<span class=\"pc\">，</span>以一切火內於腹中<span class=\"pc\">，</span>火事</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a09\">T38n1781_p0964a09</span><span class=\"t\" l=\"0964a09\" w=\"1\">如故<span class=\"pc\">，</span>而不為害<span class=\"pc\">。</span>又於下方過恒河沙等諸佛世</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a10\">T38n1781_p0964a10</span><span class=\"t\" l=\"0964a10\" w=\"1\">界取一佛土<span class=\"pc\">，</span>舉著上方過恒河沙無數世界<span class=\"pc\">，</span>如</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a11\">T38n1781_p0964a11</span><span class=\"t\" l=\"0964a11\" w=\"1\">持針鋒舉一棗葉而無所嬈<span class=\"pc\">。</span>又舍利弗<span class=\"pc\">！</span>住不可</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a12\">T38n1781_p0964a12</span><span class=\"t\" l=\"0964a12\" w=\"1\">思議解脫菩薩<span class=\"pc\">，</span>能以神通現作佛身<span class=\"pc\">，</span>或現辟支</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a13\">T38n1781_p0964a13</span><span class=\"t\" l=\"0964a13\" w=\"1\">佛身<span class=\"pc\">、</span>或現聲聞身<span class=\"pc\">、</span>或現帝釋身<span class=\"pc\">、</span>或現梵王身<span class=\"pc\">、</span>或</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a14\">T38n1781_p0964a14</span><span class=\"t\" l=\"0964a14\" w=\"1\">現世主身<span class=\"pc\">、</span>或現轉輪王身<span class=\"pc\">。</span>又十方世界所有眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a15\">T38n1781_p0964a15</span><span class=\"t\" l=\"0964a15\" w=\"1\">聲上中下音<span class=\"pc\">，</span>皆能變之令作佛聲<span class=\"pc\">，</span>演出無常<span class=\"pc\">、</span>苦<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a16\">T38n1781_p0964a16</span><span class=\"t\" l=\"0964a16\" w=\"1\">空<span class=\"pc\">、</span>無我之音<span class=\"pc\">，</span>及十方諸佛所說種種之法<span class=\"pc\">，</span>皆於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a17\">T38n1781_p0964a17</span><span class=\"t\" l=\"0964a17\" w=\"1\">其中普令得聞<span class=\"pc\">。</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>我今略說菩薩不可思</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a18\">T38n1781_p0964a18</span><span class=\"t\" l=\"0964a18\" w=\"1\">議解脫之力<span class=\"pc\">，</span>若廣說者窮劫不盡<span class=\"pc\">」。</span>問<span class=\"pc\">：</span>外道二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a19\">T38n1781_p0964a19</span><span class=\"t\" l=\"0964a19\" w=\"1\">乘亦能於群像<span class=\"pc\">、</span>變乎眾聲<span class=\"pc\">，</span>與大士何異<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a20\">T38n1781_p0964a20</span><span class=\"t\" l=\"0964a20\" w=\"1\">凡夫小道不能圓應群像<span class=\"pc\">、</span>普變眾聲<span class=\"pc\">，</span>故與菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a21\">T38n1781_p0964a21</span><span class=\"t\" l=\"0964a21\" w=\"1\">薩異也<span class=\"pc\">。</span>又大士能令聲至有頂<span class=\"pc\">，</span>無音可聞<span class=\"pc\">；</span>形</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a22\">T38n1781_p0964a22</span><span class=\"t\" l=\"0964a22\" w=\"1\">遍十方<span class=\"pc\">，</span>無像可見<span class=\"pc\">。</span>凡夫二乘不能爾也<span class=\"pc\">，</span>故言</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a23\">T38n1781_p0964a23</span><span class=\"t\" l=\"0964a23\" w=\"1\">不思議<span class=\"pc\">。「</span>是時大迦葉聞說菩薩不可思議解</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a24\">T38n1781_p0964a24</span><span class=\"t\" l=\"0964a24\" w=\"1\">脫法門<span class=\"pc\">，</span>歎未曾有<span class=\"pc\">，</span>謂舍利弗<span class=\"pc\">：</span>譬如有人於盲者</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a25\">T38n1781_p0964a25</span><span class=\"t\" l=\"0964a25\" w=\"1\">前現眾色像<span class=\"pc\">，</span>非彼所見<span class=\"pc\">。</span>一切聲聞聞是不可思</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a26\">T38n1781_p0964a26</span><span class=\"t\" l=\"0964a26\" w=\"1\">議解脫法門<span class=\"pc\">，</span>不能解了<span class=\"pc\">，</span>為若此也<span class=\"pc\">。</span>智者聞是<span class=\"pc\">，</span>其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a27\">T38n1781_p0964a27</span><span class=\"t\" l=\"0964a27\" w=\"1\">誰不發阿耨多羅三藐三菩提心<span class=\"pc\">？</span>我等何為永</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a28\">T38n1781_p0964a28</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0964001\"></a><span class=\"t\" l=\"0964a28\" w=\"1\">斷</span><span class=\"t\" l=\"0964a28\" w=\"2\">其根<span class=\"pc\">，</span>於此大乘已如敗種<span class=\"pc\">」。</span>此第三迦葉稱</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964a29\">T38n1781_p0964a29</span><span class=\"t\" l=\"0964a29\" w=\"1\">歎<span class=\"pc\">。</span>以助揚大道<span class=\"pc\">、</span>貶斥小乘<span class=\"pc\">，</span>令菩薩不退勝心<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b01\">T38n1781_p0964b01</span><span class=\"t\" l=\"0964b01\" w=\"1\">聲聞深自鄙恥<span class=\"pc\">。</span>又令未發大心者因此發心<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b02\">T38n1781_p0964b02</span><span class=\"t\" l=\"0964b02\" w=\"1\">樂小乘者藉斯改志也<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>前云大入於小<span class=\"pc\">，</span>唯</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b03\">T38n1781_p0964b03</span><span class=\"t\" l=\"0964b03\" w=\"1\">應度者乃能見之<span class=\"pc\">。</span>身子既如盲對像<span class=\"pc\">，</span>何能見</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b04\">T38n1781_p0964b04</span><span class=\"t\" l=\"0964b04\" w=\"1\">大座入於小室<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>大明眾生凡有三種<span class=\"pc\">：</span>一者</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b05\">T38n1781_p0964b05</span><span class=\"t\" l=\"0964b05\" w=\"1\">不見大入小<span class=\"pc\">，</span>亦不達其所由<span class=\"pc\">，</span>此凡夫不得見</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b06\">T38n1781_p0964b06</span><span class=\"t\" l=\"0964b06\" w=\"1\">聞之流也<span class=\"pc\">。</span>二者雖見大入小<span class=\"pc\">，</span>而不能解之<span class=\"pc\">，</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b07\">T38n1781_p0964b07</span><span class=\"t\" l=\"0964b07\" w=\"1\">二乘人也<span class=\"pc\">。</span>三見大入小<span class=\"pc\">，</span>復能悟之<span class=\"pc\">，</span>此菩薩</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0964002\"></a><span class=\"t\" l=\"0964b07\" w=\"17\">上</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b08\">T38n1781_p0964b08</span><span class=\"t\" l=\"0964b08\" w=\"1\">根人也<span class=\"pc\">。</span>前云唯應度者乃能見之<span class=\"pc\">，</span>此取</span><a class='noteAnchor star' href='#n0964002' data-star-no='2-1'></a><span class=\"t\" l=\"0964b08\" w=\"16\">上</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b09\">T38n1781_p0964b09</span><span class=\"t\" l=\"0964b09\" w=\"1\">根之人也<span class=\"pc\">。</span>身子謂見而冥然不解<span class=\"pc\">，</span>故譬之為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b10\">T38n1781_p0964b10</span><span class=\"t\" l=\"0964b10\" w=\"1\">盲<span class=\"pc\">。「</span>一切聲聞聞是不思議解脫法門<span class=\"pc\">，</span>皆應號</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b11\">T38n1781_p0964b11</span><span class=\"t\" l=\"0964b11\" w=\"1\">泣聲振三千大千世界<span class=\"pc\">；</span>一切菩薩應大欣慶頂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b12\">T38n1781_p0964b12</span><span class=\"t\" l=\"0964b12\" w=\"1\">受此法<span class=\"pc\">」。</span>所失處重故<span class=\"pc\">，</span>假言應</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0964003\"></a><span class=\"t\" l=\"0964b12\" w=\"12\">啼</span><span class=\"t\" l=\"0964b12\" w=\"13\">泣耳<span class=\"pc\">。</span>二乘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b13\">T38n1781_p0964b13</span><span class=\"t\" l=\"0964b13\" w=\"1\">憂悲永除<span class=\"pc\">，</span>尚無微泣<span class=\"pc\">，</span>況震三千<span class=\"pc\">？</span>迦葉將明大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b14\">T38n1781_p0964b14</span><span class=\"t\" l=\"0964b14\" w=\"1\">小之殊<span class=\"pc\">，</span>抑揚時聽<span class=\"pc\">，</span>故非分者宜致施望之泣<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b15\">T38n1781_p0964b15</span><span class=\"t\" l=\"0964b15\" w=\"1\">已分者宜應頂受之歎也<span class=\"pc\">。「</span>若有菩薩信解不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b16\">T38n1781_p0964b16</span><span class=\"t\" l=\"0964b16\" w=\"1\">思議解脫法門者<span class=\"pc\">，</span>一切魔眾無如之何<span class=\"pc\">」。</span>但能</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b17\">T38n1781_p0964b17</span><span class=\"t\" l=\"0964b17\" w=\"1\">信解<span class=\"pc\">，</span>魔不能嬈<span class=\"pc\">，</span>何況行應者乎<span class=\"pc\">。「</span>大迦葉說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b18\">T38n1781_p0964b18</span><span class=\"t\" l=\"0964b18\" w=\"1\">是語時<span class=\"pc\">，</span>三萬二千天子皆發阿耨菩提心<span class=\"pc\">」。</span>第</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b19\">T38n1781_p0964b19</span><span class=\"t\" l=\"0964b19\" w=\"1\">四時眾發心<span class=\"pc\">。</span>迦葉既是聲聞<span class=\"pc\">，</span>親自貶小為劣<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b20\">T38n1781_p0964b20</span><span class=\"t\" l=\"0964b20\" w=\"1\">揚大為勝<span class=\"pc\">，</span>則理必然<span class=\"pc\">。</span>故諸天聞之<span class=\"pc\">，</span>而發求佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b21\">T38n1781_p0964b21</span><span class=\"t\" l=\"0964b21\" w=\"1\">心也<span class=\"pc\">。「</span>爾時維摩詰語大迦葉<span class=\"pc\">：</span>仁者<span class=\"pc\">！</span>十方無量</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b22\">T38n1781_p0964b22</span><span class=\"t\" l=\"0964b22\" w=\"1\">阿僧祇世界中作魔王者<span class=\"pc\">，</span>多是住不可思議解</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b23\">T38n1781_p0964b23</span><span class=\"t\" l=\"0964b23\" w=\"1\">脫菩薩<span class=\"pc\">，</span>以方便力教化眾生現作魔王<span class=\"pc\">」。</span>此第</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b24\">T38n1781_p0964b24</span><span class=\"t\" l=\"0964b24\" w=\"1\">五淨名重歎不可思議者<span class=\"pc\">。</span>上十三義<span class=\"pc\">，</span>但述不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b25\">T38n1781_p0964b25</span><span class=\"t\" l=\"0964b25\" w=\"1\">思議之順用<span class=\"pc\">；</span>未明違用<span class=\"pc\">，</span>則義猶有餘<span class=\"pc\">，</span>故因迦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b26\">T38n1781_p0964b26</span><span class=\"t\" l=\"0964b26\" w=\"1\">葉所歎<span class=\"pc\">，</span>復敘其違用也<span class=\"pc\">。</span>又因迦葉云信解不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b27\">T38n1781_p0964b27</span><span class=\"t\" l=\"0964b27\" w=\"1\">可思議者魔不能嬈<span class=\"pc\">，</span>而十方亦有信解菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b28\">T38n1781_p0964b28</span><span class=\"t\" l=\"0964b28\" w=\"1\">為魔所嬈者<span class=\"pc\">，</span>將明不可思議大士所為自在<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964b29\">T38n1781_p0964b29</span><span class=\"t\" l=\"0964b29\" w=\"1\">欲</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0964004\"></a><span class=\"t\" l=\"0964b29\" w=\"2\">化</span><span class=\"t\" l=\"0964b29\" w=\"3\">始學故現為魔王<span class=\"pc\">，</span>非魔力之所能也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c01\">T38n1781_p0964c01</span><span class=\"t\" l=\"0964c01\" w=\"1\">此明不思議<span class=\"pc\">，</span>成迦葉意<span class=\"pc\">。「</span>又迦葉<span class=\"pc\">！</span>十方無量菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c02\">T38n1781_p0964c02</span><span class=\"t\" l=\"0964c02\" w=\"1\">薩<span class=\"pc\">，</span>有人從乞手足耳鼻<span class=\"pc\">、</span>頭目髓腦<span class=\"pc\">、</span>血肉皮骨<span class=\"pc\">、</span>聚</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c03\">T38n1781_p0964c03</span><span class=\"t\" l=\"0964c03\" w=\"1\">落城邑<span class=\"pc\">、</span>妻子奴婢<span class=\"pc\">、</span>象馬車乘<span class=\"pc\">、</span>金銀琉璃<span class=\"pc\">、</span>車渠瑪</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c04\">T38n1781_p0964c04</span><span class=\"t\" l=\"0964c04\" w=\"1\">瑙<span class=\"pc\">、</span>珊瑚琥珀<span class=\"pc\">、</span>真珠珂貝<span class=\"pc\">、</span>衣服飲食<span class=\"pc\">。</span>如此乞者<span class=\"pc\">，</span>多</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c05\">T38n1781_p0964c05</span><span class=\"t\" l=\"0964c05\" w=\"1\">是住不思議解脫菩薩以方便力而往試之<span class=\"pc\">，</span>令</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c06\">T38n1781_p0964c06</span><span class=\"t\" l=\"0964c06\" w=\"1\">其堅固<span class=\"pc\">」。</span>此略明大士違用<span class=\"pc\">，</span>凡有二種<span class=\"pc\">：</span>一示為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c07\">T38n1781_p0964c07</span><span class=\"t\" l=\"0964c07\" w=\"1\">天魔<span class=\"pc\">、</span>二現為乞人<span class=\"pc\">，</span>餘趣類可知矣<span class=\"pc\">。</span>所以前為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c08\">T38n1781_p0964c08</span><span class=\"t\" l=\"0964c08\" w=\"1\">乞人者<span class=\"pc\">，</span>結業菩薩於施度未極<span class=\"pc\">，</span>是以不思議</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c09\">T38n1781_p0964c09</span><span class=\"t\" l=\"0964c09\" w=\"1\">菩薩強從求索<span class=\"pc\">，</span>令其無惜心<span class=\"pc\">，</span>盡具足堅固<span class=\"pc\">，</span>亦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c10\">T38n1781_p0964c10</span><span class=\"t\" l=\"0964c10\" w=\"1\">令眾生知其堅固<span class=\"pc\">，</span>亦使其自知堅固<span class=\"pc\">。</span>問<span class=\"pc\">：</span>不思</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c11\">T38n1781_p0964c11</span><span class=\"t\" l=\"0964c11\" w=\"1\">議大士懸鑒人根<span class=\"pc\">，</span>何假逼試<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>今從乞求<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c12\">T38n1781_p0964c12</span><span class=\"t\" l=\"0964c12\" w=\"1\">同魔試迹<span class=\"pc\">，</span>故以試為言耳<span class=\"pc\">。</span>亦從待試而後</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c13\">T38n1781_p0964c13</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0964005\"></a><span class=\"t\" l=\"0964c13\" w=\"1\">進</span><span class=\"t\" l=\"0964c13\" w=\"2\"><span class=\"pc\">。「</span>所以者何<span class=\"pc\">？</span>住不可思議解脫菩薩<span class=\"pc\">，</span>有威德</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c14\">T38n1781_p0964c14</span><span class=\"t\" l=\"0964c14\" w=\"1\">力故行逼迫<span class=\"pc\">，</span>示諸眾生如是難事<span class=\"pc\">。</span>凡夫下劣無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c15\">T38n1781_p0964c15</span><span class=\"t\" l=\"0964c15\" w=\"1\">有力勢<span class=\"pc\">，</span>不能如是逼迫菩薩<span class=\"pc\">。</span>譬如龍象蹴踏<span class=\"pc\">，</span>非</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c16\">T38n1781_p0964c16</span><span class=\"t\" l=\"0964c16\" w=\"1\">驢所</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0964006\"></a><span class=\"t\" l=\"0964c16\" w=\"3\">能</span><span class=\"t\" l=\"0964c16\" w=\"4\"><span class=\"pc\">」。</span>釋上菩薩逼試之能<span class=\"pc\">。</span>截人手足<span class=\"pc\">、</span>離</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c17\">T38n1781_p0964c17</span><span class=\"t\" l=\"0964c17\" w=\"1\">人妻子<span class=\"pc\">、</span>強索國財<span class=\"pc\">，</span>生其憂悲<span class=\"pc\">；</span>雖有目前小苦<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c18\">T38n1781_p0964c18</span><span class=\"t\" l=\"0964c18\" w=\"1\">而致永劫之大安<span class=\"pc\">。</span>次舉驢象為喻者<span class=\"pc\">，</span>此譬能</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c19\">T38n1781_p0964c19</span><span class=\"t\" l=\"0964c19\" w=\"1\">不能二義也<span class=\"pc\">。</span>象中之美者稱為龍象<span class=\"pc\">，</span>非二物</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c20\">T38n1781_p0964c20</span><span class=\"t\" l=\"0964c20\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。「</span>是名住不思議解脫菩薩智慧方便之門<span class=\"pc\">」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c21\">T38n1781_p0964c21</span><span class=\"t\" l=\"0964c21\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>不思議體</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0964007\"></a><span class=\"t\" l=\"0964c21\" w=\"6\">者</span><span class=\"t\" l=\"0964c21\" w=\"7\"><span class=\"pc\">，</span>境智及教<span class=\"pc\">，</span>而正用二智為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c22\">T38n1781_p0964c22</span><span class=\"t\" l=\"0964c22\" w=\"1\">體<span class=\"pc\">，</span>故今總結之<span class=\"pc\">。</span>智慧即</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0964008\"></a><span class=\"t\" l=\"0964c22\" w=\"10\">空</span><span class=\"t\" l=\"0964c22\" w=\"11\">智也<span class=\"pc\">，</span>方便為權</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c23\">T38n1781_p0964c23</span><span class=\"t\" l=\"0964c23\" w=\"1\">智也<span class=\"pc\">，</span>此二無</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0964009\"></a><span class=\"t\" l=\"0964c23\" w=\"6\">諦</span><span class=\"t\" l=\"0964c23\" w=\"7\">故稱為門<span class=\"pc\">。</span>又</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0964010\"></a><span class=\"t\" l=\"0964c23\" w=\"12\">逼</span><span class=\"t\" l=\"0964c23\" w=\"13\">物悟入<span class=\"pc\">，</span>復</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c24\">T38n1781_p0964c24</span><span class=\"t\" l=\"0964c24\" w=\"1\">稱為門<span class=\"pc\">。</span>又正觀未曾權實<span class=\"pc\">，</span>為眾生故強稱為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c25\">T38n1781_p0964c25</span><span class=\"t\" l=\"0964c25\" w=\"1\">二<span class=\"pc\">，</span>此能通不二<span class=\"pc\">，</span>故稱門也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n</div><span class=\"lb\" id=\"T38n1781_p0964c26\">T38n1781_p0964c26</span><p class='juan'><a class='noteAnchor' href='#n0964011'></a><span class=\"t\" l=\"0964c26\" w=\"1\">維摩經義疏卷第四</span></p></div>\n<div id='back'>\n  <div class='footnote' id='n0949001'>疏【大】，疏卷【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0949002'>揚【CB】【卍續-CB】【甲】，場【大】(cf. X19n0342_p0104a22)</div>\n<div class='footnote' id='n0949003'>此【大】，比【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0949004'>恣【大】，恐【考偽-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0949005'>父【CB】【卍續-CB】【甲】，又【大】(cf. X19n0342_p0104b14)</div>\n<div class='footnote' id='n0949006'>總【大】，聰【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0949007'>集【大】，習【考偽-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0949008'>問【大】，問年凡幾計三問【甲】，問年凡幾許三問【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0949009'>能【大】，於【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0949010'>辨【大】，亦【校異-原】【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0950001'>則【大】＊，即【校異-原】，即【甲】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0950002'>應【大】，忘【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0950003'>起【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0950004'>則【大】，起則【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0950005'>心【大】，必【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0950006'>也【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0950007'>如【大】，如故【考偽-原】</div>\n<div class='footnote' id='n0950008'>聖賢【大】，賢聖【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0950009'>亦應【大】，當【甲】，亦當【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0950010'>菩提【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0950011'>無礙【大】，天卑【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0950012'>同【大】，日【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0950013'>正【大】，上【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0950014'>緣【大】，像【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0950015'>可【大】，可以【校異-原】，可以【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0950016'>行【大】，行等【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951001'>益【大】，蓋【甲】，益【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951002'>即【大】，而【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951003'>通【大】，逮【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951004'>用【大】，閑【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951005'>迹【大】，迹本【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951006'>道【大】，迹【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951007'>也【CB】【卍續-CB】【甲】，之【大】(cf. X19n0342_p0106b17)</div>\n<div class='footnote' id='n0951008'>辨【大】＊，辦【甲】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0951009'>樹【大】，深【考偽-原】</div>\n<div class='footnote' id='n0951010'>心真正【大】，正直心【甲】，直心正【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951011'>〔－〕【CB】【卍續-CB】，故悲是道場忍【大】(cf. X19n0342_p0106c05)</div>\n<div class='footnote' id='n0951012'>樂【大】，樂樂【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951013'>累【大】，還【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951014'>想【大】，惱【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951015'>惠【大】，惠施【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951016'>設【大】，說【甲】，設【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951017'>惡【CB】【卍續-CB】【甲】，要【大】(cf. X19n0342_p0106c18)</div>\n<div class='footnote' id='n0951018'>則【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951019'>（既明…故）二十字【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951020'>（既明…故）ヵ二十字＋即【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951021'>空【大】，寂【考偽-原】</div>\n<div class='footnote' id='n0951022'>其【大】，具【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951023'>確【大】，豁【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951024'>形【大】，〔－〕【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951025'>因【大】，目【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0951026'>所【大】，諸【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0952001'>道【大】，道之【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0952002'>釋【大】，尸【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0952003'>殺【大】，敬【甲】，敬【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0952004'>詺【CB】【卍續-CB】【考偽-原】，詔【大】，詔【甲】(cf. X19n0342_p0107c03)</div>\n<div class='footnote' id='n0952005'>生【大】，主【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0952006'>常【大】，帝【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0952007'>定【大】，肉【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0952008'>佛【大】，沙【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0952009'>勿【大】，以勿【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0952010'>其施【大】，〔－〕【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0952011'>固【大】，因【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0952012'>故【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0952013'>道意【CB】【校異-甲】，意【大】(cf. <span class='cbeta-linehead'>T14n0475_p0543a27</span>; <span class='cbeta-linehead'>T85n2777_p0470a02</span>)</div>\n<div class='footnote' id='n0952014'>〔－〕【CB】【卍續-CB】【甲】，薩法【大】(cf. X19n0342_p0108a06)</div>\n<div class='footnote' id='n0952016'>樂常【大】，常樂【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0952017'>親【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0953001'>說【大】，訖【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0953002'>又前矣【大】，矣有前【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0953003'>（多羅…三）五字【大】，〔－〕【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0953004'>（多羅…三）五字【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0953005'>告【CB】【卍續-CB】【甲】，苦【大】(cf. X19n0342_p0109a04)</div>\n<div class='footnote' id='n0953006'>此【大】，作此【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0953007'>禮【大】，祀【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0953008'>有【大】，優【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0953009'>持【大】，特【考偽-原】，特【甲】，持【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0953010'>有【大】，者【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0953011'>亦【大】，必【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0953012'>平【大】，平等【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0953013'>想【大】，明【校異-原】【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0953014'>般【大】，波【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0953015'>心【大】，止【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0954001'>廢【大】，癈【甲】，乖【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0954002'>須【大】，復【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0954003'>之【大】，也【考偽-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0954004'>心淨【CB】【校異-甲】，淨【大】(cf. <span class='cbeta-linehead'>T14n0475_p0543c21</span>; <span class='cbeta-linehead'>T38n1775_p0369b27</span>)</div>\n<div class='footnote' id='n0954005'>趣【大】，起【考偽-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0954006'>慧【大】，德【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0954007'>舉【大】，奉【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0954008'>聞【大】，問【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0955001'>卑【大】，〔－〕【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0955002'>此【大】，北【考偽-原】</div>\n<div class='footnote' id='n0955003'>去【大】，云【考偽-原】</div>\n<div class='footnote' id='n0955004'>使【CB】【卍續-CB】【甲】，便【大】(cf. X19n0342_p0111a06)</div>\n<div class='footnote' id='n0955005'>智【大】，知【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0955006'>來【大】，不來【考偽-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0956001'>大【CB】【卍續-CB】【甲】，夫【大】(cf. X19n0342_p0112a01)</div>\n<div class='footnote' id='n0956002'>初問【大】，〔－〕【考偽-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0956003'>何【大】，何菩薩【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0956004'>答【大】，譬【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0956005'>病【大】，疾【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0956006'>與【大】，共【甲】，與【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0956007'>但【大】，俱【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0956008'>慈【大】，悲【考偽-原】，悲【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0956009'>復【大】，後【甲】，復【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0956010'>故【大】，〔－〕【考偽-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0956011'>得其空【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0956012'>即【大】，得其空即【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0956013'>也【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957001'>有【大】，用【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957002'>悲【大】，士【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957003'>其【大】，真【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957004'>空室【大】，室空【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957005'>尚【大】，與【考偽-原】【考偽-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957006'>總【大】，惱【考偽-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957007'>百【CB】【卍續-CB】【甲】，病【大】(cf. X19n0342_p0113b18)</div>\n<div class='footnote' id='n0957008'>大【大】，大不【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957009'>佛【大】，佛位【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957010'>奉【大】，章【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957011'>白【大】，同【考偽-原】，者【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957012'>注【大】，住【甲】，注【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957013'>所【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957014'>二【CB】【卍續-CB】【考偽-原】【甲】，三【大】(cf. X19n0342_p0113c18)</div>\n<div class='footnote' id='n0957015'>耳【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957016'>行【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957017'>慰【大】，喻【考偽-原】</div>\n<div class='footnote' id='n0957018'>為【大】，則為【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957019'>不【大】，〔－〕【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957020'>今【大】，令【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957021'>譬如【大】，〔－〕【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0957022'>先【CB】【卍續-CB】【甲】，無【大】(cf. X19n0342_p0114a14)</div>\n<div class='footnote' id='n0958001'>似業有性罪【大】，似罪業有性【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958002'>門【大】，明【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958003'>弊【大】，有【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958004'>明【大】，知【考偽-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958005'>徒【CB】【卍續-CB】【甲】，從【大】(cf. X19n0342_p0114b08)</div>\n<div class='footnote' id='n0958006'>諭【大】，喻【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958007'>以【大】，以為【校異-原】【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958008'>來【大】，末【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958009'>以【大】，次【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958010'>報【大】，熟【甲】，報【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958011'>想【大】，相【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958012'>我【大】，病【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958013'>為【CB】【卍續-CB】【甲】，高【大】(cf. X19n0342_p0115a06)</div>\n<div class='footnote' id='n0958014'>所【大】，我之所【考偽-原】【考偽-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958015'>立【大】，存【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958016'>法【大】，法云何離二法【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958017'>空【大】，無【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0958018'>病亦【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0959001'>悲【大】，悲心【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0959002'>但【大】，俱【甲】，但【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0959003'>本【大】，法【校異-原】</div>\n<div class='footnote' id='n0959004'>處【大】，據【甲】，處【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0959005'>憂【大】，亂【校異-原】【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0959006'>標【大】，機【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0959007'>病【大】，病死【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0959008'>徧【大】，偏【考偽-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0959009'>所【大】，此【校異-原】【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0959010'>能【大】，純【考偽-原】，純【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0960001'>大悲【大】，失【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0960002'>證【大】，取【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0960003'>巧【大】，門【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0960004'>植【大】，殖【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0960005'>七【大】，若是方便七【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0960006'>身身即【大】，即身身【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0960007'>槃【大】，發【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0960008'>邪【大】，耶【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0960009'>心【大】，〔－〕【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0961001'>其【大】，真【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0961002'>徧【大】，雙【甲】，徧【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0961003'>偏【大】，徧【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0961004'>強【CB】【卍續-CB】【甲】，弱【大】(cf. X19n0342_p0117c01)</div>\n<div class='footnote' id='n0961005'>著【大】，著者【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0961006'>於【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0961007'>空【大】，於空【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0961008'>四【大】，四正【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0961009'>順【CB】【校異-甲】，須【大】(cf. <span class='cbeta-linehead'>T38n1775_p0381a03</span>; ZW03n0025_p0099a14)</div>\n<div class='footnote' id='n0961010'>而【大】，兩【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0961011'>慧【大】，兩【考偽-原】</div>\n<div class='footnote' id='n0962001'>不【大】，可【考偽-甲】（CBETA 按：參上文「非是凡夫二乘有所得人所能思議」。）</div>\n<div class='footnote' id='n0962002'>懸【大】，顯【甲】，懸【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0962003'>在【大】，往【甲】，在【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0962004'>弗【大】，利【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0962005'>寂滅【大】，不生滅【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0962006'>相【大】，想【甲】，相【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0962007'>無數於外【大】，行數於外【校異-甲】，於外無數【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0962008'>土【大】，國【甲】，土【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0962009'>相【大】，相以契於實相【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0962010'>相【大】，標【考偽-原】，明【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0962011'>主【大】，座【考偽-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0962012'>往【CB】【卍續-CB】【甲】，住【大】(cf. X19n0342_p0119c05)</div>\n<div class='footnote' id='n0962013'>宛【大】，充【考偽-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0963001'>迮【CB】【卍續-CB】【甲】，作【大】(cf. X19n0342_p0119c13)</div>\n<div class='footnote' id='n0963002'>不可【大】，可不【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0963003'>丈【CB】【卍續-CB】【甲】，大【大】(cf. X19n0342_p0119c21)</div>\n<div class='footnote' id='n0963004'>初【大】，新【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0963005'>淨【大】，解【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0963006'>無【大】，於【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0963007'>知【大】，〔－〕【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0963008'>究【大】，宛【校異-原】【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0963009'>季【大】，年【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0964001'>斷【大】，絕【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0964002'>上【大】＊，上上【校異-甲】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0964003'>啼【大】，號【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0964004'>化【大】，進【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0964005'>進【大】，進耶【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0964006'>能【大】，堪【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0964007'>者【大】，有【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0964008'>空【大】，實【考偽-原】</div>\n<div class='footnote' id='n0964009'>諦【大】，滯【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0964010'>逼【大】，通【校異-甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0964011'>末題新加</div>\n<span class='footnote add' id='cb_note_1'>宜【CB】，宣【大】(cf. <span class='cbeta-linehead'>T38n1775_p0362b25</span>; <span class='cbeta-linehead'>T85n2777_p0466c28</span>)</span>\n<span class='footnote add' id='cb_note_2'>［－］【CB】，一【大】</span>\n<span class='footnote add' id='cb_note_3'>〔－〕【CB】，一【大】</span>\n<span class='footnote add' id='cb_note_4'>二【CB】，三【大】</span>\n<span class='footnote add' id='cb_note_5'>以【CB】，次【大】(cf. <span class='cbeta-linehead'>T14n0475_p0544c22</span>; <span class='cbeta-linehead'>T38n1775_p0375b13</span>)</span>\n<span class='footnote add' id='cb_note_6'>億【CB】【卍續-CB】，意【大】(cf. X19n0342_p0119b10)</span>\n</div>\n<div id='cbeta-copyright'><p>\n【經文資訊】大正新脩大藏經 第 38 冊 No. 1781 維摩經義疏<br>\n【版本記錄】發行日期：2026-08，最後更新：2025-12-03<br>\n【編輯說明】本資料庫由 財團法人佛教電子佛典基金會（CBETA）依「大正新脩大藏經」所編輯<br>\n【原始資料】蕭鎮國大德提供，北美某大德提供，李明芳大德提供新式標點<br>\n【其他事項】詳細說明請參閱【<a href='https://www.cbeta.org/copyright' target='_blank'>財團法人佛教電子佛典基金會資料庫版權宣告</a>】\n</p></div><!-- end of cbeta-copyright -->\n\n</body></html>    \n"]}