{"num_found":1,"uuid":"5bc15992-a3f1-4f7c-9403-eca9ee3b8ee5","content":"da9392d0-b0e9-4d40-8a34-a713499d92b2","results":["<html>\n<head>\n<meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text/html; charset=utf-8\" />\n<title>維摩經略疏</title>\n</head>\n<body>\n<div id='body' data-punc=\"CBETA\"><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c01\">T38n1778_p0580c01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0580\"></a><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c02\">T38n1778_p0580c02</span><p class='juan'><span class=\"t\" l=\"0580c02\" w=\"1\">維摩經略疏卷第二</span></p><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c03\">T38n1778_p0580c03</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c04\">T38n1778_p0580c04</span><p class=\"byline\"><span class='lineInfo' line='0580c04'></span><span class=\"t\" l=\"0580c04\" w=\"1\">天台沙門湛然略</span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c05\">T38n1778_p0580c05</span><div class=\"div-pin\"><p data-head-level=\"1\" class=\"head\"><span class=\"t\" l=\"0580c05\" w=\"1\">佛國品之二</span></p><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c06\">T38n1778_p0580c06</span><div class=\"div-other\"><p><span class='lineInfo' line='0580c06'></span><span class=\"t\" l=\"0580c06\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>復有萬梵<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>三辨雜眾證成不謬<span class=\"pc\">。</span>此中具有大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c07\">T38n1778_p0580c07</span><span class=\"t\" l=\"0580c07\" w=\"1\">小凡聖故名為雜<span class=\"pc\">。</span>此有權實<span class=\"pc\">，</span>實隨業生<span class=\"pc\">；</span>若法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c08\">T38n1778_p0580c08</span><span class=\"t\" l=\"0580c08\" w=\"1\">身住二十五三昧<span class=\"pc\">、</span>應迹受生<span class=\"pc\">，</span>此謂權也<span class=\"pc\">。</span>故上</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c09\">T38n1778_p0580c09</span><span class=\"t\" l=\"0580c09\" w=\"1\">歎菩薩云<span class=\"pc\">「</span>而生五道以現其身<span class=\"pc\">」，</span>又下文云<span class=\"pc\">「</span>眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c10\">T38n1778_p0580c10</span><span class=\"t\" l=\"0580c10\" w=\"1\">生病則菩薩病<span class=\"pc\">」。</span>此諸天等預座聞經者<span class=\"pc\">，</span>今傍</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c11\">T38n1778_p0580c11</span><span class=\"t\" l=\"0580c11\" w=\"1\"><span class=\"pc\">《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>開為四句<span class=\"pc\">。</span>彼云<span class=\"pc\">「</span>於戒緩者不名為緩<span class=\"pc\">，</span>於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c12\">T38n1778_p0580c12</span><span class=\"t\" l=\"0580c12\" w=\"1\">乘緩者乃名為緩<span class=\"pc\">。」</span>解此多途<span class=\"pc\">，</span>今取義便用通</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c13\">T38n1778_p0580c13</span><span class=\"t\" l=\"0580c13\" w=\"1\">經文<span class=\"pc\">，</span>但作四句<span class=\"pc\">：</span>一戒乘俱急<span class=\"pc\">、</span>二戒緩乘急<span class=\"pc\">、</span>三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c14\">T38n1778_p0580c14</span><span class=\"t\" l=\"0580c14\" w=\"1\">戒急乘緩<span class=\"pc\">、</span>四乘戒俱緩<span class=\"pc\">。</span>若通論戒乘<span class=\"pc\">，</span>一切善</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c15\">T38n1778_p0580c15</span><span class=\"t\" l=\"0580c15\" w=\"1\">法一切觀行皆通乘戒<span class=\"pc\">。</span>今別判者<span class=\"pc\">，</span>三歸五戒<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c16\">T38n1778_p0580c16</span><span class=\"t\" l=\"0580c16\" w=\"1\">十善八齋<span class=\"pc\">、</span>出家律儀<span class=\"pc\">，</span>乃至定共<span class=\"pc\">，</span>能防身口遮</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c17\">T38n1778_p0580c17</span><span class=\"t\" l=\"0580c17\" w=\"1\">惡道果<span class=\"pc\">、</span>得人天報<span class=\"pc\">，</span>名之為戒<span class=\"pc\">。</span>若聞經生解<span class=\"pc\">、</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c18\">T38n1778_p0580c18</span><span class=\"t\" l=\"0580c18\" w=\"1\">觀智推尋四諦十二緣生無生理<span class=\"pc\">，</span>智能破惑</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c19\">T38n1778_p0580c19</span><span class=\"t\" l=\"0580c19\" w=\"1\">運出三界<span class=\"pc\">，</span>名之為乘<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>有相之善不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c20\">T38n1778_p0580c20</span><span class=\"t\" l=\"0580c20\" w=\"1\">動不出<span class=\"pc\">，</span>無相之善能動能出<span class=\"pc\">。」</span>但戒有麁細<span class=\"pc\">、</span>乘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c21\">T38n1778_p0580c21</span><span class=\"t\" l=\"0580c21\" w=\"1\">有大小<span class=\"pc\">，</span>今為二別<span class=\"pc\">：</span>一玄釋<span class=\"pc\">、</span>二帖文<span class=\"pc\">。</span>玄釋為七<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c22\">T38n1778_p0580c22</span><span class=\"t\" l=\"0580c22\" w=\"1\">一值佛不同<span class=\"pc\">、</span>二信法根性<span class=\"pc\">、</span>三大小根性<span class=\"pc\">、</span>四頓</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c23\">T38n1778_p0580c23</span><span class=\"t\" l=\"0580c23\" w=\"1\">漸根性<span class=\"pc\">、</span>五應迹同凡<span class=\"pc\">、</span>六觀心<span class=\"pc\">、</span>七化他<span class=\"pc\">。</span>一<span class=\"pc\">、</span>戒乘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c24\">T38n1778_p0580c24</span><span class=\"t\" l=\"0580c24\" w=\"1\">緩急值佛不同者<span class=\"pc\">，</span>正釋前四句<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>戒乘俱急<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c25\">T38n1778_p0580c25</span><span class=\"t\" l=\"0580c25\" w=\"1\">戒急受人天報<span class=\"pc\">，</span>乘急見佛得道<span class=\"pc\">，</span>即此經天人</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c26\">T38n1778_p0580c26</span><span class=\"t\" l=\"0580c26\" w=\"1\">來會是也<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>戒緩乘急<span class=\"pc\">。</span>戒緩生三惡趣<span class=\"pc\">，</span>乘急</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c27\">T38n1778_p0580c27</span><span class=\"t\" l=\"0580c27\" w=\"1\">值佛得道<span class=\"pc\">，</span>今龍神等皆來聽法者是也<span class=\"pc\">。</span>乃至</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c28\">T38n1778_p0580c28</span><span class=\"t\" l=\"0580c28\" w=\"1\">說方等陀羅尼時<span class=\"pc\">，</span>婆藪從地獄出<span class=\"pc\">，</span>將諸罪人</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0580c29\">T38n1778_p0580c29</span><span class=\"t\" l=\"0580c29\" w=\"1\">共來聽法<span class=\"pc\">，</span>又諸餓鬼亦來聽法<span class=\"pc\">；</span>說大經時<span class=\"pc\">，</span>諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a01\">T38n1778_p0581a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0581\"></a><span class=\"t\" l=\"0581a01\" w=\"1\">鬼神等悉皆來集<span class=\"pc\">；</span>又說大品時<span class=\"pc\">，</span>佛放光照地</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a02\">T38n1778_p0581a02</span><span class=\"t\" l=\"0581a02\" w=\"1\">獄<span class=\"pc\">，</span>捨報生六欲天<span class=\"pc\">，</span>來下聽法<span class=\"pc\">，</span>皆是往昔戒緩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a03\">T38n1778_p0581a03</span><span class=\"t\" l=\"0581a03\" w=\"1\">乘急<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0581a03'></span><span class=\"t\" l=\"0581a03\" w=\"3\">問<span class=\"pc\">：</span>三惡道處云何得道<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>少謂不得<span class=\"pc\">，</span>非</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a04\">T38n1778_p0581a04</span><span class=\"t\" l=\"0581a04\" w=\"1\">都不得<span class=\"pc\">。《</span>大論<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>如身有黑黶<span class=\"pc\">，</span>雖非黑人<span class=\"pc\">，</span>非不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a05\">T38n1778_p0581a05</span><span class=\"t\" l=\"0581a05\" w=\"1\">有黑<span class=\"pc\">。」</span>三<span class=\"pc\">、</span>戒急乘緩<span class=\"pc\">。</span>戒急得人天身<span class=\"pc\">，</span>乘緩不得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a06\">T38n1778_p0581a06</span><span class=\"t\" l=\"0581a06\" w=\"1\">值佛<span class=\"pc\">，</span>設得值佛亦不聞經入道<span class=\"pc\">。</span>如舍衛國<span class=\"pc\">，</span>三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a07\">T38n1778_p0581a07</span><span class=\"t\" l=\"0581a07\" w=\"1\">億不見佛<span class=\"pc\">、</span>三億見而不聞<span class=\"pc\">；</span>又上界諸天著樂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a08\">T38n1778_p0581a08</span><span class=\"t\" l=\"0581a08\" w=\"1\">不來聽法<span class=\"pc\">，</span>皆是其事<span class=\"pc\">。</span>周時佛興<span class=\"pc\">，</span>星隕如雨<span class=\"pc\">，</span>而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a09\">T38n1778_p0581a09</span><span class=\"t\" l=\"0581a09\" w=\"1\">此土不見不聞<span class=\"pc\">，</span>亦其義也<span class=\"pc\">。</span>四<span class=\"pc\">、</span>戒乘俱緩<span class=\"pc\">。</span>戒緩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a10\">T38n1778_p0581a10</span><span class=\"t\" l=\"0581a10\" w=\"1\">墮三途<span class=\"pc\">，</span>乘緩不見佛<span class=\"pc\">，</span>流轉生死未有邊際<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a11\">T38n1778_p0581a11</span><span class=\"t\" l=\"0581a11\" w=\"1\">兩行不同者<span class=\"pc\">，</span>即信<span class=\"pc\">、</span>法也<span class=\"pc\">。</span>一<span class=\"pc\">、</span>信行者<span class=\"pc\">，</span>聞慧薰習</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a12\">T38n1778_p0581a12</span><span class=\"t\" l=\"0581a12\" w=\"1\">所成<span class=\"pc\">，</span>悉是過去多聞受持讀誦聽法之人<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a13\">T38n1778_p0581a13</span><span class=\"t\" l=\"0581a13\" w=\"1\">法行者<span class=\"pc\">，</span>修慧薰習所成<span class=\"pc\">，</span>即是過去禪觀之人<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a14\">T38n1778_p0581a14</span><span class=\"t\" l=\"0581a14\" w=\"1\">二行各具戒乘四句<span class=\"pc\">，</span>類前思之<span class=\"pc\">。</span>但此中二行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a15\">T38n1778_p0581a15</span><span class=\"t\" l=\"0581a15\" w=\"1\">利鈍有別<span class=\"pc\">，</span>利者少聞便能觀達<span class=\"pc\">。</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0581001\"></a><span class=\"t\" l=\"0581a15\" w=\"13\">二</span><span class=\"t\" l=\"0581a15\" w=\"14\">種行人必</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a16\">T38n1778_p0581a16</span><span class=\"t\" l=\"0581a16\" w=\"1\">請善之<span class=\"pc\">。</span>三<span class=\"pc\">、</span>大小不同者<span class=\"pc\">，</span>還約信法各有大小<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a17\">T38n1778_p0581a17</span><span class=\"t\" l=\"0581a17\" w=\"1\">初信行大乘者<span class=\"pc\">，</span>昔聞大乘戒乘俱急<span class=\"pc\">，</span>戒急生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a18\">T38n1778_p0581a18</span><span class=\"t\" l=\"0581a18\" w=\"1\">人天乘<span class=\"pc\">，</span>急還聞於大<span class=\"pc\">；</span>餘三句類前<span class=\"pc\">。</span>次小乘信</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a19\">T38n1778_p0581a19</span><span class=\"t\" l=\"0581a19\" w=\"1\">行者<span class=\"pc\">，</span>昔聞小乘戒乘俱急<span class=\"pc\">，</span>戒急生人天<span class=\"pc\">，</span>乘急</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a20\">T38n1778_p0581a20</span><span class=\"t\" l=\"0581a20\" w=\"1\">還聞於小<span class=\"pc\">。</span>三句可知<span class=\"pc\">。</span>二法行大小戒乘四句</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a21\">T38n1778_p0581a21</span><span class=\"t\" l=\"0581a21\" w=\"1\">准前可知<span class=\"pc\">，</span>但利鈍為異<span class=\"pc\">。</span>四<span class=\"pc\">、</span>頓漸根性<span class=\"pc\">，</span>有二<span class=\"pc\">：</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a22\">T38n1778_p0581a22</span><span class=\"t\" l=\"0581a22\" w=\"1\">頓大<span class=\"pc\">、</span>二漸大<span class=\"pc\">。</span>頓大有二<span class=\"pc\">：</span>一信二<span class=\"pc\">、</span>法<span class=\"pc\">。</span>初大乘信</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a23\">T38n1778_p0581a23</span><span class=\"t\" l=\"0581a23\" w=\"1\">行頓根性者<span class=\"pc\">，</span>久遠聞大受持讀誦解說書寫<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a24\">T38n1778_p0581a24</span><span class=\"t\" l=\"0581a24\" w=\"1\">若乘戒俱急即生人天<span class=\"pc\">，</span>以釋梵身值舍那七</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a25\">T38n1778_p0581a25</span><span class=\"t\" l=\"0581a25\" w=\"1\">處</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0581002\"></a><span class=\"t\" l=\"0581a25\" w=\"2\">九</span><span class=\"t\" l=\"0581a25\" w=\"3\">會<span class=\"pc\">，</span>譬如日出先照高山<span class=\"pc\">；</span>若戒緩乘急墮</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a26\">T38n1778_p0581a26</span><span class=\"t\" l=\"0581a26\" w=\"1\">三惡道<span class=\"pc\">，</span>以龍鬼修羅風雨等神見於舍那聞法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a27\">T38n1778_p0581a27</span><span class=\"t\" l=\"0581a27\" w=\"1\">入道<span class=\"pc\">；</span>若戒急乘緩<span class=\"pc\">，</span>雖在善道不聞頓說<span class=\"pc\">；</span>若乘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a28\">T38n1778_p0581a28</span><span class=\"t\" l=\"0581a28\" w=\"1\">戒俱緩<span class=\"pc\">，</span>墮三惡道不見不聞<span class=\"pc\">。</span>次明大乘法行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581a29\">T38n1778_p0581a29</span><span class=\"t\" l=\"0581a29\" w=\"1\">頓根性人<span class=\"pc\">，</span>過去學大乘修一心三觀<span class=\"pc\">，</span>戒乘緩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b01\">T38n1778_p0581b01</span><span class=\"t\" l=\"0581b01\" w=\"1\">急四句類信行可知<span class=\"pc\">，</span>但利鈍少異<span class=\"pc\">。</span>二明漸大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b02\">T38n1778_p0581b02</span><span class=\"t\" l=\"0581b02\" w=\"1\">信法根性人<span class=\"pc\">。</span>一信行漸根性者<span class=\"pc\">，</span>既無頓機<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b03\">T38n1778_p0581b03</span><span class=\"t\" l=\"0581b03\" w=\"1\">預華嚴處會之說<span class=\"pc\">；</span>猶有漸機<span class=\"pc\">，</span>得聞藏等四味<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b04\">T38n1778_p0581b04</span><span class=\"t\" l=\"0581b04\" w=\"1\">戒乘四句<span class=\"pc\">，</span>類前可知<span class=\"pc\">。</span>此如<span class=\"pc\">《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>聞毒鼓聲近</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b05\">T38n1778_p0581b05</span><span class=\"t\" l=\"0581b05\" w=\"1\">遠皆死<span class=\"pc\">，</span>近者如聞<span class=\"pc\">《</span>華嚴<span class=\"pc\">》</span>即便信受入如來慧<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b06\">T38n1778_p0581b06</span><span class=\"t\" l=\"0581b06\" w=\"1\">遠者即如漸悟根緣<span class=\"pc\">，</span>初作二乘遠離佛道<span class=\"pc\">，</span>次</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b07\">T38n1778_p0581b07</span><span class=\"t\" l=\"0581b07\" w=\"1\">聞方等<span class=\"pc\">、</span>般若<span class=\"pc\">，</span>至法華<span class=\"pc\">、</span>涅槃皆以如來滅度而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b08\">T38n1778_p0581b08</span><span class=\"t\" l=\"0581b08\" w=\"1\">滅度之<span class=\"pc\">，</span>五味相生即其意也<span class=\"pc\">。</span>今此法座而有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b09\">T38n1778_p0581b09</span><span class=\"t\" l=\"0581b09\" w=\"1\">八部為同聞者<span class=\"pc\">，</span>即是戒乘俱急<span class=\"pc\">、</span>戒緩乘急<span class=\"pc\">、</span>信</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b10\">T38n1778_p0581b10</span><span class=\"t\" l=\"0581b10\" w=\"1\">法大小漸頓根緣<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0581b10'></span><span class=\"t\" l=\"0581b10\" w=\"8\">問<span class=\"pc\">：</span>戒急乘緩<span class=\"pc\">、</span>戒乘俱緩何</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b11\">T38n1778_p0581b11</span><span class=\"t\" l=\"0581b11\" w=\"1\">當得道<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>值佛為作俱急因緣<span class=\"pc\">；</span>若不值佛者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b12\">T38n1778_p0581b12</span><span class=\"t\" l=\"0581b12\" w=\"1\">正像法中作俱急緣<span class=\"pc\">，</span>故如來遺囑令依木叉<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b13\">T38n1778_p0581b13</span><span class=\"t\" l=\"0581b13\" w=\"1\">念處修道<span class=\"pc\">。</span>又付囑流通皆作信行乘戒俱急</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b14\">T38n1778_p0581b14</span><span class=\"t\" l=\"0581b14\" w=\"1\">因緣<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0581b14'></span><span class=\"t\" l=\"0581b14\" w=\"3\">問<span class=\"pc\">：</span>若但作俱急因緣<span class=\"pc\">，</span>何得復有戒緩乘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b15\">T38n1778_p0581b15</span><span class=\"t\" l=\"0581b15\" w=\"1\">急根緣<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>諸佛如來用安穩道為作因緣<span class=\"pc\">，</span>但</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b16\">T38n1778_p0581b16</span><span class=\"t\" l=\"0581b16\" w=\"1\">眾生罪垢深重而修禪觀行<span class=\"pc\">，</span>不能淨持禁戒<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b17\">T38n1778_p0581b17</span><span class=\"t\" l=\"0581b17\" w=\"1\">致成戒緩乘急之緣<span class=\"pc\">。</span>雖復戒緩墮三惡道<span class=\"pc\">，</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b18\">T38n1778_p0581b18</span><span class=\"t\" l=\"0581b18\" w=\"1\">值彌勒千佛得聞漸頓便得入道<span class=\"pc\">。《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b19\">T38n1778_p0581b19</span><span class=\"t\" l=\"0581b19\" w=\"1\">戒緩者不名為緩<span class=\"pc\">，</span>於乘緩者乃名為緩<span class=\"pc\">。」</span>乘緩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b20\">T38n1778_p0581b20</span><span class=\"t\" l=\"0581b20\" w=\"1\">戒急雖生人天<span class=\"pc\">，</span>不值佛聞法<span class=\"pc\">，</span>果報若盡流轉</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b21\">T38n1778_p0581b21</span><span class=\"t\" l=\"0581b21\" w=\"1\">生死<span class=\"pc\">，</span>故云寧為調達死入地獄<span class=\"pc\">，</span>不作藍弗生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b22\">T38n1778_p0581b22</span><span class=\"t\" l=\"0581b22\" w=\"1\">天受樂<span class=\"pc\">。</span>調達本得煖法<span class=\"pc\">，</span>惡業因緣退墮地獄<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b23\">T38n1778_p0581b23</span><span class=\"t\" l=\"0581b23\" w=\"1\">出得</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0581003\" data-key=\"T38.0581b23.03\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0581b23\" w=\"3\">人身</span></span><span class=\"t\" l=\"0581b23\" w=\"5\">成辟支佛<span class=\"pc\">，</span>聰明利智過舍利弗<span class=\"pc\">。</span>欝</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b24\">T38n1778_p0581b24</span><span class=\"t\" l=\"0581b24\" w=\"1\">頭藍弗雖得生天<span class=\"pc\">，</span>天福報盡即墮三途<span class=\"pc\">，</span>生死</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b25\">T38n1778_p0581b25</span><span class=\"t\" l=\"0581b25\" w=\"1\">流轉未有邊際<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0581b25'></span><span class=\"t\" l=\"0581b25\" w=\"7\">五<span class=\"pc\">、</span>菩薩應迹者<span class=\"pc\">，</span>為接有緣見</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b26\">T38n1778_p0581b26</span><span class=\"t\" l=\"0581b26\" w=\"1\">佛聞法<span class=\"pc\">，</span>住二十五三昧<span class=\"pc\">，</span>應二十五有受四惡</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b27\">T38n1778_p0581b27</span><span class=\"t\" l=\"0581b27\" w=\"1\">趣身<span class=\"pc\">。</span>是無垢<span class=\"pc\">、</span>不退<span class=\"pc\">、</span>心樂<span class=\"pc\">、</span>歡喜四種三昧慈</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b28\">T38n1778_p0581b28</span><span class=\"t\" l=\"0581b28\" w=\"1\">善根力<span class=\"pc\">，</span>為引戒緩乘急信法大小頓漸根性<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581b29\">T38n1778_p0581b29</span><span class=\"t\" l=\"0581b29\" w=\"1\">來聽頓漸之教令得入道<span class=\"pc\">，</span>若俱緩者作俱急</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c01\">T38n1778_p0581c01</span><span class=\"t\" l=\"0581c01\" w=\"1\">緣<span class=\"pc\">。</span>次住如幻等二十五三昧<span class=\"pc\">，</span>慈善根力受人</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c02\">T38n1778_p0581c02</span><span class=\"t\" l=\"0581c02\" w=\"1\">天身<span class=\"pc\">，</span>為引俱急信法大小漸頓眾生<span class=\"pc\">，</span>聽漸頓</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c03\">T38n1778_p0581c03</span><span class=\"t\" l=\"0581c03\" w=\"1\">之教令得入道<span class=\"pc\">，</span>亦為戒急乘緩作俱急緣<span class=\"pc\">。</span>今</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c04\">T38n1778_p0581c04</span><span class=\"t\" l=\"0581c04\" w=\"1\">此法座八部四眾<span class=\"pc\">，</span>有法身菩薩現受其身<span class=\"pc\">，</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c05\">T38n1778_p0581c05</span><span class=\"t\" l=\"0581c05\" w=\"1\">此義也<span class=\"pc\">。</span>六<span class=\"pc\">、</span>約觀心<span class=\"pc\">，</span>若觀行人大小兩乘<span class=\"pc\">，</span>乘戒</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c06\">T38n1778_p0581c06</span><span class=\"t\" l=\"0581c06\" w=\"1\">四句受何等身<span class=\"pc\">、</span>得見彌勒聞何等法<span class=\"pc\">。</span>若不見</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c07\">T38n1778_p0581c07</span><span class=\"t\" l=\"0581c07\" w=\"1\">不聞不得入道<span class=\"pc\">，</span>得失可知<span class=\"pc\">。</span>若無禪觀<span class=\"pc\">，</span>讀誦說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c08\">T38n1778_p0581c08</span><span class=\"t\" l=\"0581c08\" w=\"1\">法即成信行<span class=\"pc\">，</span>戒急乘緩得失可知<span class=\"pc\">。</span>七<span class=\"pc\">、</span>化他者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c09\">T38n1778_p0581c09</span><span class=\"t\" l=\"0581c09\" w=\"1\">若觀行講說當自省心行<span class=\"pc\">，</span>用此四意分別得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c10\">T38n1778_p0581c10</span><span class=\"t\" l=\"0581c10\" w=\"1\">失<span class=\"pc\">，</span>即見所化之者行業不同<span class=\"pc\">，</span>未來昇沈宛然</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c11\">T38n1778_p0581c11</span><span class=\"t\" l=\"0581c11\" w=\"1\">可識<span class=\"pc\">，</span>當以此意而化導之<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0581c11'></span><span class=\"t\" l=\"0581c11\" w=\"11\">二<span class=\"pc\">、</span>釋經文<span class=\"pc\">。</span>就雜眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c12\">T38n1778_p0581c12</span><span class=\"t\" l=\"0581c12\" w=\"1\">為四<span class=\"pc\">：</span>一梵天眾<span class=\"pc\">、</span>二釋天眾<span class=\"pc\">、</span>三八部眾<span class=\"pc\">、</span>四四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c13\">T38n1778_p0581c13</span><span class=\"t\" l=\"0581c13\" w=\"1\">部眾<span class=\"pc\">。</span>初<span class=\"pc\">「</span>萬梵天王<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>梵是西音<span class=\"pc\">，</span>此云</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0581004\" data-key=\"T38.0581c13.15\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0581c13\" w=\"15\">離欲</span></span><span class=\"t\" l=\"0581c13\" w=\"17\"><span class=\"pc\">，</span>或</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c14\">T38n1778_p0581c14</span><span class=\"t\" l=\"0581c14\" w=\"1\">云淨行<span class=\"pc\">。</span>梵王是娑婆主<span class=\"pc\">，</span>住初禪中間<span class=\"pc\">。《</span>毘曇<span class=\"pc\">》</span>云</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c15\">T38n1778_p0581c15</span><span class=\"t\" l=\"0581c15\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>二禪已上無言語法故<span class=\"pc\">，</span>不立王法<span class=\"pc\">。」《</span>瓔珞<span class=\"pc\">》</span>禪禪皆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c16\">T38n1778_p0581c16</span><span class=\"t\" l=\"0581c16\" w=\"1\">有梵王<span class=\"pc\">。</span>今謂但加修無量心報勝為王<span class=\"pc\">，</span>無統</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c17\">T38n1778_p0581c17</span><span class=\"t\" l=\"0581c17\" w=\"1\">御也<span class=\"pc\">。</span>初禪有覺觀言語則有主領<span class=\"pc\">，</span>故作世主<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c18\">T38n1778_p0581c18</span><span class=\"t\" l=\"0581c18\" w=\"1\">此由往昔戒乘俱急<span class=\"pc\">，</span>領初禪眾來聽法也<span class=\"pc\">。</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c19\">T38n1778_p0581c19</span><span class=\"t\" l=\"0581c19\" w=\"1\">應迹者<span class=\"pc\">，</span>住白色三昧<span class=\"pc\">，</span>種種三昧力薰故生初</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c20\">T38n1778_p0581c20</span><span class=\"t\" l=\"0581c20\" w=\"1\">禪<span class=\"pc\">，</span>引實梵眾來聽法也<span class=\"pc\">。</span>尸棄者<span class=\"pc\">，</span>此云火<span class=\"pc\">，</span>或</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c21\">T38n1778_p0581c21</span><span class=\"t\" l=\"0581c21\" w=\"1\">云火首<span class=\"pc\">，</span>又言䗍髻<span class=\"pc\">，</span>肉髻似䗍故也<span class=\"pc\">。</span>望<span class=\"pc\">《</span>法華<span class=\"pc\">．</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c22\">T38n1778_p0581c22</span><span class=\"t\" l=\"0581c22\" w=\"1\">序<span class=\"pc\">》</span>恐是二禪王也<span class=\"pc\">。</span>所言<span class=\"pc\">「</span>等<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>等三四禪也<span class=\"pc\">。</span>實</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c23\">T38n1778_p0581c23</span><span class=\"t\" l=\"0581c23\" w=\"1\">行可知<span class=\"pc\">。</span>若應迹者<span class=\"pc\">，</span>是住雙雷音霔雨三種三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c24\">T38n1778_p0581c24</span><span class=\"t\" l=\"0581c24\" w=\"1\">昧<span class=\"pc\">，</span>引諸梵眾來也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0581c24'></span><span class=\"t\" l=\"0581c24\" w=\"8\">問<span class=\"pc\">：</span>何故從餘四天下來<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c25\">T38n1778_p0581c25</span><span class=\"t\" l=\"0581c25\" w=\"1\">上界處空<span class=\"pc\">，</span>來處難知<span class=\"pc\">。</span>以下擬上<span class=\"pc\">，</span>故言從餘四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c26\">T38n1778_p0581c26</span><span class=\"t\" l=\"0581c26\" w=\"1\">天下來也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0581c26'></span><span class=\"t\" l=\"0581c26\" w=\"5\"><span class=\"pc\">「</span>復有至會座<span class=\"pc\">」，</span>次<span class=\"pc\">、</span>明釋天眾<span class=\"pc\">。</span>地居</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c27\">T38n1778_p0581c27</span><span class=\"t\" l=\"0581c27\" w=\"1\">天主釋提桓因<span class=\"pc\">，</span>翻為能作<span class=\"pc\">。</span>若此間帝釋<span class=\"pc\">，</span>是昔</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c28\">T38n1778_p0581c28</span><span class=\"t\" l=\"0581c28\" w=\"1\">迦葉佛滅後有一女人發心修塔<span class=\"pc\">，</span>復有三十</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0581c29\">T38n1778_p0581c29</span><span class=\"t\" l=\"0581c29\" w=\"1\">二人發心助修<span class=\"pc\">。</span>修塔功德為忉利天主<span class=\"pc\">，</span>其助</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a01\">T38n1778_p0582a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0582\"></a><span class=\"t\" l=\"0582a01\" w=\"1\">修者而作輔臣<span class=\"pc\">，</span>君臣合之名三十三天<span class=\"pc\">，</span>以乘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a02\">T38n1778_p0582a02</span><span class=\"t\" l=\"0582a02\" w=\"1\">急故同來聽法<span class=\"pc\">。</span>若作應迹<span class=\"pc\">，</span>君臣皆是難伏三昧</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a03\">T38n1778_p0582a03</span><span class=\"t\" l=\"0582a03\" w=\"1\">之力薰生彼天<span class=\"pc\">，</span>為引諸著樂者共來聽法<span class=\"pc\">。</span>言</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a04\">T38n1778_p0582a04</span><span class=\"t\" l=\"0582a04\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>從餘<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>一四天下但一天帝<span class=\"pc\">。</span>既有萬二千<span class=\"pc\">，</span>故云</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a05\">T38n1778_p0582a05</span><span class=\"t\" l=\"0582a05\" w=\"1\">從餘四天下來也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0582a05'></span><span class=\"t\" l=\"0582a05\" w=\"8\">問<span class=\"pc\">：</span>勝天甚多<span class=\"pc\">，</span>何故別出梵</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a06\">T38n1778_p0582a06</span><span class=\"t\" l=\"0582a06\" w=\"1\">王帝釋<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>梵王是世界主天<span class=\"pc\">，</span>帝是地居天主<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a07\">T38n1778_p0582a07</span><span class=\"t\" l=\"0582a07\" w=\"1\">皆是請佛轉法輪主<span class=\"pc\">。</span>又並是佛檀越<span class=\"pc\">，</span>故先別</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a08\">T38n1778_p0582a08</span><span class=\"t\" l=\"0582a08\" w=\"1\">列<span class=\"pc\">，</span>證經親故<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0582a08'></span><span class=\"t\" l=\"0582a08\" w=\"6\"><span class=\"pc\">「</span>并餘至會座<span class=\"pc\">」，</span>三<span class=\"pc\">、</span>列八部眾<span class=\"pc\">。</span>八部</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a09\">T38n1778_p0582a09</span><span class=\"t\" l=\"0582a09\" w=\"1\">義多有所關<span class=\"pc\">，</span>今略案文釋也<span class=\"pc\">。「</span>大威力<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>通貫</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a10\">T38n1778_p0582a10</span><span class=\"t\" l=\"0582a10\" w=\"1\">八部<span class=\"pc\">。</span>上文但出梵釋<span class=\"pc\">，</span>今更總舉欲界五天及</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a11\">T38n1778_p0582a11</span><span class=\"t\" l=\"0582a11\" w=\"1\">四禪中五那含天<span class=\"pc\">，</span>各有王及眷屬俱來聽法<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a12\">T38n1778_p0582a12</span><span class=\"t\" l=\"0582a12\" w=\"1\">實行可知<span class=\"pc\">。</span>若是權迹生此等天者<span class=\"pc\">，</span>住不動三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a13\">T38n1778_p0582a13</span><span class=\"t\" l=\"0582a13\" w=\"1\">昧<span class=\"pc\">，</span>生四天王天<span class=\"pc\">，</span>悅意生炎魔<span class=\"pc\">、</span>青色生兜率<span class=\"pc\">、</span>黃</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a14\">T38n1778_p0582a14</span><span class=\"t\" l=\"0582a14\" w=\"1\">色生化樂<span class=\"pc\">、</span>赤色生他化<span class=\"pc\">、</span>照鏡生那含<span class=\"pc\">，</span>皆為引</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a15\">T38n1778_p0582a15</span><span class=\"t\" l=\"0582a15\" w=\"1\">諸天來聽法也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0582a15'></span><span class=\"t\" l=\"0582a15\" w=\"7\">問<span class=\"pc\">：</span>無想無色何故不來<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a16\">T38n1778_p0582a16</span><span class=\"t\" l=\"0582a16\" w=\"1\">想是外道天<span class=\"pc\">，</span>菩薩住如空三昧亦生於彼<span class=\"pc\">，</span>從</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a17\">T38n1778_p0582a17</span><span class=\"t\" l=\"0582a17\" w=\"1\">多為論<span class=\"pc\">，</span>戒急乘緩多不來也<span class=\"pc\">。</span>四無色天<span class=\"pc\">，</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a18\">T38n1778_p0582a18</span><span class=\"t\" l=\"0582a18\" w=\"1\">住無礙三昧生空處<span class=\"pc\">、</span>常生識處<span class=\"pc\">、</span>樂生不用處<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a19\">T38n1778_p0582a19</span><span class=\"t\" l=\"0582a19\" w=\"1\">我生非有想非無想處<span class=\"pc\">。</span>但彼天無色不來聽</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a20\">T38n1778_p0582a20</span><span class=\"t\" l=\"0582a20\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">，</span>設來不見<span class=\"pc\">，</span>不可為證<span class=\"pc\">。</span>此等未辨<span class=\"pc\">，</span>故重云諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a21\">T38n1778_p0582a21</span><span class=\"t\" l=\"0582a21\" w=\"1\">天<span class=\"pc\">。「</span>龍<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>是畜生道<span class=\"pc\">，</span>正報似蛇<span class=\"pc\">，</span>依報七寶宮殿</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a22\">T38n1778_p0582a22</span><span class=\"t\" l=\"0582a22\" w=\"1\">與天相似<span class=\"pc\">，</span>亦能變形為端正人<span class=\"pc\">，</span>戒緩乘急故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a23\">T38n1778_p0582a23</span><span class=\"t\" l=\"0582a23\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>亦如僧護比丘為四龍說法<span class=\"pc\">，</span>聞即得悟<span class=\"pc\">。「</span>神</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a24\">T38n1778_p0582a24</span><span class=\"t\" l=\"0582a24\" w=\"1\">夜叉<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>皆是鬼道<span class=\"pc\">。</span>夜叉此云輕疾<span class=\"pc\">，</span>有三種<span class=\"pc\">：</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a25\">T38n1778_p0582a25</span><span class=\"t\" l=\"0582a25\" w=\"1\">在地<span class=\"pc\">、</span>二在空<span class=\"pc\">、</span>三為諸天給使<span class=\"pc\">。</span>毀戒故墮鬼神<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a26\">T38n1778_p0582a26</span><span class=\"t\" l=\"0582a26\" w=\"1\">以惡毒故受夜叉身<span class=\"pc\">，</span>往修乘故見佛聞法<span class=\"pc\">。</span>少</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a27\">T38n1778_p0582a27</span><span class=\"t\" l=\"0582a27\" w=\"1\">行布施微有果報<span class=\"pc\">，</span>車馬施故故能飛空<span class=\"pc\">。「</span>乾闥</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a28\">T38n1778_p0582a28</span><span class=\"t\" l=\"0582a28\" w=\"1\">婆<span class=\"pc\">」，</span>此云香陰<span class=\"pc\">，</span>此亦凌空之神<span class=\"pc\">。</span>不噉酒肉<span class=\"pc\">，</span>唯香</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582a29\">T38n1778_p0582a29</span><span class=\"t\" l=\"0582a29\" w=\"1\">資陰<span class=\"pc\">。</span>又云是天主幢倒樂神<span class=\"pc\">，</span>居十寶山<span class=\"pc\">，</span>身</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0582001\" data-key=\"T38.0582a29.17\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0582a29\" w=\"17\">異</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b01\">T38n1778_p0582b01</span><span class=\"t\" l=\"0582b01\" w=\"1\">相現<span class=\"pc\">，</span>即上天奏樂<span class=\"pc\">。</span>往世好觀聽妓樂<span class=\"pc\">，</span>戒緩故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b02\">T38n1778_p0582b02</span><span class=\"t\" l=\"0582b02\" w=\"1\">墮神<span class=\"pc\">，</span>行施故果報似天<span class=\"pc\">。「</span>阿修羅<span class=\"pc\">」，</span>舊云無酒或</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b03\">T38n1778_p0582b03</span><span class=\"t\" l=\"0582b03\" w=\"1\">云身大<span class=\"pc\">，</span>採四天下華於海釀酒不成<span class=\"pc\">，</span>故言無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b04\">T38n1778_p0582b04</span><span class=\"t\" l=\"0582b04\" w=\"1\">酒<span class=\"pc\">。</span>又云非天<span class=\"pc\">，</span>此神果報最勝<span class=\"pc\">，</span>隣次諸天而非</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b05\">T38n1778_p0582b05</span><span class=\"t\" l=\"0582b05\" w=\"1\">天也<span class=\"pc\">。</span>又云不端正<span class=\"pc\">，</span>唯生女舍脂端正絕倫<span class=\"pc\">，</span>眷</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b06\">T38n1778_p0582b06</span><span class=\"t\" l=\"0582b06\" w=\"1\">屬皆醜<span class=\"pc\">，</span>故云不端正也<span class=\"pc\">。</span>又云男醜女端正<span class=\"pc\">，</span>往</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b07\">T38n1778_p0582b07</span><span class=\"t\" l=\"0582b07\" w=\"1\">昔嫉妬惱他<span class=\"pc\">，</span>故恒多怖畏<span class=\"pc\">。「</span>迦樓羅<span class=\"pc\">」，</span>此云金翅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b08\">T38n1778_p0582b08</span><span class=\"t\" l=\"0582b08\" w=\"1\">鳥<span class=\"pc\">，</span>畜生道攝<span class=\"pc\">，</span>多慢故墮<span class=\"pc\">；</span>以行施故<span class=\"pc\">，</span>頸有如意</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b09\">T38n1778_p0582b09</span><span class=\"t\" l=\"0582b09\" w=\"1\">珠<span class=\"pc\">，</span>以龍為食<span class=\"pc\">。</span>權者<span class=\"pc\">，《</span>華嚴<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>法身金翅鳥<span class=\"pc\">，</span>四如</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b10\">T38n1778_p0582b10</span><span class=\"t\" l=\"0582b10\" w=\"1\">意為足<span class=\"pc\">，</span>慈悲明淨眼<span class=\"pc\">，</span>住一切智樹<span class=\"pc\">。</span>菩薩金翅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b11\">T38n1778_p0582b11</span><span class=\"t\" l=\"0582b11\" w=\"1\">王<span class=\"pc\">，</span>生死大海中<span class=\"pc\">，</span>搏撮天人龍<span class=\"pc\">，</span>安置涅槃岸<span class=\"pc\">。」</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b12\">T38n1778_p0582b12</span><span class=\"t\" l=\"0582b12\" w=\"1\">是住不退三昧金翅法門<span class=\"pc\">，</span>當知法身住諸三昧<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b13\">T38n1778_p0582b13</span><span class=\"t\" l=\"0582b13\" w=\"1\">龍神修羅等皆有法門<span class=\"pc\">，</span>類金翅可知<span class=\"pc\">。「</span>緊那羅<span class=\"pc\">」，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b14\">T38n1778_p0582b14</span><span class=\"t\" l=\"0582b14\" w=\"1\">此云疑神<span class=\"pc\">，</span>頭上有角<span class=\"pc\">，</span>是諸天糸竹之神<span class=\"pc\">，</span>果報</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b15\">T38n1778_p0582b15</span><span class=\"t\" l=\"0582b15\" w=\"1\">少劣乾闥婆也<span class=\"pc\">。</span>好樂音樂<span class=\"pc\">，</span>生鬼神道還作樂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b16\">T38n1778_p0582b16</span><span class=\"t\" l=\"0582b16\" w=\"1\">神<span class=\"pc\">，</span>少修功德微有果報<span class=\"pc\">。</span>菩薩住心樂三昧<span class=\"pc\">，</span>力</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b17\">T38n1778_p0582b17</span><span class=\"t\" l=\"0582b17\" w=\"1\">能摧生也<span class=\"pc\">。「</span>摩睺羅伽<span class=\"pc\">」，</span>此是蟒神亦云地龍<span class=\"pc\">，</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b18\">T38n1778_p0582b18</span><span class=\"t\" l=\"0582b18\" w=\"1\">足腹行神<span class=\"pc\">，</span>即世間廟神<span class=\"pc\">，</span>受人酒肉悉入蟒腹<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b19\">T38n1778_p0582b19</span><span class=\"t\" l=\"0582b19\" w=\"1\">毀戒邪諂<span class=\"pc\">、</span>多嗔少施<span class=\"pc\">、</span>貪嗜酒肉<span class=\"pc\">，</span>戒緩墮鬼神<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b20\">T38n1778_p0582b20</span><span class=\"t\" l=\"0582b20\" w=\"1\">多嗔虫入其身而唼食之<span class=\"pc\">。</span>昔少施<span class=\"pc\">，</span>謙敬得人</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b21\">T38n1778_p0582b21</span><span class=\"t\" l=\"0582b21\" w=\"1\">供養<span class=\"pc\">，</span>乘急值佛聞法<span class=\"pc\">。</span>上來皆乘戒俱急<span class=\"pc\">、</span>戒緩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b22\">T38n1778_p0582b22</span><span class=\"t\" l=\"0582b22\" w=\"1\">乘急<span class=\"pc\">，</span>故來聽法<span class=\"pc\">。</span>所以經初皆有八部<span class=\"pc\">。</span>八部一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b23\">T38n1778_p0582b23</span><span class=\"t\" l=\"0582b23\" w=\"1\">一皆約信法大小頓漸根緣<span class=\"pc\">，</span>類前可知<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0582b23'></span><span class=\"t\" l=\"0582b23\" w=\"16\"><span class=\"pc\">「</span>諸比</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b24\">T38n1778_p0582b24</span><span class=\"t\" l=\"0582b24\" w=\"1\">丘至會坐<span class=\"pc\">」，</span>四<span class=\"pc\">、</span>列四眾<span class=\"pc\">。「</span>比丘<span class=\"pc\">」</span>名含三義<span class=\"pc\">，</span>如前釋<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b25\">T38n1778_p0582b25</span><span class=\"t\" l=\"0582b25\" w=\"1\">尼者女也<span class=\"pc\">。</span>古經云除饉男<span class=\"pc\">、</span>除饉女<span class=\"pc\">。「</span>優婆塞優</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b26\">T38n1778_p0582b26</span><span class=\"t\" l=\"0582b26\" w=\"1\">婆夷<span class=\"pc\">」，</span>此云清信士<span class=\"pc\">、</span>清信女<span class=\"pc\">，</span>亦云善宿男<span class=\"pc\">、</span>善宿</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b27\">T38n1778_p0582b27</span><span class=\"t\" l=\"0582b27\" w=\"1\">女<span class=\"pc\">。</span>雖在居家<span class=\"pc\">，</span>持五戒<span class=\"pc\">，</span>男女不同宿<span class=\"pc\">，</span>故云善宿<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b28\">T38n1778_p0582b28</span><span class=\"t\" l=\"0582b28\" w=\"1\">此解未可定用<span class=\"pc\">。</span>此皆戒乘俱急<span class=\"pc\">，</span>戒急生人道<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582b29\">T38n1778_p0582b29</span><span class=\"t\" l=\"0582b29\" w=\"1\">乘急值佛聞法為弟子<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0582b29'></span><span class=\"t\" l=\"0582b29\" w=\"10\">問四眾既皆有戒乘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c01\">T38n1778_p0582c01</span><span class=\"t\" l=\"0582c01\" w=\"1\">俱急<span class=\"pc\">，</span>何以有在家出家<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>樂厭不同<span class=\"pc\">。</span>雖俱好</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c02\">T38n1778_p0582c02</span><span class=\"t\" l=\"0582c02\" w=\"1\">佛法<span class=\"pc\">，</span>有樂披剪入道<span class=\"pc\">、</span>有樂素服形不厭離<span class=\"pc\">，</span>故不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c03\">T38n1778_p0582c03</span><span class=\"t\" l=\"0582c03\" w=\"1\">等也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0582c03'></span><span class=\"t\" l=\"0582c03\" w=\"3\">菩薩住日光<span class=\"pc\">、</span>月光<span class=\"pc\">、</span>如幻<span class=\"pc\">、</span>熱炎四種三昧<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c04\">T38n1778_p0582c04</span><span class=\"t\" l=\"0582c04\" w=\"1\">生四天下為四眾弟子<span class=\"pc\">，</span>引諸凡夫聽法入道<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c05\">T38n1778_p0582c05</span><p><span class='lineInfo' line='0582c05'></span><span class=\"t\" l=\"0582c05\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>彼時佛與<span class=\"pc\">」</span>下訖七言偈是別序<span class=\"pc\">。</span>所以現瑞敘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c06\">T38n1778_p0582c06</span><span class=\"t\" l=\"0582c06\" w=\"1\">述<span class=\"pc\">，</span>皆表欲說此經<span class=\"pc\">，</span>故現相不同餘經<span class=\"pc\">。</span>此為二<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c07\">T38n1778_p0582c07</span><span class=\"t\" l=\"0582c07\" w=\"1\">一從<span class=\"pc\">「</span>彼時佛與<span class=\"pc\">」</span>至長行盡<span class=\"pc\">，</span>名發起序<span class=\"pc\">。</span>二從長者</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c08\">T38n1778_p0582c08</span><span class=\"t\" l=\"0582c08\" w=\"1\">子說偈竟<span class=\"pc\">，</span>名敘述序<span class=\"pc\">。</span>一發起者<span class=\"pc\">，</span>即是現相<span class=\"pc\">，</span>別</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c09\">T38n1778_p0582c09</span><span class=\"t\" l=\"0582c09\" w=\"1\">表欲說此經<span class=\"pc\">。</span>但相以表發為義<span class=\"pc\">，</span>故現三瑞表</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c10\">T38n1778_p0582c10</span><span class=\"t\" l=\"0582c10\" w=\"1\">於欲說三德法身<span class=\"pc\">、</span>三種淨土<span class=\"pc\">。</span>一<span class=\"pc\">、</span>現巍巍尊特</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c11\">T38n1778_p0582c11</span><span class=\"t\" l=\"0582c11\" w=\"1\">之身<span class=\"pc\">，</span>表欲說真性解脫法身之體<span class=\"pc\">，</span>亦表欲說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c12\">T38n1778_p0582c12</span><span class=\"t\" l=\"0582c12\" w=\"1\">性淨真境常寂光國<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>長者子獻五百蓋<span class=\"pc\">，</span>佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c13\">T38n1778_p0582c13</span><span class=\"t\" l=\"0582c13\" w=\"1\">之威神合為一蓋<span class=\"pc\">，</span>表欲說眾因圓聚合成一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c14\">T38n1778_p0582c14</span><span class=\"t\" l=\"0582c14\" w=\"1\">實慧解脫圓報法身<span class=\"pc\">，</span>亦表欲說圓淨實報之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c15\">T38n1778_p0582c15</span><span class=\"t\" l=\"0582c15\" w=\"1\">國<span class=\"pc\">。</span>三<span class=\"pc\">、</span>現三千國土諸佛說法悉現蓋中<span class=\"pc\">，</span>此是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c16\">T38n1778_p0582c16</span><span class=\"t\" l=\"0582c16\" w=\"1\">無方大用<span class=\"pc\">，</span>表欲說方便解脫應身<span class=\"pc\">，</span>亦表欲說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c17\">T38n1778_p0582c17</span><span class=\"t\" l=\"0582c17\" w=\"1\">方便應土<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0582c17'></span><span class=\"t\" l=\"0582c17\" w=\"5\">問<span class=\"pc\">：</span>何以得知現尊特身表欲說不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c18\">T38n1778_p0582c18</span><span class=\"t\" l=\"0582c18\" w=\"1\">思議真性解脫法身耶<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>明尊特之身</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c19\">T38n1778_p0582c19</span><span class=\"t\" l=\"0582c19\" w=\"1\">以須彌映海為喻<span class=\"pc\">，</span>眾山無能及者<span class=\"pc\">，</span>此經亦爾<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c20\">T38n1778_p0582c20</span><span class=\"t\" l=\"0582c20\" w=\"1\">復次<span class=\"pc\">《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>明長者所止一城威德特尊<span class=\"pc\">，</span>窮子驚</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c21\">T38n1778_p0582c21</span><span class=\"t\" l=\"0582c21\" w=\"1\">避<span class=\"pc\">，</span>此是如來示尊特身說華嚴教<span class=\"pc\">，</span>小機不堪<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c22\">T38n1778_p0582c22</span><span class=\"t\" l=\"0582c22\" w=\"1\">是故遠避<span class=\"pc\">；</span>即脫瓔珞著弊垢衣<span class=\"pc\">，</span>此是作老比</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c23\">T38n1778_p0582c23</span><span class=\"t\" l=\"0582c23\" w=\"1\">丘身擬說三藏教<span class=\"pc\">。</span>過是已後心相體信入出</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c24\">T38n1778_p0582c24</span><span class=\"t\" l=\"0582c24\" w=\"1\">無難<span class=\"pc\">，</span>出現弊衣入現威德<span class=\"pc\">，</span>即是現尊特身說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c25\">T38n1778_p0582c25</span><span class=\"t\" l=\"0582c25\" w=\"1\">方等教<span class=\"pc\">。</span>長者宅內現威德身<span class=\"pc\">，</span>命於窮子領知</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c26\">T38n1778_p0582c26</span><span class=\"t\" l=\"0582c26\" w=\"1\">家業<span class=\"pc\">，</span>是現尊特身命善吉等為諸菩薩轉教</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c27\">T38n1778_p0582c27</span><span class=\"t\" l=\"0582c27\" w=\"1\">說般若也<span class=\"pc\">。</span>又在宅內集國王大臣定父子天</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c28\">T38n1778_p0582c28</span><span class=\"t\" l=\"0582c28\" w=\"1\">性<span class=\"pc\">，</span>汝實我子我實汝父<span class=\"pc\">，</span>即是法華現尊特身</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0582c29\">T38n1778_p0582c29</span><span class=\"t\" l=\"0582c29\" w=\"1\">為諸聲聞授記時也<span class=\"pc\">。</span>初見遠避<span class=\"pc\">，</span>次入出無難<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a01\">T38n1778_p0583a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0583\"></a><span class=\"t\" l=\"0583a01\" w=\"1\">次則領知眾物<span class=\"pc\">，</span>後則定父子天性<span class=\"pc\">，</span>凡四度現</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a02\">T38n1778_p0583a02</span><span class=\"t\" l=\"0583a02\" w=\"1\">尊貴長者瓔珞嚴身<span class=\"pc\">，</span>皆譬釋迦勝應尊特之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a03\">T38n1778_p0583a03</span><span class=\"t\" l=\"0583a03\" w=\"1\">身光明色像無量無邊<span class=\"pc\">，</span>悉表欲說實相法身<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a04\">T38n1778_p0583a04</span><span class=\"t\" l=\"0583a04\" w=\"1\">此方等教入出無難<span class=\"pc\">，</span>雖復出處草菴見弊衣<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a05\">T38n1778_p0583a05</span><span class=\"t\" l=\"0583a05\" w=\"1\">長者入宅猶見現瓔珞身<span class=\"pc\">，</span>瓔珞長者即是今</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a06\">T38n1778_p0583a06</span><span class=\"t\" l=\"0583a06\" w=\"1\">佛<span class=\"pc\">，</span>與無量大眾恭敬圍遶現尊特身<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0583a06'></span><span class=\"t\" l=\"0583a06\" w=\"15\">問<span class=\"pc\">：</span>那知</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a07\">T38n1778_p0583a07</span><span class=\"t\" l=\"0583a07\" w=\"1\">現尊特身表說法身<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>我以相嚴身<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a08\">T38n1778_p0583a08</span><span class=\"t\" l=\"0583a08\" w=\"1\">光明照世間<span class=\"pc\">，</span>無量眾所尊<span class=\"pc\">，</span>為說實相印<span class=\"pc\">。」《</span>大品<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a09\">T38n1778_p0583a09</span><span class=\"t\" l=\"0583a09\" w=\"1\">云<span class=\"pc\">「</span>諸法實相即是佛<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0583a09'></span><span class=\"t\" l=\"0583a09\" w=\"9\">問<span class=\"pc\">：</span>何得復表寂光淨土<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a10\">T38n1778_p0583a10</span><span class=\"t\" l=\"0583a10\" w=\"1\">答此<span class=\"pc\">：</span>經既以佛國為宗<span class=\"pc\">，</span>豈不即表淨境之國<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a11\">T38n1778_p0583a11</span><span class=\"t\" l=\"0583a11\" w=\"1\">法身即土<span class=\"pc\">，</span>離身無土<span class=\"pc\">；</span>土即法身<span class=\"pc\">，</span>離土無身<span class=\"pc\">。</span>但</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a12\">T38n1778_p0583a12</span><span class=\"t\" l=\"0583a12\" w=\"1\">真如實相<span class=\"pc\">，</span>非智非境說智說境<span class=\"pc\">、</span>非身非土說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a13\">T38n1778_p0583a13</span><span class=\"t\" l=\"0583a13\" w=\"1\">身說土<span class=\"pc\">，</span>既表於身即是表土<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>金剛論<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>智</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a14\">T38n1778_p0583a14</span><span class=\"t\" l=\"0583a14\" w=\"1\">習唯識通<span class=\"pc\">，</span>如是取淨土<span class=\"pc\">，</span>非形第一體<span class=\"pc\">，</span>非莊嚴</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a15\">T38n1778_p0583a15</span><span class=\"t\" l=\"0583a15\" w=\"1\">莊嚴<span class=\"pc\">。」</span>此經言<span class=\"pc\">「</span>隨其心淨則佛土淨<span class=\"pc\">。」</span>表說實相</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a16\">T38n1778_p0583a16</span><span class=\"t\" l=\"0583a16\" w=\"1\">真心豈非表說常寂光土<span class=\"pc\">？</span>但表身義通<span class=\"pc\">，</span>通前</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a17\">T38n1778_p0583a17</span><span class=\"t\" l=\"0583a17\" w=\"1\">普集<span class=\"pc\">，</span>表土義別<span class=\"pc\">，</span>別表佛國<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0583a17'></span><span class=\"t\" l=\"0583a17\" w=\"11\">問<span class=\"pc\">：</span>合蓋現土何得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a18\">T38n1778_p0583a18</span><span class=\"t\" l=\"0583a18\" w=\"1\">知表報應身土<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>五百小蓋合成其一<span class=\"pc\">，</span>豈非</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a19\">T38n1778_p0583a19</span><span class=\"t\" l=\"0583a19\" w=\"1\">表眾因合成一果<span class=\"pc\">？</span>一果者即是圓報法身<span class=\"pc\">，</span>身</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a20\">T38n1778_p0583a20</span><span class=\"t\" l=\"0583a20\" w=\"1\">即有</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0583001\"></a><span class=\"t\" l=\"0583a20\" w=\"3\">土</span><span class=\"t\" l=\"0583a20\" w=\"4\"><span class=\"pc\">，</span>故文中菩薩修檀等行成佛之時<span class=\"pc\">，</span>如</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a21\">T38n1778_p0583a21</span><span class=\"t\" l=\"0583a21\" w=\"1\">是眾生來生其國<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0583a21'></span><span class=\"t\" l=\"0583a21\" w=\"8\">問<span class=\"pc\">：</span>此明應身成道<span class=\"pc\">，</span>豈得證</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a22\">T38n1778_p0583a22</span><span class=\"t\" l=\"0583a22\" w=\"1\">於報土<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>由報身成則有應身應土成也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0583a22'></span><span class=\"t\" l=\"0583a22\" w=\"17\">就</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a23\">T38n1778_p0583a23</span><span class=\"t\" l=\"0583a23\" w=\"1\">發起序為二<span class=\"pc\">：</span>一如來現身<span class=\"pc\">、</span>二長者獻蓋<span class=\"pc\">。</span>初為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a24\">T38n1778_p0583a24</span><span class=\"t\" l=\"0583a24\" w=\"1\">三<span class=\"pc\">：</span>一佛說法<span class=\"pc\">、</span>二譬顯<span class=\"pc\">、</span>三合譬<span class=\"pc\">。</span>初明<span class=\"pc\">「</span>彼時佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a25\">T38n1778_p0583a25</span><span class=\"t\" l=\"0583a25\" w=\"1\">與無量大眾<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>眾有四種<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>發起眾<span class=\"pc\">，</span>如寶積<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a26\">T38n1778_p0583a26</span><span class=\"t\" l=\"0583a26\" w=\"1\">文殊<span class=\"pc\">、</span>彌勒等更相發起者是也<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>影響眾<span class=\"pc\">，</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a27\">T38n1778_p0583a27</span><span class=\"t\" l=\"0583a27\" w=\"1\">土他方法身菩薩<span class=\"pc\">，</span>迹為八部四眾等是也<span class=\"pc\">。</span>三<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a28\">T38n1778_p0583a28</span><span class=\"t\" l=\"0583a28\" w=\"1\">當機眾<span class=\"pc\">，</span>聞說得益<span class=\"pc\">，</span>如五百八部四眾等<span class=\"pc\">，</span>是皆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583a29\">T38n1778_p0583a29</span><span class=\"t\" l=\"0583a29\" w=\"1\">戒乘俱急<span class=\"pc\">、</span>戒緩乘急也<span class=\"pc\">。</span>四<span class=\"pc\">、</span>結緣眾<span class=\"pc\">，</span>為作未來</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b01\">T38n1778_p0583b01</span><span class=\"t\" l=\"0583b01\" w=\"1\">解悟由漸<span class=\"pc\">，</span>即是戒急乘緩<span class=\"pc\">、</span>戒乘俱緩八部四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b02\">T38n1778_p0583b02</span><span class=\"t\" l=\"0583b02\" w=\"1\">眾者是也<span class=\"pc\">。</span>此四通攝一切眾也<span class=\"pc\">。「</span>恭敬<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>明內</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b03\">T38n1778_p0583b03</span><span class=\"t\" l=\"0583b03\" w=\"1\">善機發<span class=\"pc\">。「</span>圍繞<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>如城四門通入見主<span class=\"pc\">，</span>表四門</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b04\">T38n1778_p0583b04</span><span class=\"t\" l=\"0583b04\" w=\"1\">機動隨佛教轉<span class=\"pc\">，</span>得見真性解脫法身<span class=\"pc\">。「</span>而為說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b05\">T38n1778_p0583b05</span><span class=\"t\" l=\"0583b05\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>昔</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0583002\" data-key=\"T38.0583b05.04\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0583b05\" w=\"4\">光</span></span><span class=\"t\" l=\"0583b05\" w=\"5\">統師問長耳三藏云<span class=\"pc\">：「</span>佛時與無量</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b06\">T38n1778_p0583b06</span><span class=\"t\" l=\"0583b06\" w=\"1\">大眾說何等法<span class=\"pc\">？」</span>答<span class=\"pc\">：「</span>說<span class=\"pc\">《</span>普集經<span class=\"pc\">》，</span>即方等教攝<span class=\"pc\">。</span>所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b07\">T38n1778_p0583b07</span><span class=\"t\" l=\"0583b07\" w=\"1\">以得為今經作序者<span class=\"pc\">，</span>彼說正報因果<span class=\"pc\">，</span>今說依</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b08\">T38n1778_p0583b08</span><span class=\"t\" l=\"0583b08\" w=\"1\">報因果<span class=\"pc\">，</span>由正有依故得為序<span class=\"pc\">。</span>例如先說<span class=\"pc\">《</span>無量</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b09\">T38n1778_p0583b09</span><span class=\"t\" l=\"0583b09\" w=\"1\">義<span class=\"pc\">》，</span>次說<span class=\"pc\">《</span>法華<span class=\"pc\">》。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0583b09'></span><span class=\"t\" l=\"0583b09\" w=\"6\"><span class=\"pc\">「</span>譬如至大海<span class=\"pc\">」，</span>二<span class=\"pc\">、</span>譬顯<span class=\"pc\">。「</span>須彌山<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b10\">T38n1778_p0583b10</span><span class=\"t\" l=\"0583b10\" w=\"1\">此云安明亦云妙高<span class=\"pc\">，</span>何但妙高亦是妙大<span class=\"pc\">。</span>譬</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b11\">T38n1778_p0583b11</span><span class=\"t\" l=\"0583b11\" w=\"1\">佛實報尊特之身窮實相頂<span class=\"pc\">，</span>故言妙高<span class=\"pc\">。</span>功德</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b12\">T38n1778_p0583b12</span><span class=\"t\" l=\"0583b12\" w=\"1\">智慧遍滿法界<span class=\"pc\">，</span>故言妙大<span class=\"pc\">。「</span>顯于大海<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>即顯</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b13\">T38n1778_p0583b13</span><span class=\"t\" l=\"0583b13\" w=\"1\">此座有緣四眾四門善根<span class=\"pc\">，</span>亦顯一切眾生生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b14\">T38n1778_p0583b14</span><span class=\"t\" l=\"0583b14\" w=\"1\">死海也<span class=\"pc\">。</span>如山盤峙滄溟而秀出海外<span class=\"pc\">，</span>佛不住</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b15\">T38n1778_p0583b15</span><span class=\"t\" l=\"0583b15\" w=\"1\">生死<span class=\"pc\">、</span>不捨生死<span class=\"pc\">，</span>不住如山高出<span class=\"pc\">、</span>不捨如影現</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b16\">T38n1778_p0583b16</span><span class=\"t\" l=\"0583b16\" w=\"1\">大海<span class=\"pc\">。</span>如海水非其四色<span class=\"pc\">，</span>而因山現故有四種</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b17\">T38n1778_p0583b17</span><span class=\"t\" l=\"0583b17\" w=\"1\">色<span class=\"pc\">。</span>此明眾生心非四門<span class=\"pc\">，</span>佛以悉檀方便而說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b18\">T38n1778_p0583b18</span><span class=\"t\" l=\"0583b18\" w=\"1\">四門<span class=\"pc\">，</span>令失惡心<span class=\"pc\">。</span>本相同四門之解<span class=\"pc\">，</span>更無異解<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b19\">T38n1778_p0583b19</span><p><span class='lineInfo' line='0583b19'></span><span class=\"t\" l=\"0583b19\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>安處至大眾<span class=\"pc\">」，</span>三<span class=\"pc\">、</span>合譬<span class=\"pc\">。</span>寶是法性萬善之理<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b20\">T38n1778_p0583b20</span><span class=\"t\" l=\"0583b20\" w=\"1\">無畏之座是諸法空<span class=\"pc\">，</span>是為萬善無畏空座<span class=\"pc\">。</span>身</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b21\">T38n1778_p0583b21</span><span class=\"t\" l=\"0583b21\" w=\"1\">相巍巍與座相稱<span class=\"pc\">，</span>譬實慧微妙與萬善無畏</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b22\">T38n1778_p0583b22</span><span class=\"t\" l=\"0583b22\" w=\"1\">空理相應<span class=\"pc\">。</span>此合須彌山譬<span class=\"pc\">。「</span>蔽大眾<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>明說大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b23\">T38n1778_p0583b23</span><span class=\"t\" l=\"0583b23\" w=\"1\">教蔽眾妄解<span class=\"pc\">，</span>同其真解弊諸邪小<span class=\"pc\">，</span>四門同成</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b24\">T38n1778_p0583b24</span><span class=\"t\" l=\"0583b24\" w=\"1\">大乘四門之解<span class=\"pc\">。</span>此合顯大海譬<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0583b24'></span><span class=\"t\" l=\"0583b24\" w=\"13\"><span class=\"pc\">「</span>爾時<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b25\">T38n1778_p0583b25</span><span class=\"t\" l=\"0583b25\" w=\"1\">明長者子獻蓋<span class=\"pc\">，</span>為三<span class=\"pc\">：</span>一先明表發之由<span class=\"pc\">、</span>二如</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b26\">T38n1778_p0583b26</span><span class=\"t\" l=\"0583b26\" w=\"1\">來合蓋現瑞<span class=\"pc\">、</span>三大眾覩瑞歡喜<span class=\"pc\">。</span>獻五百蓋合</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b27\">T38n1778_p0583b27</span><span class=\"t\" l=\"0583b27\" w=\"1\">為一者<span class=\"pc\">，</span>表因中慈迴向佛果成於無緣<span class=\"pc\">，</span>即表</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b28\">T38n1778_p0583b28</span><span class=\"t\" l=\"0583b28\" w=\"1\">圓報法身亦表依報淨國<span class=\"pc\">，</span>正表此經以佛國</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583b29\">T38n1778_p0583b29</span><span class=\"t\" l=\"0583b29\" w=\"1\">因果為宗<span class=\"pc\">。</span>而於蓋中現一切土<span class=\"pc\">，</span>即表果地淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c01\">T38n1778_p0583c01</span><span class=\"t\" l=\"0583c01\" w=\"1\">土現一切應土<span class=\"pc\">，</span>即表此經力用也<span class=\"pc\">。</span>又現十方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c02\">T38n1778_p0583c02</span><span class=\"t\" l=\"0583c02\" w=\"1\">諸佛說法者<span class=\"pc\">，</span>表於應土必有應佛為化主也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c03\">T38n1778_p0583c03</span><span class=\"t\" l=\"0583c03\" w=\"1\">大眾歡喜者<span class=\"pc\">，</span>即聞不思議解脫<span class=\"pc\">。</span>佛國機發必</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c04\">T38n1778_p0583c04</span><span class=\"t\" l=\"0583c04\" w=\"1\">沾大利<span class=\"pc\">，</span>預生喜也<span class=\"pc\">。</span>故知現相密表發起此經</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c05\">T38n1778_p0583c05</span><span class=\"t\" l=\"0583c05\" w=\"1\">由籍<span class=\"pc\">，</span>故為別序<span class=\"pc\">。</span>一<span class=\"pc\">、</span>長者子為表發之由故獻</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c06\">T38n1778_p0583c06</span><span class=\"t\" l=\"0583c06\" w=\"1\">蓋者<span class=\"pc\">，</span>為三<span class=\"pc\">：</span>一與同類俱往<span class=\"pc\">、</span>二虔敬<span class=\"pc\">、</span>三奉蓋<span class=\"pc\">。</span>初</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c07\">T38n1778_p0583c07</span><span class=\"t\" l=\"0583c07\" w=\"1\">文者<span class=\"pc\">「</span>毘耶離<span class=\"pc\">」，</span>具如前釋<span class=\"pc\">。</span>城表涅槃<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>華嚴<span class=\"pc\">》</span>云</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c08\">T38n1778_p0583c08</span><span class=\"t\" l=\"0583c08\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>白淨法為城<span class=\"pc\">，</span>觀慧為牆壁<span class=\"pc\">，</span>無上智樓閣<span class=\"pc\">，</span>慚愧</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c09\">T38n1778_p0583c09</span><span class=\"t\" l=\"0583c09\" w=\"1\">為深塹<span class=\"pc\">。</span>三空解脫門<span class=\"pc\">，</span>正念為防守<span class=\"pc\">，</span>四道為正</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c10\">T38n1778_p0583c10</span><span class=\"t\" l=\"0583c10\" w=\"1\">路<span class=\"pc\">，</span>遊之出三界<span class=\"pc\">，</span>建無上法幢<span class=\"pc\">，</span>摧滅一切魔<span class=\"pc\">。」</span>今</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c11\">T38n1778_p0583c11</span><span class=\"t\" l=\"0583c11\" w=\"1\">明性淨涅槃如城<span class=\"pc\">，</span>非長者亦非如來而共住</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c12\">T38n1778_p0583c12</span><span class=\"t\" l=\"0583c12\" w=\"1\">此城<span class=\"pc\">。</span>因故稱子<span class=\"pc\">、</span>果故稱佛<span class=\"pc\">。</span>性非因果而因果</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c13\">T38n1778_p0583c13</span><span class=\"t\" l=\"0583c13\" w=\"1\">依性<span class=\"pc\">，</span>義同城也<span class=\"pc\">。</span>釋寶積如前<span class=\"pc\">。「</span>與五百長者子<span class=\"pc\">」，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c14\">T38n1778_p0583c14</span><span class=\"t\" l=\"0583c14\" w=\"1\">事義可知<span class=\"pc\">。</span>若表法門<span class=\"pc\">，</span>或表五種種性善根<span class=\"pc\">，</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c15\">T38n1778_p0583c15</span><span class=\"t\" l=\"0583c15\" w=\"1\">種性有百<span class=\"pc\">，</span>即是五百善根悉皆是因<span class=\"pc\">，</span>故稱為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c16\">T38n1778_p0583c16</span><span class=\"t\" l=\"0583c16\" w=\"1\">子<span class=\"pc\">。「</span>七寶蓋<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>表七覺調停生實相真解<span class=\"pc\">，</span>名為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c17\">T38n1778_p0583c17</span><span class=\"t\" l=\"0583c17\" w=\"1\">七寶<span class=\"pc\">。</span>歷法起慈名之為蓋<span class=\"pc\">。</span>蓋以蓋覆為義<span class=\"pc\">，</span>慈</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c18\">T38n1778_p0583c18</span><span class=\"t\" l=\"0583c18\" w=\"1\">心覆陰一切眾生<span class=\"pc\">。「</span>來詣佛所<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>因修歷別法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c19\">T38n1778_p0583c19</span><span class=\"t\" l=\"0583c19\" w=\"1\">緣之慈<span class=\"pc\">，</span>今發無緣因慈<span class=\"pc\">、</span>迴向無緣之果<span class=\"pc\">，</span>圓覆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c20\">T38n1778_p0583c20</span><span class=\"t\" l=\"0583c20\" w=\"1\">一切也<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>虔敬者<span class=\"pc\">，「</span>頭面禮足<span class=\"pc\">」，</span>是申其敬儀<span class=\"pc\">。</span>表</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c21\">T38n1778_p0583c21</span><span class=\"t\" l=\"0583c21\" w=\"1\">於因智之上<span class=\"pc\">，</span>接果智之下<span class=\"pc\">。</span>三<span class=\"pc\">、</span>奉蓋者<span class=\"pc\">，</span>因有資</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c22\">T38n1778_p0583c22</span><span class=\"t\" l=\"0583c22\" w=\"1\">果之義<span class=\"pc\">，</span>故言供養<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0583c22'></span><span class=\"t\" l=\"0583c22\" w=\"8\"><span class=\"pc\">「</span>佛之威神<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>明如來合</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c23\">T38n1778_p0583c23</span><span class=\"t\" l=\"0583c23\" w=\"1\">蓋現瑞<span class=\"pc\">。</span>此為二<span class=\"pc\">：</span>一明合蓋<span class=\"pc\">、</span>二正明現相<span class=\"pc\">。</span>初文</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c24\">T38n1778_p0583c24</span><span class=\"t\" l=\"0583c24\" w=\"1\">者五百各獻<span class=\"pc\">，</span>表各修因<span class=\"pc\">。</span>合為一者<span class=\"pc\">，</span>表一圓果<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c25\">T38n1778_p0583c25</span><span class=\"t\" l=\"0583c25\" w=\"1\">既有正因能感正果<span class=\"pc\">，</span>則成依因感得依果<span class=\"pc\">。</span>言</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c26\">T38n1778_p0583c26</span><span class=\"t\" l=\"0583c26\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>遍覆三千<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>表一果體無緣大慈普覆法界<span class=\"pc\">。</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c27\">T38n1778_p0583c27</span><span class=\"t\" l=\"0583c27\" w=\"1\">論正報<span class=\"pc\">，</span>普集已說<span class=\"pc\">。</span>今所現相<span class=\"pc\">，</span>正表依報普覆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c28\">T38n1778_p0583c28</span><span class=\"t\" l=\"0583c28\" w=\"1\">一切<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0583c28'></span><span class=\"t\" l=\"0583c28\" w=\"3\"><span class=\"pc\">「</span>而此世界<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>正現相<span class=\"pc\">，</span>又為二<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>現</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0583c29\">T38n1778_p0583c29</span><span class=\"t\" l=\"0583c29\" w=\"1\">國土<span class=\"pc\">、</span>二現佛說法<span class=\"pc\">。</span>國土有四<span class=\"pc\">：</span>一現國土廣長</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a01\">T38n1778_p0584a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0584\"></a><span class=\"t\" l=\"0584a01\" w=\"1\">之相<span class=\"pc\">、</span>二現十山<span class=\"pc\">、</span>三現大海江河<span class=\"pc\">、</span>四現日月天</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a02\">T38n1778_p0584a02</span><span class=\"t\" l=\"0584a02\" w=\"1\">宮<span class=\"pc\">。</span>初文者正表依報世間<span class=\"pc\">。</span>橫極百億稱廣<span class=\"pc\">，</span>竪</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a03\">T38n1778_p0584a03</span><span class=\"t\" l=\"0584a03\" w=\"1\">至有頂名長<span class=\"pc\">。</span>又解橫極十方稱廣<span class=\"pc\">，</span>竪際四土</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a04\">T38n1778_p0584a04</span><span class=\"t\" l=\"0584a04\" w=\"1\">名長<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0584a04'></span><span class=\"t\" l=\"0584a04\" w=\"3\"><span class=\"pc\">「</span>又此三千至鐵圍山<span class=\"pc\">」，</span>二<span class=\"pc\">、</span>現十山<span class=\"pc\">，</span>恐表</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a05\">T38n1778_p0584a05</span><span class=\"t\" l=\"0584a05\" w=\"1\">眾生世間<span class=\"pc\">。「</span>大海至泉源<span class=\"pc\">」，</span>三<span class=\"pc\">、</span>現大海江河<span class=\"pc\">，</span>恐</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a06\">T38n1778_p0584a06</span><span class=\"t\" l=\"0584a06\" w=\"1\">表五陰世間<span class=\"pc\">。「</span>及日月至寶蓋中<span class=\"pc\">」，</span>四<span class=\"pc\">、</span>現日月天</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a07\">T38n1778_p0584a07</span><span class=\"t\" l=\"0584a07\" w=\"1\">宮<span class=\"pc\">，</span>或表器世間也<span class=\"pc\">。</span>此四世間現蓋中者<span class=\"pc\">，</span>依報</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a08\">T38n1778_p0584a08</span><span class=\"t\" l=\"0584a08\" w=\"1\">世間眾生五陰之所依也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0584a08'></span><span class=\"t\" l=\"0584a08\" w=\"11\">問<span class=\"pc\">：</span>現無情相何得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a09\">T38n1778_p0584a09</span><span class=\"t\" l=\"0584a09\" w=\"1\">表情<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>夫說大乘<span class=\"pc\">，</span>現相皆爾<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0584a09'></span><span class=\"t\" l=\"0584a09\" w=\"12\"><span class=\"pc\">「</span>又十方至寶</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a10\">T38n1778_p0584a10</span><span class=\"t\" l=\"0584a10\" w=\"1\">蓋中<span class=\"pc\">」，</span>二<span class=\"pc\">、</span>明現諸佛說法<span class=\"pc\">。</span>若說依報必有能依<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a11\">T38n1778_p0584a11</span><span class=\"t\" l=\"0584a11\" w=\"1\">既有可化眾生必有應佛化導<span class=\"pc\">，</span>故蓋中現佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a12\">T38n1778_p0584a12</span><span class=\"t\" l=\"0584a12\" w=\"1\">及佛說法<span class=\"pc\">。</span>以有四佛住於四土<span class=\"pc\">，</span>皆名佛國<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a13\">T38n1778_p0584a13</span><p><span class='lineInfo' line='0584a13'></span><span class=\"t\" l=\"0584a13\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>爾時一切<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>三大眾覩瑞歡喜<span class=\"pc\">。</span>文為三<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>歎</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a14\">T38n1778_p0584a14</span><span class=\"t\" l=\"0584a14\" w=\"1\">未曾有<span class=\"pc\">，</span>是口業供養<span class=\"pc\">。</span>自昔已來未曾現合蓋</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a15\">T38n1778_p0584a15</span><span class=\"t\" l=\"0584a15\" w=\"1\">之瑞<span class=\"pc\">，</span>表當說佛國故也<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>合掌禮佛<span class=\"pc\">，</span>是身業</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a16\">T38n1778_p0584a16</span><span class=\"t\" l=\"0584a16\" w=\"1\">供養<span class=\"pc\">。</span>三<span class=\"pc\">、</span>瞻仰尊顏<span class=\"pc\">，</span>是意業供養<span class=\"pc\">。</span>以現瑞故<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a17\">T38n1778_p0584a17</span><span class=\"t\" l=\"0584a17\" w=\"1\">必聞不思議佛國<span class=\"pc\">，</span>當得三業清淨三輪不思</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a18\">T38n1778_p0584a18</span><span class=\"t\" l=\"0584a18\" w=\"1\">議化<span class=\"pc\">，</span>當得是益故喜心預發<span class=\"pc\">。</span>所以皆申三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a19\">T38n1778_p0584a19</span><span class=\"t\" l=\"0584a19\" w=\"1\">業供養<span class=\"pc\">，</span>但現瑞表發正為發起物情<span class=\"pc\">，</span>物情敬</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a20\">T38n1778_p0584a20</span><span class=\"t\" l=\"0584a20\" w=\"1\">仰既發<span class=\"pc\">，</span>大聖即須赴緣說法<span class=\"pc\">。</span>喜敬為序<span class=\"pc\">，</span>義轉</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a21\">T38n1778_p0584a21</span><span class=\"t\" l=\"0584a21\" w=\"1\">親也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n</div><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a22\">T38n1778_p0584a22</span><div class=\"div-other\"><p data-head-level=\"2\" class=\"head\"><span class=\"t\" l=\"0584a22\" w=\"1\">維摩經略疏卷第六</span></p><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a23\">T38n1778_p0584a23</span><p><span class='lineInfo' line='0584a23'></span><span class=\"t\" l=\"0584a23\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>長者子寶積<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>敘述序者<span class=\"pc\">，</span>大聖現相難測<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a24\">T38n1778_p0584a24</span><span class=\"t\" l=\"0584a24\" w=\"1\">自非寶積神智高明<span class=\"pc\">，</span>孰知所表為欲起發時</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a25\">T38n1778_p0584a25</span><span class=\"t\" l=\"0584a25\" w=\"1\">眾<span class=\"pc\">，</span>令知現瑞表說佛國<span class=\"pc\">，</span>信解分明<span class=\"pc\">，</span>故說偈以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a26\">T38n1778_p0584a26</span><span class=\"t\" l=\"0584a26\" w=\"1\">歎述也<span class=\"pc\">。</span>就三十六行偈為二<span class=\"pc\">：</span>初十七行述歎</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a27\">T38n1778_p0584a27</span><span class=\"t\" l=\"0584a27\" w=\"1\">表發之由<span class=\"pc\">，</span>次十九行正述歎現相表發<span class=\"pc\">。</span>發由</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a28\">T38n1778_p0584a28</span><span class=\"t\" l=\"0584a28\" w=\"1\">為二<span class=\"pc\">：</span>初九行述歎勝應法身以為近由<span class=\"pc\">，</span>後八</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584a29\">T38n1778_p0584a29</span><span class=\"t\" l=\"0584a29\" w=\"1\">行述歎劣應以為遠由<span class=\"pc\">。</span>言勝應者<span class=\"pc\">，</span>若為菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b01\">T38n1778_p0584b01</span><span class=\"t\" l=\"0584b01\" w=\"1\">說大<span class=\"pc\">，</span>所現相好威德殊勝<span class=\"pc\">，</span>尋此勝應即得法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b02\">T38n1778_p0584b02</span><span class=\"t\" l=\"0584b02\" w=\"1\">身<span class=\"pc\">。</span>言劣應者<span class=\"pc\">，</span>若為聲聞說小<span class=\"pc\">，</span>身相則劣<span class=\"pc\">，</span>尋此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b03\">T38n1778_p0584b03</span><span class=\"t\" l=\"0584b03\" w=\"1\">劣應不見法身<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>即脫瓔珞著弊垢</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b04\">T38n1778_p0584b04</span><span class=\"t\" l=\"0584b04\" w=\"1\">衣<span class=\"pc\">，</span>塵土坌身狀有所畏<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0584b04'></span><span class=\"t\" l=\"0584b04\" w=\"10\">問<span class=\"pc\">：</span>何故勝應為近由<span class=\"pc\">、</span>劣</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b05\">T38n1778_p0584b05</span><span class=\"t\" l=\"0584b05\" w=\"1\">應為遠由<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>勝應是即座說<span class=\"pc\">《</span>普集經<span class=\"pc\">》，</span>由此現</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b06\">T38n1778_p0584b06</span><span class=\"t\" l=\"0584b06\" w=\"1\">瑞<span class=\"pc\">，</span>故是近由<span class=\"pc\">。</span>劣應是昔說小教之身<span class=\"pc\">，</span>遠為由籍<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b07\">T38n1778_p0584b07</span><span class=\"t\" l=\"0584b07\" w=\"1\">故是遠也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0584b07'></span><span class=\"t\" l=\"0584b07\" w=\"5\">問<span class=\"pc\">：</span>三藏劣應自是昔事<span class=\"pc\">，</span>何得為此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b08\">T38n1778_p0584b08</span><span class=\"t\" l=\"0584b08\" w=\"1\">作遠由也<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>於二十年中常令除糞<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b09\">T38n1778_p0584b09</span><span class=\"t\" l=\"0584b09\" w=\"1\">過是已後心相體信入出無難<span class=\"pc\">。」</span>是故今時共諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b10\">T38n1778_p0584b10</span><span class=\"t\" l=\"0584b10\" w=\"1\">聲聞說大乘經現勝應身<span class=\"pc\">，</span>合蓋現瑞表說佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b11\">T38n1778_p0584b11</span><span class=\"t\" l=\"0584b11\" w=\"1\">國<span class=\"pc\">，</span>當知由昔劣應顯今勝應<span class=\"pc\">，</span>故為遠由<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0584b11'></span><span class=\"t\" l=\"0584b11\" w=\"16\">就近</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b12\">T38n1778_p0584b12</span><span class=\"t\" l=\"0584b12\" w=\"1\">為二<span class=\"pc\">：</span>初兩行略歎形聲兩益<span class=\"pc\">，</span>次七行廣歎形</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b13\">T38n1778_p0584b13</span><span class=\"t\" l=\"0584b13\" w=\"1\">聲兩益<span class=\"pc\">。</span>此之略廣皆是歎前說<span class=\"pc\">《</span>普集經<span class=\"pc\">》</span>正報因</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b14\">T38n1778_p0584b14</span><span class=\"t\" l=\"0584b14\" w=\"1\">果<span class=\"pc\">。</span>何以得知<span class=\"pc\">？</span>下歎<span class=\"pc\">「</span>說法不有亦不無<span class=\"pc\">，</span>以因緣</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b15\">T38n1778_p0584b15</span><span class=\"t\" l=\"0584b15\" w=\"1\">故諸法生<span class=\"pc\">。」</span>就前兩行為二<span class=\"pc\">：</span>初一行歎形益<span class=\"pc\">，</span>次</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b16\">T38n1778_p0584b16</span><span class=\"t\" l=\"0584b16\" w=\"1\">一行歎聲益<span class=\"pc\">。</span>初又二<span class=\"pc\">：</span>初上句歎色功德<span class=\"pc\">，</span>次下</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b17\">T38n1778_p0584b17</span><span class=\"t\" l=\"0584b17\" w=\"1\">句歎心功德<span class=\"pc\">。《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>佛性者亦色非色<span class=\"pc\">。</span>云何</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b18\">T38n1778_p0584b18</span><span class=\"t\" l=\"0584b18\" w=\"1\">名色<span class=\"pc\">？</span>金剛身故<span class=\"pc\">。</span>云何非色<span class=\"pc\">？</span>十力<span class=\"pc\">、</span>無畏非色法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b19\">T38n1778_p0584b19</span><span class=\"t\" l=\"0584b19\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">。」</span>今初歎色約眼歎者<span class=\"pc\">，</span>即金剛身三十二相</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b20\">T38n1778_p0584b20</span><span class=\"t\" l=\"0584b20\" w=\"1\">之一也<span class=\"pc\">。</span>但身分雖多<span class=\"pc\">，</span>所尊者首<span class=\"pc\">；</span>首分又多<span class=\"pc\">，</span>其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b21\">T38n1778_p0584b21</span><span class=\"t\" l=\"0584b21\" w=\"1\">要者目<span class=\"pc\">，</span>歎勝攝劣故也<span class=\"pc\">。</span>力無畏等<span class=\"pc\">，</span>智慧雖多</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b22\">T38n1778_p0584b22</span><span class=\"t\" l=\"0584b22\" w=\"1\">歎心皆攝<span class=\"pc\">，</span>是故舉要以歎色心<span class=\"pc\">。</span>目者眼之異</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b23\">T38n1778_p0584b23</span><span class=\"t\" l=\"0584b23\" w=\"1\">名<span class=\"pc\">，</span>眼主肝<span class=\"pc\">，</span>肝悲則眼淚<span class=\"pc\">，</span>歎眼即是歎大悲也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b24\">T38n1778_p0584b24</span><span class=\"t\" l=\"0584b24\" w=\"1\"><span class=\"pc\">《</span>大論<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>般若是佛母<span class=\"pc\">，</span>大悲是般若<span class=\"pc\">。」</span>母故約此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b25\">T38n1778_p0584b25</span><span class=\"t\" l=\"0584b25\" w=\"1\">相歎色功德<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0584b25'></span><span class=\"t\" l=\"0584b25\" w=\"6\">問<span class=\"pc\">：</span>法身亦有相耶<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>此是勝應<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b26\">T38n1778_p0584b26</span><span class=\"t\" l=\"0584b26\" w=\"1\">表於法身<span class=\"pc\">。</span>尋此眼相<span class=\"pc\">，</span>得法身佛眼<span class=\"pc\">，</span>故歎應身</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b27\">T38n1778_p0584b27</span><span class=\"t\" l=\"0584b27\" w=\"1\">即是歎法身佛眼<span class=\"pc\">。</span>餘相類此<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>微妙</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b28\">T38n1778_p0584b28</span><span class=\"t\" l=\"0584b28\" w=\"1\">淨法身<span class=\"pc\">，</span>具相三十二<span class=\"pc\">。」</span>但眼是總名<span class=\"pc\">，</span>從用分別</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584b29\">T38n1778_p0584b29</span><span class=\"t\" l=\"0584b29\" w=\"1\">則有五種<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>肉眼<span class=\"pc\">，</span>見麁事色<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>天眼<span class=\"pc\">，</span>見因果</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c01\">T38n1778_p0584c01</span><span class=\"t\" l=\"0584c01\" w=\"1\">細色<span class=\"pc\">。</span>三<span class=\"pc\">、</span>慧眼<span class=\"pc\">，</span>見麁細色心偏真之理<span class=\"pc\">。</span>四<span class=\"pc\">、</span>法眼<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c02\">T38n1778_p0584c02</span><span class=\"t\" l=\"0584c02\" w=\"1\">見色麁心細因緣假名俗諦諸法<span class=\"pc\">。</span>五<span class=\"pc\">、</span>佛眼<span class=\"pc\">，</span>見中</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c03\">T38n1778_p0584c03</span><span class=\"t\" l=\"0584c03\" w=\"1\">道圓真佛性之理<span class=\"pc\">，</span>又能雙照麁細因緣事理<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c04\">T38n1778_p0584c04</span><p><span class='lineInfo' line='0584c04'></span><span class=\"t\" l=\"0584c04\" w=\"1\">約教則有四佛五眼不同<span class=\"pc\">，《</span>金剛般若<span class=\"pc\">》</span>佛問善</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c05\">T38n1778_p0584c05</span><span class=\"t\" l=\"0584c05\" w=\"1\">吉<span class=\"pc\">：「</span>如來有肉眼乃至有佛眼不<span class=\"pc\">？」</span>善吉言<span class=\"pc\">：「</span>如來</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c06\">T38n1778_p0584c06</span><span class=\"t\" l=\"0584c06\" w=\"1\">有肉眼至乃有佛眼<span class=\"pc\">。」</span>今寶積歎者<span class=\"pc\">，</span>五眼皆離垢</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c07\">T38n1778_p0584c07</span><span class=\"t\" l=\"0584c07\" w=\"1\">障<span class=\"pc\">，</span>故言目淨<span class=\"pc\">。「</span>脩廣<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>脩之言長<span class=\"pc\">，</span>廣之言闊<span class=\"pc\">。</span>五</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c08\">T38n1778_p0584c08</span><span class=\"t\" l=\"0584c08\" w=\"1\">眼見境竪深窮源故名脩<span class=\"pc\">，</span>橫遍法界故言廣<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c09\">T38n1778_p0584c09</span><span class=\"t\" l=\"0584c09\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>如青蓮<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>西土青蓮華葉形相脩廣<span class=\"pc\">，</span>相似佛眼<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c10\">T38n1778_p0584c10</span><span class=\"t\" l=\"0584c10\" w=\"1\">故用譬也<span class=\"pc\">。</span>又復非但形似佛眼<span class=\"pc\">，</span>處在淤泥不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c11\">T38n1778_p0584c11</span><span class=\"t\" l=\"0584c11\" w=\"1\">為所染<span class=\"pc\">。</span>五眼亦爾<span class=\"pc\">，</span>非但照境竪深橫廣<span class=\"pc\">，</span>雖照</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c12\">T38n1778_p0584c12</span><span class=\"t\" l=\"0584c12\" w=\"1\">世境不為所染<span class=\"pc\">，</span>故歎目淨如青蓮也<span class=\"pc\">。</span>今略以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c13\">T38n1778_p0584c13</span><span class=\"t\" l=\"0584c13\" w=\"1\">五眼帖釋<span class=\"pc\">。</span>肉眼者<span class=\"pc\">，</span>功德果薰<span class=\"pc\">，</span>無惡業障<span class=\"pc\">，</span>故名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c14\">T38n1778_p0584c14</span><span class=\"t\" l=\"0584c14\" w=\"1\">目淨<span class=\"pc\">。</span>竪從地獄上至有頂<span class=\"pc\">，</span>諸色悉見故名脩<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c15\">T38n1778_p0584c15</span><span class=\"t\" l=\"0584c15\" w=\"1\">橫遍百億<span class=\"pc\">，</span>無色不見故言廣<span class=\"pc\">；</span>雖見諸色<span class=\"pc\">，</span>不染</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c16\">T38n1778_p0584c16</span><span class=\"t\" l=\"0584c16\" w=\"1\">不著如青蓮也<span class=\"pc\">。</span>天眼者<span class=\"pc\">，</span>因禪離蓋<span class=\"pc\">，</span>發淨眼根<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c17\">T38n1778_p0584c17</span><span class=\"t\" l=\"0584c17\" w=\"1\">以眼根淨<span class=\"pc\">，</span>故名目淨<span class=\"pc\">。</span>竪見界外名脩<span class=\"pc\">，</span>橫見十</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c18\">T38n1778_p0584c18</span><span class=\"t\" l=\"0584c18\" w=\"1\">界名廣<span class=\"pc\">，</span>雖見不染如青蓮也<span class=\"pc\">。</span>慧眼者<span class=\"pc\">，</span>無界內</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c19\">T38n1778_p0584c19</span><span class=\"t\" l=\"0584c19\" w=\"1\">外見思名目淨<span class=\"pc\">，</span>竪照內外真理究竟名脩<span class=\"pc\">，</span>橫</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c20\">T38n1778_p0584c20</span><span class=\"t\" l=\"0584c20\" w=\"1\">見內外真理名廣<span class=\"pc\">，</span>見真不染如青蓮也<span class=\"pc\">。</span>法眼</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c21\">T38n1778_p0584c21</span><span class=\"t\" l=\"0584c21\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>無塵沙惑名目淨<span class=\"pc\">，</span>竪見界內外四種四諦之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c22\">T38n1778_p0584c22</span><span class=\"t\" l=\"0584c22\" w=\"1\">法名脩<span class=\"pc\">，</span>橫見十方十界四種四諦之法名廣<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c23\">T38n1778_p0584c23</span><span class=\"t\" l=\"0584c23\" w=\"1\">不著諸法如青蓮也<span class=\"pc\">。</span>佛眼者<span class=\"pc\">，</span>無法界無明名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c24\">T38n1778_p0584c24</span><span class=\"t\" l=\"0584c24\" w=\"1\">目淨<span class=\"pc\">，</span>竪見界內外中道法界窮源盡性名脩<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c25\">T38n1778_p0584c25</span><span class=\"t\" l=\"0584c25\" w=\"1\">橫見十界中道一時圓照名廣<span class=\"pc\">，</span>不為法界無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c26\">T38n1778_p0584c26</span><span class=\"t\" l=\"0584c26\" w=\"1\">明生死所染如青蓮也<span class=\"pc\">。</span>此但略出別圓五眼<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c27\">T38n1778_p0584c27</span><span class=\"t\" l=\"0584c27\" w=\"1\">藏通皆約界內二諦以明五眼<span class=\"pc\">，</span>但約隨情色</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c28\">T38n1778_p0584c28</span><span class=\"t\" l=\"0584c28\" w=\"1\">心分別即三藏五眼<span class=\"pc\">，</span>約幻化色心分別即通教</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0584c29\">T38n1778_p0584c29</span><span class=\"t\" l=\"0584c29\" w=\"1\">五眼<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0584c29'></span><span class=\"t\" l=\"0584c29\" w=\"3\">問<span class=\"pc\">：</span>今長者子定歎何眼<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>經屬方等<span class=\"pc\">，</span>具</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a01\">T38n1778_p0585a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0585\"></a><span class=\"t\" l=\"0585a01\" w=\"1\">說四教隨四根緣<span class=\"pc\">。</span>何所聞知<span class=\"pc\">？</span>歎無乖隔<span class=\"pc\">，</span>下云</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a02\">T38n1778_p0585a02</span><span class=\"t\" l=\"0585a02\" w=\"1\">一音演說<span class=\"pc\">，</span>隨類各解<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0585a02'></span><span class=\"t\" l=\"0585a02\" w=\"9\">若觀心者<span class=\"pc\">，</span>一心三觀照</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a03\">T38n1778_p0585a03</span><span class=\"t\" l=\"0585a03\" w=\"1\">心因緣麁細及即空假中<span class=\"pc\">，</span>對修五眼可以意</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a04\">T38n1778_p0585a04</span><span class=\"t\" l=\"0585a04\" w=\"1\">知<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0585a04'></span><span class=\"t\" l=\"0585a04\" w=\"2\"><span class=\"pc\">「</span>心淨已度諸禪定<span class=\"pc\">」，</span>次句歎心<span class=\"pc\">。</span>言心淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a05\">T38n1778_p0585a05</span><span class=\"t\" l=\"0585a05\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>佛智窮源<span class=\"pc\">，</span>無法界惑<span class=\"pc\">，</span>故言心淨<span class=\"pc\">。</span>已度諸禪</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a06\">T38n1778_p0585a06</span><span class=\"t\" l=\"0585a06\" w=\"1\">定者<span class=\"pc\">，</span>通論禪定俱通因果<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>大般涅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a07\">T38n1778_p0585a07</span><span class=\"t\" l=\"0585a07\" w=\"1\">槃名深禪定窟<span class=\"pc\">」，</span>豈得歎言心淨已度大涅槃</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a08\">T38n1778_p0585a08</span><span class=\"t\" l=\"0585a08\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">？</span>今約別義<span class=\"pc\">，</span>禪定據因<span class=\"pc\">、</span>佛心據果<span class=\"pc\">，</span>果出因外<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a09\">T38n1778_p0585a09</span><span class=\"t\" l=\"0585a09\" w=\"1\">故言已度<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0585a09'></span><span class=\"t\" l=\"0585a09\" w=\"5\">問<span class=\"pc\">：</span>何以得知禪是因名<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：《</span>大論<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a10\">T38n1778_p0585a10</span><span class=\"t\" l=\"0585a10\" w=\"1\">云禪<span class=\"pc\">，</span>此言思惟修<span class=\"pc\">。</span>佛心智鑒圓明<span class=\"pc\">，</span>豈發思惟<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a11\">T38n1778_p0585a11</span><span class=\"t\" l=\"0585a11\" w=\"1\">究竟無學<span class=\"pc\">，</span>豈得言修<span class=\"pc\">？</span>又翻棄惡<span class=\"pc\">。</span>如來純淨之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a12\">T38n1778_p0585a12</span><span class=\"t\" l=\"0585a12\" w=\"1\">智<span class=\"pc\">，</span>何惡可棄<span class=\"pc\">？</span>故<span class=\"pc\">《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>有所斷者名有上士<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a13\">T38n1778_p0585a13</span><span class=\"t\" l=\"0585a13\" w=\"1\">無所斷者名無上士<span class=\"pc\">。」</span>故思惟等義皆是因也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a14\">T38n1778_p0585a14</span><p><span class='lineInfo' line='0585a14'></span><span class=\"t\" l=\"0585a14\" w=\"1\">約教者<span class=\"pc\">，</span>三藏佛心無習故<span class=\"pc\">，</span>故名心淨<span class=\"pc\">。</span>四禪四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a15\">T38n1778_p0585a15</span><span class=\"t\" l=\"0585a15\" w=\"1\">空觀練薰修<span class=\"pc\">，</span>永離法愛<span class=\"pc\">，</span>故名已度<span class=\"pc\">，</span>但力無畏</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a16\">T38n1778_p0585a16</span><span class=\"t\" l=\"0585a16\" w=\"1\">不能等照<span class=\"pc\">。</span>通教佛心照極真諦之源<span class=\"pc\">，</span>界內</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a17\">T38n1778_p0585a17</span><span class=\"t\" l=\"0585a17\" w=\"1\">習盡<span class=\"pc\">，</span>於諸禪定無礙自在<span class=\"pc\">，</span>十力無畏一時照</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a18\">T38n1778_p0585a18</span><span class=\"t\" l=\"0585a18\" w=\"1\">境<span class=\"pc\">，</span>故名已度<span class=\"pc\">。</span>別教緣修智顯自性清淨之心<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a19\">T38n1778_p0585a19</span><span class=\"t\" l=\"0585a19\" w=\"1\">十二品無明究竟永滅<span class=\"pc\">。《</span>地持<span class=\"pc\">》</span>明九種大禪<span class=\"pc\">，</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a20\">T38n1778_p0585a20</span><span class=\"t\" l=\"0585a20\" w=\"1\">薩依第九清淨禪得大菩提果<span class=\"pc\">，</span>出過清淨<span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a21\">T38n1778_p0585a21</span><span class=\"t\" l=\"0585a21\" w=\"1\">言已度<span class=\"pc\">。</span>此約地前修自性禪<span class=\"pc\">。</span>登地得一切禪<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a22\">T38n1778_p0585a22</span><span class=\"t\" l=\"0585a22\" w=\"1\">乃至等覺住清淨禪<span class=\"pc\">，</span>斷十一品無明入重玄</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a23\">T38n1778_p0585a23</span><span class=\"t\" l=\"0585a23\" w=\"1\">門<span class=\"pc\">，</span>名清淨禪<span class=\"pc\">。</span>佛果出過<span class=\"pc\">，</span>故言已度<span class=\"pc\">。</span>圓教六根</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a24\">T38n1778_p0585a24</span><span class=\"t\" l=\"0585a24\" w=\"1\">清淨即自性禪<span class=\"pc\">，</span>初發心住即一切禪<span class=\"pc\">，</span>已究竟</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a25\">T38n1778_p0585a25</span><span class=\"t\" l=\"0585a25\" w=\"1\">離虛妄<span class=\"pc\">、</span>顯自性清淨之心<span class=\"pc\">，</span>如是乃至清淨禪</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a26\">T38n1778_p0585a26</span><span class=\"t\" l=\"0585a26\" w=\"1\">破四十一品無明<span class=\"pc\">，</span>住無垢地<span class=\"pc\">。</span>如來心淨<span class=\"pc\">，</span>度此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a27\">T38n1778_p0585a27</span><span class=\"t\" l=\"0585a27\" w=\"1\">禪定登妙覺果<span class=\"pc\">，</span>故言已度<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>金光明<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>是時</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a28\">T38n1778_p0585a28</span><span class=\"t\" l=\"0585a28\" w=\"1\">如來遊於無量甚深法性<span class=\"pc\">，</span>過諸菩薩所行清</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585a29\">T38n1778_p0585a29</span><span class=\"t\" l=\"0585a29\" w=\"1\">淨<span class=\"pc\">。」《</span>瓔珞<span class=\"pc\">》</span>明昔在華嚴明集八禪眾<span class=\"pc\">，</span>即前八禪</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b01\">T38n1778_p0585b01</span><span class=\"t\" l=\"0585b01\" w=\"1\">為說<span class=\"pc\">《</span>華嚴<span class=\"pc\">》，</span>得入清淨禪住無垢地<span class=\"pc\">。</span>常徒舊解</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b02\">T38n1778_p0585b02</span><span class=\"t\" l=\"0585b02\" w=\"1\">但取四禪四空<span class=\"pc\">，</span>說<span class=\"pc\">《</span>華嚴<span class=\"pc\">》</span>時聲聞尚如聾啞<span class=\"pc\">，</span>八</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b03\">T38n1778_p0585b03</span><span class=\"t\" l=\"0585b03\" w=\"1\">禪外道何足可集<span class=\"pc\">？</span>若約觀心<span class=\"pc\">，</span>一心三觀<span class=\"pc\">，</span>一一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b04\">T38n1778_p0585b04</span><span class=\"t\" l=\"0585b04\" w=\"1\">眾生心即如來心<span class=\"pc\">，</span>本性清淨<span class=\"pc\">，</span>故言心淨<span class=\"pc\">。</span>能度</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b05\">T38n1778_p0585b05</span><span class=\"t\" l=\"0585b05\" w=\"1\">事禪<span class=\"pc\">，</span>故言已度<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0585b05'></span><span class=\"t\" l=\"0585b05\" w=\"7\"><span class=\"pc\">「</span>久積<span class=\"pc\">」</span>下次一行<span class=\"pc\">，</span>歎化他聲</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b06\">T38n1778_p0585b06</span><span class=\"t\" l=\"0585b06\" w=\"1\">益<span class=\"pc\">。</span>所以然者<span class=\"pc\">，</span>久遠修禪內成相好<span class=\"pc\">、</span>外具</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0585001\"></a><span class=\"t\" l=\"0585b06\" w=\"16\">神</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b07\">T38n1778_p0585b07</span><span class=\"t\" l=\"0585b07\" w=\"1\">通<span class=\"pc\">，</span>稱會物情<span class=\"pc\">。</span>又無量劫來常修智慧<span class=\"pc\">，</span>內能離</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b08\">T38n1778_p0585b08</span><span class=\"t\" l=\"0585b08\" w=\"1\">結稱法相理<span class=\"pc\">，</span>故得心淨度諸禪定<span class=\"pc\">；</span>外稱無量</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b09\">T38n1778_p0585b09</span><span class=\"t\" l=\"0585b09\" w=\"1\">眾生根緣<span class=\"pc\">，</span>能於四不可說用四悉檀而起四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b10\">T38n1778_p0585b10</span><span class=\"t\" l=\"0585b10\" w=\"1\">教<span class=\"pc\">，</span>化</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0585002\"></a><span class=\"t\" l=\"0585b10\" w=\"3\">導</span><span class=\"t\" l=\"0585b10\" w=\"4\">一切證四滅理<span class=\"pc\">，</span>故云<span class=\"pc\">「</span>導眾已寂<span class=\"pc\">」。</span>形聲</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b11\">T38n1778_p0585b11</span><span class=\"t\" l=\"0585b11\" w=\"1\">之益荷利恩深<span class=\"pc\">，</span>是可敬重<span class=\"pc\">，</span>故須稽首<span class=\"pc\">。</span>又解<span class=\"pc\">：</span>般</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b12\">T38n1778_p0585b12</span><span class=\"t\" l=\"0585b12\" w=\"1\">若導行<span class=\"pc\">，</span>至果便息<span class=\"pc\">，</span>故言已寂<span class=\"pc\">。</span>上句釋成目淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b13\">T38n1778_p0585b13</span><span class=\"t\" l=\"0585b13\" w=\"1\">脩廣<span class=\"pc\">，</span>下句釋成心淨已度<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0585b13'></span><span class=\"t\" l=\"0585b13\" w=\"11\"><span class=\"pc\">「</span>既見<span class=\"pc\">」</span>下次七行<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b14\">T38n1778_p0585b14</span><span class=\"t\" l=\"0585b14\" w=\"1\">廣歎形聲<span class=\"pc\">，</span>為二<span class=\"pc\">：</span>初五行廣歎形益<span class=\"pc\">，</span>次二行廣</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b15\">T38n1778_p0585b15</span><span class=\"t\" l=\"0585b15\" w=\"1\">歎聲益<span class=\"pc\">。「</span>既見大聖<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>即是見佛色用神變<span class=\"pc\">。</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b16\">T38n1778_p0585b16</span><span class=\"t\" l=\"0585b16\" w=\"1\">法身清淨無礙之色<span class=\"pc\">，</span>如如意珠亦如明鏡<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b17\">T38n1778_p0585b17</span><span class=\"t\" l=\"0585b17\" w=\"1\">故放光動地十方佛土皆悉現也<span class=\"pc\">，</span>是則一切</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b18\">T38n1778_p0585b18</span><span class=\"t\" l=\"0585b18\" w=\"1\">法趣色<span class=\"pc\">。</span>色為不思議藏<span class=\"pc\">、</span>色為法界海<span class=\"pc\">，</span>是以廣</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b19\">T38n1778_p0585b19</span><span class=\"t\" l=\"0585b19\" w=\"1\">大猶如虛空無有涯際<span class=\"pc\">，</span>故約色歎功德用也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b20\">T38n1778_p0585b20</span><p><span class='lineInfo' line='0585b20'></span><span class=\"t\" l=\"0585b20\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>其中諸佛<span class=\"pc\">」</span>下一行<span class=\"pc\">，</span>釋成色用<span class=\"pc\">。</span>若非佛神力</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b21\">T38n1778_p0585b21</span><span class=\"t\" l=\"0585b21\" w=\"1\">加被<span class=\"pc\">，</span>此會豈見他方諸佛聞佛說法<span class=\"pc\">。</span>如<span class=\"pc\">《</span>法華<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b22\">T38n1778_p0585b22</span><span class=\"t\" l=\"0585b22\" w=\"1\">中以佛神力令眾得見百千萬億國土虛空菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b23\">T38n1778_p0585b23</span><span class=\"t\" l=\"0585b23\" w=\"1\">薩<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0585b23'></span><span class=\"t\" l=\"0585b23\" w=\"2\">問<span class=\"pc\">：</span>此即是現相表發<span class=\"pc\">，</span>何得是表近由<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b24\">T38n1778_p0585b24</span><span class=\"t\" l=\"0585b24\" w=\"1\">師謬謂是合蓋現土<span class=\"pc\">。</span>今尋文不爾<span class=\"pc\">。</span>此歎說普</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b25\">T38n1778_p0585b25</span><span class=\"t\" l=\"0585b25\" w=\"1\">集現相<span class=\"pc\">，</span>非合蓋現瑞<span class=\"pc\">。</span>合蓋現瑞如下偈云<span class=\"pc\">「</span>今</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b26\">T38n1778_p0585b26</span><span class=\"t\" l=\"0585b26\" w=\"1\">奉世尊此微蓋<span class=\"pc\">，</span>於中現我三千界<span class=\"pc\">。」</span>方是正歎</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b27\">T38n1778_p0585b27</span><span class=\"t\" l=\"0585b27\" w=\"1\">表發也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0585b27'></span><span class=\"t\" l=\"0585b27\" w=\"4\"><span class=\"pc\">「</span>法王法力<span class=\"pc\">」</span>下一行<span class=\"pc\">，</span>歎佛心用<span class=\"pc\">。</span>言<span class=\"pc\">「</span>法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b28\">T38n1778_p0585b28</span><span class=\"t\" l=\"0585b28\" w=\"1\">王<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>得三昧王三昧故名法王<span class=\"pc\">。「</span>法力<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>於二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585b29\">T38n1778_p0585b29</span><span class=\"t\" l=\"0585b29\" w=\"1\">諦三諦四四諦一切諸法自在故也<span class=\"pc\">。「</span>超群生<span class=\"pc\">」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c01\">T38n1778_p0585c01</span><span class=\"t\" l=\"0585c01\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>佛心清淨超過二死之外<span class=\"pc\">、</span>逈出十界之表<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c02\">T38n1778_p0585c02</span><p><span class='lineInfo' line='0585c02'></span><span class=\"t\" l=\"0585c02\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>常以法財施一切<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>四種道諦<span class=\"pc\">、</span>七聖法財<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c03\">T38n1778_p0585c03</span><span class=\"t\" l=\"0585c03\" w=\"1\">常施十界恣其所用<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0585c03'></span><span class=\"t\" l=\"0585c03\" w=\"9\">問<span class=\"pc\">：</span>法財為囑色心用耶<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c04\">T38n1778_p0585c04</span><span class=\"t\" l=\"0585c04\" w=\"1\">答<span class=\"pc\">：</span>財通色心<span class=\"pc\">，</span>如無盡意及淨名施者皆名法施<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c05\">T38n1778_p0585c05</span><span class=\"t\" l=\"0585c05\" w=\"1\">但約能施之心<span class=\"pc\">，</span>色聲皆是法財攝也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0585c05'></span><span class=\"t\" l=\"0585c05\" w=\"15\"><span class=\"pc\">「</span>能善分</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c06\">T38n1778_p0585c06</span><span class=\"t\" l=\"0585c06\" w=\"1\">別<span class=\"pc\">」</span>下一行<span class=\"pc\">，</span>約二智以釋心用成法施之義<span class=\"pc\">。</span>權</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c07\">T38n1778_p0585c07</span><span class=\"t\" l=\"0585c07\" w=\"1\">智分別世諦法相<span class=\"pc\">，</span>實智於第一義而不動也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c08\">T38n1778_p0585c08</span><p><span class='lineInfo' line='0585c08'></span><span class=\"t\" l=\"0585c08\" w=\"1\">問<span class=\"pc\">：</span>上多約三諦<span class=\"pc\">，</span>今何得用二諦歎也<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>合真</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c09\">T38n1778_p0585c09</span><span class=\"t\" l=\"0585c09\" w=\"1\">入中<span class=\"pc\">、</span>合真入俗<span class=\"pc\">，</span>通別二諦<span class=\"pc\">，</span>玄文料簡<span class=\"pc\">。</span>又解<span class=\"pc\">：</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c10\">T38n1778_p0585c10</span><span class=\"t\" l=\"0585c10\" w=\"1\">隨情辨真即是權智分別法相<span class=\"pc\">，</span>若隨智之真</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c11\">T38n1778_p0585c11</span><span class=\"t\" l=\"0585c11\" w=\"1\">即是實智寂而常照<span class=\"pc\">，</span>是故歎言於第一義而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c12\">T38n1778_p0585c12</span><span class=\"t\" l=\"0585c12\" w=\"1\">不動也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0585c12'></span><span class=\"t\" l=\"0585c12\" w=\"4\"><span class=\"pc\">「</span>已於諸法<span class=\"pc\">」</span>下一行<span class=\"pc\">，</span>結歎色心用<span class=\"pc\">。</span>已</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c13\">T38n1778_p0585c13</span><span class=\"t\" l=\"0585c13\" w=\"1\">於色法得自在故<span class=\"pc\">，</span>故能轉變普現佛土<span class=\"pc\">。</span>已於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c14\">T38n1778_p0585c14</span><span class=\"t\" l=\"0585c14\" w=\"1\">心法得自在故<span class=\"pc\">，</span>二諦開合隨機利物<span class=\"pc\">。</span>色心功</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c15\">T38n1778_p0585c15</span><span class=\"t\" l=\"0585c15\" w=\"1\">用既備<span class=\"pc\">，</span>是可歸依<span class=\"pc\">，</span>故致敬稽首<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0585c15'></span><span class=\"t\" l=\"0585c15\" w=\"13\"><span class=\"pc\">「</span>說法不有<span class=\"pc\">」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c16\">T38n1778_p0585c16</span><span class=\"t\" l=\"0585c16\" w=\"1\">下兩行<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>廣歎聲益<span class=\"pc\">。</span>述歎上四眾圍繞而為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c17\">T38n1778_p0585c17</span><span class=\"t\" l=\"0585c17\" w=\"1\">說法<span class=\"pc\">。</span>上現尊勝表說大乘<span class=\"pc\">，</span>今猶現說法表當</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c18\">T38n1778_p0585c18</span><span class=\"t\" l=\"0585c18\" w=\"1\">說依土<span class=\"pc\">。</span>驗非異席<span class=\"pc\">，</span>所以為序<span class=\"pc\">，</span>致有此歎<span class=\"pc\">。「</span>不有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c19\">T38n1778_p0585c19</span><span class=\"t\" l=\"0585c19\" w=\"1\">不無<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>中道法也<span class=\"pc\">，</span>不有故非俗<span class=\"pc\">、</span>不無故非真<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c20\">T38n1778_p0585c20</span><span class=\"t\" l=\"0585c20\" w=\"1\">然說法本約二諦<span class=\"pc\">，</span>既非二邊<span class=\"pc\">，</span>說何等法<span class=\"pc\">？</span>當知</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c21\">T38n1778_p0585c21</span><span class=\"t\" l=\"0585c21\" w=\"1\">正說大乘中道<span class=\"pc\">。</span>何者<span class=\"pc\">？</span>凡夫者有<span class=\"pc\">，</span>二乘者無<span class=\"pc\">，</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c22\">T38n1778_p0585c22</span><span class=\"t\" l=\"0585c22\" w=\"1\">薩正觀中道佛性<span class=\"pc\">，</span>是故方等為諸菩薩多說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c23\">T38n1778_p0585c23</span><span class=\"t\" l=\"0585c23\" w=\"1\">中道不二法門<span class=\"pc\">，</span>故言不有亦不無也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0585c23'></span><span class=\"t\" l=\"0585c23\" w=\"15\">問<span class=\"pc\">：</span>上用</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c24\">T38n1778_p0585c24</span><span class=\"t\" l=\"0585c24\" w=\"1\">二諦以歎佛智<span class=\"pc\">，</span>今明說法那約三諦<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>有無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c25\">T38n1778_p0585c25</span><span class=\"t\" l=\"0585c25\" w=\"1\">為俗<span class=\"pc\">、</span>中道是真<span class=\"pc\">，</span>即二諦也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0585c25'></span><span class=\"t\" l=\"0585c25\" w=\"11\">問<span class=\"pc\">：</span>外道亦說神及</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c26\">T38n1778_p0585c26</span><span class=\"t\" l=\"0585c26\" w=\"1\">世間非常非無常<span class=\"pc\">，</span>即是非有非無<span class=\"pc\">；</span>小乘亦為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c27\">T38n1778_p0585c27</span><span class=\"t\" l=\"0585c27\" w=\"1\">車匿說離有無<span class=\"pc\">。</span>今何得言但是大乘<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>凡夫</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c28\">T38n1778_p0585c28</span><span class=\"t\" l=\"0585c28\" w=\"1\">外道尚不見真諦之無<span class=\"pc\">，</span>況見非無<span class=\"pc\">。</span>聲聞經中</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0585c29\">T38n1778_p0585c29</span><span class=\"t\" l=\"0585c29\" w=\"1\">雖說非有非無<span class=\"pc\">，</span>只見真諦之無<span class=\"pc\">，</span>何曾見中非</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a01\">T38n1778_p0586a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0586\"></a><span class=\"t\" l=\"0586a01\" w=\"1\">無之理<span class=\"pc\">。</span>約教明雙非不同者<span class=\"pc\">，</span>若外人計單</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0586001\" data-key=\"T38.0586a01.17\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0586a01\" w=\"17\">複</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a02\">T38n1778_p0586a02</span><span class=\"t\" l=\"0586a02\" w=\"1\">具足雙非之句及不可說<span class=\"pc\">，</span>皆是妄情<span class=\"pc\">，</span>不見空</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a03\">T38n1778_p0586a03</span><span class=\"t\" l=\"0586a03\" w=\"1\">理<span class=\"pc\">、</span>不出生死<span class=\"pc\">，</span>尚無非有何況非無<span class=\"pc\">，</span>悉為三藏</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a04\">T38n1778_p0586a04</span><span class=\"t\" l=\"0586a04\" w=\"1\">有門所破<span class=\"pc\">。</span>三藏破見凡有四門<span class=\"pc\">：</span>為車匿說離</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a05\">T38n1778_p0586a05</span><span class=\"t\" l=\"0586a05\" w=\"1\">有無經<span class=\"pc\">，</span>但是非有非無門耳<span class=\"pc\">。</span>若得方便從門</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a06\">T38n1778_p0586a06</span><span class=\"t\" l=\"0586a06\" w=\"1\">入理<span class=\"pc\">，</span>但名非有不名非無<span class=\"pc\">，</span>不得方便即墮有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a07\">T38n1778_p0586a07</span><span class=\"t\" l=\"0586a07\" w=\"1\">無<span class=\"pc\">，</span>與外道等<span class=\"pc\">。</span>縱令入理<span class=\"pc\">，</span>亦非大乘不有不無<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a08\">T38n1778_p0586a08</span><span class=\"t\" l=\"0586a08\" w=\"1\">通教觀色等皆如幻化不言有無<span class=\"pc\">。</span>若從門入</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a09\">T38n1778_p0586a09</span><span class=\"t\" l=\"0586a09\" w=\"1\">理<span class=\"pc\">，</span>此即非有非無門也<span class=\"pc\">。</span>若向通人聞說見理<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a10\">T38n1778_p0586a10</span><span class=\"t\" l=\"0586a10\" w=\"1\">若執為戲論<span class=\"pc\">，</span>邪見火燒<span class=\"pc\">，</span>縱令入理亦非中道</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a11\">T38n1778_p0586a11</span><span class=\"t\" l=\"0586a11\" w=\"1\">不有不無<span class=\"pc\">。</span>別觀中道約破二邊明非有非無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a12\">T38n1778_p0586a12</span><span class=\"t\" l=\"0586a12\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>此就藏性四門明非有非無<span class=\"pc\">，</span>異前兩教<span class=\"pc\">。</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a13\">T38n1778_p0586a13</span><span class=\"t\" l=\"0586a13\" w=\"1\">得入理則不須破<span class=\"pc\">，</span>若未悟者是愚癡論<span class=\"pc\">，</span>非真</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a14\">T38n1778_p0586a14</span><span class=\"t\" l=\"0586a14\" w=\"1\">中道不有不無<span class=\"pc\">。</span>圓雖四門<span class=\"pc\">，</span>一門即四門<span class=\"pc\">、</span>四門</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a15\">T38n1778_p0586a15</span><span class=\"t\" l=\"0586a15\" w=\"1\">即一門<span class=\"pc\">，</span>不定有無無所依倚<span class=\"pc\">，</span>將此虛心豁見</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a16\">T38n1778_p0586a16</span><span class=\"t\" l=\"0586a16\" w=\"1\">中道<span class=\"pc\">。</span>於此生著猶尚須破<span class=\"pc\">，</span>何況於餘<span class=\"pc\">。</span>今簡偽</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a17\">T38n1778_p0586a17</span><span class=\"t\" l=\"0586a17\" w=\"1\">顯真得圓之意<span class=\"pc\">，</span>不有不無以歎勝應不有不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a18\">T38n1778_p0586a18</span><span class=\"t\" l=\"0586a18\" w=\"1\">無也<span class=\"pc\">。</span>復次前三雙非是權<span class=\"pc\">、</span>圓教是實<span class=\"pc\">，</span>權實皆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a19\">T38n1778_p0586a19</span><span class=\"t\" l=\"0586a19\" w=\"1\">說<span class=\"pc\">，</span>故言說法不有亦不無也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0586a19'></span><span class=\"t\" l=\"0586a19\" w=\"12\"><span class=\"pc\">「</span>以因緣故諸法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a20\">T38n1778_p0586a20</span><span class=\"t\" l=\"0586a20\" w=\"1\">生<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>歎說法緣起之用也<span class=\"pc\">。</span>緣起有二已如前</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a21\">T38n1778_p0586a21</span><span class=\"t\" l=\"0586a21\" w=\"1\">說<span class=\"pc\">，</span>今之歎意備含此二<span class=\"pc\">。</span>然體非有無<span class=\"pc\">，</span>豈得有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a22\">T38n1778_p0586a22</span><span class=\"t\" l=\"0586a22\" w=\"1\">生<span class=\"pc\">？</span>有因緣故亦得說者<span class=\"pc\">，</span>順界內無明因緣則</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a23\">T38n1778_p0586a23</span><span class=\"t\" l=\"0586a23\" w=\"1\">二苦集生<span class=\"pc\">，</span>因滅無明即二道滅生<span class=\"pc\">，</span>界外准說<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a24\">T38n1778_p0586a24</span><span class=\"t\" l=\"0586a24\" w=\"1\">故言有因緣故諸法生也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0586a24'></span><span class=\"t\" l=\"0586a24\" w=\"11\"><span class=\"pc\">「</span>無我無造無受<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a25\">T38n1778_p0586a25</span><span class=\"t\" l=\"0586a25\" w=\"1\">此一句結非有非無<span class=\"pc\">。</span>歷四教<span class=\"pc\">，</span>明四種無我無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a26\">T38n1778_p0586a26</span><span class=\"t\" l=\"0586a26\" w=\"1\">受</span><small class='inline-note doube-line-note'><span class=\"t\" l=\"0586a26\" w=\"2\">云云</span></small><span class=\"t\" l=\"0586a26\" w=\"4\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0586a26'></span><span class=\"t\" l=\"0586a26\" w=\"4\"><span class=\"pc\">「</span>善惡不亡<span class=\"pc\">」</span>一句<span class=\"pc\">，</span>結以因緣故諸法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a27\">T38n1778_p0586a27</span><span class=\"t\" l=\"0586a27\" w=\"1\">生<span class=\"pc\">。</span>通別無明為界內外惡<span class=\"pc\">，</span>即二處苦集不敗</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a28\">T38n1778_p0586a28</span><span class=\"t\" l=\"0586a28\" w=\"1\">亡<span class=\"pc\">。</span>通別無明滅二處道滅不敗亡<span class=\"pc\">，</span>因緣生滅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586a29\">T38n1778_p0586a29</span><span class=\"t\" l=\"0586a29\" w=\"1\">比說可知<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0586a29'></span><span class=\"t\" l=\"0586a29\" w=\"5\"><span class=\"pc\">「</span>始在佛樹<span class=\"pc\">」</span>下次八行<span class=\"pc\">，</span>歎劣應為遠</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b01\">T38n1778_p0586b01</span><span class=\"t\" l=\"0586b01\" w=\"1\">由<span class=\"pc\">，</span>為二<span class=\"pc\">：</span>初兩行歎形益<span class=\"pc\">，</span>次六行歎聲益<span class=\"pc\">。</span>歎形</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b02\">T38n1778_p0586b02</span><span class=\"t\" l=\"0586b02\" w=\"1\">為二<span class=\"pc\">：</span>初歎應色<span class=\"pc\">，</span>次歎應心<span class=\"pc\">。「</span>佛樹<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>坐此成佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b03\">T38n1778_p0586b03</span><span class=\"t\" l=\"0586b03\" w=\"1\">故也<span class=\"pc\">。</span>有言元吉<span class=\"pc\">，</span>亦云菩提<span class=\"pc\">。</span>初成道時詣此樹</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b04\">T38n1778_p0586b04</span><span class=\"t\" l=\"0586b04\" w=\"1\">坐<span class=\"pc\">，</span>魔恐成道化我眷屬<span class=\"pc\">、</span>空我宮殿<span class=\"pc\">，</span>先遣三女<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b05\">T38n1778_p0586b05</span><span class=\"t\" l=\"0586b05\" w=\"1\">菩薩心安不能惑亂<span class=\"pc\">；</span>魔王增忿<span class=\"pc\">，</span>遂將欲界八</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b06\">T38n1778_p0586b06</span><span class=\"t\" l=\"0586b06\" w=\"1\">十億鬼神兵眾在菩薩所<span class=\"pc\">，</span>魔自敗散<span class=\"pc\">。</span>具在<span class=\"pc\">《</span>瑞</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b07\">T38n1778_p0586b07</span><span class=\"t\" l=\"0586b07\" w=\"1\">應<span class=\"pc\">》。「</span>甘露滅<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>魔王去後<span class=\"pc\">，</span>菩薩中夜入於四禪<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b08\">T38n1778_p0586b08</span><span class=\"t\" l=\"0586b08\" w=\"1\">三十四心見四諦理名得甘露<span class=\"pc\">，</span>正習俱盡故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b09\">T38n1778_p0586b09</span><span class=\"t\" l=\"0586b09\" w=\"1\">名滅也<span class=\"pc\">。「</span>覺道成<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>因四諦發真見第一義時<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b10\">T38n1778_p0586b10</span><span class=\"t\" l=\"0586b10\" w=\"1\">朗然大悟<span class=\"pc\">，</span>知常無常<span class=\"pc\">、</span>知眾生數非數等<span class=\"pc\">，</span>具力無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b11\">T38n1778_p0586b11</span><span class=\"t\" l=\"0586b11\" w=\"1\">畏等一切諸法<span class=\"pc\">，</span>名覺道成也<span class=\"pc\">。</span>神力降魔<span class=\"pc\">，</span>神通</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b12\">T38n1778_p0586b12</span><span class=\"t\" l=\"0586b12\" w=\"1\">即是色法功德之用<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0586b12'></span><span class=\"t\" l=\"0586b12\" w=\"9\"><span class=\"pc\">「</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0586002\"></a><span class=\"t\" l=\"0586b12\" w=\"9\">已</span><span class=\"t\" l=\"0586b12\" w=\"10\">無心意<span class=\"pc\">」</span>下一行<span class=\"pc\">，</span>次歎</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b13\">T38n1778_p0586b13</span><span class=\"t\" l=\"0586b13\" w=\"1\">應心<span class=\"pc\">。「</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0586003\"></a><span class=\"t\" l=\"0586b13\" w=\"3\">已</span><span class=\"t\" l=\"0586b13\" w=\"4\"><span class=\"pc\">。</span>無心意<span class=\"pc\">」</span>等者<span class=\"pc\">，</span>得甘露故<span class=\"pc\">，</span>見愛顛倒</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b14\">T38n1778_p0586b14</span><span class=\"t\" l=\"0586b14\" w=\"1\">四陰皆滅<span class=\"pc\">，</span>名無心意<span class=\"pc\">。</span>何者<span class=\"pc\">？</span>若有心意即有心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b15\">T38n1778_p0586b15</span><span class=\"t\" l=\"0586b15\" w=\"1\">倒<span class=\"pc\">，</span>倒即三受<span class=\"pc\">，</span>受即三苦<span class=\"pc\">，</span>是苦諦也<span class=\"pc\">。</span>行</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0586004\"></a><span class=\"t\" l=\"0586b15\" w=\"15\">即行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b16\">T38n1778_p0586b16</span><span class=\"t\" l=\"0586b16\" w=\"1\">陰</span><span class=\"t\" l=\"0586b16\" w=\"2\">思數作業<span class=\"pc\">，</span>業招生死即集諦也<span class=\"pc\">。</span>無心則無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b17\">T38n1778_p0586b17</span><span class=\"t\" l=\"0586b17\" w=\"1\">受<span class=\"pc\">，</span>無受則無行<span class=\"pc\">，</span>無行則無業<span class=\"pc\">，</span>無業故無集<span class=\"pc\">，</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b18\">T38n1778_p0586b18</span><span class=\"t\" l=\"0586b18\" w=\"1\">集則無苦<span class=\"pc\">。</span>苦集若滅即是得甘露<span class=\"pc\">、</span>滅覺道成</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b19\">T38n1778_p0586b19</span><span class=\"t\" l=\"0586b19\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>明五受五行<span class=\"pc\">，</span>行是集諦<span class=\"pc\">，</span>集諦斷故佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b20\">T38n1778_p0586b20</span><span class=\"t\" l=\"0586b20\" w=\"1\">無心意<span class=\"pc\">，</span>無心意故無五見受行<span class=\"pc\">，</span>故能破外道</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b21\">T38n1778_p0586b21</span><span class=\"t\" l=\"0586b21\" w=\"1\">五見受行<span class=\"pc\">。</span>雖無受行<span class=\"pc\">，</span>為調外道說三藏五門<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b22\">T38n1778_p0586b22</span><span class=\"t\" l=\"0586b22\" w=\"1\">如佛破長爪云<span class=\"pc\">：「</span>汝見受不<span class=\"pc\">？</span>汝有不受之見<span class=\"pc\">，</span>還</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b23\">T38n1778_p0586b23</span><span class=\"t\" l=\"0586b23\" w=\"1\">成於受<span class=\"pc\">。</span>受即是苦<span class=\"pc\">，</span>與他何異<span class=\"pc\">？</span>而倚不受<span class=\"pc\">，</span>憍慢</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b24\">T38n1778_p0586b24</span><span class=\"t\" l=\"0586b24\" w=\"1\">輕他<span class=\"pc\">，</span>起身口意行<span class=\"pc\">。</span>行成名集<span class=\"pc\">，</span>集招生死<span class=\"pc\">，</span>何名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b25\">T38n1778_p0586b25</span><span class=\"t\" l=\"0586b25\" w=\"1\">實相<span class=\"pc\">？」</span>長爪信伏<span class=\"pc\">，</span>得法眼淨<span class=\"pc\">。</span>伏諸外道<span class=\"pc\">，</span>例皆如</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b26\">T38n1778_p0586b26</span><span class=\"t\" l=\"0586b26\" w=\"1\">此<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0586b26'></span><span class=\"t\" l=\"0586b26\" w=\"2\">問<span class=\"pc\">：</span>長爪是後時事<span class=\"pc\">。</span>此歎明未轉法輪前已</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b27\">T38n1778_p0586b27</span><span class=\"t\" l=\"0586b27\" w=\"1\">伏外道<span class=\"pc\">，</span>是何等外道<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>舊云佛昔為凡夫時<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b28\">T38n1778_p0586b28</span><span class=\"t\" l=\"0586b28\" w=\"1\">從阿羅邏仙受八禪定<span class=\"pc\">。</span>菩薩無心從其學<span class=\"pc\">，</span>但</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586b29\">T38n1778_p0586b29</span><span class=\"t\" l=\"0586b29\" w=\"1\">為化之<span class=\"pc\">。</span>今謂乖偈歎<span class=\"pc\">。</span>偈明佛未成道前降魔<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c01\">T38n1778_p0586c01</span><span class=\"t\" l=\"0586c01\" w=\"1\">成道後伏外道<span class=\"pc\">。</span>何得以凡夫時受八禪為伏</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c02\">T38n1778_p0586c02</span><span class=\"t\" l=\"0586c02\" w=\"1\">外道<span class=\"pc\">？</span>又恐是如來初成道竟<span class=\"pc\">，</span>未轉法輪<span class=\"pc\">，</span>乃為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c03\">T38n1778_p0586c03</span><span class=\"t\" l=\"0586c03\" w=\"1\">提謂長者說於五戒<span class=\"pc\">，</span>扶其本習<span class=\"pc\">，</span>辨五行六甲<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c04\">T38n1778_p0586c04</span><span class=\"t\" l=\"0586c04\" w=\"1\">陰陽曆數<span class=\"pc\">。</span>其既信伏<span class=\"pc\">，</span>令歸依佛法<span class=\"pc\">，</span>有當來僧<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c05\">T38n1778_p0586c05</span><span class=\"t\" l=\"0586c05\" w=\"1\">汝當歸依<span class=\"pc\">。</span>長者得初果<span class=\"pc\">。</span>佛實無心受行五行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c06\">T38n1778_p0586c06</span><span class=\"t\" l=\"0586c06\" w=\"1\">六甲<span class=\"pc\">，</span>但為摧伏<span class=\"pc\">，</span>是故說也<span class=\"pc\">。</span>案結集法藏<span class=\"pc\">，</span>明從</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c07\">T38n1778_p0586c07</span><span class=\"t\" l=\"0586c07\" w=\"1\">波羅柰至涅槃夜結為修多羅藏<span class=\"pc\">，</span>故知伏提</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c08\">T38n1778_p0586c08</span><span class=\"t\" l=\"0586c08\" w=\"1\">謂在轉法輪前<span class=\"pc\">。</span>從是已後<span class=\"pc\">，</span>皆以不受之法破</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c09\">T38n1778_p0586c09</span><span class=\"t\" l=\"0586c09\" w=\"1\">諸外道<span class=\"pc\">，</span>如向所引長爪之類<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0586c09'></span><span class=\"t\" l=\"0586c09\" w=\"12\"><span class=\"pc\">「</span>三轉法輪<span class=\"pc\">」</span>下六</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c10\">T38n1778_p0586c10</span><span class=\"t\" l=\"0586c10\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>歎聲益<span class=\"pc\">，</span>為三<span class=\"pc\">：</span>初兩行歎轉法輪<span class=\"pc\">，</span>次兩行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c11\">T38n1778_p0586c11</span><span class=\"t\" l=\"0586c11\" w=\"1\">歎法妙天人受益<span class=\"pc\">，</span>後兩行結歎<span class=\"pc\">。</span>初言<span class=\"pc\">「</span>三轉法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c12\">T38n1778_p0586c12</span><span class=\"t\" l=\"0586c12\" w=\"1\">輪<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>即是趣波羅奈說生滅四諦也<span class=\"pc\">。</span>輪者<span class=\"pc\">，</span>佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c13\">T38n1778_p0586c13</span><span class=\"t\" l=\"0586c13\" w=\"1\">證四諦法有可轉之義<span class=\"pc\">，</span>故名為輪<span class=\"pc\">。</span>又解<span class=\"pc\">：</span>能壞</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c14\">T38n1778_p0586c14</span><span class=\"t\" l=\"0586c14\" w=\"1\">煩惱名之為輪<span class=\"pc\">，</span>如輪王寶能壞怨敵<span class=\"pc\">。</span>佛法輪</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c15\">T38n1778_p0586c15</span><span class=\"t\" l=\"0586c15\" w=\"1\">寶能壞煩惱<span class=\"pc\">，</span>故名法輪<span class=\"pc\">。</span>如來成道經三七日</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c16\">T38n1778_p0586c16</span><span class=\"t\" l=\"0586c16\" w=\"1\">方趣波羅㮈<span class=\"pc\">，</span>生生雖不可說<span class=\"pc\">，</span>以悉檀方便</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0586005\"></a><span class=\"t\" l=\"0586c16\" w=\"17\">起</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c17\">T38n1778_p0586c17</span><span class=\"t\" l=\"0586c17\" w=\"1\">天人小機而說四諦<span class=\"pc\">，</span>轉入彼心壞彼煩惱<span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c18\">T38n1778_p0586c18</span><span class=\"t\" l=\"0586c18\" w=\"1\">名轉法輪也<span class=\"pc\">。</span>三轉者<span class=\"pc\">，</span>一示轉<span class=\"pc\">，</span>謂是苦<span class=\"pc\">、</span>是集<span class=\"pc\">、</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c19\">T38n1778_p0586c19</span><span class=\"t\" l=\"0586c19\" w=\"1\">滅<span class=\"pc\">、</span>是道<span class=\"pc\">。</span>二勸轉<span class=\"pc\">，</span>謂苦應知<span class=\"pc\">、</span>集應斷<span class=\"pc\">、</span>滅應證<span class=\"pc\">、</span>道</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c20\">T38n1778_p0586c20</span><span class=\"t\" l=\"0586c20\" w=\"1\">應修<span class=\"pc\">。</span>三證轉<span class=\"pc\">，</span>謂苦我已知<span class=\"pc\">、</span>集我已斷<span class=\"pc\">、</span>滅我已</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c21\">T38n1778_p0586c21</span><span class=\"t\" l=\"0586c21\" w=\"1\">證<span class=\"pc\">、</span>道我已修<span class=\"pc\">。</span>初轉示見道<span class=\"pc\">，</span>勸轉示修道<span class=\"pc\">，</span>證轉</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c22\">T38n1778_p0586c22</span><span class=\"t\" l=\"0586c22\" w=\"1\">示無學道<span class=\"pc\">。</span>是三轉十二行法輪<span class=\"pc\">，</span>初轉則生眼</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c23\">T38n1778_p0586c23</span><span class=\"t\" l=\"0586c23\" w=\"1\">智明覺<span class=\"pc\">。</span>曇無德解三轉不同<span class=\"pc\">，</span>事如別明<span class=\"pc\">。</span>言<span class=\"pc\">「</span>大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c24\">T38n1778_p0586c24</span><span class=\"t\" l=\"0586c24\" w=\"1\">千<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>即娑婆世界釋迦之土<span class=\"pc\">，</span>即轉法輪所化</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c25\">T38n1778_p0586c25</span><span class=\"t\" l=\"0586c25\" w=\"1\">之處<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0586c25'></span><span class=\"t\" l=\"0586c25\" w=\"3\"><span class=\"pc\">「</span>其輪本來常清淨<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>如三種藥中無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c26\">T38n1778_p0586c26</span><span class=\"t\" l=\"0586c26\" w=\"1\">三種病<span class=\"pc\">，</span>四諦法輪無見思垢<span class=\"pc\">，</span>故名本淨<span class=\"pc\">。</span>又解<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c27\">T38n1778_p0586c27</span><span class=\"t\" l=\"0586c27\" w=\"1\">生生不可說而說四諦<span class=\"pc\">。</span>不可說即真諦<span class=\"pc\">，</span>無其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c28\">T38n1778_p0586c28</span><span class=\"t\" l=\"0586c28\" w=\"1\">苦集說名本淨<span class=\"pc\">。</span>如<span class=\"pc\">《</span>大集<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>陳如獲得真實知</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0586c29\">T38n1778_p0586c29</span><span class=\"t\" l=\"0586c29\" w=\"1\">見<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0586c29'></span><span class=\"t\" l=\"0586c29\" w=\"2\">問<span class=\"pc\">：</span>陳如見真如<span class=\"pc\">《</span>成論<span class=\"pc\">》</span>不<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>陳如依有門成<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a01\">T38n1778_p0587a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0587\"></a><span class=\"t\" l=\"0587a01\" w=\"1\">論是空門<span class=\"pc\">，</span>教門雖異<span class=\"pc\">，</span>見真是一<span class=\"pc\">。</span>空門得道是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a02\">T38n1778_p0587a02</span><span class=\"t\" l=\"0587a02\" w=\"1\">須菩提<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0587a02'></span><span class=\"t\" l=\"0587a02\" w=\"4\"><span class=\"pc\">「</span>天人得道<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>天是八萬諸天<span class=\"pc\">，</span>人即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a03\">T38n1778_p0587a03</span><span class=\"t\" l=\"0587a03\" w=\"1\"><a class='gaijiAnchor' href='#CB00211'>𤘽</a>隣五人<span class=\"pc\">。</span>五人聞法初得見諦<span class=\"pc\">，</span>八萬諸天得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a04\">T38n1778_p0587a04</span><span class=\"t\" l=\"0587a04\" w=\"1\">法眼淨<span class=\"pc\">。</span>有人云<span class=\"pc\">：</span><a class='gaijiAnchor' href='#CB00211'>𤘽</a>隣初得道<span class=\"pc\">，</span>四人至夏初方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a05\">T38n1778_p0587a05</span><span class=\"t\" l=\"0587a05\" w=\"1\">得<span class=\"pc\">。</span>恐是經論異出不同<span class=\"pc\">。</span>此經親云<span class=\"pc\">「</span>天人得道</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a06\">T38n1778_p0587a06</span><span class=\"t\" l=\"0587a06\" w=\"1\">三寶現世<span class=\"pc\">」，</span>若四人不得見道<span class=\"pc\">，</span>即非見諦得戒<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a07\">T38n1778_p0587a07</span><span class=\"t\" l=\"0587a07\" w=\"1\">但<a class='gaijiAnchor' href='#CB00211'>𤘽</a>隣一人<span class=\"pc\">，</span>不名僧寶<span class=\"pc\">。</span>此為證者<span class=\"pc\">，</span>佛所說法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a08\">T38n1778_p0587a08</span><span class=\"t\" l=\"0587a08\" w=\"1\">契理契緣<span class=\"pc\">，</span>非如六師妄有所說不能令人得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a09\">T38n1778_p0587a09</span><span class=\"t\" l=\"0587a09\" w=\"1\">道<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0587a09'></span><span class=\"t\" l=\"0587a09\" w=\"2\"><span class=\"pc\">「</span>三</span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_1\" data-key=\"T38.0587a09.03\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0587a09\" w=\"3\">寶</span></span><span class=\"t\" l=\"0587a09\" w=\"4\">於是現世間<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>不約一體三寶<span class=\"pc\">。</span>何</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a10\">T38n1778_p0587a10</span><span class=\"t\" l=\"0587a10\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">？</span>初覺道成始有佛寶<span class=\"pc\">，</span>三轉法輪即是法寶<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a11\">T38n1778_p0587a11</span><span class=\"t\" l=\"0587a11\" w=\"1\"><a class='gaijiAnchor' href='#CB00211'>𤘽</a>隣如等見諦得戒即是僧寶<span class=\"pc\">。</span>自迦葉佛滅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a12\">T38n1778_p0587a12</span><span class=\"t\" l=\"0587a12\" w=\"1\">後<span class=\"pc\">，</span>三寶隱沒但有舊醫<span class=\"pc\">，</span>今佛出興三寶始具<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a13\">T38n1778_p0587a13</span><p><span class='lineInfo' line='0587a13'></span><span class=\"t\" l=\"0587a13\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>以斯妙法<span class=\"pc\">」</span>下次二行<span class=\"pc\">，</span>歎法妙天人受益<span class=\"pc\">。</span>生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a14\">T38n1778_p0587a14</span><span class=\"t\" l=\"0587a14\" w=\"1\">滅四諦為妙法也<span class=\"pc\">，</span>能令眾生畢故不造新謂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a15\">T38n1778_p0587a15</span><span class=\"t\" l=\"0587a15\" w=\"1\">之妙法<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0587a15'></span><span class=\"t\" l=\"0587a15\" w=\"4\"><span class=\"pc\">「</span>一受不退常寂然<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>即是初見聖諦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a16\">T38n1778_p0587a16</span><span class=\"t\" l=\"0587a16\" w=\"1\">永不退失<span class=\"pc\">。</span>若世智斷結<span class=\"pc\">，</span>遇緣便起<span class=\"pc\">。</span>今無漏智</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a17\">T38n1778_p0587a17</span><span class=\"t\" l=\"0587a17\" w=\"1\">斷諸戲論畢竟不起<span class=\"pc\">，</span>故言常寂<span class=\"pc\">。《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>世醫</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a18\">T38n1778_p0587a18</span><span class=\"t\" l=\"0587a18\" w=\"1\">療治<span class=\"pc\">，</span>瘥已還生<span class=\"pc\">。</span>如來所治<span class=\"pc\">，</span>畢竟不發<span class=\"pc\">。」</span>故言常</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a19\">T38n1778_p0587a19</span><span class=\"t\" l=\"0587a19\" w=\"1\">寂<span class=\"pc\">。</span>案<span class=\"pc\">《</span>婆娑<span class=\"pc\">》</span>見有得道盡智猶退<span class=\"pc\">，</span>退至初果<span class=\"pc\">。</span>曇</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a20\">T38n1778_p0587a20</span><span class=\"t\" l=\"0587a20\" w=\"1\">無德見空得道<span class=\"pc\">，</span>一向無退<span class=\"pc\">。</span>雖教不同<span class=\"pc\">，</span>見道不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a21\">T38n1778_p0587a21</span><span class=\"t\" l=\"0587a21\" w=\"1\">退其義無別<span class=\"pc\">。</span>今之偈意<span class=\"pc\">，</span>正歎見道不退為凡</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a22\">T38n1778_p0587a22</span><span class=\"t\" l=\"0587a22\" w=\"1\">夫也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0587a22'></span><span class=\"t\" l=\"0587a22\" w=\"3\"><span class=\"pc\">「</span>度老病死大醫王<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>此通歎醫王法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a23\">T38n1778_p0587a23</span><span class=\"t\" l=\"0587a23\" w=\"1\">因佛說故也<span class=\"pc\">。</span>佛自度三界<span class=\"pc\">，</span>思惟老病死已亦能</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a24\">T38n1778_p0587a24</span><span class=\"t\" l=\"0587a24\" w=\"1\">說法<span class=\"pc\">，</span>令諸眾生度三界死<span class=\"pc\">。</span>一受不退<span class=\"pc\">，</span>名大醫</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a25\">T38n1778_p0587a25</span><span class=\"t\" l=\"0587a25\" w=\"1\">王<span class=\"pc\">。</span>言<span class=\"pc\">「</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0587001\" data-key=\"T38.0587a25.03\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0587a25\" w=\"3\">當</span></span><span class=\"t\" l=\"0587a25\" w=\"4\">禮<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>眾生病無量<span class=\"pc\">，</span>佛之法藥亦復無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a26\">T38n1778_p0587a26</span><span class=\"t\" l=\"0587a26\" w=\"1\">量猶如大海<span class=\"pc\">，</span>是可歸敬<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0587a26'></span><span class=\"t\" l=\"0587a26\" w=\"10\"><span class=\"pc\">「</span>毀譽不動<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>三<span class=\"pc\">、</span>兩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a27\">T38n1778_p0587a27</span><span class=\"t\" l=\"0587a27\" w=\"1\">行總結歎者<span class=\"pc\">，</span>生身之佛八風不動<span class=\"pc\">，</span>以大悲三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a28\">T38n1778_p0587a28</span><span class=\"t\" l=\"0587a28\" w=\"1\">念之德<span class=\"pc\">，</span>婆羅門女謗而不戚<span class=\"pc\">、</span>諸天大梵讚而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587a29\">T38n1778_p0587a29</span><span class=\"t\" l=\"0587a29\" w=\"1\">不忻<span class=\"pc\">，</span>八風不動如須彌也<span class=\"pc\">。</span>是歎斷德<span class=\"pc\">。「</span>於善不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b01\">T38n1778_p0587b01</span><span class=\"t\" l=\"0587b01\" w=\"1\">善等以慈<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>歎智德也<span class=\"pc\">。</span>睺羅三摩<span class=\"pc\">、</span>調達三呵<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b02\">T38n1778_p0587b02</span><span class=\"t\" l=\"0587b02\" w=\"1\">呵令改惡<span class=\"pc\">、</span>摩令進善<span class=\"pc\">，</span>慈心一也<span class=\"pc\">。「</span>心行平等<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b03\">T38n1778_p0587b03</span><span class=\"t\" l=\"0587b03\" w=\"1\">約三念處以明平等<span class=\"pc\">：</span>一香塗左<span class=\"pc\">、</span>二刀割右<span class=\"pc\">、</span>三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b04\">T38n1778_p0587b04</span><span class=\"t\" l=\"0587b04\" w=\"1\">不塗不割<span class=\"pc\">，</span>視之平等無有異想<span class=\"pc\">，</span>此據色法為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b05\">T38n1778_p0587b05</span><span class=\"t\" l=\"0587b05\" w=\"1\">三念處<span class=\"pc\">。</span>順我法不喜<span class=\"pc\">、</span>違我法不嗔<span class=\"pc\">，</span>不違不順</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b06\">T38n1778_p0587b06</span><span class=\"t\" l=\"0587b06\" w=\"1\">常行捨心<span class=\"pc\">，</span>此約心法明三念處<span class=\"pc\">。</span>佛心於此慈</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b07\">T38n1778_p0587b07</span><span class=\"t\" l=\"0587b07\" w=\"1\">念平等<span class=\"pc\">。</span>孰<span class=\"pc\">，</span>誰也<span class=\"pc\">。</span>人寶者<span class=\"pc\">，</span>智人為寶<span class=\"pc\">，</span>能別真</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b08\">T38n1778_p0587b08</span><span class=\"t\" l=\"0587b08\" w=\"1\">偽<span class=\"pc\">，</span>故聞者敬承<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0587b08'></span><span class=\"t\" l=\"0587b08\" w=\"7\"><span class=\"pc\">「</span>今奉世尊<span class=\"pc\">」</span>下十九行<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>正述</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b09\">T38n1778_p0587b09</span><span class=\"t\" l=\"0587b09\" w=\"1\">歎表發之事<span class=\"pc\">。</span>文為二<span class=\"pc\">：</span>初四行總述<span class=\"pc\">，</span>歎現三瑞</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b10\">T38n1778_p0587b10</span><span class=\"t\" l=\"0587b10\" w=\"1\">表發<span class=\"pc\">；</span>次十五行別述<span class=\"pc\">，</span>歎佛三密<span class=\"pc\">。</span>初為三<span class=\"pc\">：</span>初半</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b11\">T38n1778_p0587b11</span><span class=\"t\" l=\"0587b11\" w=\"1\">行述歎奉蓋<span class=\"pc\">，</span>次二行半正述歎合蓋現瑞表</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b12\">T38n1778_p0587b12</span><span class=\"t\" l=\"0587b12\" w=\"1\">發<span class=\"pc\">，</span>三一行正述歎大眾歡喜<span class=\"pc\">。</span>初<span class=\"pc\">「</span>奉微蓋<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>微</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b13\">T38n1778_p0587b13</span><span class=\"t\" l=\"0587b13\" w=\"1\">之言小<span class=\"pc\">，</span>因小果大表不思議大果<span class=\"pc\">，</span>淨土無方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b14\">T38n1778_p0587b14</span><span class=\"t\" l=\"0587b14\" w=\"1\">莫測<span class=\"pc\">。「</span>現三千界<span class=\"pc\">」</span>下二行半<span class=\"pc\">，</span>次述上蓋內現土</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b15\">T38n1778_p0587b15</span><span class=\"t\" l=\"0587b15\" w=\"1\">現佛說法<span class=\"pc\">，</span>表說應土應身之事<span class=\"pc\">。「</span>哀現<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>慈念</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b16\">T38n1778_p0587b16</span><span class=\"t\" l=\"0587b16\" w=\"1\">眾生<span class=\"pc\">，</span>欲為說此佛國因果<span class=\"pc\">，</span>故先現瑞以作由</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b17\">T38n1778_p0587b17</span><span class=\"t\" l=\"0587b17\" w=\"1\">漸方得開闡<span class=\"pc\">，</span>故稱哀現<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0587b17'></span><span class=\"t\" l=\"0587b17\" w=\"10\"><span class=\"pc\">「</span>眾覩<span class=\"pc\">」</span>下一行<span class=\"pc\">，</span>三<span class=\"pc\">、</span>述</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b18\">T38n1778_p0587b18</span><span class=\"t\" l=\"0587b18\" w=\"1\">上大眾歎未曾有<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0587b18'></span><span class=\"t\" l=\"0587b18\" w=\"8\"><span class=\"pc\">「</span>大聖<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>次十五行<span class=\"pc\">，</span>別述歎</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b19\">T38n1778_p0587b19</span><span class=\"t\" l=\"0587b19\" w=\"1\">佛三密<span class=\"pc\">。</span>文為三<span class=\"pc\">：</span>初兩行歎身密<span class=\"pc\">，</span>次六行歎口</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b20\">T38n1778_p0587b20</span><span class=\"t\" l=\"0587b20\" w=\"1\">密<span class=\"pc\">，</span>次七行歎意密<span class=\"pc\">。</span>三密即是三輪不思議化<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b21\">T38n1778_p0587b21</span><span class=\"t\" l=\"0587b21\" w=\"1\">三無失<span class=\"pc\">，</span>三不護也<span class=\"pc\">。「</span>大聖法王眾所歸<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>是歎</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b22\">T38n1778_p0587b22</span><span class=\"t\" l=\"0587b22\" w=\"1\">法身勝應<span class=\"pc\">。</span>若法身三昧王三昧<span class=\"pc\">，</span>三諦自在<span class=\"pc\">，</span>為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b23\">T38n1778_p0587b23</span><span class=\"t\" l=\"0587b23\" w=\"1\">四十一心菩薩聖眾及餘四部所歸<span class=\"pc\">。</span>即是上</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b24\">T38n1778_p0587b24</span><span class=\"t\" l=\"0587b24\" w=\"1\">來所明<span class=\"pc\">，</span>佛安處眾寶師子之座<span class=\"pc\">，</span>蔽於一切諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b25\">T38n1778_p0587b25</span><span class=\"t\" l=\"0587b25\" w=\"1\">來大眾<span class=\"pc\">，</span>故為眾所歸也<span class=\"pc\">。「</span>淨心<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>即四眾大乘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b26\">T38n1778_p0587b26</span><span class=\"t\" l=\"0587b26\" w=\"1\">機發<span class=\"pc\">，</span>心無疑濁欲聞淨道<span class=\"pc\">。</span>亦是諸大菩薩淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b27\">T38n1778_p0587b27</span><span class=\"t\" l=\"0587b27\" w=\"1\">心入觀佛三昧<span class=\"pc\">，</span>故言淨心<span class=\"pc\">。「</span>各見世尊在其前<span class=\"pc\">」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b28\">T38n1778_p0587b28</span><span class=\"t\" l=\"0587b28\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>此明應身對十法界各見同已<span class=\"pc\">。</span>譬如一月</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587b29\">T38n1778_p0587b29</span><span class=\"t\" l=\"0587b29\" w=\"1\">影現眾水<span class=\"pc\">，</span>或見如老比丘像<span class=\"pc\">，</span>或見光明相好<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c01\">T38n1778_p0587c01</span><span class=\"t\" l=\"0587c01\" w=\"1\">或見尊特之身<span class=\"pc\">，</span>或見現大小相坐寶蓮華<span class=\"pc\">，</span>或</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c02\">T38n1778_p0587c02</span><span class=\"t\" l=\"0587c02\" w=\"1\">見身如虛空<span class=\"pc\">，</span>此是身密之德<span class=\"pc\">。</span>故前釋佛在耶</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c03\">T38n1778_p0587c03</span><span class=\"t\" l=\"0587c03\" w=\"1\">離<span class=\"pc\">，</span>各見不同<span class=\"pc\">，</span>意在此也<span class=\"pc\">。「</span>不共<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>如此身密不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c04\">T38n1778_p0587c04</span><span class=\"t\" l=\"0587c04\" w=\"1\">與二乘及下地共<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0587c04'></span><span class=\"t\" l=\"0587c04\" w=\"8\"><span class=\"pc\">「</span>佛以一音<span class=\"pc\">」</span>下六行<span class=\"pc\">，</span>次歎口</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c05\">T38n1778_p0587c05</span><span class=\"t\" l=\"0587c05\" w=\"1\">密<span class=\"pc\">。</span>文為三<span class=\"pc\">：</span>初兩行是辭<span class=\"pc\">、</span>法二辨<span class=\"pc\">。「</span>同其語<span class=\"pc\">」</span>即辭</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c06\">T38n1778_p0587c06</span><span class=\"t\" l=\"0587c06\" w=\"1\">辨<span class=\"pc\">，「</span>各得解<span class=\"pc\">」</span>即法辨<span class=\"pc\">。</span>辭者<span class=\"pc\">，</span>一切眾生殊方異類</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c07\">T38n1778_p0587c07</span><span class=\"t\" l=\"0587c07\" w=\"1\">言音各異<span class=\"pc\">，</span>同其類音<span class=\"pc\">，</span>故名辭辨<span class=\"pc\">。</span>法者<span class=\"pc\">，</span>一切諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c08\">T38n1778_p0587c08</span><span class=\"t\" l=\"0587c08\" w=\"1\">法名字差別種種非一<span class=\"pc\">，</span>各有所召<span class=\"pc\">。</span>得法辨者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c09\">T38n1778_p0587c09</span><span class=\"t\" l=\"0587c09\" w=\"1\">皆識語法<span class=\"pc\">，</span>即同其音<span class=\"pc\">，</span>故名法辨<span class=\"pc\">。</span>佛以一音而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c10\">T38n1778_p0587c10</span><span class=\"t\" l=\"0587c10\" w=\"1\">辭法異趣<span class=\"pc\">，</span>二辨應物<span class=\"pc\">，</span>是口密也<span class=\"pc\">。</span>佛尚非是梵<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c11\">T38n1778_p0587c11</span><span class=\"t\" l=\"0587c11\" w=\"1\">況同眾生<span class=\"pc\">？</span>令異音解即非辭法<span class=\"pc\">，</span>而現辭法者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c12\">T38n1778_p0587c12</span><span class=\"t\" l=\"0587c12\" w=\"1\">口密力也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0587c12'></span><span class=\"t\" l=\"0587c12\" w=\"5\"><span class=\"pc\">「</span>佛以一音<span class=\"pc\">」</span>下二行<span class=\"pc\">，</span>次歎義辨<span class=\"pc\">。</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c13\">T38n1778_p0587c13</span><span class=\"t\" l=\"0587c13\" w=\"1\">音說法<span class=\"pc\">，</span>受行獲利<span class=\"pc\">，</span>即是尋言求旨<span class=\"pc\">、</span>得言所以<span class=\"pc\">，</span>所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c14\">T38n1778_p0587c14</span><span class=\"t\" l=\"0587c14\" w=\"1\">以即是義也<span class=\"pc\">。</span>如來本無句義<span class=\"pc\">，</span>豈有義辨<span class=\"pc\">？</span>而能</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c15\">T38n1778_p0587c15</span><span class=\"t\" l=\"0587c15\" w=\"1\">分別一切句義者<span class=\"pc\">，</span>即口密也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0587c15'></span><span class=\"t\" l=\"0587c15\" w=\"12\"><span class=\"pc\">「</span>佛以一音<span class=\"pc\">」</span>下二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c16\">T38n1778_p0587c16</span><span class=\"t\" l=\"0587c16\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">，</span>三<span class=\"pc\">、</span>歎樂說辨<span class=\"pc\">。</span>旋轉無窮<span class=\"pc\">，</span>眾皆樂聞<span class=\"pc\">。</span>四諦逗</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c17\">T38n1778_p0587c17</span><span class=\"t\" l=\"0587c17\" w=\"1\">機<span class=\"pc\">，</span>我當為說怖畏之事<span class=\"pc\">。</span>三界皆苦<span class=\"pc\">，</span>苦故生怖<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c18\">T38n1778_p0587c18</span><span class=\"t\" l=\"0587c18\" w=\"1\">即苦諦也<span class=\"pc\">。</span>求涅槃樂<span class=\"pc\">，</span>樂故歡喜<span class=\"pc\">，</span>即滅諦也<span class=\"pc\">。</span>厭</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c19\">T38n1778_p0587c19</span><span class=\"t\" l=\"0587c19\" w=\"1\">離者<span class=\"pc\">，</span>諸苦所因貪欲為</span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_2\" data-key=\"T38.0587c19.10\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0587c19\" w=\"10\">本</span></span><span class=\"t\" l=\"0587c19\" w=\"11\"><span class=\"pc\">，</span>即集諦也<span class=\"pc\">。</span>斷疑<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c20\">T38n1778_p0587c20</span><span class=\"t\" l=\"0587c20\" w=\"1\">即道也<span class=\"pc\">。</span>又約悉檀者<span class=\"pc\">，</span>三界苦可畏<span class=\"pc\">，</span>即世界也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c21\">T38n1778_p0587c21</span><span class=\"t\" l=\"0587c21\" w=\"1\">歡喜即為人令生善根<span class=\"pc\">，</span>故歡喜也<span class=\"pc\">。</span>厭離是厭</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c22\">T38n1778_p0587c22</span><span class=\"t\" l=\"0587c22\" w=\"1\">離煩惱<span class=\"pc\">，</span>即對治<span class=\"pc\">，</span>藥病相對也<span class=\"pc\">。</span>斷疑即見諦道<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c23\">T38n1778_p0587c23</span><span class=\"t\" l=\"0587c23\" w=\"1\">是第一義<span class=\"pc\">。</span>一音所演<span class=\"pc\">，</span>其力如是<span class=\"pc\">。</span>如來本非四諦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c24\">T38n1778_p0587c24</span><span class=\"t\" l=\"0587c24\" w=\"1\">四悉<span class=\"pc\">，</span>能以此法善巧利益<span class=\"pc\">，</span>即口密也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0587c24'></span><span class=\"t\" l=\"0587c24\" w=\"15\"><span class=\"pc\">「</span>稽首<span class=\"pc\">」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c25\">T38n1778_p0587c25</span><span class=\"t\" l=\"0587c25\" w=\"1\">下七行<span class=\"pc\">，</span>三<span class=\"pc\">、</span>歎心密<span class=\"pc\">。</span>佛心非權非實能現權實</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c26\">T38n1778_p0587c26</span><span class=\"t\" l=\"0587c26\" w=\"1\">即心密也<span class=\"pc\">。</span>文為二<span class=\"pc\">。</span>初四行約三種權實二智</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c27\">T38n1778_p0587c27</span><span class=\"t\" l=\"0587c27\" w=\"1\">以歎心密<span class=\"pc\">。</span>次三行約三種二諦結歎心密<span class=\"pc\">。</span>初</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c28\">T38n1778_p0587c28</span><span class=\"t\" l=\"0587c28\" w=\"1\">文為四<span class=\"pc\">。</span>初一行約內外歎<span class=\"pc\">。</span>自行十力據內智</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0587c29\">T38n1778_p0587c29</span><span class=\"t\" l=\"0587c29\" w=\"1\">圓滿<span class=\"pc\">。</span>無畏據外用不怯<span class=\"pc\">。</span>此為一雙<span class=\"pc\">。</span>即約自行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a01\">T38n1778_p0588a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0588\"></a><span class=\"t\" l=\"0588a01\" w=\"1\">權實歎心密也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588a01'></span><span class=\"t\" l=\"0588a01\" w=\"7\">稽首不共下次一行歎自行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a02\">T38n1778_p0588a02</span><span class=\"t\" l=\"0588a02\" w=\"1\">化他<span class=\"pc\">。</span>不共是自證之法<span class=\"pc\">。</span>導師即是化他<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588a02'></span><span class=\"t\" l=\"0588a02\" w=\"16\"><span class=\"pc\">「</span>稽</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a03\">T38n1778_p0588a03</span><span class=\"t\" l=\"0588a03\" w=\"1\">首能斷<span class=\"pc\">」</span>下次一行<span class=\"pc\">，</span>此有兩用<span class=\"pc\">：</span>若歎自行<span class=\"pc\">，</span>即歎</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a04\">T38n1778_p0588a04</span><span class=\"t\" l=\"0588a04\" w=\"1\">佛智斷<span class=\"pc\">。</span>能斷是斷德<span class=\"pc\">，</span>到彼岸是智德也<span class=\"pc\">。</span>若作</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a05\">T38n1778_p0588a05</span><span class=\"t\" l=\"0588a05\" w=\"1\">歎化他<span class=\"pc\">，「</span>能斷眾結縛<span class=\"pc\">」</span>者即是化他權實<span class=\"pc\">，</span>明智</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a06\">T38n1778_p0588a06</span><span class=\"t\" l=\"0588a06\" w=\"1\">斷也<span class=\"pc\">。</span>眾是眾人<span class=\"pc\">，</span>故屬化他<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588a06'></span><span class=\"t\" l=\"0588a06\" w=\"11\">問<span class=\"pc\">：</span>何得一偈兩用<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a07\">T38n1778_p0588a07</span><span class=\"t\" l=\"0588a07\" w=\"1\">答<span class=\"pc\">：</span>佛自無縛<span class=\"pc\">，</span>能解他縛<span class=\"pc\">，</span>故得兩用<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588a07'></span><span class=\"t\" l=\"0588a07\" w=\"14\"><span class=\"pc\">「</span>稽首能度<span class=\"pc\">」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a08\">T38n1778_p0588a08</span><span class=\"t\" l=\"0588a08\" w=\"1\">下次一行<span class=\"pc\">，</span>總結上三種權實之智斷也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588a08'></span><span class=\"t\" l=\"0588a08\" w=\"16\"><span class=\"pc\">「</span>悉知</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a09\">T38n1778_p0588a09</span><span class=\"t\" l=\"0588a09\" w=\"1\">眾生<span class=\"pc\">」</span>下次三行<span class=\"pc\">，</span>舉三種二諦結歎</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0588001\"></a><span class=\"t\" l=\"0588a09\" w=\"14\">三</span><span class=\"t\" l=\"0588a09\" w=\"15\">密<span class=\"pc\">。</span>文為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a10\">T38n1778_p0588a10</span><span class=\"t\" l=\"0588a10\" w=\"1\">三<span class=\"pc\">：</span>初一行是隨情二諦<span class=\"pc\">。</span>何者<span class=\"pc\">？</span>俗諦無量<span class=\"pc\">，</span>心亦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a11\">T38n1778_p0588a11</span><span class=\"t\" l=\"0588a11\" w=\"1\">無量<span class=\"pc\">，</span>或是求真或欲樂俗<span class=\"pc\">，</span>情有去取<span class=\"pc\">，</span>故言去</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a12\">T38n1778_p0588a12</span><span class=\"t\" l=\"0588a12\" w=\"1\">來<span class=\"pc\">。</span>去取無量<span class=\"pc\">，</span>佛亦隨</span><a class='noteAnchor star' href='#n0586005' data-star-no='5-1'></a><span class=\"t\" l=\"0588a12\" w=\"9\">起</span><span class=\"t\" l=\"0588a12\" w=\"10\">說無量二諦<span class=\"pc\">，</span>即是隨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a13\">T38n1778_p0588a13</span><span class=\"t\" l=\"0588a13\" w=\"1\">情<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588a13'></span><span class=\"t\" l=\"0588a13\" w=\"2\"><span class=\"pc\">「</span>不著世間<span class=\"pc\">」</span>下次一行<span class=\"pc\">，</span>是約隨情智二諦<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a14\">T38n1778_p0588a14</span><span class=\"t\" l=\"0588a14\" w=\"1\">隨情無染<span class=\"pc\">、</span>隨智空寂<span class=\"pc\">。「</span>達諸法相<span class=\"pc\">」</span>下次一行<span class=\"pc\">，</span>是歎</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a15\">T38n1778_p0588a15</span><span class=\"t\" l=\"0588a15\" w=\"1\">隨智二諦<span class=\"pc\">。</span>智心所照皆入一相而無所礙<span class=\"pc\">，</span>如</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a16\">T38n1778_p0588a16</span><span class=\"t\" l=\"0588a16\" w=\"1\">空無依<span class=\"pc\">，</span>故名隨智也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n</div><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a17\">T38n1778_p0588a17</span><div class=\"div-other\"><p data-head-level=\"2\" class=\"head\"><span class=\"t\" l=\"0588a17\" w=\"1\">維摩經略疏卷第七</span></p><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a18\">T38n1778_p0588a18</span><p><span class='lineInfo' line='0588a18'></span><span class=\"t\" l=\"0588a18\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>爾時長者子<span class=\"pc\">」</span>下訖<span class=\"pc\">〈</span>阿閦佛<span class=\"pc\">〉</span>十一品半<span class=\"pc\">，</span>第二<span class=\"pc\">、</span>正說<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a19\">T38n1778_p0588a19</span><span class=\"t\" l=\"0588a19\" w=\"1\">分文為三<span class=\"pc\">：</span>初<span class=\"pc\">〈</span>佛國<span class=\"pc\">〉</span>半品是大聖對機命宗說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a20\">T38n1778_p0588a20</span><span class=\"t\" l=\"0588a20\" w=\"1\">佛國因果<span class=\"pc\">；</span>二<span class=\"pc\">、</span>從<span class=\"pc\">〈</span>方便<span class=\"pc\">〉</span>訖<span class=\"pc\">〈</span>香積<span class=\"pc\">〉</span>九品<span class=\"pc\">，</span>是大士助</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a21\">T38n1778_p0588a21</span><span class=\"t\" l=\"0588a21\" w=\"1\">佛闡揚<span class=\"pc\">，</span>說不思議解脫佛國因果<span class=\"pc\">；</span>三<span class=\"pc\">、</span>從<span class=\"pc\">〈</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a22\">T38n1778_p0588a22</span><span class=\"t\" l=\"0588a22\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">〉</span>訖<span class=\"pc\">〈</span>阿閦<span class=\"pc\">〉</span>兩品<span class=\"pc\">，</span>是淨名接諸大眾還菴羅園<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a23\">T38n1778_p0588a23</span><span class=\"t\" l=\"0588a23\" w=\"1\">如來對大眾復宗明佛國因果<span class=\"pc\">。</span>所以如來赴</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a24\">T38n1778_p0588a24</span><span class=\"t\" l=\"0588a24\" w=\"1\">機酬寶積請說依報者<span class=\"pc\">，</span>或前普集說正報因</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a25\">T38n1778_p0588a25</span><span class=\"t\" l=\"0588a25\" w=\"1\">果<span class=\"pc\">，</span>所以淨名助佛宣揚<span class=\"pc\">，</span>扶成佛說不思議解</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a26\">T38n1778_p0588a26</span><span class=\"t\" l=\"0588a26\" w=\"1\">脫佛國因果啟悟有緣<span class=\"pc\">，</span>譬如尚書奉旨化民<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a27\">T38n1778_p0588a27</span><span class=\"t\" l=\"0588a27\" w=\"1\">所以還菴羅園<span class=\"pc\">，</span>佛對大眾具明佛國<span class=\"pc\">，</span>譬如大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a28\">T38n1778_p0588a28</span><span class=\"t\" l=\"0588a28\" w=\"1\">臣為國開境<span class=\"pc\">，</span>事畢還朝<span class=\"pc\">，</span>至尊悅可而印定也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588a29\">T38n1778_p0588a29</span><p><span class='lineInfo' line='0588a29'></span><span class=\"t\" l=\"0588a29\" w=\"1\">問<span class=\"pc\">：</span>淨名已前彈呵<span class=\"pc\">，</span>豈得助成此教<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>佛未說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b01\">T38n1778_p0588b01</span><span class=\"t\" l=\"0588b01\" w=\"1\">佛國因果<span class=\"pc\">，</span>淨名預彈<span class=\"pc\">，</span>冥會佛意助成今教<span class=\"pc\">，</span>云</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b02\">T38n1778_p0588b02</span><span class=\"t\" l=\"0588b02\" w=\"1\">何不可<span class=\"pc\">？</span>世間國政<span class=\"pc\">，</span>閫外之事將軍裁之<span class=\"pc\">，</span>但合</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b03\">T38n1778_p0588b03</span><span class=\"t\" l=\"0588b03\" w=\"1\">天心何必待詔<span class=\"pc\">？</span>但弟子述昔<span class=\"pc\">，</span>如來默印<span class=\"pc\">，</span>懸會</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b04\">T38n1778_p0588b04</span><span class=\"t\" l=\"0588b04\" w=\"1\">佛心<span class=\"pc\">，</span>豈非助成今教<span class=\"pc\">？</span>故昔日彈呵通助正報<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b05\">T38n1778_p0588b05</span><span class=\"t\" l=\"0588b05\" w=\"1\">今日重述成今依報<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588b05'></span><span class=\"t\" l=\"0588b05\" w=\"9\">問<span class=\"pc\">：</span>此半品及出室兩品<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b06\">T38n1778_p0588b06</span><span class=\"t\" l=\"0588b06\" w=\"1\">悉佛自說<span class=\"pc\">，</span>皆明佛國<span class=\"pc\">。</span>其間九品明佛國義<span class=\"pc\">，</span>蓋</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b07\">T38n1778_p0588b07</span><span class=\"t\" l=\"0588b07\" w=\"1\">不足言<span class=\"pc\">，</span>何得扶成佛國之教<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>佛既始終皆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b08\">T38n1778_p0588b08</span><span class=\"t\" l=\"0588b08\" w=\"1\">明佛國<span class=\"pc\">，</span>淨名其間豈乖佛意<span class=\"pc\">？</span>如佛答寶積種</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b09\">T38n1778_p0588b09</span><span class=\"t\" l=\"0588b09\" w=\"1\">種諸行皆淨佛土因<span class=\"pc\">，</span>淨名所說種種諸行何</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b10\">T38n1778_p0588b10</span><span class=\"t\" l=\"0588b10\" w=\"1\">得非也<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588b10'></span><span class=\"t\" l=\"0588b10\" w=\"4\">問<span class=\"pc\">：</span>始終佛國乃是佛說<span class=\"pc\">，</span>其間九品都</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b11\">T38n1778_p0588b11</span><span class=\"t\" l=\"0588b11\" w=\"1\">無佛國之言<span class=\"pc\">，</span>豈是扶成佛國之教<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>如<span class=\"pc\">〈</span>佛國</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b12\">T38n1778_p0588b12</span><span class=\"t\" l=\"0588b12\" w=\"1\">品<span class=\"pc\">〉</span>明淨土義云<span class=\"pc\">「</span>隨其方便則成就眾生<span class=\"pc\">，</span>隨成</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b13\">T38n1778_p0588b13</span><span class=\"t\" l=\"0588b13\" w=\"1\">就眾生即佛土淨<span class=\"pc\">。」</span>淨名有大方便<span class=\"pc\">，</span>故室外彈</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b14\">T38n1778_p0588b14</span><span class=\"t\" l=\"0588b14\" w=\"1\">呵折伏<span class=\"pc\">、</span>室內慰喻攝受<span class=\"pc\">。</span>彈呵折伏心無垢染<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b15\">T38n1778_p0588b15</span><span class=\"t\" l=\"0588b15\" w=\"1\">慰喻攝受眾善莊嚴<span class=\"pc\">，</span>是則調伏眾生豈過於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b16\">T38n1778_p0588b16</span><span class=\"t\" l=\"0588b16\" w=\"1\">此<span class=\"pc\">？</span>若眾生正報清淨莊嚴<span class=\"pc\">，</span>則依報國土皆嚴</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b17\">T38n1778_p0588b17</span><span class=\"t\" l=\"0588b17\" w=\"1\">淨也<span class=\"pc\">，</span>是故文云<span class=\"pc\">「</span>隨成就眾生即佛土淨<span class=\"pc\">」。</span>如此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b18\">T38n1778_p0588b18</span><span class=\"t\" l=\"0588b18\" w=\"1\">推之<span class=\"pc\">，</span>淨名所說雖不彰言淨土因果<span class=\"pc\">，</span>隨其所說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b19\">T38n1778_p0588b19</span><span class=\"t\" l=\"0588b19\" w=\"1\">攝伏眾生<span class=\"pc\">，</span>即是扶成佛說淨土<span class=\"pc\">，</span>其義宛然<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588b19'></span><span class=\"t\" l=\"0588b19\" w=\"17\">問<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b20\">T38n1778_p0588b20</span><span class=\"t\" l=\"0588b20\" w=\"1\">若爾<span class=\"pc\">，</span>為是淨名扶成佛國<span class=\"pc\">？</span>為是淨名自淨佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b21\">T38n1778_p0588b21</span><span class=\"t\" l=\"0588b21\" w=\"1\">國<span class=\"pc\">？</span>為是成弟子等淨佛國耶<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>深求其理<span class=\"pc\">，</span>皆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b22\">T38n1778_p0588b22</span><span class=\"t\" l=\"0588b22\" w=\"1\">有此義<span class=\"pc\">。</span>如<span class=\"pc\">《</span>法華<span class=\"pc\">．</span>壽量<span class=\"pc\">》</span>釋迦成道甚大久遠<span class=\"pc\">，</span>今</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b23\">T38n1778_p0588b23</span><span class=\"t\" l=\"0588b23\" w=\"1\">分身佛在於十方淨土說法<span class=\"pc\">，</span>未來亦然<span class=\"pc\">。</span>此類</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b24\">T38n1778_p0588b24</span><span class=\"t\" l=\"0588b24\" w=\"1\">淨名扶成釋迦淨土之義<span class=\"pc\">。</span>淨名既能折伏攝</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b25\">T38n1778_p0588b25</span><span class=\"t\" l=\"0588b25\" w=\"1\">受有緣之類<span class=\"pc\">，</span>若淨名成佛皆來生其國<span class=\"pc\">，</span>即是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b26\">T38n1778_p0588b26</span><span class=\"t\" l=\"0588b26\" w=\"1\">淨名能調眾生則佛土淨<span class=\"pc\">。</span>弟子菩薩亦受折</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b27\">T38n1778_p0588b27</span><span class=\"t\" l=\"0588b27\" w=\"1\">伏為調眾生<span class=\"pc\">，</span>眾生既因弟子菩薩斷惡生善<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b28\">T38n1778_p0588b28</span><span class=\"t\" l=\"0588b28\" w=\"1\">弟子等後成佛時所調眾生皆生其國<span class=\"pc\">，</span>故言</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588b29\">T38n1778_p0588b29</span><span class=\"t\" l=\"0588b29\" w=\"1\">隨所調伏眾生則佛土淨<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588b29'></span><span class=\"t\" l=\"0588b29\" w=\"11\">問<span class=\"pc\">：</span>菩薩可爾<span class=\"pc\">；</span>聲聞</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c01\">T38n1778_p0588c01</span><span class=\"t\" l=\"0588c01\" w=\"1\">取滅<span class=\"pc\">，</span>豈有此義<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>所以言深求其理方有此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c02\">T38n1778_p0588c02</span><span class=\"t\" l=\"0588c02\" w=\"1\">義<span class=\"pc\">。</span>如<span class=\"pc\">《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>發聲聞迹<span class=\"pc\">，</span>歎言少欲厭生死<span class=\"pc\">，</span>實自</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c03\">T38n1778_p0588c03</span><span class=\"t\" l=\"0588c03\" w=\"1\">淨佛土<span class=\"pc\">。</span>又<span class=\"pc\">〈</span>問疾品<span class=\"pc\">〉</span>文殊方至淨名空室表佛國</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c04\">T38n1778_p0588c04</span><span class=\"t\" l=\"0588c04\" w=\"1\">空<span class=\"pc\">，</span>因此往復論佛國義<span class=\"pc\">。</span>次<span class=\"pc\">〈</span>不思議品<span class=\"pc\">〉</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0588002\"></a><span class=\"t\" l=\"0588c04\" w=\"15\">燈</span><span class=\"t\" l=\"0588c04\" w=\"16\">王國<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c05\">T38n1778_p0588c05</span><span class=\"t\" l=\"0588c05\" w=\"1\"><span class=\"pc\">〈</span>香積品<span class=\"pc\">〉</span>現眾香國<span class=\"pc\">，</span>此不扶成佛說佛國因果為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c06\">T38n1778_p0588c06</span><span class=\"t\" l=\"0588c06\" w=\"1\">此經宗<span class=\"pc\">。</span>若不許佛國因果以當宗者<span class=\"pc\">，</span>古來何</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c07\">T38n1778_p0588c07</span><span class=\"t\" l=\"0588c07\" w=\"1\">得多云室內六品因空室生<span class=\"pc\">。</span>六品既因此而生<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c08\">T38n1778_p0588c08</span><span class=\"t\" l=\"0588c08\" w=\"1\">豈非從佛國生也<span class=\"pc\">。</span>淨名扶成佛國為宗<span class=\"pc\">，</span>其義明</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c09\">T38n1778_p0588c09</span><span class=\"t\" l=\"0588c09\" w=\"1\">矣<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588c09'></span><span class=\"t\" l=\"0588c09\" w=\"2\">問<span class=\"pc\">：</span>此經明不思議解脫<span class=\"pc\">，</span>何關佛國之義<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c10\">T38n1778_p0588c10</span><span class=\"t\" l=\"0588c10\" w=\"1\"><span class=\"pc\">〈</span>不思議品<span class=\"pc\">〉</span>芥納須彌<span class=\"pc\">、</span>海內毛</span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_3\" data-key=\"T38.0588c10.12\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0588c10\" w=\"12\">孔</span></span><span class=\"t\" l=\"0588c10\" w=\"13\">等<span class=\"pc\">，</span>多約依報</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c11\">T38n1778_p0588c11</span><span class=\"t\" l=\"0588c11\" w=\"1\">顯不思議也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588c11'></span><span class=\"t\" l=\"0588c11\" w=\"6\">就半品為二<span class=\"pc\">：</span>一寶積請說<span class=\"pc\">、</span>二如來</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c12\">T38n1778_p0588c12</span><span class=\"t\" l=\"0588c12\" w=\"1\">答<span class=\"pc\">。</span>初文為二<span class=\"pc\">：</span>一述同類堪聞<span class=\"pc\">、</span>二正請說<span class=\"pc\">。</span>初云先</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c13\">T38n1778_p0588c13</span><span class=\"t\" l=\"0588c13\" w=\"1\">已發心<span class=\"pc\">，</span>是故堪聞<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588c13'></span><span class=\"t\" l=\"0588c13\" w=\"8\">言<span class=\"pc\">「</span>阿耨多羅三藐三菩提</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c14\">T38n1778_p0588c14</span><span class=\"t\" l=\"0588c14\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>此云無上正遍知道心<span class=\"pc\">。</span>但發心有三<span class=\"pc\">：</span>一名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c15\">T38n1778_p0588c15</span><span class=\"t\" l=\"0588c15\" w=\"1\">字<span class=\"pc\">、</span>二相似<span class=\"pc\">、</span>三分證<span class=\"pc\">。</span>今之五百<span class=\"pc\">，</span>是相似發位<span class=\"pc\">。</span>何</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c16\">T38n1778_p0588c16</span><span class=\"t\" l=\"0588c16\" w=\"1\">以知然<span class=\"pc\">？</span>下文佛現淨土方得無生<span class=\"pc\">，</span>乃是分證<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c17\">T38n1778_p0588c17</span><span class=\"t\" l=\"0588c17\" w=\"1\">言相似者<span class=\"pc\">，</span>通別圓位皆約內凡<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588c17'></span><span class=\"t\" l=\"0588c17\" w=\"13\">問<span class=\"pc\">：</span>何以但據</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c18\">T38n1778_p0588c18</span><span class=\"t\" l=\"0588c18\" w=\"1\">相似發耶<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>聲聞乾慧菩薩伏忍<span class=\"pc\">，</span>並未有發</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c19\">T38n1778_p0588c19</span><span class=\"t\" l=\"0588c19\" w=\"1\">義<span class=\"pc\">。</span>若聲聞性地菩薩柔順<span class=\"pc\">，</span>方有發義<span class=\"pc\">。</span>故多約</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c20\">T38n1778_p0588c20</span><span class=\"t\" l=\"0588c20\" w=\"1\">此明發心位<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0588c20'></span><span class=\"t\" l=\"0588c20\" w=\"6\"><span class=\"pc\">「</span>願聞得佛<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>正請<span class=\"pc\">。</span>寶積同類</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c21\">T38n1778_p0588c21</span><span class=\"t\" l=\"0588c21\" w=\"1\">既有堪聞之機<span class=\"pc\">，</span>騰機請說佛國因果<span class=\"pc\">。</span>文為二<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c22\">T38n1778_p0588c22</span><span class=\"t\" l=\"0588c22\" w=\"1\">一<span class=\"pc\">、「</span>願聞得佛土清淨<span class=\"pc\">」，</span>即是請果<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、「</span>願說菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c23\">T38n1778_p0588c23</span><span class=\"t\" l=\"0588c23\" w=\"1\">淨土之行<span class=\"pc\">」</span>即是請因<span class=\"pc\">。</span>若論次第<span class=\"pc\">，</span>應因先果後<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c24\">T38n1778_p0588c24</span><span class=\"t\" l=\"0588c24\" w=\"1\">今為時眾慕果行因<span class=\"pc\">，</span>故先請果後請因也<span class=\"pc\">。</span>初</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c25\">T38n1778_p0588c25</span><span class=\"t\" l=\"0588c25\" w=\"1\">所以作此請者<span class=\"pc\">，</span>上觀佛合蓋現瑞<span class=\"pc\">，</span>知佛欲說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c26\">T38n1778_p0588c26</span><span class=\"t\" l=\"0588c26\" w=\"1\">佛國之果而現此相<span class=\"pc\">，</span>故請說果<span class=\"pc\">。</span>次請因者<span class=\"pc\">，</span>淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c27\">T38n1778_p0588c27</span><span class=\"t\" l=\"0588c27\" w=\"1\">國之果必籍勝因<span class=\"pc\">，</span>大眾若聞淨國之果則慕</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c28\">T38n1778_p0588c28</span><span class=\"t\" l=\"0588c28\" w=\"1\">果行因<span class=\"pc\">，</span>故請因也<span class=\"pc\">。「</span>佛言善哉<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>佛答<span class=\"pc\">。</span>文為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0588c29\">T38n1778_p0588c29</span><span class=\"t\" l=\"0588c29\" w=\"1\">四<span class=\"pc\">：</span>一讚許<span class=\"pc\">、</span>二誡聽<span class=\"pc\">、</span>三受教<span class=\"pc\">、</span>四佛正答<span class=\"pc\">。「</span>善哉<span class=\"pc\">」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a01\">T38n1778_p0589a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0589\"></a><span class=\"t\" l=\"0589a01\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>初明讚許<span class=\"pc\">。</span>所以佛讚許者<span class=\"pc\">，</span>寶積發問深得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a02\">T38n1778_p0589a02</span><span class=\"t\" l=\"0589a02\" w=\"1\">現瑞所表之意<span class=\"pc\">，</span>又能為同輩致請諮決得宜<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a03\">T38n1778_p0589a03</span><span class=\"t\" l=\"0589a03\" w=\"1\">故讚許也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0589a03'></span><span class=\"t\" l=\"0589a03\" w=\"5\"><span class=\"pc\">「</span>諦聽至汝說<span class=\"pc\">」，</span>二<span class=\"pc\">、</span>誡聽誡念<span class=\"pc\">。</span>聽者生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a04\">T38n1778_p0589a04</span><span class=\"t\" l=\"0589a04\" w=\"1\">三慧善故<span class=\"pc\">，</span>諦聽生聞慧<span class=\"pc\">、</span>善思生思慧<span class=\"pc\">、</span>念之生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a05\">T38n1778_p0589a05</span><span class=\"t\" l=\"0589a05\" w=\"1\">修慧<span class=\"pc\">。</span>若雖聞不聽<span class=\"pc\">，</span>無受潤因<span class=\"pc\">；</span>聽而不思<span class=\"pc\">，</span>無染</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a06\">T38n1778_p0589a06</span><span class=\"t\" l=\"0589a06\" w=\"1\">旨趣<span class=\"pc\">；</span>思而不修<span class=\"pc\">，</span>終無證理<span class=\"pc\">。</span>三慧若備<span class=\"pc\">，</span>入道不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a07\">T38n1778_p0589a07</span><span class=\"t\" l=\"0589a07\" w=\"1\">疑<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0589a07'></span><span class=\"t\" l=\"0589a07\" w=\"2\"><span class=\"pc\">「</span>於是至而聽<span class=\"pc\">」，</span>三<span class=\"pc\">、</span>受教而聽<span class=\"pc\">。</span>即是奉受三慧</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a08\">T38n1778_p0589a08</span><span class=\"t\" l=\"0589a08\" w=\"1\">之誡也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0589a08'></span><span class=\"t\" l=\"0589a08\" w=\"4\"><span class=\"pc\">「</span>佛言<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>四<span class=\"pc\">、</span>佛正答<span class=\"pc\">。</span>文為五<span class=\"pc\">：</span>一佛正答<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a09\">T38n1778_p0589a09</span><span class=\"t\" l=\"0589a09\" w=\"1\">二身子生疑<span class=\"pc\">、</span>三佛為釋<span class=\"pc\">、</span>四梵王自述顯佛誠</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a10\">T38n1778_p0589a10</span><span class=\"t\" l=\"0589a10\" w=\"1\">言<span class=\"pc\">、</span>五佛現淨土時眾得益<span class=\"pc\">。</span>初正答為二<span class=\"pc\">：</span>一答</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a11\">T38n1778_p0589a11</span><span class=\"t\" l=\"0589a11\" w=\"1\">果<span class=\"pc\">、</span>二答因<span class=\"pc\">。</span>答果又二<span class=\"pc\">：</span>一正答<span class=\"pc\">、</span>二譬顯<span class=\"pc\">。</span>正答為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a12\">T38n1778_p0589a12</span><span class=\"t\" l=\"0589a12\" w=\"1\">三<span class=\"pc\">：</span>一標章總答<span class=\"pc\">、</span>二別釋<span class=\"pc\">、</span>三結成<span class=\"pc\">。</span>初文言<span class=\"pc\">「</span>眾生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a13\">T38n1778_p0589a13</span><span class=\"t\" l=\"0589a13\" w=\"1\">之類是菩薩佛土<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>菩薩虛通至寂<span class=\"pc\">，</span>境智俱</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a14\">T38n1778_p0589a14</span><span class=\"t\" l=\"0589a14\" w=\"1\">忘無土不土<span class=\"pc\">，</span>但為化生而取佛土<span class=\"pc\">，</span>故舉眾生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a15\">T38n1778_p0589a15</span><span class=\"t\" l=\"0589a15\" w=\"1\">之類是菩薩佛土<span class=\"pc\">。</span>然土不在菩薩眾生亦非</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a16\">T38n1778_p0589a16</span><span class=\"t\" l=\"0589a16\" w=\"1\">共離<span class=\"pc\">，</span>永寂如空不可說示<span class=\"pc\">，</span>以悉檀方便隨意</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a17\">T38n1778_p0589a17</span><span class=\"t\" l=\"0589a17\" w=\"1\">赴緣自在無失<span class=\"pc\">，</span>已如前說<span class=\"pc\">。</span>今約所化<span class=\"pc\">，</span>故言眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a18\">T38n1778_p0589a18</span><span class=\"t\" l=\"0589a18\" w=\"1\">生之類是菩薩佛土<span class=\"pc\">。</span>眾生義<span class=\"pc\">，</span>如前辨十界中</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a19\">T38n1778_p0589a19</span><span class=\"t\" l=\"0589a19\" w=\"1\">說<span class=\"pc\">。</span>所言類者<span class=\"pc\">，</span>即氣類也<span class=\"pc\">。</span>氣類無邊<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0589001\"></a><span class=\"t\" l=\"0589a19\" w=\"14\">無</span><span class=\"t\" l=\"0589a19\" w=\"15\">其正要</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a20\">T38n1778_p0589a20</span><span class=\"t\" l=\"0589a20\" w=\"1\">不出二種<span class=\"pc\">：</span>一有為緣集<span class=\"pc\">、</span>二無為緣集<span class=\"pc\">。</span>言有為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a21\">T38n1778_p0589a21</span><span class=\"t\" l=\"0589a21\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>即是界內染淨國土<span class=\"pc\">，</span>迷真滯有而起結業<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a22\">T38n1778_p0589a22</span><span class=\"t\" l=\"0589a22\" w=\"1\">稟分段生死<span class=\"pc\">，</span>皆其類也<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>無為者<span class=\"pc\">，</span>即是界外</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a23\">T38n1778_p0589a23</span><span class=\"t\" l=\"0589a23\" w=\"1\">有餘果報<span class=\"pc\">，</span>及開中下寂光<span class=\"pc\">。</span>此三土眾生<span class=\"pc\">，</span>迷中</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a24\">T38n1778_p0589a24</span><span class=\"t\" l=\"0589a24\" w=\"1\">道佛性<span class=\"pc\">，</span>滯無為緣集<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0589002\" data-key=\"T38.0589a24.09\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0589a24\" w=\"9\">起</span></span><span class=\"t\" l=\"0589a24\" w=\"10\">諸結業受變易生死<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a25\">T38n1778_p0589a25</span><span class=\"t\" l=\"0589a25\" w=\"1\">皆是此類<span class=\"pc\">。</span>約教辨者<span class=\"pc\">，</span>藏通有為緣集<span class=\"pc\">，</span>謂生滅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a26\">T38n1778_p0589a26</span><span class=\"t\" l=\"0589a26\" w=\"1\">無生之類<span class=\"pc\">。</span>別圓無為<span class=\"pc\">，</span>即無量無作之類<span class=\"pc\">。</span>故約</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a27\">T38n1778_p0589a27</span><span class=\"t\" l=\"0589a27\" w=\"1\">四教開兩緣集四種眾生<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0589a27'></span><span class=\"t\" l=\"0589a27\" w=\"11\">問<span class=\"pc\">：</span>所明三土<span class=\"pc\">，</span>稟報</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a28\">T38n1778_p0589a28</span><span class=\"t\" l=\"0589a28\" w=\"1\">不同<span class=\"pc\">、</span>所居各異<span class=\"pc\">，</span>云何悉同無為緣集<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>所迷</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589a29\">T38n1778_p0589a29</span><span class=\"t\" l=\"0589a29\" w=\"1\">理同<span class=\"pc\">，</span>皆是無明變易生死<span class=\"pc\">，</span>故通為一類<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0589a29'></span><span class=\"t\" l=\"0589a29\" w=\"16\">問<span class=\"pc\">：</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b01\">T38n1778_p0589b01</span><span class=\"t\" l=\"0589b01\" w=\"1\">爾<span class=\"pc\">，</span>云何分別三土不同<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>有餘五人雖同見</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b02\">T38n1778_p0589b02</span><span class=\"t\" l=\"0589b02\" w=\"1\">真<span class=\"pc\">，</span>界內惑盡<span class=\"pc\">，</span>都未見中斷有為集<span class=\"pc\">，</span>同生有餘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b03\">T38n1778_p0589b03</span><span class=\"t\" l=\"0589b03\" w=\"1\">受變易生<span class=\"pc\">，</span>亦名方便生死<span class=\"pc\">。</span>別圓兩教斷通惑</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b04\">T38n1778_p0589b04</span><span class=\"t\" l=\"0589b04\" w=\"1\">者見空不空<span class=\"pc\">，</span>以見空故斷有為集<span class=\"pc\">，</span>及見不空</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b05\">T38n1778_p0589b05</span><span class=\"t\" l=\"0589b05\" w=\"1\">侵無為集<span class=\"pc\">。</span>若從初地初住訖于九地斷無為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b06\">T38n1778_p0589b06</span><span class=\"t\" l=\"0589b06\" w=\"1\">集<span class=\"pc\">，</span>同受果報變易生死<span class=\"pc\">，</span>亦名因緣生死<span class=\"pc\">；</span>若十</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b07\">T38n1778_p0589b07</span><span class=\"t\" l=\"0589b07\" w=\"1\">地下寂滅忍<span class=\"pc\">，</span>餘二生在<span class=\"pc\">；</span>等覺中忍<span class=\"pc\">，</span>餘一生在<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b08\">T38n1778_p0589b08</span><span class=\"t\" l=\"0589b08\" w=\"1\">分住寂光<span class=\"pc\">，</span>即開變易出於有後<span class=\"pc\">，</span>無有後生死<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b09\">T38n1778_p0589b09</span><span class=\"t\" l=\"0589b09\" w=\"1\">雖復報殊所居各異<span class=\"pc\">，</span>並是界外同迷中道<span class=\"pc\">，</span>悉</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b10\">T38n1778_p0589b10</span><span class=\"t\" l=\"0589b10\" w=\"1\">是無為緣集氣類同也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0589b10'></span><span class=\"t\" l=\"0589b10\" w=\"10\">問<span class=\"pc\">：</span>何不以四種緣集</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b11\">T38n1778_p0589b11</span><span class=\"t\" l=\"0589b11\" w=\"1\">對四土明四種眾生類耶<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>一往似便<span class=\"pc\">，</span>於理</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b12\">T38n1778_p0589b12</span><span class=\"t\" l=\"0589b12\" w=\"1\">有妨<span class=\"pc\">，</span>無別自體法界異無為也<span class=\"pc\">。</span>得失之事<span class=\"pc\">，</span>至</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b13\">T38n1778_p0589b13</span><span class=\"t\" l=\"0589b13\" w=\"1\"><span class=\"pc\">〈</span>問疾品<span class=\"pc\">〉</span>當更分別<span class=\"pc\">。</span>若還約無為分出二種<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b14\">T38n1778_p0589b14</span><span class=\"t\" l=\"0589b14\" w=\"1\">則無失<span class=\"pc\">，</span>必應須開<span class=\"pc\">。</span>但約四教開四眾生<span class=\"pc\">，</span>此即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b15\">T38n1778_p0589b15</span><span class=\"t\" l=\"0589b15\" w=\"1\">便也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0589b15'></span><span class=\"t\" l=\"0589b15\" w=\"3\">若約觀心者<span class=\"pc\">，</span>因緣所生即有為之類<span class=\"pc\">，</span>從</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b16\">T38n1778_p0589b16</span><span class=\"t\" l=\"0589b16\" w=\"1\">假入空破有為集成無為之類也<span class=\"pc\">。</span>若入假名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b17\">T38n1778_p0589b17</span><span class=\"t\" l=\"0589b17\" w=\"1\">中道<span class=\"pc\">，</span>破無為未盡<span class=\"pc\">，</span>皆名無為之類<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0589b17'></span><span class=\"t\" l=\"0589b17\" w=\"14\"><span class=\"pc\">「</span>所以者何<span class=\"pc\">」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b18\">T38n1778_p0589b18</span><span class=\"t\" l=\"0589b18\" w=\"1\">下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>別釋<span class=\"pc\">。</span>但聖心難測<span class=\"pc\">，</span>今作五意通此經文<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b19\">T38n1778_p0589b19</span><span class=\"t\" l=\"0589b19\" w=\"1\">一橫約染淨土通明四番經文<span class=\"pc\">、</span>二竪對四土<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b20\">T38n1778_p0589b20</span><span class=\"t\" l=\"0589b20\" w=\"1\">三類通四土<span class=\"pc\">、</span>四約觀心<span class=\"pc\">、</span>五約教<span class=\"pc\">。</span>初橫約同居</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b21\">T38n1778_p0589b21</span><span class=\"t\" l=\"0589b21\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>依經有四<span class=\"pc\">。</span>初云<span class=\"pc\">「</span>隨所化眾生而取佛土<span class=\"pc\">」，</span>今</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b22\">T38n1778_p0589b22</span><span class=\"t\" l=\"0589b22\" w=\"1\">先明土闊狹不同<span class=\"pc\">，</span>由所化多少故爾<span class=\"pc\">。</span>如釋迦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b23\">T38n1778_p0589b23</span><span class=\"t\" l=\"0589b23\" w=\"1\">用百億以為同居<span class=\"pc\">，</span>滿願成佛用恒沙大千以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b24\">T38n1778_p0589b24</span><span class=\"t\" l=\"0589b24\" w=\"1\">為同居<span class=\"pc\">。</span>如世造宅<span class=\"pc\">，</span>量其所居<span class=\"pc\">，</span>所化眾生取土</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b25\">T38n1778_p0589b25</span><span class=\"t\" l=\"0589b25\" w=\"1\">亦爾<span class=\"pc\">。</span>又菩薩所化眾生修善多少異<span class=\"pc\">，</span>故國土</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b26\">T38n1778_p0589b26</span><span class=\"t\" l=\"0589b26\" w=\"1\">莊嚴優劣亦異<span class=\"pc\">，</span>故云<span class=\"pc\">「</span>眾生之類是菩薩佛土<span class=\"pc\">」。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b27\">T38n1778_p0589b27</span><span class=\"t\" l=\"0589b27\" w=\"1\">二<span class=\"pc\">、「</span>隨所調伏眾生而取佛土<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>明諸菩薩為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b28\">T38n1778_p0589b28</span><span class=\"t\" l=\"0589b28\" w=\"1\">眾生取土淨穢不同<span class=\"pc\">，</span>皆為調伏得宜<span class=\"pc\">，</span>非關菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589b29\">T38n1778_p0589b29</span><span class=\"t\" l=\"0589b29\" w=\"1\">薩福慧優劣<span class=\"pc\">。</span>如親育子<span class=\"pc\">，</span>愛</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0589003\"></a><span class=\"t\" l=\"0589b29\" w=\"11\">榮</span><span class=\"t\" l=\"0589b29\" w=\"12\">雖殊<span class=\"pc\">，</span>皆為成就<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c01\">T38n1778_p0589c01</span><span class=\"t\" l=\"0589c01\" w=\"1\">取土亦爾<span class=\"pc\">，</span>自有逼迫妨道則淨國安之<span class=\"pc\">，</span>或憍</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c02\">T38n1778_p0589c02</span><span class=\"t\" l=\"0589c02\" w=\"1\">奢妨道則穢土調伏<span class=\"pc\">，</span>非為以穢令生苦惱<span class=\"pc\">、</span>非</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c03\">T38n1778_p0589c03</span><span class=\"t\" l=\"0589c03\" w=\"1\">以淨縱樂不修<span class=\"pc\">。</span>何者<span class=\"pc\">？</span>菩薩不為眾生作煩惱</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c04\">T38n1778_p0589c04</span><span class=\"t\" l=\"0589c04\" w=\"1\">因緣<span class=\"pc\">，</span>豈作淨穢令其流轉<span class=\"pc\">？</span>正由眾生惡盡多</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c05\">T38n1778_p0589c05</span><span class=\"t\" l=\"0589c05\" w=\"1\">少<span class=\"pc\">，</span>取土不同<span class=\"pc\">。</span>三<span class=\"pc\">、「</span>隨諸眾生應以何國入佛智</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c06\">T38n1778_p0589c06</span><span class=\"t\" l=\"0589c06\" w=\"1\">慧而取佛土<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>諸佛為一大事因緣</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c07\">T38n1778_p0589c07</span><span class=\"t\" l=\"0589c07\" w=\"1\">故出現於世<span class=\"pc\">，</span>為令眾生開佛知見<span class=\"pc\">。」</span>故今明菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c08\">T38n1778_p0589c08</span><span class=\"t\" l=\"0589c08\" w=\"1\">薩調伏眾生赴淨穢土<span class=\"pc\">，</span>皆為令得入佛智慧<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c09\">T38n1778_p0589c09</span><span class=\"t\" l=\"0589c09\" w=\"1\">應以淨國入者<span class=\"pc\">，</span>則事理俱急令入佛慧<span class=\"pc\">；</span>應以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c10\">T38n1778_p0589c10</span><span class=\"t\" l=\"0589c10\" w=\"1\">穢國入者<span class=\"pc\">，</span>則事寬理急令入佛慧<span class=\"pc\">。</span>根性異故<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c11\">T38n1778_p0589c11</span><span class=\"t\" l=\"0589c11\" w=\"1\">取土不同<span class=\"pc\">，</span>故云<span class=\"pc\">「</span>眾生之類是菩薩佛土<span class=\"pc\">」。</span>四<span class=\"pc\">、「</span>隨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c12\">T38n1778_p0589c12</span><span class=\"t\" l=\"0589c12\" w=\"1\">諸眾生應以何國起菩薩根而取佛土<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c13\">T38n1778_p0589c13</span><span class=\"t\" l=\"0589c13\" w=\"1\">生入道<span class=\"pc\">，</span>由根受法而入佛慧<span class=\"pc\">。</span>菩薩觀眾生眼</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c14\">T38n1778_p0589c14</span><span class=\"t\" l=\"0589c14\" w=\"1\">等六根何根偏利<span class=\"pc\">，</span>若耳根偏利即聲為佛事<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c15\">T38n1778_p0589c15</span><span class=\"t\" l=\"0589c15\" w=\"1\">一切法趣聲<span class=\"pc\">、</span>聲詮三諦及宣四教用起耳根<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c16\">T38n1778_p0589c16</span><span class=\"t\" l=\"0589c16\" w=\"1\">為菩薩根聚置一國<span class=\"pc\">，</span>菩薩後成佛時聲為佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c17\">T38n1778_p0589c17</span><span class=\"t\" l=\"0589c17\" w=\"1\">事<span class=\"pc\">。</span>眼等餘根<span class=\"pc\">，</span>例此可知<span class=\"pc\">。</span>具如下文<span class=\"pc\">〈</span>菩薩行品<span class=\"pc\">〉。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c18\">T38n1778_p0589c18</span><span class=\"t\" l=\"0589c18\" w=\"1\">正由六根偏利<span class=\"pc\">，</span>故使佛事不同<span class=\"pc\">，</span>皆為起眾生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c19\">T38n1778_p0589c19</span><span class=\"t\" l=\"0589c19\" w=\"1\">根類故也<span class=\"pc\">。</span>如娑婆以音聲為佛事<span class=\"pc\">，</span>乃至香積</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c20\">T38n1778_p0589c20</span><span class=\"t\" l=\"0589c20\" w=\"1\">香為佛事<span class=\"pc\">，</span>皆由眾生根類異故<span class=\"pc\">。</span>同居之土佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c21\">T38n1778_p0589c21</span><span class=\"t\" l=\"0589c21\" w=\"1\">事不同<span class=\"pc\">，</span>故云眾生之類是菩薩佛土<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>竪對</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c22\">T38n1778_p0589c22</span><span class=\"t\" l=\"0589c22\" w=\"1\">四土者<span class=\"pc\">，</span>一隨所化對同居土<span class=\"pc\">、</span>二隨所調伏對</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c23\">T38n1778_p0589c23</span><span class=\"t\" l=\"0589c23\" w=\"1\">有餘土<span class=\"pc\">、</span>三入佛慧對果報土<span class=\"pc\">、</span>四起菩薩根對</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c24\">T38n1778_p0589c24</span><span class=\"t\" l=\"0589c24\" w=\"1\">寂光土<span class=\"pc\">。</span>初文者<span class=\"pc\">，</span>界內具縛未見真理<span class=\"pc\">，</span>心神動</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c25\">T38n1778_p0589c25</span><span class=\"t\" l=\"0589c25\" w=\"1\">散善惡無定<span class=\"pc\">，</span>菩薩方便觀其生熟<span class=\"pc\">，</span>生則用穢<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c26\">T38n1778_p0589c26</span><span class=\"t\" l=\"0589c26\" w=\"1\">熟則用淨<span class=\"pc\">，</span>生熟無量淨穢亦爾<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>調伏者<span class=\"pc\">，</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c27\">T38n1778_p0589c27</span><span class=\"t\" l=\"0589c27\" w=\"1\">有餘也<span class=\"pc\">。</span>何者<span class=\"pc\">？</span>諸阿羅漢能調難調<span class=\"pc\">，</span>是名調伏<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c28\">T38n1778_p0589c28</span><span class=\"t\" l=\"0589c28\" w=\"1\">下文云<span class=\"pc\">「</span>若住調伏心是聲聞法<span class=\"pc\">」，</span>當知二乘及</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0589c29\">T38n1778_p0589c29</span><span class=\"t\" l=\"0589c29\" w=\"1\">後三教菩薩界內惑盡皆名調伏<span class=\"pc\">。</span>即出三界<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a01\">T38n1778_p0590a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0590\"></a><span class=\"t\" l=\"0590a01\" w=\"1\">即應有土<span class=\"pc\">，</span>謂有餘也<span class=\"pc\">，</span>當知菩薩為此眾生取</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a02\">T38n1778_p0590a02</span><span class=\"t\" l=\"0590a02\" w=\"1\">有餘土<span class=\"pc\">。</span>三<span class=\"pc\">、</span>入佛慧者<span class=\"pc\">，</span>初住已上見中道理破</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a03\">T38n1778_p0590a03</span><span class=\"t\" l=\"0590a03\" w=\"1\">無明一品<span class=\"pc\">，</span>乃至三十九品皆生果報<span class=\"pc\">，</span>當知菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a04\">T38n1778_p0590a04</span><span class=\"t\" l=\"0590a04\" w=\"1\">薩為此入佛智慧<span class=\"pc\">。</span>四<span class=\"pc\">、</span>起菩薩根者<span class=\"pc\">，</span>對寂光土<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a05\">T38n1778_p0590a05</span><span class=\"t\" l=\"0590a05\" w=\"1\">前入佛慧總相見中<span class=\"pc\">，</span>今明起根是別相見中</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a06\">T38n1778_p0590a06</span><span class=\"t\" l=\"0590a06\" w=\"1\">之類<span class=\"pc\">。</span>如聲聞總相慧為劣<span class=\"pc\">，</span>緣覺別相慧為勝<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a07\">T38n1778_p0590a07</span><span class=\"t\" l=\"0590a07\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">《</span>華嚴<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>佛眼乃至佛意<span class=\"pc\">」，《</span>鴦掘<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>所謂彼</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0590001\" data-key=\"T38.0590a07.17\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0590a07\" w=\"17\">眼根</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a08\">T38n1778_p0590a08</span><span class=\"t\" l=\"0590a08\" w=\"1\">於諸如來常具足無減<span class=\"pc\">，</span>修了了分明見<span class=\"pc\">。」</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a09\">T38n1778_p0590a09</span><span class=\"t\" l=\"0590a09\" w=\"1\">是於一根塵了達三諦<span class=\"pc\">，</span>一切諸法寂而常照</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a10\">T38n1778_p0590a10</span><span class=\"t\" l=\"0590a10\" w=\"1\">無不通達<span class=\"pc\">。</span>餘根塵亦爾<span class=\"pc\">。</span>毘盧遮那遍一切處<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a11\">T38n1778_p0590a11</span><span class=\"t\" l=\"0590a11\" w=\"1\">是則以常寂土起菩薩根<span class=\"pc\">，</span>當知眾生之類是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a12\">T38n1778_p0590a12</span><span class=\"t\" l=\"0590a12\" w=\"1\">菩薩佛土<span class=\"pc\">。</span>以法界海六塵起後身菩薩之類<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a13\">T38n1778_p0590a13</span><span class=\"t\" l=\"0590a13\" w=\"1\">皆入寂光<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0590a13'></span><span class=\"t\" l=\"0590a13\" w=\"5\">問<span class=\"pc\">：《</span>仁王<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>三賢十聖住果報<span class=\"pc\">，</span>唯佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a14\">T38n1778_p0590a14</span><span class=\"t\" l=\"0590a14\" w=\"1\">一人居淨土<span class=\"pc\">。」</span>今何以十地亦居寂光<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>因果</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a15\">T38n1778_p0590a15</span><span class=\"t\" l=\"0590a15\" w=\"1\">與奪無生寂滅一切種智<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0590a15'></span><span class=\"t\" l=\"0590a15\" w=\"11\">三<span class=\"pc\">、</span>類通四土者<span class=\"pc\">，</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a16\">T38n1778_p0590a16</span><span class=\"t\" l=\"0590a16\" w=\"1\">通同居<span class=\"pc\">，</span>如前四義<span class=\"pc\">。</span>次通有餘者<span class=\"pc\">，</span>隨所化眾生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a17\">T38n1778_p0590a17</span><span class=\"t\" l=\"0590a17\" w=\"1\">住方便觀<span class=\"pc\">，</span>斷界內結<span class=\"pc\">。</span>眾生不無福慧優劣<span class=\"pc\">，</span>譬</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a18\">T38n1778_p0590a18</span><span class=\"t\" l=\"0590a18\" w=\"1\">如諸天同寶器食飯色有異<span class=\"pc\">，</span>為化此眾生<span class=\"pc\">，</span>以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a19\">T38n1778_p0590a19</span><span class=\"t\" l=\"0590a19\" w=\"1\">有餘土淨穢調伏入於佛慧<span class=\"pc\">，</span>以十界六塵起</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a20\">T38n1778_p0590a20</span><span class=\"t\" l=\"0590a20\" w=\"1\">其諸根<span class=\"pc\">，</span>令於諸塵通達無滯見寂光理<span class=\"pc\">。</span>此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a21\">T38n1778_p0590a21</span><span class=\"t\" l=\"0590a21\" w=\"1\">即為有餘土眾生之類<span class=\"pc\">，</span>並得通用四句<span class=\"pc\">。</span>三<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a22\">T38n1778_p0590a22</span><span class=\"t\" l=\"0590a22\" w=\"1\">通果報土者<span class=\"pc\">，</span>菩薩取於此土<span class=\"pc\">，</span>正為教化別圓<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a23\">T38n1778_p0590a23</span><span class=\"t\" l=\"0590a23\" w=\"1\">諸地功德既有優劣<span class=\"pc\">，</span>即是淨穢調伏進諸法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a24\">T38n1778_p0590a24</span><span class=\"t\" l=\"0590a24\" w=\"1\">門<span class=\"pc\">，</span>進諸法門即是法身入佛慧也<span class=\"pc\">。</span>令諸根明</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a25\">T38n1778_p0590a25</span><span class=\"t\" l=\"0590a25\" w=\"1\">了<span class=\"pc\">，</span>得佛諸法界海六根<span class=\"pc\">，</span>即起根也<span class=\"pc\">。</span>四<span class=\"pc\">、</span>通寂光</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a26\">T38n1778_p0590a26</span><span class=\"t\" l=\"0590a26\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>元品無明未盡<span class=\"pc\">，</span>故須化也<span class=\"pc\">。</span>果報既有高下<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a27\">T38n1778_p0590a27</span><span class=\"t\" l=\"0590a27\" w=\"1\">即是調伏進觀實相<span class=\"pc\">，</span>即入佛慧入重玄門虛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a28\">T38n1778_p0590a28</span><span class=\"t\" l=\"0590a28\" w=\"1\">空法界海<span class=\"pc\">，</span>自行化他橫竪轉明即是起根<span class=\"pc\">。</span>四<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590a29\">T38n1778_p0590a29</span><span class=\"t\" l=\"0590a29\" w=\"1\">約三觀觀四種境者<span class=\"pc\">，</span>謂因緣<span class=\"pc\">、</span>空<span class=\"pc\">、</span>假<span class=\"pc\">、</span>中境<span class=\"pc\">。</span>境是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b01\">T38n1778_p0590b01</span><span class=\"t\" l=\"0590b01\" w=\"1\">心之所依<span class=\"pc\">，</span>即土義也<span class=\"pc\">。</span>眾生者<span class=\"pc\">，</span>佛告諸比丘<span class=\"pc\">：「</span>汝</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b02\">T38n1778_p0590b02</span><span class=\"t\" l=\"0590b02\" w=\"1\">等日夜常生無量百千眾生<span class=\"pc\">。」</span>今因緣<span class=\"pc\">，</span>心多境</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b03\">T38n1778_p0590b03</span><span class=\"t\" l=\"0590b03\" w=\"1\">多<span class=\"pc\">、</span>心少境少<span class=\"pc\">，</span>由照境多少名大小國<span class=\"pc\">。</span>如是觀</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b04\">T38n1778_p0590b04</span><span class=\"t\" l=\"0590b04\" w=\"1\">境名化心眾生<span class=\"pc\">，</span>緣善緣惡即淨穢國<span class=\"pc\">，</span>調能緣</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b05\">T38n1778_p0590b05</span><span class=\"t\" l=\"0590b05\" w=\"1\">之心令住正道即調伏<span class=\"pc\">。</span>如是調心悟解不定<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b06\">T38n1778_p0590b06</span><span class=\"t\" l=\"0590b06\" w=\"1\">隨觀善惡取悟不同<span class=\"pc\">，</span>名淨穢土<span class=\"pc\">。</span>善惡殊入<span class=\"pc\">，</span>佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b07\">T38n1778_p0590b07</span><span class=\"t\" l=\"0590b07\" w=\"1\">慧不異<span class=\"pc\">。</span>起菩薩根者<span class=\"pc\">，</span>隨觀善惡<span class=\"pc\">，</span>了知此塵即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b08\">T38n1778_p0590b08</span><span class=\"t\" l=\"0590b08\" w=\"1\">是法界畢竟常寂<span class=\"pc\">，</span>常寂之境發於真智<span class=\"pc\">，</span>智所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b09\">T38n1778_p0590b09</span><span class=\"t\" l=\"0590b09\" w=\"1\">依境即是寂光<span class=\"pc\">。</span>復次行人觀是四境非為著</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b10\">T38n1778_p0590b10</span><span class=\"t\" l=\"0590b10\" w=\"1\">境<span class=\"pc\">，</span>但伏煩惱心數眾生<span class=\"pc\">。</span>隨一一境觀其闊狹</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b11\">T38n1778_p0590b11</span><span class=\"t\" l=\"0590b11\" w=\"1\">與不調<span class=\"pc\">、</span>入與不入<span class=\"pc\">、</span>起與不起<span class=\"pc\">。</span>深識此意<span class=\"pc\">，</span>在因</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b12\">T38n1778_p0590b12</span><span class=\"t\" l=\"0590b12\" w=\"1\">緣境中用此四心而起誓願<span class=\"pc\">，</span>願諸眾生皆得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b13\">T38n1778_p0590b13</span><span class=\"t\" l=\"0590b13\" w=\"1\">如我<span class=\"pc\">，</span>化此心數悉令清淨即是淨土<span class=\"pc\">。</span>安立有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b14\">T38n1778_p0590b14</span><span class=\"t\" l=\"0590b14\" w=\"1\">為緣集眾生<span class=\"pc\">，</span>以四種觀於空心多少調伏入</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b15\">T38n1778_p0590b15</span><span class=\"t\" l=\"0590b15\" w=\"1\">慧起根即發誓願<span class=\"pc\">，</span>願諸眾生如我調伏令心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b16\">T38n1778_p0590b16</span><span class=\"t\" l=\"0590b16\" w=\"1\">明<span class=\"pc\">，</span>即是淨有餘土<span class=\"pc\">、</span>安立無為緣集眾生<span class=\"pc\">。</span>若但</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b17\">T38n1778_p0590b17</span><span class=\"t\" l=\"0590b17\" w=\"1\">有行無願<span class=\"pc\">，</span>不能淨佛國土<span class=\"pc\">，</span>如有牛無御<span class=\"pc\">。</span>有願</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b18\">T38n1778_p0590b18</span><span class=\"t\" l=\"0590b18\" w=\"1\">無行<span class=\"pc\">，</span>如有御</span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_4\" data-key=\"T38.0590b18.06\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0590b18\" w=\"6\">無</span></span><span class=\"t\" l=\"0590b18\" w=\"7\">牛<span class=\"pc\">，</span>皆無所到<span class=\"pc\">。</span>行人住三觀心<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b19\">T38n1778_p0590b19</span><span class=\"t\" l=\"0590b19\" w=\"1\">願行具足<span class=\"pc\">，</span>成就眾生<span class=\"pc\">。</span>淨佛國土<span class=\"pc\">，</span>意在此也<span class=\"pc\">。《</span>大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b20\">T38n1778_p0590b20</span><span class=\"t\" l=\"0590b20\" w=\"1\">集<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>欲淨佛土<span class=\"pc\">，</span>當淨爾心<span class=\"pc\">。」</span>即四種心也<span class=\"pc\">，</span>故佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b21\">T38n1778_p0590b21</span><span class=\"t\" l=\"0590b21\" w=\"1\">答寶積云<span class=\"pc\">「</span>隨其心淨即佛土淨<span class=\"pc\">」。</span>行人當知<span class=\"pc\">，</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b22\">T38n1778_p0590b22</span><span class=\"t\" l=\"0590b22\" w=\"1\">切菩薩淨佛國土從此而起<span class=\"pc\">。</span>五<span class=\"pc\">、</span>約教<span class=\"pc\">，</span>即為四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b23\">T38n1778_p0590b23</span><span class=\"t\" l=\"0590b23\" w=\"1\">別<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>所化眾生取同居土<span class=\"pc\">。</span>四教所化未斷有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b24\">T38n1778_p0590b24</span><span class=\"t\" l=\"0590b24\" w=\"1\">為<span class=\"pc\">，</span>即是凡夫惑斷不盡<span class=\"pc\">，</span>即是聖人為此所化<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b25\">T38n1778_p0590b25</span><span class=\"t\" l=\"0590b25\" w=\"1\">取於同居淨穢諸土<span class=\"pc\">。</span>若四教所化斷有為盡<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b26\">T38n1778_p0590b26</span><span class=\"t\" l=\"0590b26\" w=\"1\">為此所化取有餘土<span class=\"pc\">。</span>若別圓二教所化<span class=\"pc\">，</span>斷有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b27\">T38n1778_p0590b27</span><span class=\"t\" l=\"0590b27\" w=\"1\">為盡見真中道<span class=\"pc\">，</span>無為未盡<span class=\"pc\">，</span>為此所化取果報</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b28\">T38n1778_p0590b28</span><span class=\"t\" l=\"0590b28\" w=\"1\">土<span class=\"pc\">。</span>若圓教所化無為將盡<span class=\"pc\">，</span>為此所化取寂光</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590b29\">T38n1778_p0590b29</span><span class=\"t\" l=\"0590b29\" w=\"1\">土<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>為調伏取佛土者<span class=\"pc\">，</span>四教調伏眾生<span class=\"pc\">，</span>斷有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c01\">T38n1778_p0590c01</span><span class=\"t\" l=\"0590c01\" w=\"1\">為無為盡不盡<span class=\"pc\">、</span>若凡若聖<span class=\"pc\">，</span>以教對土例前可</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c02\">T38n1778_p0590c02</span><span class=\"t\" l=\"0590c02\" w=\"1\">知<span class=\"pc\">，</span>但調伏之言異耳<span class=\"pc\">。</span>三<span class=\"pc\">、</span>因國入佛慧<span class=\"pc\">。</span>若為稟</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c03\">T38n1778_p0590c03</span><span class=\"t\" l=\"0590c03\" w=\"1\">四教眾生<span class=\"pc\">，</span>稟何教斷何惑<span class=\"pc\">、</span>若盡未盡<span class=\"pc\">，</span>於何國</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c04\">T38n1778_p0590c04</span><span class=\"t\" l=\"0590c04\" w=\"1\">土得開權顯實<span class=\"pc\">，</span>隨其相應之土得入佛慧者</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c05\">T38n1778_p0590c05</span><span class=\"t\" l=\"0590c05\" w=\"1\">而取四土<span class=\"pc\">，</span>例前所化可知<span class=\"pc\">。</span>四<span class=\"pc\">、</span>起根取佛土者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c06\">T38n1778_p0590c06</span><span class=\"t\" l=\"0590c06\" w=\"1\">若為稟聲四教起耳根<span class=\"pc\">，</span>本斷有為未盡<span class=\"pc\">，</span>為取</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c07\">T38n1778_p0590c07</span><span class=\"t\" l=\"0590c07\" w=\"1\">聲為佛事同居之國<span class=\"pc\">，</span>餘五塵為佛事起五根亦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c08\">T38n1778_p0590c08</span><span class=\"t\" l=\"0590c08\" w=\"1\">如是<span class=\"pc\">。</span>若為稟聲四教眾生斷有為盡<span class=\"pc\">，</span>取有餘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c09\">T38n1778_p0590c09</span><span class=\"t\" l=\"0590c09\" w=\"1\">音聲佛事之國<span class=\"pc\">，</span>餘五根塵亦如是<span class=\"pc\">。</span>若為稟別</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c10\">T38n1778_p0590c10</span><span class=\"t\" l=\"0590c10\" w=\"1\">圓聲教見中道斷無為<span class=\"pc\">，</span>取果報國聲為佛事<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c11\">T38n1778_p0590c11</span><span class=\"t\" l=\"0590c11\" w=\"1\">起耳根乃至意根<span class=\"pc\">。</span>但此中眾生六根互用<span class=\"pc\">，</span>隨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c12\">T38n1778_p0590c12</span><span class=\"t\" l=\"0590c12\" w=\"1\">一塵起一根即起六根<span class=\"pc\">。</span>若為稟圓教斷無為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c13\">T38n1778_p0590c13</span><span class=\"t\" l=\"0590c13\" w=\"1\">將盡取寂光國<span class=\"pc\">，</span>以六塵起六根者<span class=\"pc\">，</span>皆是寂照</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c14\">T38n1778_p0590c14</span><span class=\"t\" l=\"0590c14\" w=\"1\">之六根<span class=\"pc\">，</span>令成妙覺六根<span class=\"pc\">。</span>此釋別為眾生取土<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c15\">T38n1778_p0590c15</span><span class=\"t\" l=\"0590c15\" w=\"1\">傍下文<span class=\"pc\">〈</span>菩薩行品<span class=\"pc\">〉</span>之所明也<span class=\"pc\">。</span>下文多</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0590002\"></a><span class=\"t\" l=\"0590c15\" w=\"15\">倒</span><span class=\"t\" l=\"0590c15\" w=\"16\"><span class=\"pc\">，</span>釋故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c16\">T38n1778_p0590c16</span><span class=\"t\" l=\"0590c16\" w=\"1\">難見<span class=\"pc\">，</span>至文當別出也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0590c16'></span><span class=\"t\" l=\"0590c16\" w=\"9\"><span class=\"pc\">「</span>所以者何至眾生故<span class=\"pc\">」，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c17\">T38n1778_p0590c17</span><span class=\"t\" l=\"0590c17\" w=\"1\">三<span class=\"pc\">、</span>總明結成<span class=\"pc\">。</span>明此四種取土<span class=\"pc\">，</span>皆為饒益有為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c18\">T38n1778_p0590c18</span><span class=\"t\" l=\"0590c18\" w=\"1\">無為緣集眾生<span class=\"pc\">，</span>即是總答眾生之類是菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c19\">T38n1778_p0590c19</span><span class=\"t\" l=\"0590c19\" w=\"1\">佛土<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0590c19'></span><span class=\"t\" l=\"0590c19\" w=\"3\"><span class=\"pc\">「</span>譬如<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>譬<span class=\"pc\">。</span>文為二<span class=\"pc\">：</span>一開譬<span class=\"pc\">、</span>二合譬<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c20\">T38n1778_p0590c20</span><span class=\"t\" l=\"0590c20\" w=\"1\">初為二<span class=\"pc\">：</span>一開成譬<span class=\"pc\">、</span>二開不成譬<span class=\"pc\">。</span>初開成譬<span class=\"pc\">。「</span>欲</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c21\">T38n1778_p0590c21</span><span class=\"t\" l=\"0590c21\" w=\"1\">於空地造立宮室<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>譬能於空中見不空佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c22\">T38n1778_p0590c22</span><span class=\"t\" l=\"0590c22\" w=\"1\">土<span class=\"pc\">，</span>即成義也<span class=\"pc\">。</span>四不可說故名為空<span class=\"pc\">，</span>有因緣故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c23\">T38n1778_p0590c23</span><span class=\"t\" l=\"0590c23\" w=\"1\">說四因果名為不空<span class=\"pc\">。</span>菩薩約四種苦集眾生<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c24\">T38n1778_p0590c24</span><span class=\"t\" l=\"0590c24\" w=\"1\">用四道滅<span class=\"pc\">，</span>成四淨土<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>開不成譬者<span class=\"pc\">，「</span>若於虛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c25\">T38n1778_p0590c25</span><span class=\"t\" l=\"0590c25\" w=\"1\">空終不成<span class=\"pc\">」</span>也<span class=\"pc\">。</span>譬於四不可說<span class=\"pc\">，</span>不見四種四諦<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c26\">T38n1778_p0590c26</span><span class=\"t\" l=\"0590c26\" w=\"1\">四種佛土終不成也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0590c26'></span><span class=\"t\" l=\"0590c26\" w=\"9\"><span class=\"pc\">「</span>菩薩<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>合譬<span class=\"pc\">，</span>為二<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c27\">T38n1778_p0590c27</span><span class=\"t\" l=\"0590c27\" w=\"1\">初合成譬者<span class=\"pc\">，</span>但地無空<span class=\"pc\">，</span>終不得成<span class=\"pc\">。</span>有地有空<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c28\">T38n1778_p0590c28</span><span class=\"t\" l=\"0590c28\" w=\"1\">可立宮室<span class=\"pc\">。</span>欲淨佛土須二法合成<span class=\"pc\">，</span>若純用有<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0590c29\">T38n1778_p0590c29</span><span class=\"t\" l=\"0590c29\" w=\"1\">凡夫三藏菩薩何能淨土<span class=\"pc\">？</span>若純用空<span class=\"pc\">，</span>二乘通</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a01\">T38n1778_p0591a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0591\"></a><span class=\"t\" l=\"0591a01\" w=\"1\">教菩薩亦何能淨土<span class=\"pc\">？</span>若空地具足<span class=\"pc\">，</span>而立宮室</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a02\">T38n1778_p0591a02</span><span class=\"t\" l=\"0591a02\" w=\"1\">乃得成就<span class=\"pc\">。</span>以不可得空心緣於四種苦集眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a03\">T38n1778_p0591a03</span><span class=\"t\" l=\"0591a03\" w=\"1\">生<span class=\"pc\">，</span>而修四種道滅願行<span class=\"pc\">，</span>乃成淨土因也<span class=\"pc\">。</span>如<span class=\"pc\">《</span>涅</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a04\">T38n1778_p0591a04</span><span class=\"t\" l=\"0591a04\" w=\"1\">槃<span class=\"pc\">》</span>四不可說<span class=\"pc\">，</span>即是空也<span class=\"pc\">。</span>以因緣故起慈悲誓</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a05\">T38n1778_p0591a05</span><span class=\"t\" l=\"0591a05\" w=\"1\">願<span class=\"pc\">。</span>修四土說四土也<span class=\"pc\">。</span>不可說而說<span class=\"pc\">、</span>不可立而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a06\">T38n1778_p0591a06</span><span class=\"t\" l=\"0591a06\" w=\"1\">立<span class=\"pc\">，</span>空有不相失<span class=\"pc\">、</span>不相妨<span class=\"pc\">，</span>約不思議論四土也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a07\">T38n1778_p0591a07</span><span class=\"t\" l=\"0591a07\" w=\"1\">如妙德問<span class=\"pc\">：「</span>此室何以空<span class=\"pc\">？」</span>淨名答云<span class=\"pc\">：「</span>十方佛土</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a08\">T38n1778_p0591a08</span><span class=\"t\" l=\"0591a08\" w=\"1\">亦復皆空<span class=\"pc\">」，</span>又云<span class=\"pc\">「</span>雖知諸佛國土永寂如空<span class=\"pc\">，</span>而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a09\">T38n1778_p0591a09</span><span class=\"t\" l=\"0591a09\" w=\"1\">常修淨土教化於群生<span class=\"pc\">。」</span>故知四不可說永寂如</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a10\">T38n1778_p0591a10</span><span class=\"t\" l=\"0591a10\" w=\"1\">空<span class=\"pc\">。</span>有因緣故亦可說者<span class=\"pc\">，</span>謂起種種殊勝國土<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a11\">T38n1778_p0591a11</span><span class=\"t\" l=\"0591a11\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>願取佛國者非於空也<span class=\"pc\">」，</span>二<span class=\"pc\">、</span>合不成譬<span class=\"pc\">。</span>若但於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a12\">T38n1778_p0591a12</span><span class=\"t\" l=\"0591a12\" w=\"1\">空則淨土不成<span class=\"pc\">，</span>此斥二乘及通教菩薩<span class=\"pc\">，</span>修但空</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a13\">T38n1778_p0591a13</span><span class=\"t\" l=\"0591a13\" w=\"1\">因不成淨佛國土<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0591a13'></span><span class=\"t\" l=\"0591a13\" w=\"8\"><span class=\"pc\">「</span>寶積當知<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>正答寶積</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a14\">T38n1778_p0591a14</span><span class=\"t\" l=\"0591a14\" w=\"1\">問佛土因<span class=\"pc\">。</span>文為二<span class=\"pc\">：</span>一橫歷諸行修因<span class=\"pc\">、</span>二竪窮心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a15\">T38n1778_p0591a15</span><span class=\"t\" l=\"0591a15\" w=\"1\">源修因<span class=\"pc\">。</span>橫廣竪深<span class=\"pc\">，</span>互相涉入<span class=\"pc\">、</span>不得相離<span class=\"pc\">，</span>但言</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a16\">T38n1778_p0591a16</span><span class=\"t\" l=\"0591a16\" w=\"1\">不疊書<span class=\"pc\">，</span>故前後說耳<span class=\"pc\">。《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>如來知見廣大深</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a17\">T38n1778_p0591a17</span><span class=\"t\" l=\"0591a17\" w=\"1\">遠<span class=\"pc\">」，</span>合蓋現土廣長之相正表此也<span class=\"pc\">。</span>橫竪經文<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a18\">T38n1778_p0591a18</span><span class=\"t\" l=\"0591a18\" w=\"1\">須更帖釋令高廣義成<span class=\"pc\">。</span>今先橫明修淨土因</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a19\">T38n1778_p0591a19</span><span class=\"t\" l=\"0591a19\" w=\"1\">有十七法門<span class=\"pc\">。</span>文為三<span class=\"pc\">：</span>初三科約三心<span class=\"pc\">，</span>次六科</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a20\">T38n1778_p0591a20</span><span class=\"t\" l=\"0591a20\" w=\"1\">約自行<span class=\"pc\">，</span>後八科約化他<span class=\"pc\">。</span>初三心即為四意<span class=\"pc\">：</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a21\">T38n1778_p0591a21</span><span class=\"t\" l=\"0591a21\" w=\"1\">別明<span class=\"pc\">、</span>二通明<span class=\"pc\">、</span>三觀心<span class=\"pc\">、</span>四釋經<span class=\"pc\">。</span>一<span class=\"pc\">、</span>別明淨土行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a22\">T38n1778_p0591a22</span><span class=\"t\" l=\"0591a22\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>即三種菩提心<span class=\"pc\">。</span>一觀四諦名為直心<span class=\"pc\">，</span>二觀</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a23\">T38n1778_p0591a23</span><span class=\"t\" l=\"0591a23\" w=\"1\">因緣名為深心<span class=\"pc\">，</span>三發四弘名大乘心<span class=\"pc\">。</span>初直心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a24\">T38n1778_p0591a24</span><span class=\"t\" l=\"0591a24\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>觀四諦理<span class=\"pc\">，</span>即三三昧離邪見曲<span class=\"pc\">，</span>名直心也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a25\">T38n1778_p0591a25</span><span class=\"t\" l=\"0591a25\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">《</span>大論<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>是心無始<span class=\"pc\">，</span>常曲不端<span class=\"pc\">，</span>若得三昧心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a26\">T38n1778_p0591a26</span><span class=\"t\" l=\"0591a26\" w=\"1\">即端直<span class=\"pc\">。」</span>今明聲聞修三三昧<span class=\"pc\">，</span>緣四真諦<span class=\"pc\">，</span>能發</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a27\">T38n1778_p0591a27</span><span class=\"t\" l=\"0591a27\" w=\"1\">無漏<span class=\"pc\">，</span>斷諸邪見<span class=\"pc\">，</span>名調直定<span class=\"pc\">。</span>深心者<span class=\"pc\">，</span>即觀十二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a28\">T38n1778_p0591a28</span><span class=\"t\" l=\"0591a28\" w=\"1\">因緣<span class=\"pc\">，</span>緣覺智慧深於聲聞<span class=\"pc\">，</span>以觀因緣之智能</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591a29\">T38n1778_p0591a29</span><span class=\"t\" l=\"0591a29\" w=\"1\">侵除習氣<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0591a29'></span><span class=\"t\" l=\"0591a29\" w=\"5\">問<span class=\"pc\">：</span>淨土是菩薩行<span class=\"pc\">，</span>何得約二乘心<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b01\">T38n1778_p0591b01</span><span class=\"t\" l=\"0591b01\" w=\"1\">答<span class=\"pc\">：《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>明三乘<span class=\"pc\">，</span>十地皆行皆學而不取證<span class=\"pc\">，</span>佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b02\">T38n1778_p0591b02</span><span class=\"t\" l=\"0591b02\" w=\"1\">亦學亦證<span class=\"pc\">。《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>少欲厭生死<span class=\"pc\">」，</span>實自淨佛土<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b03\">T38n1778_p0591b03</span><span class=\"t\" l=\"0591b03\" w=\"1\">若二乘心非淨佛土者<span class=\"pc\">，</span>何得菩薩成佛之時</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b04\">T38n1778_p0591b04</span><span class=\"t\" l=\"0591b04\" w=\"1\">有二乘眾生來生其國<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0591b04'></span><span class=\"t\" l=\"0591b04\" w=\"10\">問<span class=\"pc\">：</span>此中但云直心深</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b05\">T38n1778_p0591b05</span><span class=\"t\" l=\"0591b05\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">，</span>何須強對二乘觀心<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>此經猶帶方便<span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b06\">T38n1778_p0591b06</span><span class=\"t\" l=\"0591b06\" w=\"1\">有此釋<span class=\"pc\">。</span>准望<span class=\"pc\">《</span>大品<span class=\"pc\">》、《</span>法華<span class=\"pc\">》，</span>恐是約二乘心修淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b07\">T38n1778_p0591b07</span><span class=\"t\" l=\"0591b07\" w=\"1\">土行<span class=\"pc\">，</span>為引二乘來生其國<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>大論<span class=\"pc\">》</span>釋般若勸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b08\">T38n1778_p0591b08</span><span class=\"t\" l=\"0591b08\" w=\"1\">學中明自有佛土純是聲聞為僧<span class=\"pc\">，</span>自有佛土</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b09\">T38n1778_p0591b09</span><span class=\"t\" l=\"0591b09\" w=\"1\">純支佛為僧<span class=\"pc\">，</span>自有佛土純菩薩為僧<span class=\"pc\">。</span>諦緣觀</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b10\">T38n1778_p0591b10</span><span class=\"t\" l=\"0591b10\" w=\"1\">心非淨佛土者<span class=\"pc\">，</span>豈純聲聞來生其國<span class=\"pc\">？</span>緣覺<span class=\"pc\">、</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b11\">T38n1778_p0591b11</span><span class=\"t\" l=\"0591b11\" w=\"1\">薩類可知也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0591b11'></span><span class=\"t\" l=\"0591b11\" w=\"6\">問<span class=\"pc\">：</span>此經云<span class=\"pc\">「</span>隨諸眾生應以何國</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b12\">T38n1778_p0591b12</span><span class=\"t\" l=\"0591b12\" w=\"1\">入佛智慧<span class=\"pc\">」，</span>又<span class=\"pc\">《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>明十方三世佛於同居土</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b13\">T38n1778_p0591b13</span><span class=\"t\" l=\"0591b13\" w=\"1\">悉開三顯一<span class=\"pc\">。</span>若有佛土純是聲聞<span class=\"pc\">，</span>何得入佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b14\">T38n1778_p0591b14</span><span class=\"t\" l=\"0591b14\" w=\"1\">慧而開顯耶<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>從多為論<span class=\"pc\">。</span>同居土多開三顯</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b15\">T38n1778_p0591b15</span><span class=\"t\" l=\"0591b15\" w=\"1\">一<span class=\"pc\">，《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>有此明者<span class=\"pc\">，</span>示十方不無此事<span class=\"pc\">。</span>但諸佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b16\">T38n1778_p0591b16</span><span class=\"t\" l=\"0591b16\" w=\"1\">所作常為一事<span class=\"pc\">，</span>雖於同居<span class=\"pc\">，</span>不得顯一<span class=\"pc\">。</span>是諸聲</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b17\">T38n1778_p0591b17</span><span class=\"t\" l=\"0591b17\" w=\"1\">聞於有餘土得入佛慧<span class=\"pc\">。</span>大乘心是菩薩淨土<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b18\">T38n1778_p0591b18</span><span class=\"t\" l=\"0591b18\" w=\"1\">緣四諦起悲誓名大乘心<span class=\"pc\">。</span>二乘自為<span class=\"pc\">，</span>而聲聞</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b19\">T38n1778_p0591b19</span><span class=\"t\" l=\"0591b19\" w=\"1\">但直<span class=\"pc\">、</span>緣覺兼深<span class=\"pc\">、</span>菩薩普濟能直能深<span class=\"pc\">，</span>故加以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b20\">T38n1778_p0591b20</span><span class=\"t\" l=\"0591b20\" w=\"1\">大乘心也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0591b20'></span><span class=\"t\" l=\"0591b20\" w=\"5\">二<span class=\"pc\">、</span>通明者三心只是一心<span class=\"pc\">，</span>但名異</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b21\">T38n1778_p0591b21</span><span class=\"t\" l=\"0591b21\" w=\"1\">耳<span class=\"pc\">。</span>何者<span class=\"pc\">？</span>三心只是一自性清淨<span class=\"pc\">，</span>非二邊曲<span class=\"pc\">，</span>名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b22\">T38n1778_p0591b22</span><span class=\"t\" l=\"0591b22\" w=\"1\">之為真<span class=\"pc\">；</span>難究源底<span class=\"pc\">，</span>名之為深<span class=\"pc\">；</span>其性廣博<span class=\"pc\">，</span>目之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b23\">T38n1778_p0591b23</span><span class=\"t\" l=\"0591b23\" w=\"1\">為大<span class=\"pc\">。</span>菩薩雖觀四諦<span class=\"pc\">，</span>不與聲聞而共<span class=\"pc\">，</span>觀無作</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b24\">T38n1778_p0591b24</span><span class=\"t\" l=\"0591b24\" w=\"1\">四諦修八直道<span class=\"pc\">，</span>如<span class=\"pc\">《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>明菩薩修八正道即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b25\">T38n1778_p0591b25</span><span class=\"t\" l=\"0591b25\" w=\"1\">是佛性<span class=\"pc\">。</span>故文云<span class=\"pc\">「</span>直心是道場<span class=\"pc\">，</span>無虛假故<span class=\"pc\">。」</span>若觀</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b26\">T38n1778_p0591b26</span><span class=\"t\" l=\"0591b26\" w=\"1\">無作修八正道<span class=\"pc\">，</span>即離邪小紆迴曲見<span class=\"pc\">，</span>名真直</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b27\">T38n1778_p0591b27</span><span class=\"t\" l=\"0591b27\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">。</span>當知直心正在此也<span class=\"pc\">。</span>次菩薩雖觀因緣<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b28\">T38n1778_p0591b28</span><span class=\"t\" l=\"0591b28\" w=\"1\">與緣覺而共<span class=\"pc\">。《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>十二因緣獨菩薩法<span class=\"pc\">」，《</span>大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591b29\">T38n1778_p0591b29</span><span class=\"t\" l=\"0591b29\" w=\"1\">論<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>十二因緣名深法忍<span class=\"pc\">」，</span>故知深心正在菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c01\">T38n1778_p0591c01</span><span class=\"t\" l=\"0591c01\" w=\"1\">薩<span class=\"pc\">。</span>大乘心者<span class=\"pc\">，</span>不共二乘及藏通菩薩<span class=\"pc\">，</span>如<span class=\"pc\">《</span>大經<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c02\">T38n1778_p0591c02</span><span class=\"t\" l=\"0591c02\" w=\"1\">云<span class=\"pc\">「</span>一實諦者名為大乘<span class=\"pc\">」。</span>今此三心無三差別<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c03\">T38n1778_p0591c03</span><span class=\"t\" l=\"0591c03\" w=\"1\">不縱不橫<span class=\"pc\">，</span>三德異名<span class=\"pc\">，</span>欲令易解以三分別<span class=\"pc\">，</span>雖</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c04\">T38n1778_p0591c04</span><span class=\"t\" l=\"0591c04\" w=\"1\">復說三如世伊字<span class=\"pc\">。</span>菩薩修此三心為眾心本<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c05\">T38n1778_p0591c05</span><span class=\"t\" l=\"0591c05\" w=\"1\">即是初心住於三德<span class=\"pc\">。</span>若昔論三心因感於三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c06\">T38n1778_p0591c06</span><span class=\"t\" l=\"0591c06\" w=\"1\">身四教佛身之果<span class=\"pc\">，</span>今明依因三心即感三土</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c07\">T38n1778_p0591c07</span><span class=\"t\" l=\"0591c07\" w=\"1\">四種佛國之果<span class=\"pc\">。</span>三<span class=\"pc\">、</span>約觀心明三心者<span class=\"pc\">，</span>初體假</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c08\">T38n1778_p0591c08</span><span class=\"t\" l=\"0591c08\" w=\"1\">入空<span class=\"pc\">，</span>空假二觀方便三心為別<span class=\"pc\">。</span>若修中道三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c09\">T38n1778_p0591c09</span><span class=\"t\" l=\"0591c09\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">，</span>三即一<span class=\"pc\">、</span>一即三<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0591c09'></span><span class=\"t\" l=\"0591c09\" w=\"8\">四<span class=\"pc\">、</span>釋經文<span class=\"pc\">，</span>為三<span class=\"pc\">：</span>初釋直心<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c10\">T38n1778_p0591c10</span><span class=\"t\" l=\"0591c10\" w=\"1\">今言<span class=\"pc\">「</span>直心是淨土<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>前約教明直心是正因<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c11\">T38n1778_p0591c11</span><span class=\"t\" l=\"0591c11\" w=\"1\">能感正果<span class=\"pc\">，</span>即是下文光嚴所述<span class=\"pc\">「</span>直心是道場<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c12\">T38n1778_p0591c12</span><span class=\"t\" l=\"0591c12\" w=\"1\">無虛假故<span class=\"pc\">。」</span>今約直心<span class=\"pc\">，</span>明是依因能感依報國</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c13\">T38n1778_p0591c13</span><span class=\"t\" l=\"0591c13\" w=\"1\">土果也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0591c13'></span><span class=\"t\" l=\"0591c13\" w=\"4\">問<span class=\"pc\">：</span>何故偏約四諦明直心<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>餘皆並</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c14\">T38n1778_p0591c14</span><span class=\"t\" l=\"0591c14\" w=\"1\">得約四諦便<span class=\"pc\">，</span>亦何離四諦別有餘門<span class=\"pc\">？</span>直心有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c15\">T38n1778_p0591c15</span><span class=\"t\" l=\"0591c15\" w=\"1\">五<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>世間及以四教<span class=\"pc\">。</span>一世間直心者<span class=\"pc\">，</span>如人實</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c16\">T38n1778_p0591c16</span><span class=\"t\" l=\"0591c16\" w=\"1\">錄無有欺誑<span class=\"pc\">，</span>此乃凡夫外道之直<span class=\"pc\">。</span>雖世情亡</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c17\">T38n1778_p0591c17</span><span class=\"t\" l=\"0591c17\" w=\"1\">云其直<span class=\"pc\">，</span>猶有諂曲<span class=\"pc\">，</span>亦言癡直<span class=\"pc\">，</span>即其義也<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c18\">T38n1778_p0591c18</span><span class=\"t\" l=\"0591c18\" w=\"1\">教則有四種八直之道<span class=\"pc\">，</span>無四種邪曲<span class=\"pc\">。</span>三藏約</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c19\">T38n1778_p0591c19</span><span class=\"t\" l=\"0591c19\" w=\"1\">生滅離六十二見之曲<span class=\"pc\">，</span>通教無生離生滅之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c20\">T38n1778_p0591c20</span><span class=\"t\" l=\"0591c20\" w=\"1\">曲<span class=\"pc\">，</span>別教離恒沙之曲<span class=\"pc\">，</span>圓教離二邊之曲<span class=\"pc\">。</span>各就</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c21\">T38n1778_p0591c21</span><span class=\"t\" l=\"0591c21\" w=\"1\">當教四諦修八直之道<span class=\"pc\">，</span>皆名直心<span class=\"pc\">。</span>此五直心<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c22\">T38n1778_p0591c22</span><span class=\"t\" l=\"0591c22\" w=\"1\">四權一實<span class=\"pc\">。</span>今圓菩薩<span class=\"pc\">，</span>知一切法非權非實<span class=\"pc\">，</span>而</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c23\">T38n1778_p0591c23</span><span class=\"t\" l=\"0591c23\" w=\"1\">雙修雙用悲誓教他修五直行<span class=\"pc\">、</span>歎五直法<span class=\"pc\">，</span>見</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c24\">T38n1778_p0591c24</span><span class=\"t\" l=\"0591c24\" w=\"1\">修五直深生隨喜<span class=\"pc\">。</span>菩薩如是<span class=\"pc\">，</span>雖復未能八相</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c25\">T38n1778_p0591c25</span><span class=\"t\" l=\"0591c25\" w=\"1\">成道<span class=\"pc\">，</span>而能神通<span class=\"pc\">，</span>在在處處用五直法成就眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c26\">T38n1778_p0591c26</span><span class=\"t\" l=\"0591c26\" w=\"1\">生淨佛國土<span class=\"pc\">。</span>若入初住即具真應<span class=\"pc\">，</span>隨機利物</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c27\">T38n1778_p0591c27</span><span class=\"t\" l=\"0591c27\" w=\"1\">即現淨穢同居<span class=\"pc\">，</span>八相成道<span class=\"pc\">。</span>非但往昔所化世</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c28\">T38n1778_p0591c28</span><span class=\"t\" l=\"0591c28\" w=\"1\">間直心眾生來生<span class=\"pc\">，</span>若往昔所化修生滅等四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0591c29\">T38n1778_p0591c29</span><span class=\"t\" l=\"0591c29\" w=\"1\">諦四八直眾生斷有為無為未盡者<span class=\"pc\">，</span>此諸無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a01\">T38n1778_p0592a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0592\"></a><span class=\"t\" l=\"0592a01\" w=\"1\">諂眾生皆來生其國<span class=\"pc\">。</span>若此眾生過去有頓<span class=\"pc\">、</span>漸<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a02\">T38n1778_p0592a02</span><span class=\"t\" l=\"0592a02\" w=\"1\">不定<span class=\"pc\">、</span>祕密等根性不同<span class=\"pc\">，</span>菩薩成佛則現四身</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a03\">T38n1778_p0592a03</span><span class=\"t\" l=\"0592a03\" w=\"1\">不同<span class=\"pc\">，</span>法輪亦有頓等之異<span class=\"pc\">。</span>初則赴緣以權方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a04\">T38n1778_p0592a04</span><span class=\"t\" l=\"0592a04\" w=\"1\">便<span class=\"pc\">，</span>若至法華方便則捨但說無上道<span class=\"pc\">，</span>廢昔三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a05\">T38n1778_p0592a05</span><span class=\"t\" l=\"0592a05\" w=\"1\">權同歸一實<span class=\"pc\">，</span>所化眾生皆無住權教之諂<span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a06\">T38n1778_p0592a06</span><span class=\"t\" l=\"0592a06\" w=\"1\">言直心是菩薩淨土乃至來生其國<span class=\"pc\">。</span>復次菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a07\">T38n1778_p0592a07</span><span class=\"t\" l=\"0592a07\" w=\"1\">薩於有餘得成佛時<span class=\"pc\">，</span>十善直心不得來生<span class=\"pc\">。</span>何</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a08\">T38n1778_p0592a08</span><span class=\"t\" l=\"0592a08\" w=\"1\">以故<span class=\"pc\">？</span>界內結業猶未斷故<span class=\"pc\">。</span>若昔所化修四八</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a09\">T38n1778_p0592a09</span><span class=\"t\" l=\"0592a09\" w=\"1\">直<span class=\"pc\">，</span>界內結盡<span class=\"pc\">，</span>方生其國<span class=\"pc\">，</span>即是三藏二乘<span class=\"pc\">、</span>通教</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a10\">T38n1778_p0592a10</span><span class=\"t\" l=\"0592a10\" w=\"1\">三乘<span class=\"pc\">、</span>別圓一乘<span class=\"pc\">。</span>凡七直心<span class=\"pc\">，</span>無有為緣集妄諂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a11\">T38n1778_p0592a11</span><span class=\"t\" l=\"0592a11\" w=\"1\">眾生來生有餘之國<span class=\"pc\">，</span>故言直心是菩薩淨土<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a12\">T38n1778_p0592a12</span><span class=\"t\" l=\"0592a12\" w=\"1\">七種不諂眾生來生其國<span class=\"pc\">。</span>復次菩薩報土成</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a13\">T38n1778_p0592a13</span><span class=\"t\" l=\"0592a13\" w=\"1\">佛<span class=\"pc\">，</span>藏通二直皆不得生<span class=\"pc\">。</span>何者<span class=\"pc\">？</span>別惑未斷故<span class=\"pc\">。</span>但</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a14\">T38n1778_p0592a14</span><span class=\"t\" l=\"0592a14\" w=\"1\">昔所化別圓二種直心無二邊之諂來生其國<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a15\">T38n1778_p0592a15</span><span class=\"t\" l=\"0592a15\" w=\"1\">故云不諂眾生來生其國<span class=\"pc\">。</span>復次菩薩於寂光</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a16\">T38n1778_p0592a16</span><span class=\"t\" l=\"0592a16\" w=\"1\">土成佛之時<span class=\"pc\">，</span>但昔所化圓教八直無諂眾生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a17\">T38n1778_p0592a17</span><span class=\"t\" l=\"0592a17\" w=\"1\">來生其國<span class=\"pc\">，</span>其義如是<span class=\"pc\">。</span>豈可一種世間癡直之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a18\">T38n1778_p0592a18</span><span class=\"t\" l=\"0592a18\" w=\"1\">心來生其國<span class=\"pc\">？</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0592a18'></span><span class=\"t\" l=\"0592a18\" w=\"6\"><span class=\"pc\">「</span>深心至其國<span class=\"pc\">」，</span>二<span class=\"pc\">、</span>釋因緣辨深心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a19\">T38n1778_p0592a19</span><span class=\"t\" l=\"0592a19\" w=\"1\">義<span class=\"pc\">。</span>約餘法門非為不得<span class=\"pc\">，</span>亦何離十二因緣也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a20\">T38n1778_p0592a20</span><span class=\"t\" l=\"0592a20\" w=\"1\">深心亦五<span class=\"pc\">：</span>一事中深心<span class=\"pc\">，</span>即修世間福也<span class=\"pc\">。</span>四種</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a21\">T38n1778_p0592a21</span><span class=\"t\" l=\"0592a21\" w=\"1\">約觀十二因緣以明深心<span class=\"pc\">，</span>下智觀生滅<span class=\"pc\">、</span>中觀</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a22\">T38n1778_p0592a22</span><span class=\"t\" l=\"0592a22\" w=\"1\">無生<span class=\"pc\">、</span>上觀無量<span class=\"pc\">、</span>上上觀無作<span class=\"pc\">，</span>三權一實<span class=\"pc\">。</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a23\">T38n1778_p0592a23</span><span class=\"t\" l=\"0592a23\" w=\"1\">了知非權非實而權而實<span class=\"pc\">，</span>雙修深心成就眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a24\">T38n1778_p0592a24</span><span class=\"t\" l=\"0592a24\" w=\"1\">生淨佛國土<span class=\"pc\">，</span>慈悲誓願一切普熏讚歎隨喜<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a25\">T38n1778_p0592a25</span><span class=\"t\" l=\"0592a25\" w=\"1\">上上成就具足真應二身<span class=\"pc\">，</span>八相成道<span class=\"pc\">。</span>隨四眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a26\">T38n1778_p0592a26</span><span class=\"t\" l=\"0592a26\" w=\"1\">生應以佛身得度<span class=\"pc\">，</span>四土成佛之時<span class=\"pc\">，</span>是諸深心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a27\">T38n1778_p0592a27</span><span class=\"t\" l=\"0592a27\" w=\"1\">有緣之類皆來生其國<span class=\"pc\">，</span>隨其所修若事若理</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a28\">T38n1778_p0592a28</span><span class=\"t\" l=\"0592a28\" w=\"1\">而為說法<span class=\"pc\">。</span>分別諸義<span class=\"pc\">，</span>類直心可解<span class=\"pc\">。</span>言<span class=\"pc\">「</span>具足功</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592a29\">T38n1778_p0592a29</span><span class=\"t\" l=\"0592a29\" w=\"1\">德<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>緣覺深心修福德故<span class=\"pc\">。《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>若人有福</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b01\">T38n1778_p0592b01</span><span class=\"t\" l=\"0592b01\" w=\"1\">曾供養佛<span class=\"pc\">，</span>志求勝法<span class=\"pc\">，</span>為說緣覺<span class=\"pc\">。」</span>即是此義<span class=\"pc\">。</span>但</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b02\">T38n1778_p0592b02</span><span class=\"t\" l=\"0592b02\" w=\"1\">具有二種<span class=\"pc\">：</span>一橫具深心<span class=\"pc\">，</span>淨同居土<span class=\"pc\">，</span>名具功德</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b03\">T38n1778_p0592b03</span><span class=\"t\" l=\"0592b03\" w=\"1\">來生其國<span class=\"pc\">。</span>二竪具深心<span class=\"pc\">，</span>窮因緣之源<span class=\"pc\">，</span>所有功</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b04\">T38n1778_p0592b04</span><span class=\"t\" l=\"0592b04\" w=\"1\">德於三土具足<span class=\"pc\">，</span>即是竪具餘類直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0592b04'></span><span class=\"t\" l=\"0592b04\" w=\"15\"><span class=\"pc\">「</span>菩提</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b05\">T38n1778_p0592b05</span><span class=\"t\" l=\"0592b05\" w=\"1\">心至其國<span class=\"pc\">」，</span>三<span class=\"pc\">、</span>明大乘心者<span class=\"pc\">，</span>即四教大乘發菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b06\">T38n1778_p0592b06</span><span class=\"t\" l=\"0592b06\" w=\"1\">提心<span class=\"pc\">，</span>上求下化<span class=\"pc\">，</span>故名為大<span class=\"pc\">。</span>各緣四諦起四弘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b07\">T38n1778_p0592b07</span><span class=\"t\" l=\"0592b07\" w=\"1\">誓<span class=\"pc\">，</span>名之為乘<span class=\"pc\">。</span>三權一實<span class=\"pc\">。</span>圓教菩薩修權實大</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b08\">T38n1778_p0592b08</span><span class=\"t\" l=\"0592b08\" w=\"1\">乘<span class=\"pc\">，</span>成就眾生淨佛國土<span class=\"pc\">，</span>自行化他讚歎隨喜<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b09\">T38n1778_p0592b09</span><span class=\"t\" l=\"0592b09\" w=\"1\">後成佛時<span class=\"pc\">，</span>同居四種<span class=\"pc\">、</span>有餘三種<span class=\"pc\">、</span>實報二種<span class=\"pc\">、</span>寂光</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b10\">T38n1778_p0592b10</span><span class=\"t\" l=\"0592b10\" w=\"1\">但一<span class=\"pc\">，</span>餘類直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n</div><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b11\">T38n1778_p0592b11</span><div class=\"div-other\"><p data-head-level=\"2\" class=\"head\"><span class=\"t\" l=\"0592b11\" w=\"1\">維摩經略疏卷第八</span></p><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b12\">T38n1778_p0592b12</span><p><span class='lineInfo' line='0592b12'></span><span class=\"t\" l=\"0592b12\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>布施<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>明六度即淨土因<span class=\"pc\">。</span>前三種心是就</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b13\">T38n1778_p0592b13</span><span class=\"t\" l=\"0592b13\" w=\"1\">解明<span class=\"pc\">，</span>今約行辨<span class=\"pc\">，</span>猶如目足豈得相離<span class=\"pc\">。</span>若無三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b14\">T38n1778_p0592b14</span><span class=\"t\" l=\"0592b14\" w=\"1\">心行不真實<span class=\"pc\">，</span>亦非高廣<span class=\"pc\">，</span>故以三心入一切行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b15\">T38n1778_p0592b15</span><span class=\"t\" l=\"0592b15\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>布施有五<span class=\"pc\">：</span>世間事施及四菩薩施<span class=\"pc\">。</span>世間施</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b16\">T38n1778_p0592b16</span><span class=\"t\" l=\"0592b16\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>即六道施<span class=\"pc\">。</span>若造惡破戒邪心及壞三寶施</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b17\">T38n1778_p0592b17</span><span class=\"t\" l=\"0592b17\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>亦如調達化阿闍世施諸比丘<span class=\"pc\">，</span>或為謀逆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b18\">T38n1778_p0592b18</span><span class=\"t\" l=\"0592b18\" w=\"1\">財寶賞施<span class=\"pc\">，</span>如是等施死入地獄<span class=\"pc\">，</span>檀名地獄檀<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b19\">T38n1778_p0592b19</span><span class=\"t\" l=\"0592b19\" w=\"1\">若造惡破戒多嗔<span class=\"pc\">，</span>行施後墮於龍<span class=\"pc\">，</span>七寶宮殿</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b20\">T38n1778_p0592b20</span><span class=\"t\" l=\"0592b20\" w=\"1\">依報似天<span class=\"pc\">，</span>正報同蛇<span class=\"pc\">。</span>或破戒憍慢恐怖得財</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b21\">T38n1778_p0592b21</span><span class=\"t\" l=\"0592b21\" w=\"1\">以用布施<span class=\"pc\">，</span>後受金翅鳥身<span class=\"pc\">。</span>如是等施並畜生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b22\">T38n1778_p0592b22</span><span class=\"t\" l=\"0592b22\" w=\"1\">檀<span class=\"pc\">。</span>行十不善破戒諂毒非法財施<span class=\"pc\">，</span>受夜叉報<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b23\">T38n1778_p0592b23</span><span class=\"t\" l=\"0592b23\" w=\"1\">或破戒諂誑<span class=\"pc\">，</span>耽嗜酒肉<span class=\"pc\">，</span>多懷嗔忿非法財施<span class=\"pc\">，</span>墮</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b24\">T38n1778_p0592b24</span><span class=\"t\" l=\"0592b24\" w=\"1\">摩睺羅伽<span class=\"pc\">。</span>如是等施名鬼神檀<span class=\"pc\">。</span>若少持戒<span class=\"pc\">，</span>嫉</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b25\">T38n1778_p0592b25</span><span class=\"t\" l=\"0592b25\" w=\"1\">妬懷忿<span class=\"pc\">，</span>多修福德<span class=\"pc\">，</span>墮阿修羅<span class=\"pc\">，</span>依報勢力與天</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b26\">T38n1778_p0592b26</span><span class=\"t\" l=\"0592b26\" w=\"1\">拒抗<span class=\"pc\">，</span>但感正報多諸恐怖<span class=\"pc\">。</span>如是乃至乾闥婆<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b27\">T38n1778_p0592b27</span><span class=\"t\" l=\"0592b27\" w=\"1\">緊那羅等<span class=\"pc\">，</span>皆是諂佞好著音樂而行施者<span class=\"pc\">，</span>皆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b28\">T38n1778_p0592b28</span><span class=\"t\" l=\"0592b28\" w=\"1\">鬼道攝<span class=\"pc\">。</span>若持五戒十善自榮而施<span class=\"pc\">，</span>若輕心局</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592b29\">T38n1778_p0592b29</span><span class=\"t\" l=\"0592b29\" w=\"1\">心限礙心施<span class=\"pc\">，</span>是毘舍<span class=\"pc\">、</span>首陀檀<span class=\"pc\">。</span>若持戒心慇重</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c01\">T38n1778_p0592c01</span><span class=\"t\" l=\"0592c01\" w=\"1\">心如法財施<span class=\"pc\">，</span>是居士檀<span class=\"pc\">。</span>若持戒樂道<span class=\"pc\">、</span>恭敬博</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c02\">T38n1778_p0592c02</span><span class=\"t\" l=\"0592c02\" w=\"1\">學布施<span class=\"pc\">，</span>是婆羅門檀<span class=\"pc\">。</span>若持戒恭敬<span class=\"pc\">、</span>慈心大施<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c03\">T38n1778_p0592c03</span><span class=\"t\" l=\"0592c03\" w=\"1\">能自捨財亦教他修福<span class=\"pc\">，</span>是剎利檀<span class=\"pc\">。</span>如是等施</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c04\">T38n1778_p0592c04</span><span class=\"t\" l=\"0592c04\" w=\"1\">皆人檀也<span class=\"pc\">。</span>若勝品十善<span class=\"pc\">，</span>持戒精細<span class=\"pc\">、</span>恭敬聽法<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c05\">T38n1778_p0592c05</span><span class=\"t\" l=\"0592c05\" w=\"1\">慈善孝順<span class=\"pc\">、</span>華香續明<span class=\"pc\">，</span>所重之物如法淨施<span class=\"pc\">，</span>皆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c06\">T38n1778_p0592c06</span><span class=\"t\" l=\"0592c06\" w=\"1\">是天檀<span class=\"pc\">。</span>如律藏明<span class=\"pc\">，</span>有一小兒傭力得財<span class=\"pc\">，</span>供設</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c07\">T38n1778_p0592c07</span><span class=\"t\" l=\"0592c07\" w=\"1\">眾僧願生忉利<span class=\"pc\">，</span>佛記得生<span class=\"pc\">。</span>若持戒轉細<span class=\"pc\">，</span>乃至</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c08\">T38n1778_p0592c08</span><span class=\"t\" l=\"0592c08\" w=\"1\">修禪厭離心施<span class=\"pc\">，</span>得生色界<span class=\"pc\">，</span>名修天檀<span class=\"pc\">。</span>上來皆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c09\">T38n1778_p0592c09</span><span class=\"t\" l=\"0592c09\" w=\"1\">是世間事施<span class=\"pc\">，</span>果報不同<span class=\"pc\">。</span>若三藏二乘檀者<span class=\"pc\">，</span>觀</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c10\">T38n1778_p0592c10</span><span class=\"t\" l=\"0592c10\" w=\"1\">諦緣無常<span class=\"pc\">，</span>用擇覺<span class=\"pc\">、</span>捨覺二分<span class=\"pc\">，</span>捨身命財<span class=\"pc\">，</span>得二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c11\">T38n1778_p0592c11</span><span class=\"t\" l=\"0592c11\" w=\"1\">乘道<span class=\"pc\">。</span>若菩薩檀者<span class=\"pc\">，</span>捨身命財<span class=\"pc\">，</span>觀察無常<span class=\"pc\">，</span>大悲</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c12\">T38n1778_p0592c12</span><span class=\"t\" l=\"0592c12\" w=\"1\">誓願<span class=\"pc\">，</span>如尸毘王以身代鴿<span class=\"pc\">，</span>是名捨身檀滿<span class=\"pc\">。</span>捨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c13\">T38n1778_p0592c13</span><span class=\"t\" l=\"0592c13\" w=\"1\">命者<span class=\"pc\">，</span>如<span class=\"pc\">《</span>大論<span class=\"pc\">》</span>明<span class=\"pc\">，</span>釋迦<span class=\"pc\">、</span>調達因地各為鹿王<span class=\"pc\">，</span>釋</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c14\">T38n1778_p0592c14</span><span class=\"t\" l=\"0592c14\" w=\"1\">迦鹿王代彼而死<span class=\"pc\">，</span>送身往赴終無悔心<span class=\"pc\">。</span>財施</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c15\">T38n1778_p0592c15</span><span class=\"t\" l=\"0592c15\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>如須太拏太子以好惠施<span class=\"pc\">，</span>乃至二子</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0592001\"></a><span class=\"t\" l=\"0592c15\" w=\"16\">施</span><span class=\"t\" l=\"0592c15\" w=\"17\">婆</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c16\">T38n1778_p0592c16</span><span class=\"t\" l=\"0592c16\" w=\"1\">羅門<span class=\"pc\">，</span>具如彼經<span class=\"pc\">。</span>是名三藏菩薩檀滿<span class=\"pc\">。</span>通教檀</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c17\">T38n1778_p0592c17</span><span class=\"t\" l=\"0592c17\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>體三事空皆如幻化<span class=\"pc\">，</span>起大慈悲愍眾生故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c18\">T38n1778_p0592c18</span><span class=\"t\" l=\"0592c18\" w=\"1\">捨身命財<span class=\"pc\">。</span>別教檀者<span class=\"pc\">，</span>雖三事即空而不住空<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c19\">T38n1778_p0592c19</span><span class=\"t\" l=\"0592c19\" w=\"1\">入假化物行種種施<span class=\"pc\">，</span>捨身命財<span class=\"pc\">，</span>如<span class=\"pc\">《</span>華嚴<span class=\"pc\">》</span>說十</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c20\">T38n1778_p0592c20</span><span class=\"t\" l=\"0592c20\" w=\"1\">種布施<span class=\"pc\">、《</span>地持<span class=\"pc\">》</span>九種之施<span class=\"pc\">。</span>圓教檀者<span class=\"pc\">，《</span>勝鬘<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>捨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c21\">T38n1778_p0592c21</span><span class=\"t\" l=\"0592c21\" w=\"1\">身者<span class=\"pc\">，</span>生死後際等離老病死<span class=\"pc\">，</span>得不壞常住<span class=\"pc\">。」</span>命</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c22\">T38n1778_p0592c22</span><span class=\"t\" l=\"0592c22\" w=\"1\">財亦爾<span class=\"pc\">。</span>又<span class=\"pc\">《</span>華嚴<span class=\"pc\">》</span>明如來檀<span class=\"pc\">，《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>明檀波羅蜜</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c23\">T38n1778_p0592c23</span><span class=\"t\" l=\"0592c23\" w=\"1\">即是佛性<span class=\"pc\">，《</span>大品<span class=\"pc\">》</span>云一切法趣檀<span class=\"pc\">，</span>此經云<span class=\"pc\">「</span>布施</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c24\">T38n1778_p0592c24</span><span class=\"t\" l=\"0592c24\" w=\"1\">是道場<span class=\"pc\">，</span>不望報故<span class=\"pc\">。」</span>自行化他<span class=\"pc\">，</span>讚歎隨喜<span class=\"pc\">。</span>權實</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c25\">T38n1778_p0592c25</span><span class=\"t\" l=\"0592c25\" w=\"1\">施者<span class=\"pc\">，</span>後成佛時<span class=\"pc\">，</span>五種一切能捨眾生來生其國<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c26\">T38n1778_p0592c26</span><span class=\"t\" l=\"0592c26\" w=\"1\">分別四教所斷緣集<span class=\"pc\">，</span>有為無為盡未盡等四教</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c27\">T38n1778_p0592c27</span><span class=\"t\" l=\"0592c27\" w=\"1\">根緣<span class=\"pc\">，</span>來生四土<span class=\"pc\">，</span>類前直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0592c27'></span><span class=\"t\" l=\"0592c27\" w=\"11\"><span class=\"pc\">「</span>持戒至其國<span class=\"pc\">」</span>亦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c28\">T38n1778_p0592c28</span><span class=\"t\" l=\"0592c28\" w=\"1\">五<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>事相持戒<span class=\"pc\">，</span>是凡夫也<span class=\"pc\">。</span>四種持戒即是四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0592c29\">T38n1778_p0592c29</span><span class=\"t\" l=\"0592c29\" w=\"1\">教所明<span class=\"pc\">。</span>四種正語及業命等<span class=\"pc\">，</span>皆名持戒<span class=\"pc\">，</span>具釋</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a01\">T38n1778_p0593a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0593\"></a><span class=\"t\" l=\"0593a01\" w=\"1\">事繁<span class=\"pc\">。</span>言<span class=\"pc\">「</span>滿願眾生來生其國<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>齊教明滿願<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a02\">T38n1778_p0593a02</span><span class=\"t\" l=\"0593a02\" w=\"1\">以尸羅淨故諸善得生<span class=\"pc\">，</span>所求皆果<span class=\"pc\">，</span>故云滿願<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a03\">T38n1778_p0593a03</span><span class=\"t\" l=\"0593a03\" w=\"1\">餘類直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0593a03'></span><span class=\"t\" l=\"0593a03\" w=\"5\"><span class=\"pc\">「</span>忍辱至其國<span class=\"pc\">」</span>亦五<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>世間事忍<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a04\">T38n1778_p0593a04</span><span class=\"t\" l=\"0593a04\" w=\"1\">如凡夫<span class=\"pc\">。</span>餘四忍<span class=\"pc\">，</span>還約四教而辨<span class=\"pc\">，</span>例前可知<span class=\"pc\">。「</span>後</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a05\">T38n1778_p0593a05</span><span class=\"t\" l=\"0593a05\" w=\"1\">成佛時皆來生其國<span class=\"pc\">」。</span>如輪王帝釋<span class=\"pc\">、</span>上界諸天</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a06\">T38n1778_p0593a06</span><span class=\"t\" l=\"0593a06\" w=\"1\">界有三十二相<span class=\"pc\">，</span>聲聞緣覺亦有相者<span class=\"pc\">，</span>四教四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a07\">T38n1778_p0593a07</span><span class=\"t\" l=\"0593a07\" w=\"1\">種相業不同<span class=\"pc\">，</span>並忍為本<span class=\"pc\">。</span>四種修相<span class=\"pc\">，</span>前歎德中</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a08\">T38n1778_p0593a08</span><span class=\"t\" l=\"0593a08\" w=\"1\">明捨飾好已略辨竟<span class=\"pc\">，</span>餘類直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0593a08'></span><span class=\"t\" l=\"0593a08\" w=\"13\"><span class=\"pc\">「</span>精進至其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a09\">T38n1778_p0593a09</span><span class=\"t\" l=\"0593a09\" w=\"1\">國<span class=\"pc\">」，</span>有師云<span class=\"pc\">：</span>精進無別體<span class=\"pc\">，</span>但約眾行<span class=\"pc\">。</span>或言<span class=\"pc\">：</span>自有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a10\">T38n1778_p0593a10</span><span class=\"t\" l=\"0593a10\" w=\"1\">別體<span class=\"pc\">。</span>亦五<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>事精進<span class=\"pc\">，</span>即凡夫也<span class=\"pc\">。</span>餘四種道品</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a11\">T38n1778_p0593a11</span><span class=\"t\" l=\"0593a11\" w=\"1\">各八精進<span class=\"pc\">，</span>謂四正勤<span class=\"pc\">、</span>進<span class=\"pc\">、</span>根<span class=\"pc\">、</span>力<span class=\"pc\">、</span>進<span class=\"pc\">、</span>覺<span class=\"pc\">、</span>道是為八<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a12\">T38n1778_p0593a12</span><span class=\"t\" l=\"0593a12\" w=\"1\">後成佛時<span class=\"pc\">，</span>五種勤修一切功德眾生來生其國<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a13\">T38n1778_p0593a13</span><span class=\"t\" l=\"0593a13\" w=\"1\">餘類直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0593a13'></span><span class=\"t\" l=\"0593a13\" w=\"5\"><span class=\"pc\">「</span>禪定至其國<span class=\"pc\">」</span>亦五<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>世間禪定<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a14\">T38n1778_p0593a14</span><span class=\"t\" l=\"0593a14\" w=\"1\">如凡夫得四禪四空<span class=\"pc\">。</span>後四約四教<span class=\"pc\">，</span>四種道品</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a15\">T38n1778_p0593a15</span><span class=\"t\" l=\"0593a15\" w=\"1\">中各有八定<span class=\"pc\">，</span>謂四如意<span class=\"pc\">、</span>定根<span class=\"pc\">、</span>力<span class=\"pc\">、</span>定覺道<span class=\"pc\">，</span>乃至</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a16\">T38n1778_p0593a16</span><span class=\"t\" l=\"0593a16\" w=\"1\">背捨<span class=\"pc\">、</span>九次第等皆是禪定<span class=\"pc\">。</span>後成佛時<span class=\"pc\">、</span>四教五</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a17\">T38n1778_p0593a17</span><span class=\"t\" l=\"0593a17\" w=\"1\">種攝心不亂眾生來生其國<span class=\"pc\">。</span>餘類直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0593a17'></span><span class=\"t\" l=\"0593a17\" w=\"16\"><span class=\"pc\">「</span>智</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a18\">T38n1778_p0593a18</span><span class=\"t\" l=\"0593a18\" w=\"1\">慧至其國<span class=\"pc\">」</span>亦五<span class=\"pc\">：</span>世智<span class=\"pc\">，</span>是凡夫智也<span class=\"pc\">。</span>餘四智慧</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a19\">T38n1778_p0593a19</span><span class=\"t\" l=\"0593a19\" w=\"1\">即四教<span class=\"pc\">，</span>明四種道品中各八智慧<span class=\"pc\">，</span>謂四念處<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a20\">T38n1778_p0593a20</span><span class=\"t\" l=\"0593a20\" w=\"1\">慧<span class=\"pc\">、</span>根<span class=\"pc\">、</span>力<span class=\"pc\">、</span>擇覺<span class=\"pc\">、</span>正見<span class=\"pc\">。</span>後成佛時<span class=\"pc\">，</span>五種正定眾生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a21\">T38n1778_p0593a21</span><span class=\"t\" l=\"0593a21\" w=\"1\">來生其國<span class=\"pc\">。</span>上來諸句<span class=\"pc\">，</span>權實及以諸義並類直</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a22\">T38n1778_p0593a22</span><span class=\"t\" l=\"0593a22\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0593a22'></span><span class=\"t\" l=\"0593a22\" w=\"2\">問<span class=\"pc\">：</span>凡夫等智何得入正定聚<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>凡夫世間</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a23\">T38n1778_p0593a23</span><span class=\"t\" l=\"0593a23\" w=\"1\">正見<span class=\"pc\">，</span>亦入出世正定聚<span class=\"pc\">，</span>亦得合說也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0593a23'></span><span class=\"t\" l=\"0593a23\" w=\"15\"><span class=\"pc\">「</span>四無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a24\">T38n1778_p0593a24</span><span class=\"t\" l=\"0593a24\" w=\"1\">量心<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>三<span class=\"pc\">、</span>約化他修淨土因<span class=\"pc\">。</span>此是一往耳<span class=\"pc\">。</span>何</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a25\">T38n1778_p0593a25</span><span class=\"t\" l=\"0593a25\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">？</span>菩薩從初發心常</span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_5\" data-key=\"T38.0593a25.09\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0593a25\" w=\"9\">與</span></span><span class=\"t\" l=\"0593a25\" w=\"10\">大悲俱生<span class=\"pc\">，</span>豈行六度</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a26\">T38n1778_p0593a26</span><span class=\"t\" l=\"0593a26\" w=\"1\">而無化他<span class=\"pc\">？</span>四無量心亦五種<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>事四無量心<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a27\">T38n1778_p0593a27</span><span class=\"t\" l=\"0593a27\" w=\"1\">是凡夫修得生色界而為梵王<span class=\"pc\">。</span>四教各有四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a28\">T38n1778_p0593a28</span><span class=\"t\" l=\"0593a28\" w=\"1\">無量心<span class=\"pc\">，</span>三藏生滅法緣四無量心<span class=\"pc\">，</span>通教無生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593a29\">T38n1778_p0593a29</span><span class=\"t\" l=\"0593a29\" w=\"1\">法緣<span class=\"pc\">，</span>別教界外藏識恒沙佛法法緣<span class=\"pc\">，</span>圓教中</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b01\">T38n1778_p0593b01</span><span class=\"t\" l=\"0593b01\" w=\"1\">道佛性無緣之法緣<span class=\"pc\">，</span>如</span><span class=\"t\" l=\"0593b01\" w=\"10\">礠</span><span class=\"t\" l=\"0593b01\" w=\"11\">石吸鐵即無作也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b02\">T38n1778_p0593b02</span><span class=\"t\" l=\"0593b02\" w=\"1\">後成佛時<span class=\"pc\">，</span>五種慈悲喜捨眾生來生其國<span class=\"pc\">。</span>權</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b03\">T38n1778_p0593b03</span><span class=\"t\" l=\"0593b03\" w=\"1\">實及諸義<span class=\"pc\">，</span>並類直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0593b03'></span><span class=\"t\" l=\"0593b03\" w=\"9\"><span class=\"pc\">「</span>四攝至其國<span class=\"pc\">」，</span>此四攝</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b04\">T38n1778_p0593b04</span><span class=\"t\" l=\"0593b04\" w=\"1\">法至於迴向<span class=\"pc\">，</span>並非凡小所行<span class=\"pc\">。</span>但有四教菩薩<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b05\">T38n1778_p0593b05</span><span class=\"t\" l=\"0593b05\" w=\"1\">明四攝權實不同<span class=\"pc\">。</span>後成佛時<span class=\"pc\">，</span>四種解脫眾生</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b06\">T38n1778_p0593b06</span><span class=\"t\" l=\"0593b06\" w=\"1\">來生其國<span class=\"pc\">。</span>菩薩四攝攝取眾生<span class=\"pc\">，</span>為令入第一義<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b07\">T38n1778_p0593b07</span><span class=\"t\" l=\"0593b07\" w=\"1\">是以所攝眾生皆有解脫之因<span class=\"pc\">。</span>來生四土及</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b08\">T38n1778_p0593b08</span><span class=\"t\" l=\"0593b08\" w=\"1\">以諸義<span class=\"pc\">，</span>並類直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0593b08'></span><span class=\"t\" l=\"0593b08\" w=\"8\"><span class=\"pc\">「</span>方便至其國<span class=\"pc\">」，</span>四教各有三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b09\">T38n1778_p0593b09</span><span class=\"t\" l=\"0593b09\" w=\"1\">種方便<span class=\"pc\">：</span>一自行<span class=\"pc\">、</span>二化他<span class=\"pc\">、</span>三自行化他<span class=\"pc\">。</span>復次各</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b10\">T38n1778_p0593b10</span><span class=\"t\" l=\"0593b10\" w=\"1\">有三種方便<span class=\"pc\">：</span>一破法<span class=\"pc\">、</span>二立法<span class=\"pc\">、</span>三教化<span class=\"pc\">。</span>後成佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b11\">T38n1778_p0593b11</span><span class=\"t\" l=\"0593b11\" w=\"1\">時<span class=\"pc\">、</span>四種一切方便無礙眾生來生其國<span class=\"pc\">。</span>權實</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b12\">T38n1778_p0593b12</span><span class=\"t\" l=\"0593b12\" w=\"1\">諸義並類直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0593b12'></span><span class=\"t\" l=\"0593b12\" w=\"7\"><span class=\"pc\">「</span>三十七品至其國<span class=\"pc\">」，</span>此法二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b13\">T38n1778_p0593b13</span><span class=\"t\" l=\"0593b13\" w=\"1\">乘有分<span class=\"pc\">，</span>具如<span class=\"pc\">《</span>玄義<span class=\"pc\">》。</span>四教所明三十七品不同<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b14\">T38n1778_p0593b14</span><span class=\"t\" l=\"0593b14\" w=\"1\">後成佛時<span class=\"pc\">，</span>如是眾生皆來生其國<span class=\"pc\">。</span>權實等義</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b15\">T38n1778_p0593b15</span><span class=\"t\" l=\"0593b15\" w=\"1\">並類直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0593b15'></span><span class=\"t\" l=\"0593b15\" w=\"5\"><span class=\"pc\">「</span>迴向心至國土<span class=\"pc\">」，</span>如<span class=\"pc\">《</span>大論<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>迴向</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b16\">T38n1778_p0593b16</span><span class=\"t\" l=\"0593b16\" w=\"1\">如聲入角<span class=\"pc\">」。</span>四教菩薩迴向不同<span class=\"pc\">，</span>後成佛時四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b17\">T38n1778_p0593b17</span><span class=\"t\" l=\"0593b17\" w=\"1\">種具足功德眾生來生其國<span class=\"pc\">。</span>迴己功德與眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b18\">T38n1778_p0593b18</span><span class=\"t\" l=\"0593b18\" w=\"1\">生共<span class=\"pc\">，</span>善無不滿<span class=\"pc\">，</span>故今來生之者功德具足也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b19\">T38n1778_p0593b19</span><span class=\"t\" l=\"0593b19\" w=\"1\">亦應云欲修迴向眾生來生其國<span class=\"pc\">，</span>恐文略耳<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b20\">T38n1778_p0593b20</span><span class=\"t\" l=\"0593b20\" w=\"1\">權實等義<span class=\"pc\">，</span>並類直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0593b20'></span><span class=\"t\" l=\"0593b20\" w=\"9\"><span class=\"pc\">「</span>說除至八難<span class=\"pc\">」，</span>言八難</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b21\">T38n1778_p0593b21</span><span class=\"t\" l=\"0593b21\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>三惡道為三<span class=\"pc\">、</span>四北欝單越<span class=\"pc\">、</span>五長壽天<span class=\"pc\">、</span>六盲</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b22\">T38n1778_p0593b22</span><span class=\"t\" l=\"0593b22\" w=\"1\">聾瘖瘂<span class=\"pc\">、</span>七世智辨</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0593001\"></a><span class=\"t\" l=\"0593b22\" w=\"8\">聰</span><span class=\"t\" l=\"0593b22\" w=\"9\"><span class=\"pc\">、</span>八佛前佛後<span class=\"pc\">。</span>此有二種<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b23\">T38n1778_p0593b23</span><span class=\"t\" l=\"0593b23\" w=\"1\">一<span class=\"pc\">、</span>界內<span class=\"pc\">，</span>為前兩教之難<span class=\"pc\">；</span>二<span class=\"pc\">、</span>界外<span class=\"pc\">，</span>即後兩教之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b24\">T38n1778_p0593b24</span><span class=\"t\" l=\"0593b24\" w=\"1\">難<span class=\"pc\">。</span>菩薩約四教<span class=\"pc\">，</span>說除兩種八難<span class=\"pc\">，</span>至善吉章更</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b25\">T38n1778_p0593b25</span><span class=\"t\" l=\"0593b25\" w=\"1\">當分別<span class=\"pc\">。</span>菩薩自除教他讚歎隨喜<span class=\"pc\">，</span>後成佛時</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b26\">T38n1778_p0593b26</span><span class=\"t\" l=\"0593b26\" w=\"1\">國土無有三惡八難<span class=\"pc\">。</span>約四土料簡有難無難<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b27\">T38n1778_p0593b27</span><span class=\"t\" l=\"0593b27\" w=\"1\">義相繁多<span class=\"pc\">，</span>難可具辨<span class=\"pc\">。</span>餘如直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0593b27'></span><span class=\"t\" l=\"0593b27\" w=\"13\"><span class=\"pc\">「</span>自守至之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b28\">T38n1778_p0593b28</span><span class=\"t\" l=\"0593b28\" w=\"1\">名<span class=\"pc\">」，</span>約四教亦有四種<span class=\"pc\">。</span>自守不譏應作四句<span class=\"pc\">：</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593b29\">T38n1778_p0593b29</span><span class=\"t\" l=\"0593b29\" w=\"1\">不自守而譏他<span class=\"pc\">、</span>二自守不譏他<span class=\"pc\">、</span>三自守而譏</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c01\">T38n1778_p0593c01</span><span class=\"t\" l=\"0593c01\" w=\"1\">他<span class=\"pc\">、</span>四不自守不譏他<span class=\"pc\">。《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>假使三子由杖</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c02\">T38n1778_p0593c02</span><span class=\"t\" l=\"0593c02\" w=\"1\">而死<span class=\"pc\">，</span>餘有一子要當苦治<span class=\"pc\">。」</span>何容全不譏他<span class=\"pc\">？</span>但</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c03\">T38n1778_p0593c03</span><span class=\"t\" l=\"0593c03\" w=\"1\">內無惡心必於他有益<span class=\"pc\">，</span>非都不譏也<span class=\"pc\">。</span>但見四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c04\">T38n1778_p0593c04</span><span class=\"t\" l=\"0593c04\" w=\"1\">譏不謬故也<span class=\"pc\">。</span>權實及諸義<span class=\"pc\">，</span>類於直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0593c04'></span><span class=\"t\" l=\"0593c04\" w=\"15\"><span class=\"pc\">「</span>十善</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c05\">T38n1778_p0593c05</span><span class=\"t\" l=\"0593c05\" w=\"1\">至其國<span class=\"pc\">」，</span>十善有二種<span class=\"pc\">：</span>一止<span class=\"pc\">、</span>二行<span class=\"pc\">。</span>此是止十善</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c06\">T38n1778_p0593c06</span><span class=\"t\" l=\"0593c06\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">，</span>亦有五種<span class=\"pc\">：</span>一事十善<span class=\"pc\">，</span>即凡夫所行<span class=\"pc\">。</span>後四約</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c07\">T38n1778_p0593c07</span><span class=\"t\" l=\"0593c07\" w=\"1\">於四教菩薩自行教他<span class=\"pc\">、</span>讚歎隨喜<span class=\"pc\">。</span>後成佛時<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c08\">T38n1778_p0593c08</span><span class=\"t\" l=\"0593c08\" w=\"1\">五種十善來生其國<span class=\"pc\">。</span>命不中夭是不殺<span class=\"pc\">；</span>大富</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c09\">T38n1778_p0593c09</span><span class=\"t\" l=\"0593c09\" w=\"1\">是不盜<span class=\"pc\">；</span>梵行是不淫<span class=\"pc\">；</span>所言誠諦是不妄語<span class=\"pc\">；</span>常</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c10\">T38n1778_p0593c10</span><span class=\"t\" l=\"0593c10\" w=\"1\">以軟語是不惡口<span class=\"pc\">；</span>眷屬不離善和諍訟是不</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c11\">T38n1778_p0593c11</span><span class=\"t\" l=\"0593c11\" w=\"1\">兩舌<span class=\"pc\">；</span>言必饒益是不綺語<span class=\"pc\">；</span>不嫉是無貪<span class=\"pc\">，</span>嫉是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c12\">T38n1778_p0593c12</span><span class=\"t\" l=\"0593c12\" w=\"1\">嗔恚之垢<span class=\"pc\">，</span>今約貪者<span class=\"pc\">，</span>由貪故則有嫉也<span class=\"pc\">；</span>不恚</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c13\">T38n1778_p0593c13</span><span class=\"t\" l=\"0593c13\" w=\"1\">是不嗔<span class=\"pc\">；</span>正見是不癡<span class=\"pc\">。</span>權實及諸義<span class=\"pc\">，</span>並類直心<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c14\">T38n1778_p0593c14</span><p><span class='lineInfo' line='0593c14'></span><span class=\"t\" l=\"0593c14\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>如是寶積<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>竪明修淨土行<span class=\"pc\">。</span>有十三番</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c15\">T38n1778_p0593c15</span><span class=\"t\" l=\"0593c15\" w=\"1\">相資成淨土因也<span class=\"pc\">。</span>上從直心<span class=\"pc\">、</span>橫約十七行<span class=\"pc\">，</span>今</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c16\">T38n1778_p0593c16</span><span class=\"t\" l=\"0593c16\" w=\"1\">還從直心竪明從淺至深<span class=\"pc\">。</span>將竪約橫<span class=\"pc\">，</span>無有一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c17\">T38n1778_p0593c17</span><span class=\"t\" l=\"0593c17\" w=\"1\">法而不竪修<span class=\"pc\">，</span>將橫約竪亦如是<span class=\"pc\">，</span>具說如前<span class=\"pc\">。</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c18\">T38n1778_p0593c18</span><span class=\"t\" l=\"0593c18\" w=\"1\">一諸行至金剛心<span class=\"pc\">，</span>心淨則佛土淨也<span class=\"pc\">。</span>此為三<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c19\">T38n1778_p0593c19</span><span class=\"t\" l=\"0593c19\" w=\"1\">一約教<span class=\"pc\">、</span>二觀心<span class=\"pc\">、</span>三帖文<span class=\"pc\">。</span>一<span class=\"pc\">、</span>約教者<span class=\"pc\">，</span>三藏不明</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c20\">T38n1778_p0593c20</span><span class=\"t\" l=\"0593c20\" w=\"1\">淨佛國土<span class=\"pc\">。</span>何者<span class=\"pc\">？</span>聲聞經中無十方佛<span class=\"pc\">，</span>豈論諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c21\">T38n1778_p0593c21</span><span class=\"t\" l=\"0593c21\" w=\"1\">國修淨土行<span class=\"pc\">？</span>若言有者<span class=\"pc\">，</span>成身子疑<span class=\"pc\">。</span>既無此教<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c22\">T38n1778_p0593c22</span><span class=\"t\" l=\"0593c22\" w=\"1\">則無行無人<span class=\"pc\">，</span>何須論也<span class=\"pc\">。</span>通別兩教須汎論之<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c23\">T38n1778_p0593c23</span><span class=\"t\" l=\"0593c23\" w=\"1\">今為三意<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>約通十地直心對見地<span class=\"pc\">。</span>前未發</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c24\">T38n1778_p0593c24</span><span class=\"t\" l=\"0593c24\" w=\"1\">真名為邪曲<span class=\"pc\">，</span>登地見理離諸曲見故名直心<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c25\">T38n1778_p0593c25</span><span class=\"t\" l=\"0593c25\" w=\"1\">因此直心進入二地<span class=\"pc\">，</span>二地能遍行此十七句</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c26\">T38n1778_p0593c26</span><span class=\"t\" l=\"0593c26\" w=\"1\">故名發行<span class=\"pc\">，</span>由發行入三地<span class=\"pc\">。</span>三地解行俱進故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c27\">T38n1778_p0593c27</span><span class=\"t\" l=\"0593c27\" w=\"1\">名深心<span class=\"pc\">，</span>以深心故得入四地<span class=\"pc\">。</span>四地能事理俱</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c28\">T38n1778_p0593c28</span><span class=\"t\" l=\"0593c28\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">，</span>則自調調他名為調伏<span class=\"pc\">，</span>以調伏故得入五</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0593c29\">T38n1778_p0593c29</span><span class=\"t\" l=\"0593c29\" w=\"1\">地<span class=\"pc\">。</span>五地既事理調伏能如說行<span class=\"pc\">，</span>得入六地<span class=\"pc\">。</span>六</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a01\">T38n1778_p0594a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0594\"></a><span class=\"t\" l=\"0594a01\" w=\"1\">地能於一切善法迴向佛果<span class=\"pc\">、</span>用施眾生<span class=\"pc\">，</span>以迴</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a02\">T38n1778_p0594a02</span><span class=\"t\" l=\"0594a02\" w=\"1\">向故即入七地<span class=\"pc\">。</span>七地即有方便<span class=\"pc\">，</span>能修自行化</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a03\">T38n1778_p0594a03</span><span class=\"t\" l=\"0594a03\" w=\"1\">他<span class=\"pc\">，</span>得入八地<span class=\"pc\">。</span>八地能道觀雙流<span class=\"pc\">，</span>亦能處處教</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a04\">T38n1778_p0594a04</span><span class=\"t\" l=\"0594a04\" w=\"1\">化調伏眾生<span class=\"pc\">，</span>眾生既調佛土即淨<span class=\"pc\">，</span>佛土既淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a05\">T38n1778_p0594a05</span><span class=\"t\" l=\"0594a05\" w=\"1\">得入九地<span class=\"pc\">。</span>九地能說法淨<span class=\"pc\">，</span>說法淨即智慧淨<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a06\">T38n1778_p0594a06</span><span class=\"t\" l=\"0594a06\" w=\"1\">九地具四十辨才名智慧地<span class=\"pc\">，</span>因智慧淨得入</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a07\">T38n1778_p0594a07</span><span class=\"t\" l=\"0594a07\" w=\"1\">十地<span class=\"pc\">。</span>十地即心淨故一切功德淨<span class=\"pc\">。</span>始自直心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a08\">T38n1778_p0594a08</span><span class=\"t\" l=\"0594a08\" w=\"1\">訖于結句言<span class=\"pc\">「</span>欲得淨土當淨其心<span class=\"pc\">，</span>心淨則佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a09\">T38n1778_p0594a09</span><span class=\"t\" l=\"0594a09\" w=\"1\">土淨<span class=\"pc\">。」</span>借此十地對成通教<span class=\"pc\">，</span>竪明相資淨土行</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a10\">T38n1778_p0594a10</span><span class=\"t\" l=\"0594a10\" w=\"1\">也<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>約別教對十地者<span class=\"pc\">，</span>仍有兩意<span class=\"pc\">：</span>一從初地</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a11\">T38n1778_p0594a11</span><span class=\"t\" l=\"0594a11\" w=\"1\">能見佛性<span class=\"pc\">，</span>即破無明離二邊曲<span class=\"pc\">，</span>名為真心<span class=\"pc\">。</span>從</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a12\">T38n1778_p0594a12</span><span class=\"t\" l=\"0594a12\" w=\"1\">二地至十地<span class=\"pc\">，</span>類通可知<span class=\"pc\">，</span>但見偏圓以為異耳<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a13\">T38n1778_p0594a13</span><span class=\"t\" l=\"0594a13\" w=\"1\">次依<span class=\"pc\">《</span>仁王<span class=\"pc\">》</span>十四般若以消相資竪義<span class=\"pc\">。</span>彼經取</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a14\">T38n1778_p0594a14</span><span class=\"t\" l=\"0594a14\" w=\"1\">三十心共來對三般若<span class=\"pc\">，</span>若爾直心即對十住<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a15\">T38n1778_p0594a15</span><span class=\"t\" l=\"0594a15\" w=\"1\">何者<span class=\"pc\">？</span>入理般若名為住<span class=\"pc\">，</span>雖未見圓<span class=\"pc\">，</span>生相似解<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a16\">T38n1778_p0594a16</span><span class=\"t\" l=\"0594a16\" w=\"1\">名為直心<span class=\"pc\">。</span>發行對十行<span class=\"pc\">，</span>十行正是修行之義<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a17\">T38n1778_p0594a17</span><span class=\"t\" l=\"0594a17\" w=\"1\">深心對十迴向<span class=\"pc\">，</span>能迴事入理<span class=\"pc\">，</span>令解行俱深<span class=\"pc\">。</span>調</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a18\">T38n1778_p0594a18</span><span class=\"t\" l=\"0594a18\" w=\"1\">伏對初地<span class=\"pc\">，</span>初地發真<span class=\"pc\">，</span>道觀雙流<span class=\"pc\">，</span>得名調伏<span class=\"pc\">。</span>從</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a19\">T38n1778_p0594a19</span><span class=\"t\" l=\"0594a19\" w=\"1\">二地乃至十地<span class=\"pc\">，</span>次第對句<span class=\"pc\">。</span>等覺對後句<span class=\"pc\">，</span>心淨則</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a20\">T38n1778_p0594a20</span><span class=\"t\" l=\"0594a20\" w=\"1\">佛土淨也<span class=\"pc\">。</span>故</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0594001\"></a><span class=\"t\" l=\"0594a20\" w=\"6\">含</span><span class=\"t\" l=\"0594a20\" w=\"7\">地前後取等覺<span class=\"pc\">。</span>依十四般若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a21\">T38n1778_p0594a21</span><span class=\"t\" l=\"0594a21\" w=\"1\">竪對諸句<span class=\"pc\">，</span>其數整足<span class=\"pc\">。</span>雖語有不稱諸地名者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a22\">T38n1778_p0594a22</span><span class=\"t\" l=\"0594a22\" w=\"1\">若欲解釋<span class=\"pc\">，</span>無往不通<span class=\"pc\">。</span>三<span class=\"pc\">、</span>約圓教者<span class=\"pc\">，</span>依前歷別<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a23\">T38n1778_p0594a23</span><span class=\"t\" l=\"0594a23\" w=\"1\">義猶有餘<span class=\"pc\">，</span>何容初地止是調伏<span class=\"pc\">，</span>無餘功德<span class=\"pc\">？</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a24\">T38n1778_p0594a24</span><span class=\"t\" l=\"0594a24\" w=\"1\">具足有<span class=\"pc\">，</span>則不但受調伏一名<span class=\"pc\">；</span>若是分有<span class=\"pc\">，</span>何得調</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a25\">T38n1778_p0594a25</span><span class=\"t\" l=\"0594a25\" w=\"1\">伏獨當其稱<span class=\"pc\">？</span>當知猶是未圓之教<span class=\"pc\">。</span>今以十句</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a26\">T38n1778_p0594a26</span><span class=\"t\" l=\"0594a26\" w=\"1\">皆對圓位以辨竪深<span class=\"pc\">，</span>用明橫廣則皆在初住已</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a27\">T38n1778_p0594a27</span><span class=\"t\" l=\"0594a27\" w=\"1\">自具足<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>銅輪見理已破無明<span class=\"pc\">，</span>豈非直</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a28\">T38n1778_p0594a28</span><span class=\"t\" l=\"0594a28\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">？</span>具足萬行<span class=\"pc\">，</span>豈非發行<span class=\"pc\">？</span>念念流入<span class=\"pc\">，</span>豈非深心<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594a29\">T38n1778_p0594a29</span><span class=\"t\" l=\"0594a29\" w=\"1\">五住圓除<span class=\"pc\">，</span>豈非調伏<span class=\"pc\">？</span>解行相扶<span class=\"pc\">，</span>豈非如說行<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b01\">T38n1778_p0594b01</span><span class=\"t\" l=\"0594b01\" w=\"1\">萬行流入<span class=\"pc\">，</span>豈非迴向<span class=\"pc\">？</span>權實具足<span class=\"pc\">，</span>豈非方便<span class=\"pc\">？</span>得</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b02\">T38n1778_p0594b02</span><span class=\"t\" l=\"0594b02\" w=\"1\">普現色身<span class=\"pc\">，</span>豈非成就眾生<span class=\"pc\">？</span>若染淨土成道<span class=\"pc\">，</span>四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b03\">T38n1778_p0594b03</span><span class=\"t\" l=\"0594b03\" w=\"1\">教眾生來生其國<span class=\"pc\">，</span>豈非淨佛國土<span class=\"pc\">？</span>一音演說<span class=\"pc\">，</span>四</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b04\">T38n1778_p0594b04</span><span class=\"t\" l=\"0594b04\" w=\"1\">辨赴機<span class=\"pc\">，</span>豈非說法之淨<span class=\"pc\">？</span>寂照之智不謀而說<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b05\">T38n1778_p0594b05</span><span class=\"t\" l=\"0594b05\" w=\"1\">豈非智慧淨<span class=\"pc\">？</span>實相真心猶如虛空<span class=\"pc\">，</span>豈非心淨<span class=\"pc\">？</span>一</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b06\">T38n1778_p0594b06</span><span class=\"t\" l=\"0594b06\" w=\"1\">心萬行具足福慧<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_6\" data-key=\"T38.0594b06.08\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0594b06\" w=\"8\">豈</span></span><span class=\"t\" l=\"0594b06\" w=\"9\">非功德淨<span class=\"pc\">？</span>正報既淨<span class=\"pc\">，</span>依報亦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b07\">T38n1778_p0594b07</span><span class=\"t\" l=\"0594b07\" w=\"1\">爾<span class=\"pc\">。</span>同於諸佛見法性理<span class=\"pc\">，</span>居因陀羅網<span class=\"pc\">，</span>分入寂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b08\">T38n1778_p0594b08</span><span class=\"t\" l=\"0594b08\" w=\"1\">光<span class=\"pc\">，</span>豈非佛土淨也<span class=\"pc\">。</span>當知初住心中<span class=\"pc\">，</span>竪深窮於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b09\">T38n1778_p0594b09</span><span class=\"t\" l=\"0594b09\" w=\"1\">心源<span class=\"pc\">，</span>此十四句及無量句磬無不盡<span class=\"pc\">。</span>故初阿</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b10\">T38n1778_p0594b10</span><span class=\"t\" l=\"0594b10\" w=\"1\">字門具四十一字<span class=\"pc\">，</span>四十一字亦具初門<span class=\"pc\">。</span>當知</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b11\">T38n1778_p0594b11</span><span class=\"t\" l=\"0594b11\" w=\"1\">竪論則窮徹後際<span class=\"pc\">，</span>橫說並備眾門<span class=\"pc\">。</span>發心正行<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b12\">T38n1778_p0594b12</span><span class=\"t\" l=\"0594b12\" w=\"1\">傍化二土<span class=\"pc\">、</span>成就眾生<span class=\"pc\">，</span>悉備初心中也<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>大品<span class=\"pc\">》</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b13\">T38n1778_p0594b13</span><span class=\"t\" l=\"0594b13\" w=\"1\">云<span class=\"pc\">「</span>初發心時便成正覺<span class=\"pc\">」，《</span>華嚴<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>得如來一身</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b14\">T38n1778_p0594b14</span><span class=\"t\" l=\"0594b14\" w=\"1\">無量身<span class=\"pc\">」。</span>初位既橫竪諸句淨佛國土<span class=\"pc\">，</span>餘位亦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b15\">T38n1778_p0594b15</span><span class=\"t\" l=\"0594b15\" w=\"1\">然<span class=\"pc\">，</span>如前引<span class=\"pc\">《</span>大經<span class=\"pc\">》</span>十五日月喻也<span class=\"pc\">。</span>次約觀心竪</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b16\">T38n1778_p0594b16</span><span class=\"t\" l=\"0594b16\" w=\"1\">釋十三番相資修淨土因者<span class=\"pc\">，</span>一心三觀觀於</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b17\">T38n1778_p0594b17</span><span class=\"t\" l=\"0594b17\" w=\"1\">法性<span class=\"pc\">，</span>即是直心<span class=\"pc\">。</span>此一念心具前十七之行<span class=\"pc\">，</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b18\">T38n1778_p0594b18</span><span class=\"t\" l=\"0594b18\" w=\"1\">是隨其直心則能發行<span class=\"pc\">。</span>事理相資<span class=\"pc\">，</span>即能進入</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b19\">T38n1778_p0594b19</span><span class=\"t\" l=\"0594b19\" w=\"1\">甚深法界<span class=\"pc\">。</span>以深心故<span class=\"pc\">，</span>事理不善意得調伏<span class=\"pc\">，</span>以</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b20\">T38n1778_p0594b20</span><span class=\"t\" l=\"0594b20\" w=\"1\">意調故有所說法<span class=\"pc\">、</span>能如說行<span class=\"pc\">、</span>迴己所行遍施</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b21\">T38n1778_p0594b21</span><span class=\"t\" l=\"0594b21\" w=\"1\">一切<span class=\"pc\">，</span>既能迴施即令眾生斷惡修善<span class=\"pc\">，</span>以修善</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b22\">T38n1778_p0594b22</span><span class=\"t\" l=\"0594b22\" w=\"1\">故即淨佛土<span class=\"pc\">，</span>佛土淨故即境界淨<span class=\"pc\">，</span>境界淨故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b23\">T38n1778_p0594b23</span><span class=\"t\" l=\"0594b23\" w=\"1\">即說法淨<span class=\"pc\">，</span>說法淨故內心智慧轉得明淨<span class=\"pc\">，</span>智</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b24\">T38n1778_p0594b24</span><span class=\"t\" l=\"0594b24\" w=\"1\">慧淨故則一切功德皆悉清淨<span class=\"pc\">。</span>此等皆是觀</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b25\">T38n1778_p0594b25</span><span class=\"t\" l=\"0594b25\" w=\"1\">心清淨則佛土淨也<span class=\"pc\">。</span>故云<span class=\"pc\">「</span>欲淨佛土當淨其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b26\">T38n1778_p0594b26</span><span class=\"t\" l=\"0594b26\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">，</span>隨其心淨則佛土淨<span class=\"pc\">。」</span>是則竪修一十三句<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b27\">T38n1778_p0594b27</span><span class=\"t\" l=\"0594b27\" w=\"1\">宛然具在觀心之內<span class=\"pc\">，</span>名觀行即也<span class=\"pc\">。</span>故<span class=\"pc\">《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>云</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b28\">T38n1778_p0594b28</span><span class=\"t\" l=\"0594b28\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>當知是人已趣道場<span class=\"pc\">，</span>近三菩提<span class=\"pc\">，</span>坐道樹下<span class=\"pc\">。」</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594b29\">T38n1778_p0594b29</span><span class=\"t\" l=\"0594b29\" w=\"1\">功行純熟<span class=\"pc\">，</span>諸佛冥加<span class=\"pc\">，</span>即入相似<span class=\"pc\">。</span>從相似進入</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c01\">T38n1778_p0594c01</span><span class=\"t\" l=\"0594c01\" w=\"1\">銅輪<span class=\"pc\">，</span>分證真實<span class=\"pc\">，</span>即於二土自行化他與物結</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c02\">T38n1778_p0594c02</span><span class=\"t\" l=\"0594c02\" w=\"1\">緣<span class=\"pc\">。</span>應以佛身而得度者<span class=\"pc\">，</span>即現佛身為說漸頓</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c03\">T38n1778_p0594c03</span><span class=\"t\" l=\"0594c03\" w=\"1\">不定祕密法門<span class=\"pc\">，</span>教化調伏入慧起根而取佛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c04\">T38n1778_p0594c04</span><span class=\"t\" l=\"0594c04\" w=\"1\">土<span class=\"pc\">。</span>若不如此<span class=\"pc\">，</span>初住何緣八相成道<span class=\"pc\">？</span>一往雖云</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c05\">T38n1778_p0594c05</span><span class=\"t\" l=\"0594c05\" w=\"1\">觀心實是真淨佛土義也<span class=\"pc\">。</span>此是了義<span class=\"pc\">，</span>若離此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c06\">T38n1778_p0594c06</span><span class=\"t\" l=\"0594c06\" w=\"1\">者多是執文隨語生見<span class=\"pc\">。</span>復次非別無以表竪<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c07\">T38n1778_p0594c07</span><span class=\"t\" l=\"0594c07\" w=\"1\">非圓無以表橫<span class=\"pc\">，</span>譬如非日無以成月<span class=\"pc\">、</span>非月無</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c08\">T38n1778_p0594c08</span><span class=\"t\" l=\"0594c08\" w=\"1\">以數日<span class=\"pc\">，</span>日月相須能成一歲乃至成多<span class=\"pc\">。</span>今橫</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c09\">T38n1778_p0594c09</span><span class=\"t\" l=\"0594c09\" w=\"1\">竪相須<span class=\"pc\">、</span>高廣義顯<span class=\"pc\">，</span>非竪非橫而竪而橫<span class=\"pc\">，</span>如世</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c10\">T38n1778_p0594c10</span><span class=\"t\" l=\"0594c10\" w=\"1\">伊字首羅三目<span class=\"pc\">。</span>當知淨土之義依三德祕密</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c11\">T38n1778_p0594c11</span><span class=\"t\" l=\"0594c11\" w=\"1\">藏而有<span class=\"pc\">，</span>若三身三德此就正報<span class=\"pc\">，</span>三土四土即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c12\">T38n1778_p0594c12</span><span class=\"t\" l=\"0594c12\" w=\"1\">就依報<span class=\"pc\">。</span>依正相成<span class=\"pc\">，</span>其義可解<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0594c12'></span><span class=\"t\" l=\"0594c12\" w=\"12\">三<span class=\"pc\">、</span>帖文釋者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c13\">T38n1778_p0594c13</span><span class=\"t\" l=\"0594c13\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>隨其直心則能發行<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>直心即是圓教觀中</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c14\">T38n1778_p0594c14</span><span class=\"t\" l=\"0594c14\" w=\"1\">修無作八直<span class=\"pc\">，</span>得此直心能具萬行故名發行<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c15\">T38n1778_p0594c15</span><span class=\"t\" l=\"0594c15\" w=\"1\">亦云得此直心即能行前十七橫法<span class=\"pc\">。</span>隨其發</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c16\">T38n1778_p0594c16</span><span class=\"t\" l=\"0594c16\" w=\"1\">行則得深心<span class=\"pc\">，</span>直心是解<span class=\"pc\">、</span>發行是行<span class=\"pc\">，</span>解導於行<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c17\">T38n1778_p0594c17</span><span class=\"t\" l=\"0594c17\" w=\"1\">行資於解<span class=\"pc\">，</span>解行相成如目足備到清涼池<span class=\"pc\">，</span>名</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c18\">T38n1778_p0594c18</span><span class=\"t\" l=\"0594c18\" w=\"1\">深廣心也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0594c18'></span><span class=\"t\" l=\"0594c18\" w=\"5\"><span class=\"pc\">「</span>隨其深心則意調伏<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>解行既</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c19\">T38n1778_p0594c19</span><span class=\"t\" l=\"0594c19\" w=\"1\">深<span class=\"pc\">，</span>即能調於事理諸惑<span class=\"pc\">。</span>理惑者<span class=\"pc\">，</span>迷於中道之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c20\">T38n1778_p0594c20</span><span class=\"t\" l=\"0594c20\" w=\"1\">無明也<span class=\"pc\">。</span>事惑者<span class=\"pc\">，</span>迷於二諦三界惑也<span class=\"pc\">。</span>若初發</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c21\">T38n1778_p0594c21</span><span class=\"t\" l=\"0594c21\" w=\"1\">心即入中道雙照二諦<span class=\"pc\">，</span>心心寂滅自然流入<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c22\">T38n1778_p0594c22</span><span class=\"t\" l=\"0594c22\" w=\"1\">即能調伏事理之惑<span class=\"pc\">。《</span>仁王<span class=\"pc\">》</span>云<span class=\"pc\">「</span>菩薩從初發心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c23\">T38n1778_p0594c23</span><span class=\"t\" l=\"0594c23\" w=\"1\">至金剛頂皆名伏忍<span class=\"pc\">」，</span>即調伏意也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0594c23'></span><span class=\"t\" l=\"0594c23\" w=\"14\"><span class=\"pc\">「</span>隨其調</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c24\">T38n1778_p0594c24</span><span class=\"t\" l=\"0594c24\" w=\"1\">伏則如說行<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>有所言說<span class=\"pc\">，</span>非但赴機利物<span class=\"pc\">，</span>內</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c25\">T38n1778_p0594c25</span><span class=\"t\" l=\"0594c25\" w=\"1\">心清淨能如說行<span class=\"pc\">，</span>言行相扶善根成就<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0594c25'></span><span class=\"t\" l=\"0594c25\" w=\"16\"><span class=\"pc\">「</span>隨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c26\">T38n1778_p0594c26</span><span class=\"t\" l=\"0594c26\" w=\"1\">如說行則能迴向<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>內既成就諸善功德<span class=\"pc\">，</span>迴</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c27\">T38n1778_p0594c27</span><span class=\"t\" l=\"0594c27\" w=\"1\">所修因向於佛果及施眾生<span class=\"pc\">。「</span>隨其迴向則有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c28\">T38n1778_p0594c28</span><span class=\"t\" l=\"0594c28\" w=\"1\">方便<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>既迴自行內向佛果<span class=\"pc\">、</span>外施眾生<span class=\"pc\">，</span>即能</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0594c29\">T38n1778_p0594c29</span><span class=\"t\" l=\"0594c29\" w=\"1\">善巧能破能立<span class=\"pc\">，</span>巧度眾生故言方便<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0594c29'></span><span class=\"t\" l=\"0594c29\" w=\"15\"><span class=\"pc\">「</span>隨其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a01\">T38n1778_p0595a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0595\"></a><span class=\"t\" l=\"0595a01\" w=\"1\">方便則成就眾生<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>方便既能巧破巧立<span class=\"pc\">，</span>破</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a02\">T38n1778_p0595a02</span><span class=\"t\" l=\"0595a02\" w=\"1\">故折伏<span class=\"pc\">、</span>立故攝受<span class=\"pc\">。</span>若眾生四教止行二善成</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a03\">T38n1778_p0595a03</span><span class=\"t\" l=\"0595a03\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>四教智斷則立<span class=\"pc\">，</span>即正報因果成也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0595a03'></span><span class=\"t\" l=\"0595a03\" w=\"15\"><span class=\"pc\">「</span>隨成</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a04\">T38n1778_p0595a04</span><span class=\"t\" l=\"0595a04\" w=\"1\">就眾生則佛土淨<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>若眾生之類是菩薩淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a05\">T38n1778_p0595a05</span><span class=\"t\" l=\"0595a05\" w=\"1\">土<span class=\"pc\">，</span>眾生正報止善無惡<span class=\"pc\">，</span>依報國土則便清淨<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a06\">T38n1778_p0595a06</span><span class=\"t\" l=\"0595a06\" w=\"1\">正報行善因成則佛土莊嚴<span class=\"pc\">，</span>若國土清淨莊</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a07\">T38n1778_p0595a07</span><span class=\"t\" l=\"0595a07\" w=\"1\">嚴名佛土淨也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0595a07'></span><span class=\"t\" l=\"0595a07\" w=\"7\"><span class=\"pc\">「</span>隨佛土淨則說法淨<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a08\">T38n1778_p0595a08</span><span class=\"t\" l=\"0595a08\" w=\"1\">穢土說法則如長者執除糞器<span class=\"pc\">，</span>此則赴緣說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a09\">T38n1778_p0595a09</span><span class=\"t\" l=\"0595a09\" w=\"1\">苦切之法<span class=\"pc\">。</span>如淨名為香積土諸來菩薩說此</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a10\">T38n1778_p0595a10</span><span class=\"t\" l=\"0595a10\" w=\"1\">土折伏之法<span class=\"pc\">，</span>不說諸法實相清淨之教<span class=\"pc\">。</span>若淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a11\">T38n1778_p0595a11</span><span class=\"t\" l=\"0595a11\" w=\"1\">土說法<span class=\"pc\">，</span>但說諸法實相清淨法門<span class=\"pc\">，</span>名說法淨<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a12\">T38n1778_p0595a12</span><p><span class='lineInfo' line='0595a12'></span><span class=\"t\" l=\"0595a12\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>隨說法淨則智慧淨<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>說法本赴物機<span class=\"pc\">，</span>機緣</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a13\">T38n1778_p0595a13</span><span class=\"t\" l=\"0595a13\" w=\"1\">若淨則感菩薩智慧亦淨<span class=\"pc\">、</span>所說亦淨<span class=\"pc\">，</span>譬如猛</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a14\">T38n1778_p0595a14</span><span class=\"t\" l=\"0595a14\" w=\"1\">風鈴聲則大<span class=\"pc\">。</span>亦如世人說法<span class=\"pc\">，</span>脫有利智福人</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a15\">T38n1778_p0595a15</span><span class=\"t\" l=\"0595a15\" w=\"1\">來聽<span class=\"pc\">，</span>說者非意智慧開解<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0595a15'></span><span class=\"t\" l=\"0595a15\" w=\"11\"><span class=\"pc\">「</span>隨智慧淨則其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a16\">T38n1778_p0595a16</span><span class=\"t\" l=\"0595a16\" w=\"1\">心淨<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>說法之人解慧既進則惑垢漸消<span class=\"pc\">，</span>其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a17\">T38n1778_p0595a17</span><span class=\"t\" l=\"0595a17\" w=\"1\">心轉顯即是心淨<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0595a17'></span><span class=\"t\" l=\"0595a17\" w=\"8\"><span class=\"pc\">「</span>隨其心淨則一切功德淨<span class=\"pc\">」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a18\">T38n1778_p0595a18</span><span class=\"t\" l=\"0595a18\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>真心清淨修諸功德皆無染著<span class=\"pc\">，</span>是則一切</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a19\">T38n1778_p0595a19</span><span class=\"t\" l=\"0595a19\" w=\"1\">皆清淨也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0595a19'></span><span class=\"t\" l=\"0595a19\" w=\"5\"><span class=\"pc\">「</span>是故寶積至佛土淨<span class=\"pc\">」，</span>最後結撮</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a20\">T38n1778_p0595a20</span><span class=\"t\" l=\"0595a20\" w=\"1\">正要<span class=\"pc\">，</span>明淨土之因<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0595a20'></span><span class=\"t\" l=\"0595a20\" w=\"8\"><span class=\"pc\">「</span>欲淨佛土當淨其心<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a21\">T38n1778_p0595a21</span><span class=\"t\" l=\"0595a21\" w=\"1\">從直心來有十三句<span class=\"pc\">，</span>名義雖異<span class=\"pc\">，</span>皆為淨心<span class=\"pc\">。「</span>隨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a22\">T38n1778_p0595a22</span><span class=\"t\" l=\"0595a22\" w=\"1\">其心淨則佛土淨<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>隨四教明四種心淨<span class=\"pc\">，</span>即</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a23\">T38n1778_p0595a23</span><span class=\"t\" l=\"0595a23\" w=\"1\">四種佛土悉清淨也<span class=\"pc\">。</span>又四種心只是一自性</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a24\">T38n1778_p0595a24</span><span class=\"t\" l=\"0595a24\" w=\"1\">清淨之心<span class=\"pc\">，</span>此心若顯<span class=\"pc\">，</span>即一切佛土皆悉淨也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a25\">T38n1778_p0595a25</span><span class=\"t\" l=\"0595a25\" w=\"1\">菩薩從初用四道諦淨心<span class=\"pc\">，</span>前三是權<span class=\"pc\">、</span>後一是</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a26\">T38n1778_p0595a26</span><span class=\"t\" l=\"0595a26\" w=\"1\">實<span class=\"pc\">。</span>事理惑除<span class=\"pc\">，</span>正報即得佛果清淨<span class=\"pc\">，</span>依報即常</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a27\">T38n1778_p0595a27</span><span class=\"t\" l=\"0595a27\" w=\"1\">寂光畢竟淨也<span class=\"pc\">。</span>四教眾生垢淨之心來感寂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a28\">T38n1778_p0595a28</span><span class=\"t\" l=\"0595a28\" w=\"1\">光<span class=\"pc\">，</span>各見淨穢<span class=\"pc\">，</span>譬如諸天同寶器食<span class=\"pc\">，</span>隨其福德</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595a29\">T38n1778_p0595a29</span><span class=\"t\" l=\"0595a29\" w=\"1\">飯色有異<span class=\"pc\">，</span>譬意在此<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0595a29'></span><span class=\"t\" l=\"0595a29\" w=\"9\"><span class=\"pc\">「</span>爾時<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>身子生疑<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b01\">T38n1778_p0595b01</span><span class=\"t\" l=\"0595b01\" w=\"1\">文為二<span class=\"pc\">：</span>一生疑之由<span class=\"pc\">、</span>二正疑念<span class=\"pc\">。</span>初明由者<span class=\"pc\">，</span>由</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b02\">T38n1778_p0595b02</span><span class=\"t\" l=\"0595b02\" w=\"1\">承佛威神故生疑也<span class=\"pc\">。</span>如來神力加被身子者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b03\">T38n1778_p0595b03</span><span class=\"t\" l=\"0595b03\" w=\"1\">此經雖對小明大<span class=\"pc\">，</span>身子既小乘中智慧第一<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b04\">T38n1778_p0595b04</span><span class=\"t\" l=\"0595b04\" w=\"1\">為諸聲聞之所揖敬<span class=\"pc\">，</span>忽懷疑念<span class=\"pc\">，</span>即諸聲聞咸共</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b05\">T38n1778_p0595b05</span><span class=\"t\" l=\"0595b05\" w=\"1\">生疑<span class=\"pc\">：</span>大乘方等有不思議祕密之事<span class=\"pc\">，</span>即是穢</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b06\">T38n1778_p0595b06</span><span class=\"t\" l=\"0595b06\" w=\"1\">國有淨土也<span class=\"pc\">。</span>身子未能稱機疑問<span class=\"pc\">，</span>必假佛力</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b07\">T38n1778_p0595b07</span><span class=\"t\" l=\"0595b07\" w=\"1\">方會物心<span class=\"pc\">，</span>故云承佛威神也<span class=\"pc\">。</span>依<span class=\"pc\">《</span>法華<span class=\"pc\">》</span>意<span class=\"pc\">，</span>發本</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b08\">T38n1778_p0595b08</span><span class=\"t\" l=\"0595b08\" w=\"1\">顯迹<span class=\"pc\">，</span>明諸聲聞內祕外現<span class=\"pc\">，</span>何容不能稱物之</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b09\">T38n1778_p0595b09</span><span class=\"t\" l=\"0595b09\" w=\"1\">機而生疑也<span class=\"pc\">？「</span>作是至若此<span class=\"pc\">」，</span>二<span class=\"pc\">、</span>正明疑念者<span class=\"pc\">，</span>疑</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b10\">T38n1778_p0595b10</span><span class=\"t\" l=\"0595b10\" w=\"1\">佛答寶積心淨土淨<span class=\"pc\">，</span>執昔三藏<span class=\"pc\">，</span>故生疑也<span class=\"pc\">。</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b11\">T38n1778_p0595b11</span><span class=\"t\" l=\"0595b11\" w=\"1\">薩三祇修行成佛是同<span class=\"pc\">，</span>何得今說菩薩心淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b12\">T38n1778_p0595b12</span><span class=\"t\" l=\"0595b12\" w=\"1\">即佛土淨<span class=\"pc\">？</span>釋迦獨無淨土<span class=\"pc\">，</span>應是為菩薩時心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b13\">T38n1778_p0595b13</span><span class=\"t\" l=\"0595b13\" w=\"1\">不清淨<span class=\"pc\">。</span>若不清淨<span class=\"pc\">，</span>何得成佛<span class=\"pc\">？</span>若心淨成佛者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b14\">T38n1778_p0595b14</span><span class=\"t\" l=\"0595b14\" w=\"1\">亦應心淨佛土淨也<span class=\"pc\">，</span>何得佛土穢惡<span class=\"pc\">？</span>若斯翻</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b15\">T38n1778_p0595b15</span><span class=\"t\" l=\"0595b15\" w=\"1\">覆生疑未敢問者<span class=\"pc\">，</span>或可自鄙<span class=\"pc\">，</span>或恐失儀<span class=\"pc\">，</span>或知</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b16\">T38n1778_p0595b16</span><span class=\"t\" l=\"0595b16\" w=\"1\">如來懸鑑自當知時<span class=\"pc\">，</span>故未問也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0595b16'></span><span class=\"t\" l=\"0595b16\" w=\"13\"><span class=\"pc\">「</span>佛知其意<span class=\"pc\">」</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b17\">T38n1778_p0595b17</span><span class=\"t\" l=\"0595b17\" w=\"1\">下<span class=\"pc\">，</span>三<span class=\"pc\">、</span>佛釋疑<span class=\"pc\">。</span>文為三<span class=\"pc\">：</span>一佛以日月問<span class=\"pc\">、</span>二身子</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b18\">T38n1778_p0595b18</span><span class=\"t\" l=\"0595b18\" w=\"1\">事答<span class=\"pc\">、</span>三佛合譬解釋<span class=\"pc\">。</span>初文者<span class=\"pc\">，</span>日月譬於真應</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b19\">T38n1778_p0595b19</span><span class=\"t\" l=\"0595b19\" w=\"1\">淨土<span class=\"pc\">。</span>如日月宮眾寶所成<span class=\"pc\">，</span>照四天下<span class=\"pc\">。</span>彼中有</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b20\">T38n1778_p0595b20</span><span class=\"t\" l=\"0595b20\" w=\"1\">諸天子<span class=\"pc\">，</span>譬真應二土為萬德所成常照四土<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b21\">T38n1778_p0595b21</span><span class=\"t\" l=\"0595b21\" w=\"1\">一切眾生真應法身之所依也<span class=\"pc\">。</span>又譬真緣二</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b22\">T38n1778_p0595b22</span><span class=\"t\" l=\"0595b22\" w=\"1\">修<span class=\"pc\">，</span>如日月相須則成就萬物<span class=\"pc\">、</span>照顯一切<span class=\"pc\">。</span>真緣</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b23\">T38n1778_p0595b23</span><span class=\"t\" l=\"0595b23\" w=\"1\">亦爾<span class=\"pc\">，</span>互相成顯<span class=\"pc\">。</span>以真緣合故常自顯照四種</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b24\">T38n1778_p0595b24</span><span class=\"t\" l=\"0595b24\" w=\"1\">淨土<span class=\"pc\">，</span>而於盲者所不能見<span class=\"pc\">。</span>為二緣集罪障<span class=\"pc\">，</span>障</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b25\">T38n1778_p0595b25</span><span class=\"t\" l=\"0595b25\" w=\"1\">於五眼故也<span class=\"pc\">。</span>是故舉日月為喻以問身子<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b26\">T38n1778_p0595b26</span><p><span class='lineInfo' line='0595b26'></span><span class=\"t\" l=\"0595b26\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>對曰至非日月咎<span class=\"pc\">」，</span>二<span class=\"pc\">、</span>身子依事奉答<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0595b26'></span><span class=\"t\" l=\"0595b26\" w=\"15\"><span class=\"pc\">「</span>舍利弗</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b27\">T38n1778_p0595b27</span><span class=\"t\" l=\"0595b27\" w=\"1\">至而汝不見<span class=\"pc\">」，</span>三<span class=\"pc\">、</span>合日月譬釋身子疑<span class=\"pc\">。「</span>眾生罪</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b28\">T38n1778_p0595b28</span><span class=\"t\" l=\"0595b28\" w=\"1\">故不見佛國嚴淨<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>先合盲者<span class=\"pc\">，</span>眾生界內緣</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595b29\">T38n1778_p0595b29</span><span class=\"t\" l=\"0595b29\" w=\"1\">集濁惡障重<span class=\"pc\">，</span>是故不見同居淨土<span class=\"pc\">。</span>以界內罪</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c01\">T38n1778_p0595c01</span><span class=\"t\" l=\"0595c01\" w=\"1\">與無為合<span class=\"pc\">，</span>及界內塵沙罪故<span class=\"pc\">，</span>不見有餘淨土<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c02\">T38n1778_p0595c02</span><span class=\"t\" l=\"0595c02\" w=\"1\">以界外塵沙無明罪故<span class=\"pc\">，</span>不見果報淨土<span class=\"pc\">；</span>以法</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c03\">T38n1778_p0595c03</span><span class=\"t\" l=\"0595c03\" w=\"1\">界微細無明罪故<span class=\"pc\">，</span>不見寂光淨土<span class=\"pc\">。「</span>我此土淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c04\">T38n1778_p0595c04</span><span class=\"t\" l=\"0595c04\" w=\"1\">而汝不見<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>此合日月之譬<span class=\"pc\">，</span>明四土常淨<span class=\"pc\">，</span>身</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c05\">T38n1778_p0595c05</span><span class=\"t\" l=\"0595c05\" w=\"1\">子有前四種罪障<span class=\"pc\">，</span>故不見也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0595c05'></span><span class=\"t\" l=\"0595c05\" w=\"12\"><span class=\"pc\">「</span>爾時<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>四<span class=\"pc\">、</span>螺髻</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c06\">T38n1778_p0595c06</span><span class=\"t\" l=\"0595c06\" w=\"1\">自引所見釋身子疑<span class=\"pc\">。</span>所以梵王引所見者<span class=\"pc\">，</span>諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c07\">T38n1778_p0595c07</span><span class=\"t\" l=\"0595c07\" w=\"1\">小乘人疑佛<span class=\"pc\">，</span>雖說淨土<span class=\"pc\">，</span>誰所見之<span class=\"pc\">，</span>是以梵王</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c08\">T38n1778_p0595c08</span><span class=\"t\" l=\"0595c08\" w=\"1\">冥知佛意<span class=\"pc\">，</span>引所見者證佛不虛<span class=\"pc\">，</span>普生時眾聞</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c09\">T38n1778_p0595c09</span><span class=\"t\" l=\"0595c09\" w=\"1\">信之善<span class=\"pc\">。</span>文為二<span class=\"pc\">：</span>一先折身子疑念<span class=\"pc\">、</span>二正舉所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c10\">T38n1778_p0595c10</span><span class=\"t\" l=\"0595c10\" w=\"1\">見釋疑<span class=\"pc\">。</span>初文可解<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0595c10'></span><span class=\"t\" l=\"0595c10\" w=\"8\"><span class=\"pc\">「</span>所以者何<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>正舉所</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c11\">T38n1778_p0595c11</span><span class=\"t\" l=\"0595c11\" w=\"1\">見釋疑<span class=\"pc\">。</span>文為三<span class=\"pc\">：</span>一梵王見淨<span class=\"pc\">、</span>二身子見穢<span class=\"pc\">、</span>三</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c12\">T38n1778_p0595c12</span><span class=\"t\" l=\"0595c12\" w=\"1\">釋見淨穢之由<span class=\"pc\">。</span>一<span class=\"pc\">、</span>梵王自述所見<span class=\"pc\">，</span>以自在天</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c13\">T38n1778_p0595c13</span><span class=\"t\" l=\"0595c13\" w=\"1\">為類者<span class=\"pc\">，</span>有二處天同名自在<span class=\"pc\">，</span>或六欲頂或色</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c14\">T38n1778_p0595c14</span><span class=\"t\" l=\"0595c14\" w=\"1\">界頂<span class=\"pc\">。</span>今欲界也<span class=\"pc\">，</span>類同居淨土莊嚴殊妙<span class=\"pc\">。</span>西方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c15\">T38n1778_p0595c15</span><span class=\"t\" l=\"0595c15\" w=\"1\">淨土亦同居淨也<span class=\"pc\">，</span>彼經亦舉第六天為類<span class=\"pc\">，</span>故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c16\">T38n1778_p0595c16</span><span class=\"t\" l=\"0595c16\" w=\"1\">云其寶猶如第六天寶<span class=\"pc\">。</span>但六天正報比西方</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c17\">T38n1778_p0595c17</span><span class=\"t\" l=\"0595c17\" w=\"1\">身<span class=\"pc\">，</span>如彼乞人在帝釋側<span class=\"pc\">。</span>此是舉近以況遠耳<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c18\">T38n1778_p0595c18</span><p><span class='lineInfo' line='0595c18'></span><span class=\"t\" l=\"0595c18\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>舍利至充滿<span class=\"pc\">」，</span>二<span class=\"pc\">、</span>身子述所見穢<span class=\"pc\">。</span>如文<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0595c18'></span><span class=\"t\" l=\"0595c18\" w=\"15\"><span class=\"pc\">「</span>螺</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c19\">T38n1778_p0595c19</span><span class=\"t\" l=\"0595c19\" w=\"1\">髻至清淨<span class=\"pc\">」，</span>三<span class=\"pc\">、</span>述不見及見之由<span class=\"pc\">。</span>由於<span class=\"pc\">「</span>仁者心</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c20\">T38n1778_p0595c20</span><span class=\"t\" l=\"0595c20\" w=\"1\">有高下<span class=\"pc\">、</span>不依佛慧<span class=\"pc\">」</span>故不見淨<span class=\"pc\">。</span>菩薩心無高下<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c21\">T38n1778_p0595c21</span><span class=\"t\" l=\"0595c21\" w=\"1\">能依佛慧即能見淨<span class=\"pc\">。</span>佛慧即是見淨之由也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c22\">T38n1778_p0595c22</span><span class=\"t\" l=\"0595c22\" w=\"1\">生死為下<span class=\"pc\">、</span>涅槃為高<span class=\"pc\">，</span>又云淨為高<span class=\"pc\">、</span>垢為下<span class=\"pc\">，</span>由</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c23\">T38n1778_p0595c23</span><span class=\"t\" l=\"0595c23\" w=\"1\">此見故見穢<span class=\"pc\">。</span>佛慧反此<span class=\"pc\">，</span>名為平等<span class=\"pc\">。</span>不垢說垢<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c24\">T38n1778_p0595c24</span><span class=\"t\" l=\"0595c24\" w=\"1\">無淨說淨<span class=\"pc\">，</span>垢淨之相無相隔礙<span class=\"pc\">，</span>故螺髻所覩</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c25\">T38n1778_p0595c25</span><span class=\"t\" l=\"0595c25\" w=\"1\">穢國即淨<span class=\"pc\">。</span>身子於生死涅槃垢淨有隔<span class=\"pc\">，</span>不依</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c26\">T38n1778_p0595c26</span><span class=\"t\" l=\"0595c26\" w=\"1\">佛慧<span class=\"pc\">，</span>故但見垢<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0595c26'></span><span class=\"t\" l=\"0595c26\" w=\"7\"><span class=\"pc\">「</span>於是<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>五<span class=\"pc\">、</span>佛現淨土釋疑<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c27\">T38n1778_p0595c27</span><span class=\"t\" l=\"0595c27\" w=\"1\">文為四<span class=\"pc\">：</span>一案地現淨<span class=\"pc\">、</span>二問身子<span class=\"pc\">、</span>三答<span class=\"pc\">、</span>四正釋</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c28\">T38n1778_p0595c28</span><span class=\"t\" l=\"0595c28\" w=\"1\">疑<span class=\"pc\">。</span>初文者<span class=\"pc\">，</span>亦如上舉日月譬意<span class=\"pc\">。</span>地喻真修<span class=\"pc\">，</span>指</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0595c29\">T38n1778_p0595c29</span><span class=\"t\" l=\"0595c29\" w=\"1\">表緣修<span class=\"pc\">。</span>真緣若合則真應土現<span class=\"pc\">，</span>如指地合故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a01\">T38n1778_p0596a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv38p0596\"></a><span class=\"t\" l=\"0596a01\" w=\"1\">莊嚴土現<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0596a01'></span><span class=\"t\" l=\"0596a01\" w=\"5\">問<span class=\"pc\">：</span>四土之中為是何土<span class=\"pc\">？</span>答<span class=\"pc\">：</span>有二意<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a02\">T38n1778_p0596a02</span><span class=\"t\" l=\"0596a02\" w=\"1\">一云現同居淨土<span class=\"pc\">、</span>二云隨機顯現<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0596a02'></span><span class=\"t\" l=\"0596a02\" w=\"14\"><span class=\"pc\">「</span>一切大眾</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a03\">T38n1778_p0596a03</span><span class=\"t\" l=\"0596a03\" w=\"1\">歎未曾有<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>非但說聲聞經時之所未見<span class=\"pc\">，</span>前</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a04\">T38n1778_p0596a04</span><span class=\"t\" l=\"0596a04\" w=\"1\">說諸方等多顯正報<span class=\"pc\">，</span>顯依報淨土未如今也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a05\">T38n1778_p0596a05</span><span class=\"t\" l=\"0596a05\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>而皆自見坐寶蓮華<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>表此大眾悉有生淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a06\">T38n1778_p0596a06</span><span class=\"t\" l=\"0596a06\" w=\"1\">土之理<span class=\"pc\">，</span>或復當生<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0596a06'></span><span class=\"t\" l=\"0596a06\" w=\"8\"><span class=\"pc\">「</span>佛告至嚴淨<span class=\"pc\">」，</span>二<span class=\"pc\">、</span>佛問身</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a07\">T38n1778_p0596a07</span><span class=\"t\" l=\"0596a07\" w=\"1\">子<span class=\"pc\">。</span>如文<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0596a07'></span><span class=\"t\" l=\"0596a07\" w=\"4\"><span class=\"pc\">「</span>舍利至悉現<span class=\"pc\">」，</span>三<span class=\"pc\">、</span>身子答<span class=\"pc\">。</span>前說小乘</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a08\">T38n1778_p0596a08</span><span class=\"t\" l=\"0596a08\" w=\"1\">及諸方等所未見聞<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0596a08'></span><span class=\"t\" l=\"0596a08\" w=\"9\"><span class=\"pc\">「</span>佛語<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>四<span class=\"pc\">、</span>佛正釋疑<span class=\"pc\">。</span>文</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a09\">T38n1778_p0596a09</span><span class=\"t\" l=\"0596a09\" w=\"1\">為三<span class=\"pc\">：</span>一法<span class=\"pc\">、</span>二譬<span class=\"pc\">、</span>三時眾得益<span class=\"pc\">。</span>初法說如文<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a10\">T38n1778_p0596a10</span><p><span class='lineInfo' line='0596a10'></span><span class=\"t\" l=\"0596a10\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>譬如<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>二<span class=\"pc\">、</span>譬說<span class=\"pc\">。</span>文為二<span class=\"pc\">：</span>開譬<span class=\"pc\">、</span>合譬<span class=\"pc\">。</span>初開譬者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a11\">T38n1778_p0596a11</span><span class=\"t\" l=\"0596a11\" w=\"1\">寶器譬寂光<span class=\"pc\">，</span>飯異譬三土<span class=\"pc\">。</span>三土之報不出寂</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a12\">T38n1778_p0596a12</span><span class=\"t\" l=\"0596a12\" w=\"1\">光<span class=\"pc\">，</span>依於寂光見不同也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0596a12'></span><span class=\"t\" l=\"0596a12\" w=\"10\"><span class=\"pc\">「</span>如是至莊嚴<span class=\"pc\">」，</span>次<span class=\"pc\">、</span>合</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a13\">T38n1778_p0596a13</span><span class=\"t\" l=\"0596a13\" w=\"1\">譬<span class=\"pc\">。</span>今以十種合飯色異<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>約同居者<span class=\"pc\">，</span>濁重為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a14\">T38n1778_p0596a14</span><span class=\"t\" l=\"0596a14\" w=\"1\">垢<span class=\"pc\">、</span>濁輕為淨<span class=\"pc\">，</span>此垢淨相隔<span class=\"pc\">，</span>垢不見淨也<span class=\"pc\">。</span>二<span class=\"pc\">、</span>約</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a15\">T38n1778_p0596a15</span><span class=\"t\" l=\"0596a15\" w=\"1\">同居有餘<span class=\"pc\">。</span>同居淨中雖無重濁<span class=\"pc\">，</span>見思牽生故</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a16\">T38n1778_p0596a16</span><span class=\"t\" l=\"0596a16\" w=\"1\">亦是垢<span class=\"pc\">，</span>有餘土中久斷此垢故名為淨<span class=\"pc\">。</span>垢淨</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a17\">T38n1778_p0596a17</span><span class=\"t\" l=\"0596a17\" w=\"1\">未融<span class=\"pc\">，</span>垢不見淨<span class=\"pc\">。</span>三<span class=\"pc\">、</span>自約有餘<span class=\"pc\">。</span>二乘生彼<span class=\"pc\">，</span>其土</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a18\">T38n1778_p0596a18</span><span class=\"t\" l=\"0596a18\" w=\"1\">則劣<span class=\"pc\">，</span>故名為垢<span class=\"pc\">。</span>菩薩生彼<span class=\"pc\">，</span>以具福業感報亦</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a19\">T38n1778_p0596a19</span><span class=\"t\" l=\"0596a19\" w=\"1\">淨亦垢<span class=\"pc\">，</span>故不見淨<span class=\"pc\">。</span>四<span class=\"pc\">、</span>約有餘果報<span class=\"pc\">。</span>有餘之土</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a20\">T38n1778_p0596a20</span><span class=\"t\" l=\"0596a20\" w=\"1\">未破無明<span class=\"pc\">，</span>其土悉垢<span class=\"pc\">。</span>生實報者<span class=\"pc\">，</span>已破無明<span class=\"pc\">，</span>其</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a21\">T38n1778_p0596a21</span><span class=\"t\" l=\"0596a21\" w=\"1\">見則淨亦垢<span class=\"pc\">，</span>故不見淨<span class=\"pc\">。</span>五<span class=\"pc\">、</span>自約果報者<span class=\"pc\">，</span>上下</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a22\">T38n1778_p0596a22</span><span class=\"t\" l=\"0596a22\" w=\"1\">相望報有優劣自成垢淨<span class=\"pc\">，</span>亦垢故不見淨<span class=\"pc\">。</span>六</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a23\">T38n1778_p0596a23</span><span class=\"t\" l=\"0596a23\" w=\"1\">約果報望下寂光<span class=\"pc\">、</span>七下品寂光望中寂光<span class=\"pc\">、</span>八</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a24\">T38n1778_p0596a24</span><span class=\"t\" l=\"0596a24\" w=\"1\">約中寂光望上寂光<span class=\"pc\">、</span>九諸土總對寂光<span class=\"pc\">、</span>十諸</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a25\">T38n1778_p0596a25</span><span class=\"t\" l=\"0596a25\" w=\"1\">土非垢寂光非淨<span class=\"pc\">，</span>畢竟無說非垢非淨<span class=\"pc\">，</span>而說</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a26\">T38n1778_p0596a26</span><span class=\"t\" l=\"0596a26\" w=\"1\">諸土為垢<span class=\"pc\">、</span>寂光為淨<span class=\"pc\">。</span>故下文云<span class=\"pc\">「</span>雖知諸佛國</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a27\">T38n1778_p0596a27</span><span class=\"t\" l=\"0596a27\" w=\"1\">土永寂如空<span class=\"pc\">，</span>而現種種清淨佛土<span class=\"pc\">。」</span>今此十番</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a28\">T38n1778_p0596a28</span><span class=\"t\" l=\"0596a28\" w=\"1\">垢淨以對飯色<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0596a28'></span><span class=\"t\" l=\"0596a28\" w=\"7\"><span class=\"pc\">「</span>當佛<span class=\"pc\">」</span>下<span class=\"pc\">，</span>三<span class=\"pc\">、</span>時眾得益<span class=\"pc\">。</span>文為</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596a29\">T38n1778_p0596a29</span><span class=\"t\" l=\"0596a29\" w=\"1\">二<span class=\"pc\">：</span>一現淨得益<span class=\"pc\">、</span>二復土得益<span class=\"pc\">。</span>現淨為二<span class=\"pc\">：</span>一<span class=\"pc\">、</span>五</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596b01\">T38n1778_p0596b01</span><span class=\"t\" l=\"0596b01\" w=\"1\">百聞說得無生忍<span class=\"pc\">，</span>即通七地<span class=\"pc\">、</span>別初地<span class=\"pc\">、</span>圓初住<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596b02\">T38n1778_p0596b02</span><span class=\"t\" l=\"0596b02\" w=\"1\">次八萬四千發菩提心<span class=\"pc\">，</span>菩提心位如前分別<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596b03\">T38n1778_p0596b03</span><p><span class='lineInfo' line='0596b03'></span><span class=\"t\" l=\"0596b03\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>佛攝至意解<span class=\"pc\">」，</span>次明復穢已<span class=\"pc\">，</span>悟無常得小乘道<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596b04\">T38n1778_p0596b04</span><span class=\"t\" l=\"0596b04\" w=\"1\">初見穢為淨<span class=\"pc\">，</span>穢是無常<span class=\"pc\">；</span>復淨還穢<span class=\"pc\">，</span>謂淨無常<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596b05\">T38n1778_p0596b05</span><span class=\"t\" l=\"0596b05\" w=\"1\">無常迅速<span class=\"pc\">，</span>故得法眼淨<span class=\"pc\">，</span>見生滅四諦之法分</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596b06\">T38n1778_p0596b06</span><span class=\"t\" l=\"0596b06\" w=\"1\">明<span class=\"pc\">，</span>小乘法眼在見道位<span class=\"pc\">，</span>非大乘法眼也<span class=\"pc\">。「</span>八千</span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596b07\">T38n1778_p0596b07</span><span class=\"t\" l=\"0596b07\" w=\"1\">不受<span class=\"pc\">」</span>者<span class=\"pc\">，</span>證無學道<span class=\"pc\">，</span>不受三界虛妄生死法也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596b08\">T38n1778_p0596b08</span><span class=\"t\" l=\"0596b08\" w=\"1\">故知此經猶帶拙度之說<span class=\"pc\">，</span>意在此也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n</div></div><span class=\"lb\" id=\"T38n1778_p0596b09\">T38n1778_p0596b09</span><p class='juan'><span class=\"t\" l=\"0596b09\" w=\"1\">維摩經略疏卷第二</span></p></div>\n<div id='back'>\n  <span class=\"gaijiInfo\" id=\"CB00211\" figure_url=\"https://raw.githubusercontent.com/cbeta-org/gaiji-CB/master/00/CB00211.gif\" unicode=\"2463D\" uni_char=\"𤘽\" zzs=\"[牛*句]\" moe=\"c07049-002,c07038\">𤘽</span>\n<div class='footnote' id='n0581001'>二【大】，三【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0581002'>九【大】，八【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0581003'>人身【CB】【卍續-CB】【甲】，人【大】(cf. X18n0339_p0725c07)</div>\n<div class='footnote' id='n0581004'>離欲【CB】【卍續-CB】【甲】，離【大】(cf. X18n0339_p0726a01)</div>\n<div class='footnote' id='n0582001'>異【CB】【卍續-CB】【甲】，黑【大】(cf. X18n0339_p0726b18)</div>\n<div class='footnote' id='n0583001'>土【大】，七【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0583002'>光【CB】【甲】，尚【大】(cf. <span class='cbeta-linehead'>T51n2073_p0156c06</span>)</div>\n<div class='footnote' id='n0585001'>神【大】，禪【原】</div>\n<div class='footnote' id='n0585002'>導【大】，道【原】</div>\n<div class='footnote' id='n0586001'>複【CB】【考偽-大】，復【大】(cf. <span class='cbeta-linehead'>T34n1719_p0336a26</span>; <span class='cbeta-linehead'>T38n1779_p0743a23</span>)</div>\n<div class='footnote' id='n0586002'>已【大】，以【原】【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0586003'>已【大】，以【原】</div>\n<div class='footnote' id='n0586004'>即行陰【大】，陰行即【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0586005'>起【大】＊，赴【甲】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0587001'>當【CB】【卍續-CB】【甲】，常【大】(cf. X18n0339_p0732a09)</div>\n<div class='footnote' id='n0588001'>三【大】，心【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0588002'>燈【大】，登【原】【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0589001'>無【大】，爾【甲】，論【校異-原】</div>\n<div class='footnote' id='n0589002'>起【CB】【卍續-CB】【甲】，赴【大】(cf. X18n0339_p0734b05)</div>\n<div class='footnote' id='n0589003'>榮【大】，策【校異-原】</div>\n<div class='footnote' id='n0590001'>眼根【CB】【卍續-CB】【甲】，眼【大】(cf. X18n0339_p0735a22)</div>\n<div class='footnote' id='n0590002'>倒【大】，到【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0592001'>施【大】，財【甲】</div>\n<div class='footnote' id='n0593001'>聰【大】，聽【原】</div>\n<div class='footnote' id='n0594001'>含【大】，合【校異-原】</div>\n<span class='footnote add' id='cb_note_1'>寶【CB】，實【大】(cf. <span class='cbeta-linehead'>T14n0475_p0537c20</span>; <span class='cbeta-linehead'>T14n0476_p0558c08</span>)</span>\n<span class='footnote add' id='cb_note_2'>本【CB】【卍續-CB】，木【大】(cf. X18n0339_p0732c10)</span>\n<span class='footnote add' id='cb_note_3'>孔【CB】，吼【大】(cf. <span class='cbeta-linehead'>T46n1918_p0573b05</span>)</span>\n<span class='footnote add' id='cb_note_4'>無【CB】【卍續-CB】，有【大】(cf. X18n0338_p0507c13)</span>\n<span class='footnote add' id='cb_note_5'>與【CB】【卍續-CB】，興【大】(cf. X18n0339_p0738c16)</span>\n<span class='footnote add' id='cb_note_6'>豈【CB】【卍續-CB】，〔－〕【大】(cf. X18n0338_p0515a24)</span>\n</div>\n<div id='cbeta-copyright'><p>\n【經文資訊】大正新脩大藏經 第 38 冊 No. 1778 維摩經略疏<br>\n【版本記錄】發行日期：2026-08，最後更新：2025-12-03<br>\n【編輯說明】本資料庫由 財團法人佛教電子佛典基金會（CBETA）依「大正新脩大藏經」所編輯<br>\n【原始資料】蕭鎮國大德提供，北美某大德提供，CBETA 提供新式標點<br>\n【其他事項】詳細說明請參閱【<a href='https://www.cbeta.org/copyright' target='_blank'>財團法人佛教電子佛典基金會資料庫版權宣告</a>】\n</p></div><!-- end of cbeta-copyright -->\n\n</body></html>    \n"]}