{"num_found":1,"uuid":"874eb768-8963-4b02-ab48-08755aed6742","content":"81059e72-c637-43ad-b405-62d5c93870b4","results":["<html>\n<head>\n<meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text/html; charset=utf-8\" />\n<title>道行般若經</title>\n</head>\n<body>\n<div id='body' data-punc=\"CBETA\"><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a01\">T08n0224_p0425a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv08p0425\"></a><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a02\">T08n0224_p0425a02</span><span class=\"t\" l=\"0425a02\" w=\"1\">No. 224 [Nos. 220(4 or 5), 225-228, cf. 229]</span><div class=\"div-xu\"><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a03\">T08n0224_p0425a03</span><p data-head-level=\"1\" class=\"head\"><a class='noteAnchor' href='#n0425001'></a><span class=\"t\" l=\"0425a03\" w=\"1\">道行般若經</span><span class=\"t\" l=\"0425a03\" w=\"6\">序</span></p><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a04\">T08n0224_p0425a04</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a05\">T08n0224_p0425a05</span><p class=\"byline\"><span class='lineInfo' line='0425a05'></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425002\"></a><span class=\"t\" l=\"0425a05\" w=\"1\">釋</span><span class=\"t\" l=\"0425a05\" w=\"2\">道安撰</span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a06\">T08n0224_p0425a06</span><p><span class='lineInfo' line='0425a06'></span><span class=\"t\" l=\"0425a06\" w=\"1\">大哉智度<span class=\"pc\">！</span>萬聖資通<span class=\"pc\">，</span>咸宗以成也<span class=\"pc\">。</span>地合日照<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a07\">T08n0224_p0425a07</span><span class=\"t\" l=\"0425a07\" w=\"1\">無法不周<span class=\"pc\">，</span>不恃不處<span class=\"pc\">，</span>累彼有名<span class=\"pc\">，</span>既外有名<span class=\"pc\">，</span>亦</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a08\">T08n0224_p0425a08</span><span class=\"t\" l=\"0425a08\" w=\"1\">病無形<span class=\"pc\">，</span>兩忘玄莫<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425003\"></a><span class=\"t\" l=\"0425a08\" w=\"8\">喟</span><span class=\"t\" l=\"0425a08\" w=\"9\">然無主<span class=\"pc\">，</span>此智之紀也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a09\">T08n0224_p0425a09</span><span class=\"t\" l=\"0425a09\" w=\"1\">夫永壽莫美乎上乾<span class=\"pc\">，</span>而齊之殤子<span class=\"pc\">；</span>神偉莫美</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a10\">T08n0224_p0425a10</span><span class=\"t\" l=\"0425a10\" w=\"1\">於凌虛<span class=\"pc\">，</span>而同之<a class='gaijiAnchor' href='#CB00783'>𠉌</a>滯<span class=\"pc\">；</span>至德莫大乎真人<span class=\"pc\">，</span>而比</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a11\">T08n0224_p0425a11</span><span class=\"t\" l=\"0425a11\" w=\"1\">之朽種<span class=\"pc\">；</span>高妙莫大乎世雄<span class=\"pc\">，</span>而喻之幻夢<span class=\"pc\">。</span>由此</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a12\">T08n0224_p0425a12</span><span class=\"t\" l=\"0425a12\" w=\"1\">論之<span class=\"pc\">，</span>亮為眾聖宗矣<span class=\"pc\">。</span>何者<span class=\"pc\">？</span>執道御有<span class=\"pc\">，</span>卑高有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a13\">T08n0224_p0425a13</span><span class=\"t\" l=\"0425a13\" w=\"1\">差<span class=\"pc\">，</span>此有為之域耳<span class=\"pc\">；</span>非據真如<span class=\"pc\">、</span>遊法性<span class=\"pc\">、</span>冥然無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a14\">T08n0224_p0425a14</span><span class=\"t\" l=\"0425a14\" w=\"1\">名也<span class=\"pc\">。</span>據真如<span class=\"pc\">、</span>遊法性<span class=\"pc\">、</span>冥然無名者<span class=\"pc\">，</span>智度之奧</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a15\">T08n0224_p0425a15</span><span class=\"t\" l=\"0425a15\" w=\"1\">室也<span class=\"pc\">。</span>名教遠想者<span class=\"pc\">，</span>智度之蘧廬也<span class=\"pc\">。</span>然在乎證</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a16\">T08n0224_p0425a16</span><span class=\"t\" l=\"0425a16\" w=\"1\">者<span class=\"pc\">，</span>莫不</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425004\"></a><span class=\"t\" l=\"0425a16\" w=\"4\"><a class='gaijiAnchor' href='#CB00815'>𮚪</a></span><span class=\"t\" l=\"0425a16\" w=\"5\">其生無而惶</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425005\"></a><span class=\"t\" l=\"0425a16\" w=\"10\">胘</span><span class=\"t\" l=\"0425a16\" w=\"11\"><span class=\"pc\">；</span>存乎邇者<span class=\"pc\">，</span>莫不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a17\">T08n0224_p0425a17</span><span class=\"t\" l=\"0425a17\" w=\"1\">忿其蕩冥而誕誹<span class=\"pc\">。</span>道動必反<span class=\"pc\">，</span>優劣致殊<span class=\"pc\">，</span>眩誹</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a18\">T08n0224_p0425a18</span><span class=\"t\" l=\"0425a18\" w=\"1\">不其宜乎<span class=\"pc\">！</span>不其宜乎<span class=\"pc\">！</span>要斯法也<span class=\"pc\">，</span>與進度齊軫<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a19\">T08n0224_p0425a19</span><span class=\"t\" l=\"0425a19\" w=\"1\">逍遙俱遊<span class=\"pc\">，</span>千行萬定莫不以成<span class=\"pc\">。</span>眾行得字而</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a20\">T08n0224_p0425a20</span><span class=\"t\" l=\"0425a20\" w=\"1\">智進全名<span class=\"pc\">，</span>諸法參相成者<span class=\"pc\">，</span>求之此列也<span class=\"pc\">。</span>具其</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a21\">T08n0224_p0425a21</span><span class=\"t\" l=\"0425a21\" w=\"1\">經也<span class=\"pc\">，</span>進咨第一義以為語端<span class=\"pc\">，</span>退述權便以為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a22\">T08n0224_p0425a22</span><span class=\"t\" l=\"0425a22\" w=\"1\">談首<span class=\"pc\">；</span>行無細而不歷<span class=\"pc\">，</span>數無微而不極<span class=\"pc\">；</span>言</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425006\" data-key=\"T08.0425a22.16\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0425a22\" w=\"16\">似</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a23\">T08n0224_p0425a23</span><span class=\"t\" l=\"0425a23\" w=\"1\">煩而各有宗<span class=\"pc\">，</span>義似重而各有主<span class=\"pc\">。</span>璅見者慶其</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a24\">T08n0224_p0425a24</span><span class=\"t\" l=\"0425a24\" w=\"1\">邇教而悅寤<span class=\"pc\">，</span>宏哲者望其遠</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425007\"></a><span class=\"t\" l=\"0425a24\" w=\"12\">標</span><span class=\"t\" l=\"0425a24\" w=\"13\">絕目<span class=\"pc\">。</span>陟者彌</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a25\">T08n0224_p0425a25</span><span class=\"t\" l=\"0425a25\" w=\"1\">高而不能階<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425008\" data-key=\"T08.0425a25.06\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0425a25\" w=\"6\">涉</span></span><span class=\"t\" l=\"0425a25\" w=\"7\">者彌</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425009\" data-key=\"T08.0425a25.09\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0425a25\" w=\"9\">深</span></span><span class=\"t\" l=\"0425a25\" w=\"10\">而不能測<span class=\"pc\">，</span>謀者慮</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a26\">T08n0224_p0425a26</span><span class=\"t\" l=\"0425a26\" w=\"1\">不能規<span class=\"pc\">，</span>尋者度不能盡<span class=\"pc\">。</span>既窈冥矣<span class=\"pc\">！</span>真可謂大</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a27\">T08n0224_p0425a27</span><span class=\"t\" l=\"0425a27\" w=\"1\">業淵藪<span class=\"pc\">，</span>妙矣者哉<span class=\"pc\">！</span>然凡諭之</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425010\"></a><span class=\"t\" l=\"0425a27\" w=\"12\">者</span><span class=\"t\" l=\"0425a27\" w=\"13\"><span class=\"pc\">，</span>考文以</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425011\"></a><span class=\"t\" l=\"0425a27\" w=\"16\">微</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a28\">T08n0224_p0425a28</span><span class=\"t\" l=\"0425a28\" w=\"1\">其理者昏其趣者也<span class=\"pc\">；</span>察句以驗其義者迷其</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425a29\">T08n0224_p0425a29</span><span class=\"t\" l=\"0425a29\" w=\"1\">旨者也<span class=\"pc\">。</span>何則<span class=\"pc\">？</span>考文則異同每為辭<span class=\"pc\">，</span>尋句則觸</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b01\">T08n0224_p0425b01</span><span class=\"t\" l=\"0425b01\" w=\"1\">類每為旨<span class=\"pc\">；</span>為辭則喪其卒成之致<span class=\"pc\">，</span>為旨則忽</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b02\">T08n0224_p0425b02</span><span class=\"t\" l=\"0425b02\" w=\"1\">其始擬之義矣<span class=\"pc\">。</span>若率初以要其終<span class=\"pc\">，</span>或忘文以</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b03\">T08n0224_p0425b03</span><span class=\"t\" l=\"0425b03\" w=\"1\">全其質者<span class=\"pc\">，</span>則大智玄通居可知也<span class=\"pc\">。</span>從始發意</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b04\">T08n0224_p0425b04</span><span class=\"t\" l=\"0425b04\" w=\"1\">逮一切智<span class=\"pc\">，</span>曲成</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425012\"></a><span class=\"t\" l=\"0425b04\" w=\"7\">決</span><span class=\"t\" l=\"0425b04\" w=\"8\">著八地無染<span class=\"pc\">，</span>謂之智也<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b05\">T08n0224_p0425b05</span><span class=\"t\" l=\"0425b05\" w=\"1\">故曰遠離也<span class=\"pc\">。</span>三脫照空<span class=\"pc\">，</span>四非明有<span class=\"pc\">，</span>統鑑諸法<span class=\"pc\">，</span>因</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b06\">T08n0224_p0425b06</span><span class=\"t\" l=\"0425b06\" w=\"1\">後成用<span class=\"pc\">，</span>藥病雙亡<span class=\"pc\">，</span>謂之觀也<span class=\"pc\">。</span>明此二行<span class=\"pc\">，</span>於三</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b07\">T08n0224_p0425b07</span><span class=\"t\" l=\"0425b07\" w=\"1\">十萬言<span class=\"pc\">，</span>其如視諸掌乎<span class=\"pc\">。</span>顛沛</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425013\"></a><span class=\"t\" l=\"0425b07\" w=\"12\">草</span><span class=\"t\" l=\"0425b07\" w=\"13\">次<span class=\"pc\">，</span>無起無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b08\">T08n0224_p0425b08</span><span class=\"t\" l=\"0425b08\" w=\"1\">此也<span class=\"pc\">。</span>佛泥曰後<span class=\"pc\">，</span>外國高士<span class=\"pc\">，</span>抄九十章<span class=\"pc\">，</span>為道行</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b09\">T08n0224_p0425b09</span><span class=\"t\" l=\"0425b09\" w=\"1\">品<span class=\"pc\">。</span>桓靈之世<span class=\"pc\">，</span>朔佛齎詣京師<span class=\"pc\">，</span>譯為漢文<span class=\"pc\">，</span>因本</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b10\">T08n0224_p0425b10</span><span class=\"t\" l=\"0425b10\" w=\"1\">順旨<span class=\"pc\">，</span>轉音如已<span class=\"pc\">，</span>敬順聖言<span class=\"pc\">，</span>了不加飾也<span class=\"pc\">。</span>然經</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b11\">T08n0224_p0425b11</span><span class=\"t\" l=\"0425b11\" w=\"1\">既抄撮合成音投<span class=\"pc\">，</span>音殊俗異<span class=\"pc\">，</span>譯人口傳<span class=\"pc\">，</span>自非</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b12\">T08n0224_p0425b12</span><span class=\"t\" l=\"0425b12\" w=\"1\">三達<span class=\"pc\">，</span>胡能一一得本緣故乎<span class=\"pc\">？</span>由是道行頗有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b13\">T08n0224_p0425b13</span><span class=\"t\" l=\"0425b13\" w=\"1\">首尾隱者<span class=\"pc\">，</span>古賢論之<span class=\"pc\">，</span>往往有滯<span class=\"pc\">。</span>仕行恥此<span class=\"pc\">，</span>尋</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b14\">T08n0224_p0425b14</span><span class=\"t\" l=\"0425b14\" w=\"1\">求其本<span class=\"pc\">，</span>到于闐乃得<span class=\"pc\">，</span>送詣倉垣<span class=\"pc\">，</span>出為放光品<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b15\">T08n0224_p0425b15</span><span class=\"t\" l=\"0425b15\" w=\"1\">斥重省刪<span class=\"pc\">，</span>務令婉便<span class=\"pc\">，</span>若其悉文<span class=\"pc\">，</span>將過三倍<span class=\"pc\">。</span>善</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b16\">T08n0224_p0425b16</span><span class=\"t\" l=\"0425b16\" w=\"1\">出無生<span class=\"pc\">，</span>論空持巧<span class=\"pc\">，</span>傳譯如是<span class=\"pc\">，</span>難為繼矣<span class=\"pc\">。</span>二家</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b17\">T08n0224_p0425b17</span><span class=\"t\" l=\"0425b17\" w=\"1\">所出<span class=\"pc\">，</span>足令大智煥爾闡幽<span class=\"pc\">。</span>支讖全本<span class=\"pc\">。</span>其亦應</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b18\">T08n0224_p0425b18</span><span class=\"t\" l=\"0425b18\" w=\"1\">然<span class=\"pc\">。</span>何者<span class=\"pc\">？</span>抄經刪削<span class=\"pc\">，</span>所害必多<span class=\"pc\">。</span>委本從聖<span class=\"pc\">，</span>乃佛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b19\">T08n0224_p0425b19</span><span class=\"t\" l=\"0425b19\" w=\"1\">之至戒也<span class=\"pc\">。</span>安不量末學<span class=\"pc\">，</span>庶幾斯心<span class=\"pc\">，</span>載詠載玩<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b20\">T08n0224_p0425b20</span><span class=\"t\" l=\"0425b20\" w=\"1\">未墜于地<span class=\"pc\">，</span>檢其所出<span class=\"pc\">，</span>事本終始<span class=\"pc\">，</span>猶令折傷玷</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b21\">T08n0224_p0425b21</span><span class=\"t\" l=\"0425b21\" w=\"1\">缺</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425014\"></a><span class=\"t\" l=\"0425b21\" w=\"2\"><a class='gaijiAnchor' href='#CB00835'>𭼪</a></span><span class=\"t\" l=\"0425b21\" w=\"3\">然無際<span class=\"pc\">。</span>假無放光<span class=\"pc\">，</span>何由解斯經乎<span class=\"pc\">？</span>永</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b22\">T08n0224_p0425b22</span><span class=\"t\" l=\"0425b22\" w=\"1\">謝先哲<span class=\"pc\">，</span>所蒙多矣<span class=\"pc\">！</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425015\"></a><span class=\"t\" l=\"0425b22\" w=\"8\">今</span><span class=\"t\" l=\"0425b22\" w=\"9\">集所見為解句下<span class=\"pc\">，</span>始況</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b23\">T08n0224_p0425b23</span><span class=\"t\" l=\"0425b23\" w=\"1\">現首<span class=\"pc\">，</span>終隱現尾<span class=\"pc\">；</span>出經見異<span class=\"pc\">，</span>銓其得否<span class=\"pc\">，</span>舉本證</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425b24\">T08n0224_p0425b24</span><span class=\"t\" l=\"0425b24\" w=\"1\">抄<span class=\"pc\">，</span>敢增損也<span class=\"pc\">。</span>幸我同好飾其瑕讁也<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n</div><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c01\">T08n0224_p0425c01</span><div class=\"div-pin\"><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c02\">T08n0224_p0425c02</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0677.a\"></a><p class='juan'><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425016\"></a><span class=\"t\" l=\"0425c02\" w=\"1\">道行般若</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425017\"></a><span class=\"t\" l=\"0425c02\" w=\"5\">經</span><span class=\"t\" l=\"0425c02\" w=\"6\">卷第一</span></p><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c03\">T08n0224_p0425c03</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c04\">T08n0224_p0425c04</span><p class=\"byline\"><span class='lineInfo' line='0425c04'></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425018\"></a><span class=\"t\" l=\"0425c04\" w=\"1\">後漢月支</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425019\"></a><span class=\"t\" l=\"0425c04\" w=\"5\">國</span><span class=\"t\" l=\"0425c04\" w=\"6\">三藏支婁迦讖譯</span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c05\">T08n0224_p0425c05</span><mulu class='pin' s='1 道行品'/><p data-head-level=\"1\" class=\"head\"><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425020\"></a><span class=\"t\" l=\"0425c05\" w=\"1\">摩訶般若波羅蜜</span><span class=\"t\" l=\"0425c05\" w=\"8\">道行品</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425021\"></a><span class=\"t\" l=\"0425c05\" w=\"11\">第</span><span class=\"t\" l=\"0425c05\" w=\"12\">一</span></p><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c06\">T08n0224_p0425c06</span><p><span class='lineInfo' line='0425c06'></span><span class=\"t\" l=\"0425c06\" w=\"1\">佛在羅閱祇耆闍崛山中<span class=\"pc\">，</span>摩訶比丘僧不可</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c07\">T08n0224_p0425c07</span><span class=\"t\" l=\"0425c07\" w=\"1\">計<span class=\"pc\">，</span>諸弟子舍利弗<span class=\"pc\">、</span>須菩提等<span class=\"pc\">；</span>摩訶</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425022\"></a><span class=\"t\" l=\"0425c07\" w=\"14\">薩</span><span class=\"t\" l=\"0425c07\" w=\"15\">菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c08\">T08n0224_p0425c08</span><span class=\"t\" l=\"0425c08\" w=\"1\">無央數<span class=\"pc\">，</span>彌勒菩薩<span class=\"pc\">、</span>文殊師利菩薩等<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0425c08'></span><span class=\"t\" l=\"0425c08\" w=\"15\">月十五</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c09\">T08n0224_p0425c09</span><span class=\"t\" l=\"0425c09\" w=\"1\">日說戒時<span class=\"pc\">，</span>佛告須菩提<span class=\"pc\">：「</span>今日菩薩大會<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425023\"></a><span class=\"t\" l=\"0425c09\" w=\"16\">因</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c10\">T08n0224_p0425c10</span><span class=\"t\" l=\"0425c10\" w=\"1\">諸菩薩故<span class=\"pc\">，</span>說般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>菩薩當是學成<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0425c10'></span><span class=\"t\" l=\"0425c10\" w=\"17\">舍</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c11\">T08n0224_p0425c11</span><span class=\"t\" l=\"0425c11\" w=\"1\">利弗心念言<span class=\"pc\">：「</span>今使須菩提為諸菩薩說般若</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c12\">T08n0224_p0425c12</span><span class=\"t\" l=\"0425c12\" w=\"1\">波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>自用力說耶<span class=\"pc\">？</span>持佛威神說乎<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0425c12'></span><span class=\"t\" l=\"0425c12\" w=\"15\">須菩提</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c13\">T08n0224_p0425c13</span><span class=\"t\" l=\"0425c13\" w=\"1\">知舍利弗心所念<span class=\"pc\">，</span>便語舍利弗言<span class=\"pc\">：「</span>敢佛弟子</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c14\">T08n0224_p0425c14</span><span class=\"t\" l=\"0425c14\" w=\"1\">所說法<span class=\"pc\">、</span>所成法<span class=\"pc\">，</span>皆持佛威神<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>佛所說</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c15\">T08n0224_p0425c15</span><span class=\"t\" l=\"0425c15\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">，</span>法中所學<span class=\"pc\">，</span>皆有證<span class=\"pc\">、</span>皆隨法<span class=\"pc\">，</span>展轉相教<span class=\"pc\">，</span>展</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c16\">T08n0224_p0425c16</span><span class=\"t\" l=\"0425c16\" w=\"1\">轉相成<span class=\"pc\">，</span>法中終不共諍<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>時而說法<span class=\"pc\">，</span>莫</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c17\">T08n0224_p0425c17</span><span class=\"t\" l=\"0425c17\" w=\"1\">不喜樂者<span class=\"pc\">，</span>自恣善男子<span class=\"pc\">、</span>善女人而學<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0425c17'></span><span class=\"t\" l=\"0425c17\" w=\"15\">須菩提</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c18\">T08n0224_p0425c18</span><span class=\"t\" l=\"0425c18\" w=\"1\">白佛言<span class=\"pc\">：「</span>佛使我為諸菩薩說般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c19\">T08n0224_p0425c19</span><span class=\"t\" l=\"0425c19\" w=\"1\">薩當從中學成<span class=\"pc\">。</span>佛使我說菩薩<span class=\"pc\">，</span>菩薩有字便</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c20\">T08n0224_p0425c20</span><span class=\"t\" l=\"0425c20\" w=\"1\">著菩薩有字<span class=\"pc\">，</span>無字何而法中字菩薩<span class=\"pc\">，</span>了不見</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c21\">T08n0224_p0425c21</span><span class=\"t\" l=\"0425c21\" w=\"1\">有法菩薩<span class=\"pc\">，</span>菩薩法字了無<span class=\"pc\">，</span>亦不見菩薩<span class=\"pc\">，</span>亦不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c22\">T08n0224_p0425c22</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0677.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0425c22\" w=\"1\">見其處<span class=\"pc\">，</span>何而有菩薩當教般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>作是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c23\">T08n0224_p0425c23</span><span class=\"t\" l=\"0425c23\" w=\"1\">說般若波羅蜜<span class=\"pc\">？</span>菩薩聞是<span class=\"pc\">，</span>心不懈怠<span class=\"pc\">，</span>不恐不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c24\">T08n0224_p0425c24</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0425024\"></a><span class=\"t\" l=\"0425c24\" w=\"1\">怯</span><span class=\"t\" l=\"0425c24\" w=\"2\">不難不畏<span class=\"pc\">，</span>菩薩當念作是學<span class=\"pc\">，</span>當念作是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c25\">T08n0224_p0425c25</span><span class=\"t\" l=\"0425c25\" w=\"1\">住<span class=\"pc\">。</span>當念作是學<span class=\"pc\">，</span>入中心不當念是菩薩<span class=\"pc\">。</span>何以</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c26\">T08n0224_p0425c26</span><span class=\"t\" l=\"0425c26\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">？</span>有心無心<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0425c26'></span><span class=\"t\" l=\"0425c26\" w=\"6\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>云何有心無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c27\">T08n0224_p0425c27</span><span class=\"t\" l=\"0425c27\" w=\"1\">心<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0425c27'></span><span class=\"t\" l=\"0425c27\" w=\"2\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>心亦不有<span class=\"pc\">，</span>亦不無<span class=\"pc\">，</span>亦不能得<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c28\">T08n0224_p0425c28</span><span class=\"t\" l=\"0425c28\" w=\"1\">亦不能知處<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0425c28'></span><span class=\"t\" l=\"0425c28\" w=\"6\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>何而心亦不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0425c29\">T08n0224_p0425c29</span><span class=\"t\" l=\"0425c29\" w=\"1\">有亦不無<span class=\"pc\">，</span>亦不能得<span class=\"pc\">，</span>亦不能知處者<span class=\"pc\">？</span>如是亦</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a01\">T08n0224_p0426a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv08p0426\"></a><span class=\"t\" l=\"0426a01\" w=\"1\">不有<span class=\"pc\">，</span>亦不無<span class=\"pc\">，</span>亦不有有心<span class=\"pc\">，</span>亦不無無心<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426a01'></span><span class=\"t\" l=\"0426a01\" w=\"16\">須菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a02\">T08n0224_p0426a02</span><span class=\"t\" l=\"0426a02\" w=\"1\">提</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426001\"></a><span class=\"t\" l=\"0426a02\" w=\"2\">言</span><span class=\"t\" l=\"0426a02\" w=\"3\"><span class=\"pc\">：「</span>亦不有有心<span class=\"pc\">，</span>亦不無無心<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426a02'></span><span class=\"t\" l=\"0426a02\" w=\"13\">舍利弗言<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a03\">T08n0224_p0426a03</span><span class=\"t\" l=\"0426a03\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>善哉<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>為佛學佛而學者<span class=\"pc\">，</span>不說空身慧</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a04\">T08n0224_p0426a04</span><span class=\"t\" l=\"0426a04\" w=\"1\">空身慧而說最第一<span class=\"pc\">。</span>菩薩從是中<span class=\"pc\">，</span>已得阿惟</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a05\">T08n0224_p0426a05</span><span class=\"t\" l=\"0426a05\" w=\"1\">越致<span class=\"pc\">，</span>學</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426002\"></a><span class=\"t\" l=\"0426a05\" w=\"4\">字</span><span class=\"t\" l=\"0426a05\" w=\"5\">終不復失般若波羅蜜<span class=\"pc\">。</span>如是菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a06\">T08n0224_p0426a06</span><span class=\"t\" l=\"0426a06\" w=\"1\">以在般若波羅蜜中住<span class=\"pc\">，</span>欲學阿羅漢法<span class=\"pc\">，</span>當聞</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a07\">T08n0224_p0426a07</span><span class=\"t\" l=\"0426a07\" w=\"1\">般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>當學<span class=\"pc\">、</span>當持<span class=\"pc\">、</span>當守<span class=\"pc\">；</span>欲學辟支佛法<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a08\">T08n0224_p0426a08</span><span class=\"t\" l=\"0426a08\" w=\"1\">當聞般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>當學<span class=\"pc\">、</span>當持<span class=\"pc\">、</span>當守<span class=\"pc\">；</span>欲學菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a09\">T08n0224_p0426a09</span><span class=\"t\" l=\"0426a09\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">，</span>當聞般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>當學<span class=\"pc\">、</span>當持<span class=\"pc\">、</span>當守<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a10\">T08n0224_p0426a10</span><span class=\"t\" l=\"0426a10\" w=\"1\">般若波羅蜜法甚深<span class=\"pc\">，</span>菩薩如學<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426a10'></span><span class=\"t\" l=\"0426a10\" w=\"13\">須菩提白</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a11\">T08n0224_p0426a11</span><span class=\"t\" l=\"0426a11\" w=\"1\">佛言<span class=\"pc\">：「</span>我熟念菩薩心不可得<span class=\"pc\">，</span>亦不可知處<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a12\">T08n0224_p0426a12</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0677.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0426a12\" w=\"1\">亦不可見何所<span class=\"pc\">，</span>是菩薩般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>亦不能</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a13\">T08n0224_p0426a13</span><span class=\"t\" l=\"0426a13\" w=\"1\">及說<span class=\"pc\">，</span>亦不能逮說菩薩字<span class=\"pc\">，</span>菩薩無有處處<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a14\">T08n0224_p0426a14</span><span class=\"t\" l=\"0426a14\" w=\"1\">了不可得<span class=\"pc\">，</span>亦無</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426003\"></a><span class=\"t\" l=\"0426a14\" w=\"7\">而</span><span class=\"t\" l=\"0426a14\" w=\"8\">出<span class=\"pc\">，</span>亦無如入<span class=\"pc\">，</span>亦無如</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a15\">T08n0224_p0426a15</span><span class=\"t\" l=\"0426a15\" w=\"1\">住<span class=\"pc\">，</span>亦無如止<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>菩薩字了不可得故<span class=\"pc\">，</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a16\">T08n0224_p0426a16</span><span class=\"t\" l=\"0426a16\" w=\"1\">如住<span class=\"pc\">、</span>無如止<span class=\"pc\">，</span>作是說般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>菩薩聞</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a17\">T08n0224_p0426a17</span><span class=\"t\" l=\"0426a17\" w=\"1\">是心不懈倦<span class=\"pc\">，</span>不難不恐不畏<span class=\"pc\">，</span>以入阿惟越致</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a18\">T08n0224_p0426a18</span><span class=\"t\" l=\"0426a18\" w=\"1\">中悉了知<span class=\"pc\">，</span>不可復</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426004\"></a><span class=\"t\" l=\"0426a18\" w=\"8\">退</span><span class=\"t\" l=\"0426a18\" w=\"9\"><span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a19\">T08n0224_p0426a19</span><p><span class='lineInfo' line='0426a19'></span><span class=\"t\" l=\"0426a19\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>菩薩行般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>色不當於中住<span class=\"pc\">，</span>痛痒思</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a20\">T08n0224_p0426a20</span><span class=\"t\" l=\"0426a20\" w=\"1\">想生死識<span class=\"pc\">，</span>不當於中住<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>住色中為行</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a21\">T08n0224_p0426a21</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426005\"></a><span class=\"t\" l=\"0426a21\" w=\"1\">識</span><span class=\"t\" l=\"0426a21\" w=\"2\"><span class=\"pc\">，</span>住痛痒思想生死識中為行識<span class=\"pc\">。</span>不當行識<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a22\">T08n0224_p0426a22</span><span class=\"t\" l=\"0426a22\" w=\"1\">設住其中者<span class=\"pc\">，</span>為不隨般若波羅蜜教<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a23\">T08n0224_p0426a23</span><span class=\"t\" l=\"0426a23\" w=\"1\">行識故<span class=\"pc\">，</span>是為不行般若波羅蜜<span class=\"pc\">；</span>不行者<span class=\"pc\">，</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a24\">T08n0224_p0426a24</span><span class=\"t\" l=\"0426a24\" w=\"1\">不得薩芸若<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426a24'></span><span class=\"t\" l=\"0426a24\" w=\"6\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>菩薩當云何</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a25\">T08n0224_p0426a25</span><span class=\"t\" l=\"0426a25\" w=\"1\">行般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>得般若波羅蜜<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426a25'></span><span class=\"t\" l=\"0426a25\" w=\"13\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a26\">T08n0224_p0426a26</span><span class=\"t\" l=\"0426a26\" w=\"1\">薩行般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>色不受<span class=\"pc\">，</span>痛痒思想生死識</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a27\">T08n0224_p0426a27</span><span class=\"t\" l=\"0426a27\" w=\"1\">不受<span class=\"pc\">；</span>不受色者為無色<span class=\"pc\">，</span>不受痛痒思想生死</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a28\">T08n0224_p0426a28</span><span class=\"t\" l=\"0426a28\" w=\"1\">識者為無識<span class=\"pc\">。</span>般若波羅蜜不受<span class=\"pc\">。</span>何以故不受<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426a29\">T08n0224_p0426a29</span><span class=\"t\" l=\"0426a29\" w=\"1\">如影<span class=\"pc\">，</span>無所取<span class=\"pc\">、</span>無所得故不受<span class=\"pc\">。</span>菩薩行般若波</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b01\">T08n0224_p0426b01</span><span class=\"t\" l=\"0426b01\" w=\"1\">羅蜜<span class=\"pc\">，</span>一切字法不受<span class=\"pc\">，</span>是故三昧無有邊<span class=\"pc\">、</span>無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b02\">T08n0224_p0426b02</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0678.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0426b02\" w=\"1\">正<span class=\"pc\">，</span>諸阿羅漢<span class=\"pc\">、</span>辟支佛所不能及<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b03\">T08n0224_p0426b03</span><p><span class='lineInfo' line='0426b03'></span><span class=\"t\" l=\"0426b03\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>復次<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>薩芸若不受<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>菩薩不當</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b04\">T08n0224_p0426b04</span><span class=\"t\" l=\"0426b04\" w=\"1\">持想視薩芸若<span class=\"pc\">。</span>設想視者為不了<span class=\"pc\">，</span>為如餘道</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b05\">T08n0224_p0426b05</span><span class=\"t\" l=\"0426b05\" w=\"1\">人不信薩芸若<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>反謂有身<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426006\"></a><span class=\"t\" l=\"0426b05\" w=\"14\">正</span><span class=\"t\" l=\"0426b05\" w=\"15\">使餘</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b06\">T08n0224_p0426b06</span><span class=\"t\" l=\"0426b06\" w=\"1\">道人信佛<span class=\"pc\">。</span>信佛已<span class=\"pc\">，</span>反持小道入佛道中<span class=\"pc\">。</span>入佛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b07\">T08n0224_p0426b07</span><span class=\"t\" l=\"0426b07\" w=\"1\">道中已<span class=\"pc\">，</span>不受色<span class=\"pc\">，</span>痛痒思想生死識不受<span class=\"pc\">，</span>不受</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b08\">T08n0224_p0426b08</span><span class=\"t\" l=\"0426b08\" w=\"1\">已亦未曉<span class=\"pc\">，</span>尚未成<span class=\"pc\">，</span>亦不見慧<span class=\"pc\">，</span>亦不於內見慧<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b09\">T08n0224_p0426b09</span><span class=\"t\" l=\"0426b09\" w=\"1\">亦不於外見慧<span class=\"pc\">，</span>亦不於餘處見慧<span class=\"pc\">，</span>亦不於內</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b10\">T08n0224_p0426b10</span><span class=\"t\" l=\"0426b10\" w=\"1\">痛痒思想生死識見慧<span class=\"pc\">，</span>亦不於外痛痒思想</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b11\">T08n0224_p0426b11</span><span class=\"t\" l=\"0426b11\" w=\"1\">生死識餘處見慧<span class=\"pc\">，</span>亦不於餘處脫<span class=\"pc\">，</span>以學成就</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b12\">T08n0224_p0426b12</span><span class=\"t\" l=\"0426b12\" w=\"1\">佛了知<span class=\"pc\">，</span>從法中以脫去<span class=\"pc\">，</span>謂法等一泥洹<span class=\"pc\">。</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b13\">T08n0224_p0426b13</span><span class=\"t\" l=\"0426b13\" w=\"1\">莫作是行<span class=\"pc\">，</span>莫內外視法<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426007\"></a><span class=\"t\" l=\"0426b13\" w=\"10\">吁</span><span class=\"t\" l=\"0426b13\" w=\"11\">與般若波羅蜜</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b14\">T08n0224_p0426b14</span><span class=\"t\" l=\"0426b14\" w=\"1\">等<span class=\"pc\">，</span>一切無所受<span class=\"pc\">、</span>無所從<span class=\"pc\">，</span>誰得法<span class=\"pc\">？</span>無所持<span class=\"pc\">、</span>無所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b15\">T08n0224_p0426b15</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426008\"></a><span class=\"t\" l=\"0426b15\" w=\"1\">收</span><span class=\"t\" l=\"0426b15\" w=\"2\"><span class=\"pc\">，</span>亦無所泥洹想<span class=\"pc\">。</span>是故菩薩般若波羅蜜亦</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b16\">T08n0224_p0426b16</span><span class=\"t\" l=\"0426b16\" w=\"1\">不受色<span class=\"pc\">，</span>痛痒思想生死識亦不受<span class=\"pc\">，</span>亦不中道</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b17\">T08n0224_p0426b17</span><span class=\"t\" l=\"0426b17\" w=\"1\">般泥洹<span class=\"pc\">，</span>悉具十種力<span class=\"pc\">、</span>四無所畏<span class=\"pc\">、</span>佛十八事<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b18\">T08n0224_p0426b18</span><span class=\"t\" l=\"0426b18\" w=\"1\">故菩薩般若波羅蜜<span class=\"pc\">。</span>菩薩已入般若波羅蜜</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b19\">T08n0224_p0426b19</span><span class=\"t\" l=\"0426b19\" w=\"1\">中行<span class=\"pc\">，</span>當作是視<span class=\"pc\">：</span>何所是般若波羅蜜<span class=\"pc\">？</span>在何所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b20\">T08n0224_p0426b20</span><span class=\"t\" l=\"0426b20\" w=\"1\">般若波羅蜜中法了不能得<span class=\"pc\">、</span>了不能知處<span class=\"pc\">？</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b21\">T08n0224_p0426b21</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0678.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0426b21\" w=\"1\">故般若波羅蜜菩薩當作是念<span class=\"pc\">，</span>聞是不懈不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b22\">T08n0224_p0426b22</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426009\"></a><span class=\"t\" l=\"0426b22\" w=\"1\">却</span><span class=\"t\" l=\"0426b22\" w=\"2\">不恐不畏不難<span class=\"pc\">，</span>知是菩薩不離般若波羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b23\">T08n0224_p0426b23</span><span class=\"t\" l=\"0426b23\" w=\"1\">蜜<span class=\"pc\">，</span>菩薩</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426010\"></a><span class=\"t\" l=\"0426b23\" w=\"4\">當</span><span class=\"t\" l=\"0426b23\" w=\"5\">了知如是<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b24\">T08n0224_p0426b24</span><p><span class='lineInfo' line='0426b24'></span><span class=\"t\" l=\"0426b24\" w=\"1\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>菩薩何因曉般若波羅蜜<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b25\">T08n0224_p0426b25</span><span class=\"t\" l=\"0426b25\" w=\"1\">色離本色<span class=\"pc\">，</span>痛痒思想生死識離本識<span class=\"pc\">，</span>般若波</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b26\">T08n0224_p0426b26</span><span class=\"t\" l=\"0426b26\" w=\"1\">羅蜜離本般若波羅蜜<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426b26'></span><span class=\"t\" l=\"0426b26\" w=\"10\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>如是<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426b26'></span><span class=\"t\" l=\"0426b26\" w=\"16\">舍利</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b27\">T08n0224_p0426b27</span><span class=\"t\" l=\"0426b27\" w=\"1\">弗言<span class=\"pc\">：「</span>善哉<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>菩薩設使出是中<span class=\"pc\">，</span>便自</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b28\">T08n0224_p0426b28</span><span class=\"t\" l=\"0426b28\" w=\"1\">致薩芸若<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426b28'></span><span class=\"t\" l=\"0426b28\" w=\"5\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>如是<span class=\"pc\">。</span>菩薩出是中<span class=\"pc\">，</span>便自</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426b29\">T08n0224_p0426b29</span><span class=\"t\" l=\"0426b29\" w=\"1\">致薩芸若<span class=\"pc\">，</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>薩芸若無所從生<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426011\"></a><span class=\"t\" l=\"0426b29\" w=\"15\">無</span><span class=\"t\" l=\"0426b29\" w=\"16\">所從</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c01\">T08n0224_p0426c01</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426012\"></a><span class=\"t\" l=\"0426c01\" w=\"1\">生</span><span class=\"t\" l=\"0426c01\" w=\"2\">如是<span class=\"pc\">，</span>菩薩疾近作佛<span class=\"pc\">。</span>菩薩行般若波羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c02\">T08n0224_p0426c02</span><span class=\"t\" l=\"0426c02\" w=\"1\">蜜<span class=\"pc\">，</span>於薩芸若中無所罣礙<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426c02'></span><span class=\"t\" l=\"0426c02\" w=\"11\">舍利弗言<span class=\"pc\">：「</span>善哉<span class=\"pc\">！</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c03\">T08n0224_p0426c03</span><span class=\"t\" l=\"0426c03\" w=\"1\">薩精進作是語<span class=\"pc\">：『</span>設使行色為行想<span class=\"pc\">，</span>設生色行</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c04\">T08n0224_p0426c04</span><span class=\"t\" l=\"0426c04\" w=\"1\">為行想<span class=\"pc\">，</span>設觀色行為行想<span class=\"pc\">，</span>設滅色行為行想<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c05\">T08n0224_p0426c05</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426013\"></a><span class=\"t\" l=\"0426c05\" w=\"1\">設</span><span class=\"t\" l=\"0426c05\" w=\"2\">空色行為行想<span class=\"pc\">，</span>設識行立欲得為</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426014\"></a><span class=\"t\" l=\"0426c05\" w=\"15\">行</span><span class=\"t\" l=\"0426c05\" w=\"16\">想<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c06\">T08n0224_p0426c06</span><span class=\"t\" l=\"0426c06\" w=\"1\">痛痒思想生死識行為行想<span class=\"pc\">，</span>生識行為行想<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c07\">T08n0224_p0426c07</span><span class=\"t\" l=\"0426c07\" w=\"1\">觀識行為行想<span class=\"pc\">，</span>滅識行為行想<span class=\"pc\">，</span>空識行為行</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c08\">T08n0224_p0426c08</span><span class=\"t\" l=\"0426c08\" w=\"1\">想<span class=\"pc\">。』</span>如是菩薩為反行想<span class=\"pc\">，</span>作是</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426015\"></a><span class=\"t\" l=\"0426c08\" w=\"12\">守</span><span class=\"t\" l=\"0426c08\" w=\"13\">行者<span class=\"pc\">，</span>為不守</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c09\">T08n0224_p0426c09</span><span class=\"t\" l=\"0426c09\" w=\"1\">般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>為不行般若波羅蜜<span class=\"pc\">。</span>若想行者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c10\">T08n0224_p0426c10</span><span class=\"t\" l=\"0426c10\" w=\"1\">菩薩護行<span class=\"pc\">，</span>當莫隨其中<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426c10'></span><span class=\"t\" l=\"0426c10\" w=\"10\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c11\">T08n0224_p0426c11</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0678.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0426c11\" w=\"1\">薩當云何行般若波羅蜜<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426c11'></span><span class=\"t\" l=\"0426c11\" w=\"11\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>不行色<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c12\">T08n0224_p0426c12</span><span class=\"t\" l=\"0426c12\" w=\"1\">不生色行<span class=\"pc\">，</span>不觀色行<span class=\"pc\">，</span>不滅色行<span class=\"pc\">，</span>不空色行<span class=\"pc\">；</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c13\">T08n0224_p0426c13</span><span class=\"t\" l=\"0426c13\" w=\"1\">痛痒思想生死識行<span class=\"pc\">，</span>不生識行<span class=\"pc\">，</span>不觀識行<span class=\"pc\">，</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c14\">T08n0224_p0426c14</span><span class=\"t\" l=\"0426c14\" w=\"1\">滅識行<span class=\"pc\">，</span>不空識行<span class=\"pc\">；</span>不行色<span class=\"pc\">，</span>不色想行<span class=\"pc\">，</span>不色生</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c15\">T08n0224_p0426c15</span><span class=\"t\" l=\"0426c15\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">，</span>不色觀行<span class=\"pc\">，</span>不識滅行<span class=\"pc\">，</span>不識空行<span class=\"pc\">；</span>亦無見亦</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c16\">T08n0224_p0426c16</span><span class=\"t\" l=\"0426c16\" w=\"1\">無行<span class=\"pc\">，</span>亦無見行<span class=\"pc\">，</span>無行無見<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426016\"></a><span class=\"t\" l=\"0426c16\" w=\"11\">亦</span><span class=\"t\" l=\"0426c16\" w=\"12\">復無行<span class=\"pc\">，</span>亦無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c17\">T08n0224_p0426c17</span><span class=\"t\" l=\"0426c17\" w=\"1\">止行<span class=\"pc\">。</span>如是為無見<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>一切法無所從來</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c18\">T08n0224_p0426c18</span><span class=\"t\" l=\"0426c18\" w=\"1\">亦無所持<span class=\"pc\">，</span>菩薩摩訶薩一切字法不受字<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c19\">T08n0224_p0426c19</span><span class=\"t\" l=\"0426c19\" w=\"1\">故三昧無有邊<span class=\"pc\">、</span>無有正<span class=\"pc\">，</span>諸阿羅漢<span class=\"pc\">、</span>辟支佛所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c20\">T08n0224_p0426c20</span><span class=\"t\" l=\"0426c20\" w=\"1\">不能及</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0426017\"></a><span class=\"t\" l=\"0426c20\" w=\"4\">知</span><span class=\"t\" l=\"0426c20\" w=\"5\"><span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩隨三昧者<span class=\"pc\">，</span>疾得作佛<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c21\">T08n0224_p0426c21</span><p><span class='lineInfo' line='0426c21'></span><span class=\"t\" l=\"0426c21\" w=\"1\">持佛威神<span class=\"pc\">，</span>須菩提說是語<span class=\"pc\">，</span>菩薩皆得阿惟越</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c22\">T08n0224_p0426c22</span><span class=\"t\" l=\"0426c22\" w=\"1\">致字<span class=\"pc\">，</span>前過去佛時得作佛<span class=\"pc\">，</span>隨三昧亦不見三</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c23\">T08n0224_p0426c23</span><span class=\"t\" l=\"0426c23\" w=\"1\">昧<span class=\"pc\">，</span>亦無有三昧想<span class=\"pc\">，</span>亦不作三昧<span class=\"pc\">，</span>亦不念識三</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c24\">T08n0224_p0426c24</span><span class=\"t\" l=\"0426c24\" w=\"1\">昧<span class=\"pc\">，</span>亦不想識坐三昧<span class=\"pc\">，</span>亦不言我三昧<span class=\"pc\">，</span>已隨是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c25\">T08n0224_p0426c25</span><span class=\"t\" l=\"0426c25\" w=\"1\">法者無有疑<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426c25'></span><span class=\"t\" l=\"0426c25\" w=\"6\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>何所三昧隨</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c26\">T08n0224_p0426c26</span><span class=\"t\" l=\"0426c26\" w=\"1\">行<span class=\"pc\">？</span>菩薩已得阿惟越致字<span class=\"pc\">，</span>前過去佛時得作</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c27\">T08n0224_p0426c27</span><span class=\"t\" l=\"0426c27\" w=\"1\">佛<span class=\"pc\">，</span>可得見三昧處不<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426c27'></span><span class=\"t\" l=\"0426c27\" w=\"9\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>不可得見也<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c28\">T08n0224_p0426c28</span><span class=\"t\" l=\"0426c28\" w=\"1\">舍利弗<span class=\"pc\">！</span>善男子亦不知亦不了<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426c28'></span><span class=\"t\" l=\"0426c28\" w=\"13\">舍利弗謂須</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0426c29\">T08n0224_p0426c29</span><span class=\"t\" l=\"0426c29\" w=\"1\">菩提<span class=\"pc\">：「</span>何以故不知不了<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0426c29'></span><span class=\"t\" l=\"0426c29\" w=\"10\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>亦不得三</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a01\">T08n0224_p0427a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv08p0427\"></a><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-ref=\"K0006.05.0679.a\" data-s=\"dongguk\"></a><span class=\"t\" l=\"0427a01\" w=\"1\">昧<span class=\"pc\">，</span>亦無有三昧<span class=\"pc\">，</span>亦不得字<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427a01'></span><span class=\"t\" l=\"0427a01\" w=\"11\">佛言<span class=\"pc\">：「</span>善哉<span class=\"pc\">，</span>須菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a02\">T08n0224_p0427a02</span><span class=\"t\" l=\"0427a02\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">！</span>如我所說<span class=\"pc\">，</span>空身慧作是為諸菩薩為隨般</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a03\">T08n0224_p0427a03</span><span class=\"t\" l=\"0427a03\" w=\"1\">若波羅蜜教<span class=\"pc\">，</span>菩薩作是學<span class=\"pc\">，</span>為學般若波羅蜜</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a04\">T08n0224_p0427a04</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427001\"></a><span class=\"t\" l=\"0427a04\" w=\"1\">也</span><span class=\"t\" l=\"0427a04\" w=\"2\"><span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427a04'></span><span class=\"t\" l=\"0427a04\" w=\"2\">舍利弗白佛言<span class=\"pc\">：「</span>天中</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427002\"></a><span class=\"t\" l=\"0427a04\" w=\"10\">天</span><span class=\"t\" l=\"0427a04\" w=\"11\"><span class=\"pc\">！</span>菩薩學如是<span class=\"pc\">，</span>為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a05\">T08n0224_p0427a05</span><span class=\"t\" l=\"0427a05\" w=\"1\">學般若波羅蜜<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427a05'></span><span class=\"t\" l=\"0427a05\" w=\"7\">舍利弗問佛言<span class=\"pc\">：「</span>如是為學何</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a06\">T08n0224_p0427a06</span><span class=\"t\" l=\"0427a06\" w=\"1\">法<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427a06'></span><span class=\"t\" l=\"0427a06\" w=\"2\">佛言<span class=\"pc\">：「</span>如是菩薩為學無所學法<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a07\">T08n0224_p0427a07</span><span class=\"t\" l=\"0427a07\" w=\"1\">法無所逮得<span class=\"pc\">，</span>莫癡如小兒學<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427a07'></span><span class=\"t\" l=\"0427a07\" w=\"12\">舍利弗言<span class=\"pc\">：「</span>誰能</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a08\">T08n0224_p0427a08</span><span class=\"t\" l=\"0427a08\" w=\"1\">得是法<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427a08'></span><span class=\"t\" l=\"0427a08\" w=\"4\">佛言<span class=\"pc\">：「</span>無所得<span class=\"pc\">，</span>是故得無所得法<span class=\"pc\">。</span>莫癡</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a09\">T08n0224_p0427a09</span><span class=\"t\" l=\"0427a09\" w=\"1\">如小兒學者<span class=\"pc\">，</span>謂有字不能得<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427003\"></a><span class=\"t\" l=\"0427a09\" w=\"12\">欲</span><span class=\"t\" l=\"0427a09\" w=\"13\">學習入法</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a10\">T08n0224_p0427a10</span><span class=\"t\" l=\"0427a10\" w=\"1\">中<span class=\"pc\">，</span>適為兩癡</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427004\"></a><span class=\"t\" l=\"0427a10\" w=\"6\">耳</span><span class=\"t\" l=\"0427a10\" w=\"7\"><span class=\"pc\">，</span>亦不知亦不曉<span class=\"pc\">，</span>亦不了法<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a11\">T08n0224_p0427a11</span><span class=\"t\" l=\"0427a11\" w=\"1\">何以故<span class=\"pc\">？</span>學字是色<span class=\"pc\">，</span>欲得是致<span class=\"pc\">，</span>是故不了法<span class=\"pc\">，</span>所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a12\">T08n0224_p0427a12</span><span class=\"t\" l=\"0427a12\" w=\"1\">念亦不逮<span class=\"pc\">。</span>如是不曉不信故<span class=\"pc\">，</span>不於法中住<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a13\">T08n0224_p0427a13</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427005\"></a><span class=\"t\" l=\"0427a13\" w=\"1\">反</span><span class=\"t\" l=\"0427a13\" w=\"2\">呼有身<span class=\"pc\">，</span>是故癡如小兒學<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427a13'></span><span class=\"t\" l=\"0427a13\" w=\"12\">舍利弗白佛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a14\">T08n0224_p0427a14</span><span class=\"t\" l=\"0427a14\" w=\"1\">言<span class=\"pc\">：「</span>菩薩作是學為不學<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427a14'></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427006\"></a><span class=\"t\" l=\"0427a14\" w=\"10\">佛</span><span class=\"t\" l=\"0427a14\" w=\"11\">言<span class=\"pc\">：「</span>作是學為不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a15\">T08n0224_p0427a15</span><span class=\"t\" l=\"0427a15\" w=\"1\">學<span class=\"pc\">，</span>佛不作是學為學<span class=\"pc\">，</span>佛得作佛<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a16\">T08n0224_p0427a16</span><p><span class='lineInfo' line='0427a16'></span><span class=\"t\" l=\"0427a16\" w=\"1\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>天中天<span class=\"pc\">！</span>若有問者是幻<span class=\"pc\">，</span>為學佛得</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a17\">T08n0224_p0427a17</span><span class=\"t\" l=\"0427a17\" w=\"1\">作佛<span class=\"pc\">。</span>或作是問<span class=\"pc\">，</span>當何以教之<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427a17'></span><span class=\"t\" l=\"0427a17\" w=\"12\">佛言<span class=\"pc\">：「</span>我故自</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a18\">T08n0224_p0427a18</span><span class=\"t\" l=\"0427a18\" w=\"1\">問<span class=\"pc\">，</span>若隨所報之<span class=\"pc\">。</span>於須菩提意云何<span class=\"pc\">，</span>幻與色有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a19\">T08n0224_p0427a19</span><span class=\"t\" l=\"0427a19\" w=\"1\">異無<span class=\"pc\">？</span>幻與痛痒思想生死識有異無<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427a19'></span><span class=\"t\" l=\"0427a19\" w=\"15\">須菩提</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a20\">T08n0224_p0427a20</span><span class=\"t\" l=\"0427a20\" w=\"1\">報佛言<span class=\"pc\">：「</span>爾天中天<span class=\"pc\">！</span>幻與色無異也<span class=\"pc\">，</span>色是幻<span class=\"pc\">，</span>幻</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a21\">T08n0224_p0427a21</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0679.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0427a21\" w=\"1\">是色<span class=\"pc\">，</span>幻與痛痒思想生死識等無異<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427a21'></span><span class=\"t\" l=\"0427a21\" w=\"15\">佛言<span class=\"pc\">：「</span>云</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a22\">T08n0224_p0427a22</span><span class=\"t\" l=\"0427a22\" w=\"1\">何須菩提所想等<span class=\"pc\">，</span>不隨法從五陰字菩薩<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427a22'></span><span class=\"t\" l=\"0427a22\" w=\"17\">須</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a23\">T08n0224_p0427a23</span><span class=\"t\" l=\"0427a23\" w=\"1\">菩提言<span class=\"pc\">：「</span>如是<span class=\"pc\">，</span>天中天<span class=\"pc\">！</span>菩薩學欲作佛<span class=\"pc\">，</span>為學幻</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a24\">T08n0224_p0427a24</span><span class=\"t\" l=\"0427a24\" w=\"1\">耳<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>幻者當持<span class=\"pc\">，</span>此所有當如<span class=\"pc\">，</span>持五陰幻</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a25\">T08n0224_p0427a25</span><span class=\"t\" l=\"0427a25\" w=\"1\">如<span class=\"pc\">，</span>色色六衰五陰如<span class=\"pc\">，</span>幻痛痒思想生死識<span class=\"pc\">，</span>作是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a26\">T08n0224_p0427a26</span><span class=\"t\" l=\"0427a26\" w=\"1\">語字六衰五陰<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a27\">T08n0224_p0427a27</span><p><span class='lineInfo' line='0427a27'></span><span class=\"t\" l=\"0427a27\" w=\"1\">須菩提白佛言<span class=\"pc\">：「</span>若有</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427007\"></a><span class=\"t\" l=\"0427a27\" w=\"9\">新</span><span class=\"t\" l=\"0427a27\" w=\"10\">學菩薩<span class=\"pc\">，</span>聞是語得無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a28\">T08n0224_p0427a28</span><span class=\"t\" l=\"0427a28\" w=\"1\">恐怖<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427a28'></span><span class=\"t\" l=\"0427a28\" w=\"3\">佛言<span class=\"pc\">：「</span>設使新學菩薩<span class=\"pc\">，</span>與惡師相得相隨<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427a29\">T08n0224_p0427a29</span><span class=\"t\" l=\"0427a29\" w=\"1\">或恐或怖<span class=\"pc\">；</span>與善師相得相隨<span class=\"pc\">，</span>不恐不怖<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427a29'></span><span class=\"t\" l=\"0427a29\" w=\"16\">須菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b01\">T08n0224_p0427b01</span><span class=\"t\" l=\"0427b01\" w=\"1\">提</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427008\"></a><span class=\"t\" l=\"0427b01\" w=\"2\">言</span><span class=\"t\" l=\"0427b01\" w=\"3\"><span class=\"pc\">：「</span>何所</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427009\"></a><span class=\"t\" l=\"0427b01\" w=\"5\">菩</span><span class=\"t\" l=\"0427b01\" w=\"6\">薩惡師者<span class=\"pc\">，</span>當何以知之<span class=\"pc\">？」</span>佛言<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b02\">T08n0224_p0427b02</span><span class=\"t\" l=\"0427b02\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>其人不尊重摩訶般若波羅蜜者<span class=\"pc\">，</span>教人棄捨</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b03\">T08n0224_p0427b03</span><span class=\"t\" l=\"0427b03\" w=\"1\">去遠離菩薩心<span class=\"pc\">，</span>反教學諸雜經<span class=\"pc\">，</span>隨雜經心喜</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b04\">T08n0224_p0427b04</span><span class=\"t\" l=\"0427b04\" w=\"1\">樂<span class=\"pc\">，</span>復教學餘經<span class=\"pc\">，</span>若阿羅漢<span class=\"pc\">、</span>辟支佛道法<span class=\"pc\">，</span>教學</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b05\">T08n0224_p0427b05</span><span class=\"t\" l=\"0427b05\" w=\"1\">是事<span class=\"pc\">，</span>勸乃令諷誦<span class=\"pc\">，</span>為說魔事魔因行壞敗菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b06\">T08n0224_p0427b06</span><span class=\"t\" l=\"0427b06\" w=\"1\">薩<span class=\"pc\">，</span>為種種說生死勤苦<span class=\"pc\">，</span>言<span class=\"pc\">：『</span>菩薩道不可得<span class=\"pc\">。』</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b07\">T08n0224_p0427b07</span><span class=\"t\" l=\"0427b07\" w=\"1\">故菩薩惡師<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427b07'></span><span class=\"t\" l=\"0427b07\" w=\"6\">須菩提白佛言<span class=\"pc\">：「</span>何所菩薩善師<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b08\">T08n0224_p0427b08</span><span class=\"t\" l=\"0427b08\" w=\"1\">何行從知之<span class=\"pc\">？」</span>佛言<span class=\"pc\">：「</span>其人尊重摩訶般若波羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b09\">T08n0224_p0427b09</span><span class=\"t\" l=\"0427b09\" w=\"1\">蜜<span class=\"pc\">，</span>稍稍教人令學成教<span class=\"pc\">，</span>語魔事令覺知<span class=\"pc\">、</span>令護</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b10\">T08n0224_p0427b10</span><span class=\"t\" l=\"0427b10\" w=\"1\">魔<span class=\"pc\">，</span>是故菩薩善師也<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b11\">T08n0224_p0427b11</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0679.c\"></a><p><span class='lineInfo' line='0427b11'></span><span class=\"t\" l=\"0427b11\" w=\"1\">須菩提白佛言<span class=\"pc\">：「</span>天中天<span class=\"pc\">！</span>何因為菩薩<span class=\"pc\">？</span>何故正</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b12\">T08n0224_p0427b12</span><span class=\"t\" l=\"0427b12\" w=\"1\">字</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427010\"></a><span class=\"t\" l=\"0427b12\" w=\"2\">呼</span><span class=\"t\" l=\"0427b12\" w=\"3\">菩薩<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427b12'></span><span class=\"t\" l=\"0427b12\" w=\"5\">佛言<span class=\"pc\">：「</span>諸經法悉學悉曉<span class=\"pc\">，</span>了知諸</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b13\">T08n0224_p0427b13</span><span class=\"t\" l=\"0427b13\" w=\"1\">經法<span class=\"pc\">，</span>爾故字為菩薩<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427b13'></span><span class=\"t\" l=\"0427b13\" w=\"9\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>悉曉了知諸</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b14\">T08n0224_p0427b14</span><span class=\"t\" l=\"0427b14\" w=\"1\">經法<span class=\"pc\">，</span>爾故字菩薩<span class=\"pc\">。</span>何以故復</span><a class='noteAnchor star' href='#n0427010' data-star-no='10-1'></a><span class=\"t\" l=\"0427b14\" w=\"12\">呼</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427011\"></a><span class=\"t\" l=\"0427b14\" w=\"13\">摩</span><span class=\"t\" l=\"0427b14\" w=\"14\">訶薩<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427b14'></span><span class=\"t\" l=\"0427b14\" w=\"16\">佛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b15\">T08n0224_p0427b15</span><span class=\"t\" l=\"0427b15\" w=\"1\">言<span class=\"pc\">：「</span>摩訶薩者<span class=\"pc\">，</span>天上天下最尊<span class=\"pc\">，</span>爾故</span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_1\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0427b15\" w=\"14\">字</span></span><a class='noteAnchor star' href='#n0427011' data-star-no='11-1'></a><span class=\"t\" l=\"0427b15\" w=\"15\">摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b16\">T08n0224_p0427b16</span><span class=\"t\" l=\"0427b16\" w=\"1\">訶薩<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427b16'></span><span class=\"t\" l=\"0427b16\" w=\"3\">舍利弗白佛言<span class=\"pc\">：「</span>我亦樂聞何以故為摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b17\">T08n0224_p0427b17</span><span class=\"t\" l=\"0427b17\" w=\"1\">訶薩<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427b17'></span><span class=\"t\" l=\"0427b17\" w=\"3\">佛語舍利弗<span class=\"pc\">：「</span>若樂聞者<span class=\"pc\">，</span>佛當為</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427012\"></a><span class=\"t\" l=\"0427b17\" w=\"15\">若</span><span class=\"t\" l=\"0427b17\" w=\"16\">說</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b18\">T08n0224_p0427b18</span><span class=\"t\" l=\"0427b18\" w=\"1\">之<span class=\"pc\">。</span></span><a class='noteAnchor star' href='#n0427011' data-star-no='11-2'></a><span class=\"t\" l=\"0427b18\" w=\"2\">摩</span><span class=\"t\" l=\"0427b18\" w=\"3\">訶薩者<span class=\"pc\">，</span>悉自了見</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427013\"></a><span class=\"t\" l=\"0427b18\" w=\"10\">悉</span><span class=\"t\" l=\"0427b18\" w=\"11\">了知<span class=\"pc\">，</span>十方天下</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b19\">T08n0224_p0427b19</span><span class=\"t\" l=\"0427b19\" w=\"1\">人<span class=\"pc\">、</span>十方所有悉曉了知<span class=\"pc\">——</span>知人壽命<span class=\"pc\">，</span>知有惡無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b20\">T08n0224_p0427b20</span><span class=\"t\" l=\"0427b20\" w=\"1\">惡<span class=\"pc\">、</span>樂不樂<span class=\"pc\">、</span>有志無志<span class=\"pc\">，</span>悉曉了知<span class=\"pc\">——</span>見為說法<span class=\"pc\">，</span>如</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b21\">T08n0224_p0427b21</span><span class=\"t\" l=\"0427b21\" w=\"1\">是無所著<span class=\"pc\">，</span>爾故字為摩訶薩<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b22\">T08n0224_p0427b22</span><p><span class='lineInfo' line='0427b22'></span><span class=\"t\" l=\"0427b22\" w=\"1\">須菩提白佛言<span class=\"pc\">：「</span>請問摩訶薩者<span class=\"pc\">，</span>何所字摩訶</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b23\">T08n0224_p0427b23</span><span class=\"t\" l=\"0427b23\" w=\"1\">薩<span class=\"pc\">？</span>設是菩薩心無有與等者<span class=\"pc\">，</span>無有能逮心者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b24\">T08n0224_p0427b24</span><span class=\"t\" l=\"0427b24\" w=\"1\">諸阿羅漢<span class=\"pc\">、</span>辟支佛所不能及心<span class=\"pc\">。</span>佛心如是<span class=\"pc\">，</span>心</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b25\">T08n0224_p0427b25</span><span class=\"t\" l=\"0427b25\" w=\"1\">無所著<span class=\"pc\">，</span>心無所出<span class=\"pc\">、</span>無所入<span class=\"pc\">。</span>設佛心無所出<span class=\"pc\">、</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b26\">T08n0224_p0427b26</span><span class=\"t\" l=\"0427b26\" w=\"1\">所入<span class=\"pc\">，</span>為無所著心<span class=\"pc\">，</span>爾故復為摩訶薩正上無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b27\">T08n0224_p0427b27</span><span class=\"t\" l=\"0427b27\" w=\"1\">有與等者<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427b27'></span><span class=\"t\" l=\"0427b27\" w=\"5\">舍利弗問須菩提<span class=\"pc\">：「</span>何因菩薩心無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b28\">T08n0224_p0427b28</span><span class=\"t\" l=\"0427b28\" w=\"1\">所著<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427b28'></span><span class=\"t\" l=\"0427b28\" w=\"3\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>心無所生<span class=\"pc\">，</span>爾故無所著<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427b29\">T08n0224_p0427b29</span><p><span class='lineInfo' line='0427b29'></span><span class=\"t\" l=\"0427b29\" w=\"1\">邠祁文陀弗白佛言<span class=\"pc\">：「</span>何因呼菩薩為摩訶僧</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c01\">T08n0224_p0427c01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0680.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0427c01\" w=\"1\">那僧涅<span class=\"pc\">，</span>摩訶衍三拔致<span class=\"pc\">？</span>佛</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427014\"></a><span class=\"t\" l=\"0427c01\" w=\"11\">說</span><span class=\"t\" l=\"0427c01\" w=\"12\">號如是<span class=\"pc\">，</span>爾故</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c02\">T08n0224_p0427c02</span><span class=\"t\" l=\"0427c02\" w=\"1\">為摩訶僧那僧涅<span class=\"pc\">，</span>摩訶衍三拔致<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427c02'></span><span class=\"t\" l=\"0427c02\" w=\"14\">須菩提復白</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c03\">T08n0224_p0427c03</span><span class=\"t\" l=\"0427c03\" w=\"1\">佛言<span class=\"pc\">：「</span>何因菩薩摩訶薩為摩訶僧那僧涅<span class=\"pc\">？</span>何</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c04\">T08n0224_p0427c04</span><span class=\"t\" l=\"0427c04\" w=\"1\">從知菩薩摩訶薩為摩訶僧那僧涅<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427c04'></span><span class=\"t\" l=\"0427c04\" w=\"15\">佛言<span class=\"pc\">：「</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c05\">T08n0224_p0427c05</span><span class=\"t\" l=\"0427c05\" w=\"1\">薩摩訶薩心念如是<span class=\"pc\">：『</span>我當度不可計阿僧祇</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c06\">T08n0224_p0427c06</span><span class=\"t\" l=\"0427c06\" w=\"1\">人悉令般泥洹<span class=\"pc\">，</span>如是悉般泥洹<span class=\"pc\">，</span>是法無不般</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c07\">T08n0224_p0427c07</span><span class=\"t\" l=\"0427c07\" w=\"1\">泥洹一人也<span class=\"pc\">。』</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>本無故<span class=\"pc\">。</span>譬如幻師於曠</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c08\">T08n0224_p0427c08</span><span class=\"t\" l=\"0427c08\" w=\"1\">大處化作二大城<span class=\"pc\">，</span>作化人滿其中<span class=\"pc\">，</span>悉斷化人</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c09\">T08n0224_p0427c09</span><span class=\"t\" l=\"0427c09\" w=\"1\">頭<span class=\"pc\">。</span>於須菩提意云何<span class=\"pc\">，</span>寧有所中傷死者無<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427c09'></span><span class=\"t\" l=\"0427c09\" w=\"17\">須</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c10\">T08n0224_p0427c10</span><span class=\"t\" l=\"0427c10\" w=\"1\">菩提言<span class=\"pc\">：「</span>無<span class=\"pc\">。</span>菩薩摩訶薩度不可計阿僧祇人<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c11\">T08n0224_p0427c11</span><span class=\"t\" l=\"0427c11\" w=\"1\">悉令般泥洹<span class=\"pc\">，</span>無不般泥洹一人也<span class=\"pc\">。</span>菩薩聞是<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c12\">T08n0224_p0427c12</span><span class=\"t\" l=\"0427c12\" w=\"1\">不恐不畏不</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427015\"></a><span class=\"t\" l=\"0427c12\" w=\"6\">悉</span><span class=\"t\" l=\"0427c12\" w=\"7\">不捨去就餘道<span class=\"pc\">，</span>知是則為摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c13\">T08n0224_p0427c13</span><span class=\"t\" l=\"0427c13\" w=\"1\">訶僧那僧涅<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c14\">T08n0224_p0427c14</span><p><span class='lineInfo' line='0427c14'></span><span class=\"t\" l=\"0427c14\" w=\"1\">須菩提白佛言<span class=\"pc\">：「</span>如我從佛聞<span class=\"pc\">，</span>念其中事如是<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c15\">T08n0224_p0427c15</span><span class=\"t\" l=\"0427c15\" w=\"1\">不為摩訶僧那僧涅<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>作是為者<span class=\"pc\">，</span>無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c16\">T08n0224_p0427c16</span><span class=\"t\" l=\"0427c16\" w=\"1\">作薩芸若<span class=\"pc\">，</span>無所供養<span class=\"pc\">，</span>人無作者<span class=\"pc\">，</span>為何等所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c17\">T08n0224_p0427c17</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0427016\"></a><span class=\"t\" l=\"0427c17\" w=\"1\">人</span><span class=\"t\" l=\"0427c17\" w=\"2\">作摩訶僧那僧涅<span class=\"pc\">？</span>色無著無縛無脫<span class=\"pc\">，</span>痛痒</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c18\">T08n0224_p0427c18</span><span class=\"t\" l=\"0427c18\" w=\"1\">思想生死識無著無縛無脫<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427c18'></span><span class=\"t\" l=\"0427c18\" w=\"12\">邠祁文陀弗謂</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c19\">T08n0224_p0427c19</span><span class=\"t\" l=\"0427c19\" w=\"1\">須菩提<span class=\"pc\">：「</span>色無著無縛無脫<span class=\"pc\">，</span>痛痒思想生死識</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c20\">T08n0224_p0427c20</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0680.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0427c20\" w=\"1\">無著無縛無脫<span class=\"pc\">。</span>何謂<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427c20'></span><span class=\"t\" l=\"0427c20\" w=\"9\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>色無著無縛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c21\">T08n0224_p0427c21</span><span class=\"t\" l=\"0427c21\" w=\"1\">無脫<span class=\"pc\">，</span>痛痒思想生死識無著無縛無脫<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427c21'></span><span class=\"t\" l=\"0427c21\" w=\"16\">邠祁</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c22\">T08n0224_p0427c22</span><span class=\"t\" l=\"0427c22\" w=\"1\">文陀弗言<span class=\"pc\">：「</span>何謂色無著無縛無脫<span class=\"pc\">？</span>何謂痛痒</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c23\">T08n0224_p0427c23</span><span class=\"t\" l=\"0427c23\" w=\"1\">思想生死識無著無縛無脫<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427c23'></span><span class=\"t\" l=\"0427c23\" w=\"12\">須菩提語邠祁</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c24\">T08n0224_p0427c24</span><span class=\"t\" l=\"0427c24\" w=\"1\">文陀弗<span class=\"pc\">：「</span>色如幻<span class=\"pc\">，</span>無著無縛無脫<span class=\"pc\">，</span>痛痒思想生</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c25\">T08n0224_p0427c25</span><span class=\"t\" l=\"0427c25\" w=\"1\">死識如幻<span class=\"pc\">，</span>無著無縛無脫<span class=\"pc\">，</span>無有邊<span class=\"pc\">，</span>無著無縛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c26\">T08n0224_p0427c26</span><span class=\"t\" l=\"0427c26\" w=\"1\">無脫<span class=\"pc\">。</span>譬如空<span class=\"pc\">，</span>無著無縛無脫<span class=\"pc\">，</span>無所生<span class=\"pc\">，</span>無著無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c27\">T08n0224_p0427c27</span><span class=\"t\" l=\"0427c27\" w=\"1\">縛無脫<span class=\"pc\">，</span>是故菩薩摩訶薩摩訶僧那僧涅<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c28\">T08n0224_p0427c28</span><p><span class='lineInfo' line='0427c28'></span><span class=\"t\" l=\"0427c28\" w=\"1\">須菩提白佛言<span class=\"pc\">：「</span>何因為摩訶衍三拔致<span class=\"pc\">？</span>何所是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c29\">T08n0224_p0427c29</span><span class=\"t\" l=\"0427c29\" w=\"1\">摩訶衍<span class=\"pc\">？</span>從何所當住衍中<span class=\"pc\">？</span>何從出衍中<span class=\"pc\">？</span>誰為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0427c30\">T08n0224_p0427c30</span><span class=\"t\" l=\"0427c30\" w=\"1\">成衍者<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0427c30'></span><span class=\"t\" l=\"0427c30\" w=\"4\">佛語須菩提<span class=\"pc\">：「</span>摩訶衍<span class=\"pc\">，</span>摩訶衍者<span class=\"pc\">，</span>無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a01\">T08n0224_p0428a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv08p0428\"></a><span class=\"t\" l=\"0428a01\" w=\"1\">正也<span class=\"pc\">，</span>不可得邊幅<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428a01'></span><span class=\"t\" l=\"0428a01\" w=\"8\">須菩提問佛言<span class=\"pc\">：「</span>我欲知衍</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a02\">T08n0224_p0428a02</span><span class=\"t\" l=\"0428a02\" w=\"1\">從何所出生<span class=\"pc\">？</span>從三處出<span class=\"pc\">，</span>自致薩芸若中住<span class=\"pc\">，</span>亦</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a03\">T08n0224_p0428a03</span><span class=\"t\" l=\"0428a03\" w=\"1\">無有從中出生者<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_2\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0428a03\" w=\"8\">亦</span></span><span class=\"t\" l=\"0428a03\" w=\"9\">無有</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0428001\"></a><span class=\"t\" l=\"0428a03\" w=\"11\">甫</span><span class=\"t\" l=\"0428a03\" w=\"12\">當來出者<span class=\"pc\">。</span>何以</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a04\">T08n0224_p0428a04</span><span class=\"t\" l=\"0428a04\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">？</span>天中天<span class=\"pc\">！」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428a04'></span><span class=\"t\" l=\"0428a04\" w=\"5\">佛言<span class=\"pc\">：「</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0428002\"></a><span class=\"t\" l=\"0428a04\" w=\"7\">正</span><span class=\"t\" l=\"0428a04\" w=\"8\">使生已<span class=\"pc\">，</span></span><a class='noteAnchor star' href='#n0428001' data-star-no='1-1'></a><span class=\"t\" l=\"0428a04\" w=\"11\">甫</span><span class=\"t\" l=\"0428a04\" w=\"12\">當來出者<span class=\"pc\">，</span>假</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a05\">T08n0224_p0428a05</span><span class=\"t\" l=\"0428a05\" w=\"1\">令有兩法者不可得法<span class=\"pc\">，</span>設不從得者<span class=\"pc\">，</span>復從何</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a06\">T08n0224_p0428a06</span><span class=\"t\" l=\"0428a06\" w=\"1\">法出<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428a06'></span><span class=\"t\" l=\"0428a06\" w=\"3\">須菩提白佛言<span class=\"pc\">：「</span>摩訶衍<span class=\"pc\">，</span>於天上天下人</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a07\">T08n0224_p0428a07</span><span class=\"t\" l=\"0428a07\" w=\"1\">中<span class=\"pc\">，</span></span><a class='noteAnchor star' href='#n0428002' data-star-no='2-1'></a><span class=\"t\" l=\"0428a07\" w=\"2\">正</span><span class=\"t\" l=\"0428a07\" w=\"3\">過上無有與等者<span class=\"pc\">，</span>衍與空等<span class=\"pc\">，</span>如空覆不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a08\">T08n0224_p0428a08</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0680.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0428a08\" w=\"1\">可復計阿僧祇人<span class=\"pc\">，</span>摩訶衍覆不可復計阿僧</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a09\">T08n0224_p0428a09</span><span class=\"t\" l=\"0428a09\" w=\"1\">祇人<span class=\"pc\">，</span>爾故呼摩訶衍<span class=\"pc\">，</span>摩訶衍者<span class=\"pc\">。</span>亦不見來時<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a10\">T08n0224_p0428a10</span><span class=\"t\" l=\"0428a10\" w=\"1\">亦不見去時<span class=\"pc\">，</span>亦不見住處<span class=\"pc\">，</span>亦不中邊見<span class=\"pc\">，</span>亦不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a11\">T08n0224_p0428a11</span><span class=\"t\" l=\"0428a11\" w=\"1\">於是聞見<span class=\"pc\">，</span>亦無</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0428003\"></a><span class=\"t\" l=\"0428a11\" w=\"7\">所</span><span class=\"t\" l=\"0428a11\" w=\"8\">見<span class=\"pc\">，</span>亦不於三處見<span class=\"pc\">，</span>字如</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a12\">T08n0224_p0428a12</span><span class=\"t\" l=\"0428a12\" w=\"1\">是<span class=\"pc\">。</span>天中天<span class=\"pc\">！</span>爾故為摩訶衍<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428a12'></span><span class=\"t\" l=\"0428a12\" w=\"11\">佛言<span class=\"pc\">：「</span>善哉<span class=\"pc\">，</span>須菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a13\">T08n0224_p0428a13</span><span class=\"t\" l=\"0428a13\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">！</span>爾故為摩訶衍<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a14\">T08n0224_p0428a14</span><p><span class='lineInfo' line='0428a14'></span><span class=\"t\" l=\"0428a14\" w=\"1\">邠祁文陀弗白佛言<span class=\"pc\">：「</span>尊者須菩提<span class=\"pc\">，</span>佛使說般</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a15\">T08n0224_p0428a15</span><span class=\"t\" l=\"0428a15\" w=\"1\">若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_3\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0428a15\" w=\"5\">乃</span></span><span class=\"t\" l=\"0428a15\" w=\"6\">至說摩訶衍事為<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428a15'></span><span class=\"t\" l=\"0428a15\" w=\"13\">須菩提白佛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a16\">T08n0224_p0428a16</span><span class=\"t\" l=\"0428a16\" w=\"1\">言<span class=\"pc\">：「</span>須菩提說般若波羅蜜得無過<span class=\"pc\">？</span>天中天<span class=\"pc\">！」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428a16'></span><span class=\"t\" l=\"0428a16\" w=\"17\">佛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a17\">T08n0224_p0428a17</span><span class=\"t\" l=\"0428a17\" w=\"1\">言<span class=\"pc\">：「</span>若說般若波羅蜜不過也<span class=\"pc\">，</span>適得其中<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428a17'></span><span class=\"t\" l=\"0428a17\" w=\"16\">須菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a18\">T08n0224_p0428a18</span><span class=\"t\" l=\"0428a18\" w=\"1\">提言<span class=\"pc\">：「</span>菩薩亦不念彼間<span class=\"pc\">，</span>亦不於是間念<span class=\"pc\">，</span>亦不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a19\">T08n0224_p0428a19</span><span class=\"t\" l=\"0428a19\" w=\"1\">無中央念<span class=\"pc\">，</span>色亦無有邊<span class=\"pc\">，</span>菩薩亦無有邊<span class=\"pc\">，</span>色與</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a20\">T08n0224_p0428a20</span><span class=\"t\" l=\"0428a20\" w=\"1\">菩薩<span class=\"pc\">，</span>不可逮<span class=\"pc\">、</span>不可得<span class=\"pc\">，</span>一切菩薩<span class=\"pc\">，</span>不可得不可</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a21\">T08n0224_p0428a21</span><span class=\"t\" l=\"0428a21\" w=\"1\">逮<span class=\"pc\">，</span>何所是菩薩般若波羅蜜<span class=\"pc\">？</span>當何從說<span class=\"pc\">？</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a22\">T08n0224_p0428a22</span><span class=\"t\" l=\"0428a22\" w=\"1\">都不</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0428004\"></a><span class=\"t\" l=\"0428a22\" w=\"3\">可</span><span class=\"t\" l=\"0428a22\" w=\"4\">得見<span class=\"pc\">，</span>亦不可知處<span class=\"pc\">，</span>當從何所說般若</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a23\">T08n0224_p0428a23</span><span class=\"t\" l=\"0428a23\" w=\"1\">波羅蜜<span class=\"pc\">？</span>菩薩轉復相呼菩薩<span class=\"pc\">？</span>云何天中天想</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a24\">T08n0224_p0428a24</span><span class=\"t\" l=\"0428a24\" w=\"1\">如字耳<span class=\"pc\">，</span>何如為意<span class=\"pc\">？</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0428005\"></a><span class=\"t\" l=\"0428a24\" w=\"8\">意</span><span class=\"t\" l=\"0428a24\" w=\"9\">無處處<span class=\"pc\">，</span>意無形形<span class=\"pc\">，</span>意</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a25\">T08n0224_p0428a25</span><span class=\"t\" l=\"0428a25\" w=\"1\">本是形法<span class=\"pc\">。</span>何等為色<span class=\"pc\">？</span>色不可得見<span class=\"pc\">，</span>亦無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a26\">T08n0224_p0428a26</span><span class=\"t\" l=\"0428a26\" w=\"1\">身<span class=\"pc\">，</span>是中何所有色者<span class=\"pc\">。</span>痛痒思想生死識<span class=\"pc\">，</span>識不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a27\">T08n0224_p0428a27</span><span class=\"t\" l=\"0428a27\" w=\"1\">可得見<span class=\"pc\">，</span>菩薩亦不可得見<span class=\"pc\">，</span>菩薩識了不知處</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a28\">T08n0224_p0428a28</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0681.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0428a28\" w=\"1\">處<span class=\"pc\">，</span>亦不可見<span class=\"pc\">，</span>一切菩薩了無有</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0428006\"></a><span class=\"t\" l=\"0428a28\" w=\"13\">處</span><span class=\"t\" l=\"0428a28\" w=\"14\"><span class=\"pc\">，</span>了不可</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a29\">T08n0224_p0428a29</span><span class=\"t\" l=\"0428a29\" w=\"1\">見<span class=\"pc\">，</span>何所為菩薩般若波羅蜜<span class=\"pc\">？</span>如是說菩薩<span class=\"pc\">，</span>都</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428a30\">T08n0224_p0428a30</span><span class=\"t\" l=\"0428a30\" w=\"1\">不可得見<span class=\"pc\">，</span>亦不可知處處<span class=\"pc\">，</span>了無所有<span class=\"pc\">，</span>當從何</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b01\">T08n0224_p0428b01</span><span class=\"t\" l=\"0428b01\" w=\"1\">所法中說般若波羅蜜<span class=\"pc\">？</span>爾故字為菩薩<span class=\"pc\">。</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b02\">T08n0224_p0428b02</span><p><span class='lineInfo' line='0428b02'></span><span class=\"t\" l=\"0428b02\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>如是如是<span class=\"pc\">，</span>字想亦無<span class=\"pc\">，</span>字亦無想<span class=\"pc\">，</span>何所為意<span class=\"pc\">？</span>意</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b03\">T08n0224_p0428b03</span><span class=\"t\" l=\"0428b03\" w=\"1\">誰字<span class=\"pc\">？</span>意至本<span class=\"pc\">，</span>本意生<span class=\"pc\">，</span>意是無形<span class=\"pc\">。</span>何因是</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0428007\"></a><span class=\"t\" l=\"0428b03\" w=\"16\">識</span><span class=\"t\" l=\"0428b03\" w=\"17\"><span class=\"pc\">？</span>不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b04\">T08n0224_p0428b04</span><span class=\"t\" l=\"0428b04\" w=\"1\">可得持<span class=\"pc\">，</span>至本亦無所持<span class=\"pc\">，</span>何因有識<span class=\"pc\">？</span>如是法形<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b05\">T08n0224_p0428b05</span><span class=\"t\" l=\"0428b05\" w=\"1\">形亦無有本<span class=\"pc\">，</span>設無有本<span class=\"pc\">，</span>法亦無誰作<span class=\"pc\">，</span>亦無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b06\">T08n0224_p0428b06</span><span class=\"t\" l=\"0428b06\" w=\"1\">本<span class=\"pc\">，</span>本無有本<span class=\"pc\">，</span>當何從說<span class=\"pc\">？</span>般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>亦無有</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b07\">T08n0224_p0428b07</span><span class=\"t\" l=\"0428b07\" w=\"1\">異處<span class=\"pc\">，</span>亦無有本<span class=\"pc\">，</span>菩薩法亦無所得<span class=\"pc\">，</span>有行菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b08\">T08n0224_p0428b08</span><span class=\"t\" l=\"0428b08\" w=\"1\">薩聞是<span class=\"pc\">，</span>不恐不畏不難<span class=\"pc\">，</span>則為行般若波羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b09\">T08n0224_p0428b09</span><span class=\"t\" l=\"0428b09\" w=\"1\">蜜<span class=\"pc\">，</span>行般若波羅蜜法<span class=\"pc\">。</span>當熟思惟如是<span class=\"pc\">，</span>是時</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b10\">T08n0224_p0428b10</span><span class=\"t\" l=\"0428b10\" w=\"1\">為不入色<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>色無所生為非色<span class=\"pc\">，</span>設爾</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b11\">T08n0224_p0428b11</span><span class=\"t\" l=\"0428b11\" w=\"1\">非色為無色<span class=\"pc\">，</span>亦無有生<span class=\"pc\">，</span>從</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0428008\"></a><span class=\"t\" l=\"0428b11\" w=\"11\">其</span><span class=\"t\" l=\"0428b11\" w=\"12\">中無所得<span class=\"pc\">，</span>字</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b12\">T08n0224_p0428b12</span><span class=\"t\" l=\"0428b12\" w=\"1\">為色<span class=\"pc\">。</span>法中本無<span class=\"pc\">，</span>無是<span class=\"pc\">，</span>菩薩行般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>視</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b13\">T08n0224_p0428b13</span><span class=\"t\" l=\"0428b13\" w=\"1\">法思惟深入法<span class=\"pc\">，</span>是時亦不入痛痒思想生死</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b14\">T08n0224_p0428b14</span><span class=\"t\" l=\"0428b14\" w=\"1\">識<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>識無所生<span class=\"pc\">，</span>為非識故<span class=\"pc\">，</span>亦不出識中<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b15\">T08n0224_p0428b15</span><span class=\"t\" l=\"0428b15\" w=\"1\">亦不入識中<span class=\"pc\">，</span>法中計了無所有<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b16\">T08n0224_p0428b16</span><p><span class='lineInfo' line='0428b16'></span><span class=\"t\" l=\"0428b16\" w=\"1\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>我聽須菩提所說法中事<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b17\">T08n0224_p0428b17</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0681.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0428b17\" w=\"1\">如是菩薩無所出生<span class=\"pc\">。</span>設菩薩無所出生者<span class=\"pc\">，</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b18\">T08n0224_p0428b18</span><span class=\"t\" l=\"0428b18\" w=\"1\">薩</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0428009\"></a><span class=\"t\" l=\"0428b18\" w=\"2\">如</span><span class=\"t\" l=\"0428b18\" w=\"3\"><span class=\"pc\">，</span>用何等故<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0428010\"></a><span class=\"t\" l=\"0428b18\" w=\"7\">謙</span><span class=\"t\" l=\"0428b18\" w=\"8\">苦行菩薩道<span class=\"pc\">？</span>設用十方</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b19\">T08n0224_p0428b19</span><span class=\"t\" l=\"0428b19\" w=\"1\">天下人故<span class=\"pc\">，</span>何能忍是</span><a class='noteAnchor star' href='#n0428010' data-star-no='10-1'></a><span class=\"t\" l=\"0428b19\" w=\"9\">謙</span><span class=\"t\" l=\"0428b19\" w=\"10\">苦<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428b19'></span><span class=\"t\" l=\"0428b19\" w=\"11\">須菩提語舍利弗<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b20\">T08n0224_p0428b20</span><span class=\"t\" l=\"0428b20\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>我亦不使菩薩忍是</span><a class='noteAnchor star' href='#n0428010' data-star-no='10-2'></a><span class=\"t\" l=\"0428b20\" w=\"9\">謙</span><span class=\"t\" l=\"0428b20\" w=\"10\">苦也<span class=\"pc\">。</span>行菩薩之道者<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b21\">T08n0224_p0428b21</span><span class=\"t\" l=\"0428b21\" w=\"1\">菩薩自念<span class=\"pc\">：『</span>我不錄是</span><a class='noteAnchor star' href='#n0428010' data-star-no='10-3'></a><span class=\"t\" l=\"0428b21\" w=\"9\">謙</span><span class=\"t\" l=\"0428b21\" w=\"10\">苦行<span class=\"pc\">。』</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b22\">T08n0224_p0428b22</span><span class=\"t\" l=\"0428b22\" w=\"1\">心不當作是念言<span class=\"pc\">：『</span>我忍</span><a class='noteAnchor star' href='#n0428010' data-star-no='10-4'></a><span class=\"t\" l=\"0428b22\" w=\"10\">謙</span><span class=\"t\" l=\"0428b22\" w=\"11\">苦心未曾有念<span class=\"pc\">。』</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b23\">T08n0224_p0428b23</span><span class=\"t\" l=\"0428b23\" w=\"1\">不當作是念<span class=\"pc\">，</span>為用不可計阿僧祇人故<span class=\"pc\">，</span>欲令</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b24\">T08n0224_p0428b24</span><span class=\"t\" l=\"0428b24\" w=\"1\">安隱<span class=\"pc\">，</span>念之如父<span class=\"pc\">，</span>念之如母<span class=\"pc\">，</span>念之如子<span class=\"pc\">，</span>念之如</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b25\">T08n0224_p0428b25</span><span class=\"t\" l=\"0428b25\" w=\"1\">身無異<span class=\"pc\">，</span>常當慈念之<span class=\"pc\">。</span>菩薩當作是持心<span class=\"pc\">，</span>一切</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b26\">T08n0224_p0428b26</span><span class=\"t\" l=\"0428b26\" w=\"1\">菩薩不見<span class=\"pc\">，</span>亦不知處<span class=\"pc\">，</span>如是內法外法<span class=\"pc\">，</span>當作是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b27\">T08n0224_p0428b27</span><span class=\"t\" l=\"0428b27\" w=\"1\">念<span class=\"pc\">，</span>當作是行<span class=\"pc\">。</span>菩薩作是行不為忍</span><a class='noteAnchor star' href='#n0428010' data-star-no='10-5'></a><span class=\"t\" l=\"0428b27\" w=\"14\">謙</span><span class=\"t\" l=\"0428b27\" w=\"15\">苦<span class=\"pc\">。</span>舍</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b28\">T08n0224_p0428b28</span><span class=\"t\" l=\"0428b28\" w=\"1\">利弗<span class=\"pc\">！</span>設使如是所語<span class=\"pc\">，</span>菩薩不見出生<span class=\"pc\">，</span>菩薩為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428b29\">T08n0224_p0428b29</span><span class=\"t\" l=\"0428b29\" w=\"1\">無所出生<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428b29'></span><span class=\"t\" l=\"0428b29\" w=\"5\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>設使菩薩無所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c01\">T08n0224_p0428c01</span><span class=\"t\" l=\"0428c01\" w=\"1\">出生<span class=\"pc\">，</span>薩芸若亦無所出生<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c01'></span><span class=\"t\" l=\"0428c01\" w=\"11\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>如是<span class=\"pc\">，</span>薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c02\">T08n0224_p0428c02</span><span class=\"t\" l=\"0428c02\" w=\"1\">芸若無所出生<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c02'></span><span class=\"t\" l=\"0428c02\" w=\"7\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>設使菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c03\">T08n0224_p0428c03</span><span class=\"t\" l=\"0428c03\" w=\"1\">如是所語<span class=\"pc\">，</span>菩薩不見出生<span class=\"pc\">，</span>菩薩為無所出</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c04\">T08n0224_p0428c04</span><span class=\"t\" l=\"0428c04\" w=\"1\">生<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c04'></span><span class=\"t\" l=\"0428c04\" w=\"2\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>設使菩薩無所出生<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c05\">T08n0224_p0428c05</span><span class=\"t\" l=\"0428c05\" w=\"1\">薩芸若亦無所出生<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c05'></span><span class=\"t\" l=\"0428c05\" w=\"9\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>如是<span class=\"pc\">，</span>薩芸若</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c06\">T08n0224_p0428c06</span><span class=\"t\" l=\"0428c06\" w=\"1\">無所出生<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c06'></span><span class=\"t\" l=\"0428c06\" w=\"5\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>設使薩芸若無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c07\">T08n0224_p0428c07</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0681.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0428c07\" w=\"1\">所出生<span class=\"pc\">，</span>悉逮得禪亦無所生<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c07'></span><span class=\"t\" l=\"0428c07\" w=\"12\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>如是<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c08\">T08n0224_p0428c08</span><span class=\"t\" l=\"0428c08\" w=\"1\">悉逮得禪亦無所生<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c08'></span><span class=\"t\" l=\"0428c08\" w=\"9\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c09\">T08n0224_p0428c09</span><span class=\"t\" l=\"0428c09\" w=\"1\">中菩薩無所生<span class=\"pc\">，</span>菩薩為無所生<span class=\"pc\">，</span>薩芸若亦</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c10\">T08n0224_p0428c10</span><span class=\"t\" l=\"0428c10\" w=\"1\">無所生<span class=\"pc\">；</span>薩芸若法為無所生<span class=\"pc\">，</span>悉逮得禪具足</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c11\">T08n0224_p0428c11</span><span class=\"t\" l=\"0428c11\" w=\"1\">亦無所生<span class=\"pc\">；</span>悉逮得禪法亦無所生<span class=\"pc\">，</span>是為無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c12\">T08n0224_p0428c12</span><span class=\"t\" l=\"0428c12\" w=\"1\">所逮得菩薩<span class=\"pc\">，</span>為無所逮得薩芸若<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c13\">T08n0224_p0428c13</span><p><span class='lineInfo' line='0428c13'></span><span class=\"t\" l=\"0428c13\" w=\"1\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>無所生法逮得無所生<span class=\"pc\">，</span>亦無所生</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c14\">T08n0224_p0428c14</span><span class=\"t\" l=\"0428c14\" w=\"1\">法逮得<span class=\"pc\">，</span>亦無無無所生逮得<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c14'></span><span class=\"t\" l=\"0428c14\" w=\"12\">舍利弗謂須菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c15\">T08n0224_p0428c15</span><span class=\"t\" l=\"0428c15\" w=\"1\">提<span class=\"pc\">：「</span>設使無無無所生逮得無所生法<span class=\"pc\">，</span>是故無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c16\">T08n0224_p0428c16</span><span class=\"t\" l=\"0428c16\" w=\"1\">所生逮法<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c16'></span><span class=\"t\" l=\"0428c16\" w=\"5\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>設使無所生法生<span class=\"pc\">，</span>復無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c17\">T08n0224_p0428c17</span><span class=\"t\" l=\"0428c17\" w=\"1\">無所生<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0428011\"></a><span class=\"t\" l=\"0428c17\" w=\"4\">是</span><span class=\"t\" l=\"0428c17\" w=\"5\">故無所生逮得<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c17'></span><span class=\"t\" l=\"0428c17\" w=\"11\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c18\">T08n0224_p0428c18</span><span class=\"t\" l=\"0428c18\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>設使須菩提無所生<span class=\"pc\">，</span>無無所生<span class=\"pc\">，</span>是故無所生<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c19\">T08n0224_p0428c19</span><span class=\"t\" l=\"0428c19\" w=\"1\">須菩提無所生<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c19'></span><span class=\"t\" l=\"0428c19\" w=\"7\">須菩提語舍利弗<span class=\"pc\">：「</span>無所生無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c20\">T08n0224_p0428c20</span><span class=\"t\" l=\"0428c20\" w=\"1\">所生樂聞<span class=\"pc\">。</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>無所生樂<span class=\"pc\">，</span>是故為樂<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c20'></span><span class=\"t\" l=\"0428c20\" w=\"16\">須菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c21\">T08n0224_p0428c21</span><span class=\"t\" l=\"0428c21\" w=\"1\">提語舍利弗<span class=\"pc\">：「</span>無所生聞是為聞<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c21'></span><span class=\"t\" l=\"0428c21\" w=\"13\">舍利弗謂須</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c22\">T08n0224_p0428c22</span><span class=\"t\" l=\"0428c22\" w=\"1\">菩提<span class=\"pc\">：「</span>聞是語<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c22'></span><span class=\"t\" l=\"0428c22\" w=\"6\">須菩提語舍利弗<span class=\"pc\">：「</span>無無所語<span class=\"pc\">，</span>是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c23\">T08n0224_p0428c23</span><span class=\"t\" l=\"0428c23\" w=\"1\">為語無所語<span class=\"pc\">，</span>是為樂無所樂<span class=\"pc\">，</span>是故語<span class=\"pc\">，</span>是故樂<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c24\">T08n0224_p0428c24</span><p><span class='lineInfo' line='0428c24'></span><span class=\"t\" l=\"0428c24\" w=\"1\">舍利弗言<span class=\"pc\">：「</span>善哉<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>於法中第一尊<span class=\"pc\">。</span>何以</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c25\">T08n0224_p0428c25</span><span class=\"t\" l=\"0428c25\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">？</span>如尊者須菩提<span class=\"pc\">，</span>隨所問則報<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0428c25'></span><span class=\"t\" l=\"0428c25\" w=\"13\">須菩提謂舍</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c26\">T08n0224_p0428c26</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0682.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0428c26\" w=\"1\">利弗<span class=\"pc\">：「</span>佛弟子所說法<span class=\"pc\">，</span>十方亦不知<span class=\"pc\">，</span>所化來時<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c27\">T08n0224_p0428c27</span><span class=\"t\" l=\"0428c27\" w=\"1\">隨所問則解<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>十方法亦不知所</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0428012\"></a><span class=\"t\" l=\"0428c27\" w=\"16\">生</span><span class=\"t\" l=\"0428c27\" w=\"17\"><span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c28\">T08n0224_p0428c28</span><p><span class='lineInfo' line='0428c28'></span><span class=\"t\" l=\"0428c28\" w=\"1\">舍利弗言<span class=\"pc\">：「</span>善哉<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>從何所法中度菩薩<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0428c29\">T08n0224_p0428c29</span><p><span class='lineInfo' line='0428c29'></span><span class=\"t\" l=\"0428c29\" w=\"1\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>從般若波羅蜜中生<span class=\"pc\">。</span>說是法時<span class=\"pc\">、</span>若</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a01\">T08n0224_p0429a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv08p0429\"></a><span class=\"t\" l=\"0429a01\" w=\"1\">讀時<span class=\"pc\">，</span>菩薩信不疑<span class=\"pc\">，</span>菩薩當知之<span class=\"pc\">，</span>有隨是法不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a02\">T08n0224_p0429a02</span><span class=\"t\" l=\"0429a02\" w=\"1\">增<span class=\"pc\">，</span>不隨是法不減<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0429a02'></span><span class=\"t\" l=\"0429a02\" w=\"8\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>隨是法</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a03\">T08n0224_p0429a03</span><span class=\"t\" l=\"0429a03\" w=\"1\">亦不增<span class=\"pc\">，</span>不隨是法亦不減<span class=\"pc\">，</span>隨法教一切人<span class=\"pc\">，</span>隨</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a04\">T08n0224_p0429a04</span><span class=\"t\" l=\"0429a04\" w=\"1\">法者不失一切人<span class=\"pc\">，</span>皆使得菩薩摩訶薩<span class=\"pc\">。</span>何以</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a05\">T08n0224_p0429a05</span><span class=\"t\" l=\"0429a05\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">？</span>一切人悉學法<span class=\"pc\">，</span>其法</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0429001\"></a><span class=\"t\" l=\"0429a05\" w=\"10\">俗</span><span class=\"t\" l=\"0429a05\" w=\"11\">如故<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0429a05'></span><span class=\"t\" l=\"0429a05\" w=\"13\">須菩提言<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a06\">T08n0224_p0429a06</span><span class=\"t\" l=\"0429a06\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>善哉<span class=\"pc\">，</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>所解法如舍利弗言無異<span class=\"pc\">。</span>何以</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a07\">T08n0224_p0429a07</span><span class=\"t\" l=\"0429a07\" w=\"1\">故<span class=\"pc\">？</span>人身當諦念<span class=\"pc\">，</span>當作是了知<span class=\"pc\">，</span>人身若干種空<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a08\">T08n0224_p0429a08</span><span class=\"t\" l=\"0429a08\" w=\"1\">其念亦若干種空<span class=\"pc\">。</span>當了知是人身難了知<span class=\"pc\">，</span>所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a09\">T08n0224_p0429a09</span><span class=\"t\" l=\"0429a09\" w=\"1\">念</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0429002\"></a><span class=\"t\" l=\"0429a09\" w=\"2\">難</span><span class=\"t\" l=\"0429a09\" w=\"3\">了知<span class=\"pc\">。</span>舍利弗<span class=\"pc\">！</span>菩薩當作是</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0429003\"></a><span class=\"t\" l=\"0429a09\" w=\"13\">學</span><span class=\"t\" l=\"0429a09\" w=\"14\"><span class=\"pc\">！</span>當作是行<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n</div><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a10\">T08n0224_p0429a10</span><mulu class='pin' s='2 難問品'/><p data-head-level=\"0\" class=\"head\"><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0429004\"></a><span class=\"t\" l=\"0429a10\" w=\"1\">摩訶般若波羅蜜</span><span class=\"t\" l=\"0429a10\" w=\"8\">難問品第二</span></p><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a11\">T08n0224_p0429a11</span><p><span class='lineInfo' line='0429a11'></span><span class=\"t\" l=\"0429a11\" w=\"1\">爾時釋提桓因與四萬天子<span class=\"pc\">，</span>相隨俱來共會坐<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a12\">T08n0224_p0429a12</span><span class=\"t\" l=\"0429a12\" w=\"1\">四天王與天上二萬天子<span class=\"pc\">，</span>相隨來共會坐<span class=\"pc\">；</span>梵迦</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a13\">T08n0224_p0429a13</span><span class=\"t\" l=\"0429a13\" w=\"1\">夷天與萬天子<span class=\"pc\">，</span>相隨來共會坐<span class=\"pc\">；</span>梵多會天與</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a14\">T08n0224_p0429a14</span><span class=\"t\" l=\"0429a14\" w=\"1\">五千天子<span class=\"pc\">，</span>相隨來共會坐<span class=\"pc\">。</span>諸天子宿命有德<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a15\">T08n0224_p0429a15</span><span class=\"t\" l=\"0429a15\" w=\"1\">光明巍巍<span class=\"pc\">，</span>持佛威神<span class=\"pc\">、</span>持佛力<span class=\"pc\">，</span>諸天子光明徹</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a16\">T08n0224_p0429a16</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0682.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0429a16\" w=\"1\">照<span class=\"pc\">。</span>釋提桓因白須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>賢者須菩提<span class=\"pc\">！</span>是若</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a17\">T08n0224_p0429a17</span><span class=\"t\" l=\"0429a17\" w=\"1\">干千萬天子大會<span class=\"pc\">，</span>欲聽須菩提說般若波羅蜜<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a18\">T08n0224_p0429a18</span><span class=\"t\" l=\"0429a18\" w=\"1\">云何菩薩於般若波羅蜜中住<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0429a18'></span><span class=\"t\" l=\"0429a18\" w=\"13\">須菩提語釋提</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a19\">T08n0224_p0429a19</span><span class=\"t\" l=\"0429a19\" w=\"1\">桓因言<span class=\"pc\">：「</span>拘翼<span class=\"pc\">！</span>是若干千萬天子樂者<span class=\"pc\">，</span>聽我當</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a20\">T08n0224_p0429a20</span><span class=\"t\" l=\"0429a20\" w=\"1\">說<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0429a20'></span><span class=\"t\" l=\"0429a20\" w=\"2\">須菩提持佛威神<span class=\"pc\">、</span>持佛力<span class=\"pc\">，</span>廣為諸天子說</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a21\">T08n0224_p0429a21</span><span class=\"t\" l=\"0429a21\" w=\"1\">般若波羅蜜<span class=\"pc\">：「</span>何所天子未行菩薩道<span class=\"pc\">，</span>其未行</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a22\">T08n0224_p0429a22</span><span class=\"t\" l=\"0429a22\" w=\"1\">者今皆當行<span class=\"pc\">。</span>以得須陀洹道<span class=\"pc\">，</span>不可復得菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a23\">T08n0224_p0429a23</span><span class=\"t\" l=\"0429a23\" w=\"1\">道<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>閉塞生死道故<span class=\"pc\">。</span></span><a class='noteAnchor star' href='#n0428002' data-star-no='2-2'></a><span class=\"t\" l=\"0429a23\" w=\"11\">正</span><span class=\"t\" l=\"0429a23\" w=\"12\">使是輩行菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a24\">T08n0224_p0429a24</span><span class=\"t\" l=\"0429a24\" w=\"1\">道者<span class=\"pc\">，</span>我代其喜<span class=\"pc\">，</span>我終不斷功德法<span class=\"pc\">，</span>我使欲取</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a25\">T08n0224_p0429a25</span><span class=\"t\" l=\"0429a25\" w=\"1\">中正尊法<span class=\"pc\">，</span>正欲使上佛<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0429a25'></span><span class=\"t\" l=\"0429a25\" w=\"10\">佛言<span class=\"pc\">：「</span>善哉<span class=\"pc\">，</span>須菩提<span class=\"pc\">！</span>勸</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a26\">T08n0224_p0429a26</span><span class=\"t\" l=\"0429a26\" w=\"1\">樂諸菩薩學乃爾<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0429a26'></span><span class=\"t\" l=\"0429a26\" w=\"8\">須菩提白佛言<span class=\"pc\">：「</span>須菩提當</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a27\">T08n0224_p0429a27</span><span class=\"t\" l=\"0429a27\" w=\"1\">報恩<span class=\"pc\">，</span>不得不報恩<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>過去時怛薩阿竭<span class=\"pc\">、</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a28\">T08n0224_p0429a28</span><span class=\"t\" l=\"0429a28\" w=\"1\">阿羅呵<span class=\"pc\">、</span>三耶三佛<span class=\"pc\">，</span>皆使諸弟子為諸菩薩說般</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429a29\">T08n0224_p0429a29</span><span class=\"t\" l=\"0429a29\" w=\"1\">若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>怛薩阿竭時亦在其中學<span class=\"pc\">，</span>如是</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0429005\"></a><span class=\"t\" l=\"0429a29\" w=\"17\">中</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b01\">T08n0224_p0429b01</span><span class=\"t\" l=\"0429b01\" w=\"1\">法</span><span class=\"t\" l=\"0429b01\" w=\"2\">令自致作佛<span class=\"pc\">，</span>用是故<span class=\"pc\">，</span>當報佛恩<span class=\"pc\">。</span>我亦復作</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b02\">T08n0224_p0429b02</span><span class=\"t\" l=\"0429b02\" w=\"1\">是說般若波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>菩薩亦當復受菩薩法<span class=\"pc\">，</span>我</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b03\">T08n0224_p0429b03</span><span class=\"t\" l=\"0429b03\" w=\"1\">復勸樂<span class=\"pc\">，</span>我皆受已<span class=\"pc\">、</span>皆勸樂已<span class=\"pc\">，</span>菩薩疾逮作佛<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b04\">T08n0224_p0429b04</span><p><span class='lineInfo' line='0429b04'></span><span class=\"t\" l=\"0429b04\" w=\"1\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>拘翼<span class=\"pc\">！</span>當所問者聽所問<span class=\"pc\">，</span>菩薩云何</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b05\">T08n0224_p0429b05</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0682.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0429b05\" w=\"1\">住般若波羅蜜中<span class=\"pc\">，</span>持空法菩薩於般若波羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b06\">T08n0224_p0429b06</span><span class=\"t\" l=\"0429b06\" w=\"1\">蜜中住<span class=\"pc\">。</span>拘翼<span class=\"pc\">！</span>菩薩摩訶薩</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0429006\"></a><span class=\"t\" l=\"0429b06\" w=\"11\">摩訶</span><span class=\"t\" l=\"0429b06\" w=\"13\">僧那僧涅摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b07\">T08n0224_p0429b07</span><span class=\"t\" l=\"0429b07\" w=\"1\">訶衍三拔致<span class=\"pc\">，</span>色不當於中住<span class=\"pc\">，</span>痛痒思想生死</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b08\">T08n0224_p0429b08</span><span class=\"t\" l=\"0429b08\" w=\"1\">識不當於中住<span class=\"pc\">，</span>須陀洹不當於中住<span class=\"pc\">，</span>斯陀含</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b09\">T08n0224_p0429b09</span><span class=\"t\" l=\"0429b09\" w=\"1\">不當於中住<span class=\"pc\">，</span>阿那含不當於中住<span class=\"pc\">，</span>阿羅漢不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b10\">T08n0224_p0429b10</span><span class=\"t\" l=\"0429b10\" w=\"1\">當於中住<span class=\"pc\">，</span>辟支佛不當於中住<span class=\"pc\">，</span>佛不當於中</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b11\">T08n0224_p0429b11</span><span class=\"t\" l=\"0429b11\" w=\"1\">住<span class=\"pc\">。</span>有色<span class=\"pc\">、</span>無色不當於中住<span class=\"pc\">，</span>有痛痒思想生死</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b12\">T08n0224_p0429b12</span><span class=\"t\" l=\"0429b12\" w=\"1\">識<span class=\"pc\">、</span>無痛痒思想生死識不當於中住<span class=\"pc\">，</span>有須陀</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b13\">T08n0224_p0429b13</span><span class=\"t\" l=\"0429b13\" w=\"1\">洹<span class=\"pc\">、</span>無須陀洹不當於中住<span class=\"pc\">，</span>有斯陀含<span class=\"pc\">、</span>無斯陀</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b14\">T08n0224_p0429b14</span><span class=\"t\" l=\"0429b14\" w=\"1\">含不當於中住<span class=\"pc\">，</span>有阿那含<span class=\"pc\">、</span>無阿那含不當於</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b15\">T08n0224_p0429b15</span><span class=\"t\" l=\"0429b15\" w=\"1\">中住<span class=\"pc\">，</span>有阿羅漢<span class=\"pc\">、</span>無阿羅漢不當於中住<span class=\"pc\">，</span>有辟</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b16\">T08n0224_p0429b16</span><span class=\"t\" l=\"0429b16\" w=\"1\">支佛<span class=\"pc\">、</span>無辟支佛不當於中住<span class=\"pc\">，</span>有佛<span class=\"pc\">、</span>無佛不當</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b17\">T08n0224_p0429b17</span><span class=\"t\" l=\"0429b17\" w=\"1\">於中住<span class=\"pc\">。</span>色無無常不當於中住<span class=\"pc\">，</span>痛痒思想生</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b18\">T08n0224_p0429b18</span><span class=\"t\" l=\"0429b18\" w=\"1\">死識無無常不當於中住<span class=\"pc\">，</span>色若苦若樂不當</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b19\">T08n0224_p0429b19</span><span class=\"t\" l=\"0429b19\" w=\"1\">於中住<span class=\"pc\">，</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0429007\"></a><span class=\"t\" l=\"0429b19\" w=\"4\">色若好若醜不當於中住</span><span class=\"t\" l=\"0429b19\" w=\"14\"><span class=\"pc\">，</span>痛痒思想</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b20\">T08n0224_p0429b20</span><span class=\"t\" l=\"0429b20\" w=\"1\">生死識若苦若樂不當於</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0429008\"></a><span class=\"t\" l=\"0429b20\" w=\"11\">中住</span><span class=\"t\" l=\"0429b20\" w=\"13\"><span class=\"pc\">，</span>痛痒思想生</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b21\">T08n0224_p0429b21</span><span class=\"t\" l=\"0429b21\" w=\"1\">死識若好若醜不當於中住<span class=\"pc\">，</span>色我所非我所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b22\">T08n0224_p0429b22</span><span class=\"t\" l=\"0429b22\" w=\"1\">不當於中住<span class=\"pc\">，</span>痛痒思想生死識我所非我所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b23\">T08n0224_p0429b23</span><span class=\"t\" l=\"0429b23\" w=\"1\">不當於中住<span class=\"pc\">，</span>須陀洹道不動成就不當於中</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b24\">T08n0224_p0429b24</span><span class=\"t\" l=\"0429b24\" w=\"1\">住<span class=\"pc\">，</span>須陀洹道成已不當於中住<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>須陀</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b25\">T08n0224_p0429b25</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0683.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0429b25\" w=\"1\">洹道七死七生便度去<span class=\"pc\">，</span>是故須陀洹道不當</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b26\">T08n0224_p0429b26</span><span class=\"t\" l=\"0429b26\" w=\"1\">於中住<span class=\"pc\">。</span>斯陀含道不動成就不當於中住<span class=\"pc\">，</span>斯</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b27\">T08n0224_p0429b27</span><span class=\"t\" l=\"0429b27\" w=\"1\">陀含道成已不當於中住<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>斯陀含道一</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b28\">T08n0224_p0429b28</span><span class=\"t\" l=\"0429b28\" w=\"1\">死一生便度去<span class=\"pc\">，</span>是故斯陀含道不當於中住<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429b29\">T08n0224_p0429b29</span><span class=\"t\" l=\"0429b29\" w=\"1\">阿那含道不動成就不當於中住<span class=\"pc\">，</span>阿那含道</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c01\">T08n0224_p0429c01</span><span class=\"t\" l=\"0429c01\" w=\"1\">成已不當於中住<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>阿那含道成已<span class=\"pc\">，</span>便</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c02\">T08n0224_p0429c02</span><span class=\"t\" l=\"0429c02\" w=\"1\">於天上般泥洹<span class=\"pc\">，</span>是故阿那含道不當於中住<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c03\">T08n0224_p0429c03</span><span class=\"t\" l=\"0429c03\" w=\"1\">阿羅漢道不動成就不當於中住<span class=\"pc\">，</span>阿羅漢道</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c04\">T08n0224_p0429c04</span><span class=\"t\" l=\"0429c04\" w=\"1\">成已不當於中住<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>阿羅漢道成已<span class=\"pc\">，</span>便</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c05\">T08n0224_p0429c05</span><span class=\"t\" l=\"0429c05\" w=\"1\">盡是間無處所<span class=\"pc\">，</span>於泥洹中般泥洹<span class=\"pc\">，</span>是故阿羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c06\">T08n0224_p0429c06</span><span class=\"t\" l=\"0429c06\" w=\"1\">漢道不當於中住<span class=\"pc\">。</span>辟支佛道不動成就不當</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c07\">T08n0224_p0429c07</span><span class=\"t\" l=\"0429c07\" w=\"1\">於中住<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>辟支佛道成已<span class=\"pc\">，</span>過阿羅漢道<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c08\">T08n0224_p0429c08</span><span class=\"t\" l=\"0429c08\" w=\"1\">不能及佛道<span class=\"pc\">，</span>便中道般泥洹<span class=\"pc\">，</span>是故辟支佛道</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c09\">T08n0224_p0429c09</span><span class=\"t\" l=\"0429c09\" w=\"1\">不當於中住<span class=\"pc\">。</span>佛道不當於中住<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>用不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c10\">T08n0224_p0429c10</span><span class=\"t\" l=\"0429c10\" w=\"1\">可計阿僧祇人故作功德<span class=\"pc\">，</span>以不可計阿僧祇</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c11\">T08n0224_p0429c11</span><span class=\"t\" l=\"0429c11\" w=\"1\">人<span class=\"pc\">，</span>我皆當令般泥洹</span><a class='noteAnchor star' href='#n0428002' data-star-no='2-3'></a><span class=\"t\" l=\"0429c11\" w=\"9\">正</span><span class=\"t\" l=\"0429c11\" w=\"10\">於佛中住<span class=\"pc\">，</span>是故佛道</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c12\">T08n0224_p0429c12</span><span class=\"t\" l=\"0429c12\" w=\"1\">不當於中住<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0429c12'></span><span class=\"t\" l=\"0429c12\" w=\"6\">舍利弗心念言<span class=\"pc\">：「</span>佛當云何住<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0429c12'></span><span class=\"t\" l=\"0429c12\" w=\"17\">須</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c13\">T08n0224_p0429c13</span><span class=\"t\" l=\"0429c13\" w=\"1\">菩提知舍利弗心所念<span class=\"pc\">，</span>便問舍利弗言<span class=\"pc\">：「</span>云何</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c14\">T08n0224_p0429c14</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0683.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0429c14\" w=\"1\">佛在何所</span><a class=\"noteAnchor add\" href=\"#cb_note_4\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0429c14\" w=\"5\">住</span></span><span class=\"t\" l=\"0429c14\" w=\"6\"><span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0429c14'></span><span class=\"t\" l=\"0429c14\" w=\"6\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>佛無所住<span class=\"pc\">，</span>怛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c15\">T08n0224_p0429c15</span><span class=\"t\" l=\"0429c15\" w=\"1\">薩阿竭<span class=\"pc\">、</span>阿羅呵<span class=\"pc\">、</span>三耶三佛<span class=\"pc\">，</span>心無所住止<span class=\"pc\">，</span>不在</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c16\">T08n0224_p0429c16</span><span class=\"t\" l=\"0429c16\" w=\"1\">動處止<span class=\"pc\">，</span>亦無動處止<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0429c16'></span><span class=\"t\" l=\"0429c16\" w=\"9\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>如是<span class=\"pc\">，</span>如是<span class=\"pc\">！</span>菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c17\">T08n0224_p0429c17</span><span class=\"t\" l=\"0429c17\" w=\"1\">薩當作是學<span class=\"pc\">，</span>如怛薩阿竭<span class=\"pc\">、</span>阿羅呵<span class=\"pc\">、</span>三耶三佛</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c18\">T08n0224_p0429c18</span><span class=\"t\" l=\"0429c18\" w=\"1\">住亦不可住<span class=\"pc\">，</span>當作是住<span class=\"pc\">，</span>學無所住<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0429c18'></span><span class=\"t\" l=\"0429c18\" w=\"14\">是時諸天</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c19\">T08n0224_p0429c19</span><span class=\"t\" l=\"0429c19\" w=\"1\">子心中作是念<span class=\"pc\">：「</span>諸閱叉輩尚可知所念<span class=\"pc\">，</span>閱叉</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c20\">T08n0224_p0429c20</span><span class=\"t\" l=\"0429c20\" w=\"1\">若大若小所語悉可了知<span class=\"pc\">，</span>尊者須菩提所語</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c21\">T08n0224_p0429c21</span><span class=\"t\" l=\"0429c21\" w=\"1\">了不可知<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0429c21'></span><span class=\"t\" l=\"0429c21\" w=\"5\">須菩提知</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0429009\"></a><span class=\"t\" l=\"0429c21\" w=\"9\">諸</span><span class=\"t\" l=\"0429c21\" w=\"10\">天子心中所念<span class=\"pc\">，</span>謂諸</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c22\">T08n0224_p0429c22</span><span class=\"t\" l=\"0429c22\" w=\"1\">天子言<span class=\"pc\">：「</span>是語難了<span class=\"pc\">，</span>亦不可聞<span class=\"pc\">，</span>亦不可知<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0429c22'></span><span class=\"t\" l=\"0429c22\" w=\"16\">諸天</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c23\">T08n0224_p0429c23</span><span class=\"t\" l=\"0429c23\" w=\"1\">子心中復作是念<span class=\"pc\">：「</span>是語當解<span class=\"pc\">，</span>今尊者須菩提</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c24\">T08n0224_p0429c24</span><span class=\"t\" l=\"0429c24\" w=\"1\">深入深知<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0429c24'></span><span class=\"t\" l=\"0429c24\" w=\"5\">須菩提復知諸天子心中所念<span class=\"pc\">，</span>語諸</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c25\">T08n0224_p0429c25</span><span class=\"t\" l=\"0429c25\" w=\"1\">天子言<span class=\"pc\">：「</span>已得須陀洹道證<span class=\"pc\">，</span>若於中住不樂因</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c26\">T08n0224_p0429c26</span><span class=\"t\" l=\"0429c26\" w=\"1\">出去<span class=\"pc\">；</span>已得斯陀含道證<span class=\"pc\">，</span>若於中住不樂因去<span class=\"pc\">；</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c27\">T08n0224_p0429c27</span><span class=\"t\" l=\"0429c27\" w=\"1\">以得阿那含道證<span class=\"pc\">，</span>若於中住不樂因去<span class=\"pc\">；</span>已得</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c28\">T08n0224_p0429c28</span><span class=\"t\" l=\"0429c28\" w=\"1\">阿羅漢道證<span class=\"pc\">，</span>若於中住不樂因去<span class=\"pc\">；</span>已得辟支</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0429c29\">T08n0224_p0429c29</span><span class=\"t\" l=\"0429c29\" w=\"1\">佛道證<span class=\"pc\">，</span>若於中住不樂因去<span class=\"pc\">；</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0429010\"></a><span class=\"t\" l=\"0429c29\" w=\"12\">以</span><span class=\"t\" l=\"0429c29\" w=\"13\">得佛道證<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a01\">T08n0224_p0430a01</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"T\" data-ref=\"Tv08p0430\"></a><span class=\"t\" l=\"0430a01\" w=\"1\">若於中住不樂因去<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430a01'></span><span class=\"t\" l=\"0430a01\" w=\"9\">諸天子心中復作是念<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a02\">T08n0224_p0430a02</span><span class=\"t\" l=\"0430a02\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>尊者須菩提所說乃爾<span class=\"pc\">，</span>當復於何所更索法</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a03\">T08n0224_p0430a03</span><span class=\"t\" l=\"0430a03\" w=\"1\">師如須菩提言者<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430a03'></span><span class=\"t\" l=\"0430a03\" w=\"8\">須菩提知諸天子心中所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a04\">T08n0224_p0430a04</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0683.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0430a04\" w=\"1\">念<span class=\"pc\">，</span>語諸天子言<span class=\"pc\">：「</span>法師如幻<span class=\"pc\">，</span>欲從我聞法<span class=\"pc\">，</span>亦無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a05\">T08n0224_p0430a05</span><span class=\"t\" l=\"0430a05\" w=\"1\">所聞<span class=\"pc\">，</span>亦不作證<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430a05'></span><span class=\"t\" l=\"0430a05\" w=\"7\">諸天子心中復作是念<span class=\"pc\">：「</span>云何</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a06\">T08n0224_p0430a06</span><span class=\"t\" l=\"0430a06\" w=\"1\">法作是<span class=\"pc\">，</span>聞人如是<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430a06'></span><span class=\"t\" l=\"0430a06\" w=\"8\">須菩提知諸天子心中復</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a07\">T08n0224_p0430a07</span><span class=\"t\" l=\"0430a07\" w=\"1\">作是念<span class=\"pc\">，</span>語諸天子言<span class=\"pc\">：「</span>幻如人<span class=\"pc\">，</span>人如幻</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0430001\"></a><span class=\"t\" l=\"0430a07\" w=\"15\">乎</span><span class=\"t\" l=\"0430a07\" w=\"16\"><span class=\"pc\">？</span>我</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0430002\"></a><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a08\">T08n0224_p0430a08</span><span class=\"t\" l=\"0430a08\" w=\"1\">呼</span><span class=\"t\" l=\"0430a08\" w=\"2\">須陀洹<span class=\"pc\">、</span>斯陀含<span class=\"pc\">、</span>阿那含<span class=\"pc\">、</span>阿羅漢<span class=\"pc\">、</span>辟支佛道悉</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a09\">T08n0224_p0430a09</span><span class=\"t\" l=\"0430a09\" w=\"1\">如幻<span class=\"pc\">，</span></span><a class='noteAnchor star' href='#n0428002' data-star-no='2-4'></a><span class=\"t\" l=\"0430a09\" w=\"3\">正</span><span class=\"t\" l=\"0430a09\" w=\"4\">使佛道<span class=\"pc\">，</span>我</span><a class='noteAnchor star' href='#n0427010' data-star-no='10-2'></a><span class=\"t\" l=\"0430a09\" w=\"8\">呼</span><span class=\"t\" l=\"0430a09\" w=\"9\">亦如幻<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430a09'></span><span class=\"t\" l=\"0430a09\" w=\"12\">諸天子語須</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a10\">T08n0224_p0430a10</span><span class=\"t\" l=\"0430a10\" w=\"1\">菩提<span class=\"pc\">：「</span>乃至佛道亦復</span><a class='noteAnchor star' href='#n0427010' data-star-no='10-3'></a><span class=\"t\" l=\"0430a10\" w=\"9\">呼</span><span class=\"t\" l=\"0430a10\" w=\"10\">如幻<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430a10'></span><span class=\"t\" l=\"0430a10\" w=\"12\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>乃至</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a11\">T08n0224_p0430a11</span><span class=\"t\" l=\"0430a11\" w=\"1\">泥洹亦復如幻<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430a11'></span><span class=\"t\" l=\"0430a11\" w=\"7\">諸天子問須菩提<span class=\"pc\">：「</span>乃至泥洹</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a12\">T08n0224_p0430a12</span><span class=\"t\" l=\"0430a12\" w=\"1\">泥洹及泥洹亦復如幻<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430a12'></span><span class=\"t\" l=\"0430a12\" w=\"10\">須菩提語諸天子<span class=\"pc\">：「</span>設</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a13\">T08n0224_p0430a13</span><span class=\"t\" l=\"0430a13\" w=\"1\">復有法出於泥洹<span class=\"pc\">，</span>亦復如幻<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>幻人<span class=\"pc\">、</span>泥</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a14\">T08n0224_p0430a14</span><span class=\"t\" l=\"0430a14\" w=\"1\">洹賜如空<span class=\"pc\">，</span>無所有<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430a14'></span><span class=\"t\" l=\"0430a14\" w=\"8\">舍利弗<span class=\"pc\">、</span>邠祁文陀羅弗<span class=\"pc\">、</span>摩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a15\">T08n0224_p0430a15</span><span class=\"t\" l=\"0430a15\" w=\"1\">呵拘私<span class=\"pc\">、</span>摩呵迦旃延<span class=\"pc\">，</span>問須菩提<span class=\"pc\">：「</span>何等為般若</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a16\">T08n0224_p0430a16</span><span class=\"t\" l=\"0430a16\" w=\"1\">波羅蜜相<span class=\"pc\">？</span>從何等法中出<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430a16'></span><span class=\"t\" l=\"0430a16\" w=\"11\">須菩提報言<span class=\"pc\">：「</span>從是</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a17\">T08n0224_p0430a17</span><span class=\"t\" l=\"0430a17\" w=\"1\">法中出阿惟越致菩薩<span class=\"pc\">，</span>是為般若波羅蜜相<span class=\"pc\">。</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a18\">T08n0224_p0430a18</span><span class=\"t\" l=\"0430a18\" w=\"1\">如是諸弟子聞法<span class=\"pc\">，</span>悉具足疾成阿羅漢<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430a18'></span><span class=\"t\" l=\"0430a18\" w=\"16\">須菩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a19\">T08n0224_p0430a19</span><span class=\"t\" l=\"0430a19\" w=\"1\">提言<span class=\"pc\">：「</span>般若波羅蜜中說相如是<span class=\"pc\">，</span>從法中無所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a20\">T08n0224_p0430a20</span><span class=\"t\" l=\"0430a20\" w=\"1\">出<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>法中無所有<span class=\"pc\">、</span>無所聞<span class=\"pc\">、</span>無所得<span class=\"pc\">，</span>如法</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a21\">T08n0224_p0430a21</span><span class=\"t\" l=\"0430a21\" w=\"1\">比丘<span class=\"pc\">，</span>無所聞法<span class=\"pc\">，</span>無所得法<span class=\"pc\">，</span>從是法中無所受<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a22\">T08n0224_p0430a22</span><p><span class='lineInfo' line='0430a22'></span><span class=\"t\" l=\"0430a22\" w=\"1\">釋提桓因心念言<span class=\"pc\">：「</span>尊者須菩提所說為雨法</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a23\">T08n0224_p0430a23</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0684.a\"></a><span class=\"t\" l=\"0430a23\" w=\"1\">寶<span class=\"pc\">，</span>我寧可作華持散尊者須菩提上<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430a23'></span><span class=\"t\" l=\"0430a23\" w=\"15\">釋提桓</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a24\">T08n0224_p0430a24</span><span class=\"t\" l=\"0430a24\" w=\"1\">因則化作華散須菩提上<span class=\"pc\">。</span>須菩提心則了知<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a25\">T08n0224_p0430a25</span><span class=\"t\" l=\"0430a25\" w=\"1\">言<span class=\"pc\">：「</span>是華不出忉利天上<span class=\"pc\">，</span>我曾見是華<span class=\"pc\">，</span>是華所</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a26\">T08n0224_p0430a26</span><span class=\"t\" l=\"0430a26\" w=\"1\">出生散我上者<span class=\"pc\">，</span>化作耳<span class=\"pc\">、</span>化成耳<span class=\"pc\">。</span>此華化華<span class=\"pc\">，</span>亦</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a27\">T08n0224_p0430a27</span><span class=\"t\" l=\"0430a27\" w=\"1\">不從樹出<span class=\"pc\">，</span>釋提桓因所作華<span class=\"pc\">，</span>用散我上者<span class=\"pc\">，</span>從</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a28\">T08n0224_p0430a28</span><span class=\"t\" l=\"0430a28\" w=\"1\">心樹出<span class=\"pc\">，</span>不從樹生也<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430a28'></span><span class=\"t\" l=\"0430a28\" w=\"9\">釋提桓因謂須菩提言<span class=\"pc\">：</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430a29\">T08n0224_p0430a29</span><span class=\"t\" l=\"0430a29\" w=\"1\"><span class=\"pc\">「</span>此華無所從出生<span class=\"pc\">。</span>尊者須菩提<span class=\"pc\">！</span>不從心樹出<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b01\">T08n0224_p0430b01</span><p><span class='lineInfo' line='0430b01'></span><span class=\"t\" l=\"0430b01\" w=\"1\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>拘翼說言<span class=\"pc\">：『</span>是華無所從出生<span class=\"pc\">，</span>亦不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b02\">T08n0224_p0430b02</span><span class=\"t\" l=\"0430b02\" w=\"1\">從心樹出<span class=\"pc\">。』</span>為非華<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430b02'></span><span class=\"t\" l=\"0430b02\" w=\"8\">釋提桓因言<span class=\"pc\">：「</span>尊者須菩提</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b03\">T08n0224_p0430b03</span><span class=\"t\" l=\"0430b03\" w=\"1\">深知說不增不減<span class=\"pc\">，</span>作是說法<span class=\"pc\">。</span>如尊者須菩提</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b04\">T08n0224_p0430b04</span><span class=\"t\" l=\"0430b04\" w=\"1\">教也<span class=\"pc\">，</span>菩薩當作是學<span class=\"pc\">。」</span>須菩提語釋提桓因<span class=\"pc\">：「</span>拘</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b05\">T08n0224_p0430b05</span><span class=\"t\" l=\"0430b05\" w=\"1\">翼<span class=\"pc\">！</span>是語無有異<span class=\"pc\">，</span>菩薩當作是學入法中<span class=\"pc\">，</span>菩薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b06\">T08n0224_p0430b06</span><span class=\"t\" l=\"0430b06\" w=\"1\">作是學者<span class=\"pc\">，</span>為不學須陀洹<span class=\"pc\">、</span>斯陀含<span class=\"pc\">、</span></span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0430003\"></a><span class='cbeta'><span class=\"t\" l=\"0430b06\" w=\"14\">阿</span></span><span class=\"t\" l=\"0430b06\" w=\"15\">那含<span class=\"pc\">、</span>阿</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b07\">T08n0224_p0430b07</span><span class=\"t\" l=\"0430b07\" w=\"1\">羅漢<span class=\"pc\">、</span>辟支佛道<span class=\"pc\">，</span>為學佛道<span class=\"pc\">，</span>為學薩芸若道<span class=\"pc\">。</span>作</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b08\">T08n0224_p0430b08</span><span class=\"t\" l=\"0430b08\" w=\"1\">是學者<span class=\"pc\">，</span>為學不可計阿僧祇經卷<span class=\"pc\">，</span>不生色學<span class=\"pc\">，</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b09\">T08n0224_p0430b09</span><span class=\"t\" l=\"0430b09\" w=\"1\">不生痛痒思想生死識學<span class=\"pc\">，</span>不學受餘法<span class=\"pc\">，</span>亦不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b10\">T08n0224_p0430b10</span><span class=\"t\" l=\"0430b10\" w=\"1\">學受<span class=\"pc\">，</span>亦不學失<span class=\"pc\">，</span>不學失為學薩芸若<span class=\"pc\">，</span>為出薩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b11\">T08n0224_p0430b11</span><span class=\"t\" l=\"0430b11\" w=\"1\">芸若<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b12\">T08n0224_p0430b12</span><p><span class='lineInfo' line='0430b12'></span><span class=\"t\" l=\"0430b12\" w=\"1\">舍利弗謂須菩提<span class=\"pc\">：「</span>學是學亦不</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0430004\"></a><span class=\"t\" l=\"0430b12\" w=\"13\">受</span><span class=\"t\" l=\"0430b12\" w=\"14\">亦不失<span class=\"pc\">，</span>為</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b13\">T08n0224_p0430b13</span><span class=\"t\" l=\"0430b13\" w=\"1\">學薩芸若<span class=\"pc\">，</span>為出薩芸若<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430b13'></span><span class=\"t\" l=\"0430b13\" w=\"10\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>如是<span class=\"pc\">，</span>舍利</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b14\">T08n0224_p0430b14</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0684.b\"></a><span class=\"t\" l=\"0430b14\" w=\"1\">弗<span class=\"pc\">！</span>作是</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0430005\"></a><span class=\"t\" l=\"0430b14\" w=\"4\">學</span><span class=\"t\" l=\"0430b14\" w=\"5\">亦不受亦不失<span class=\"pc\">，</span>學是為學薩芸</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b15\">T08n0224_p0430b15</span><span class=\"t\" l=\"0430b15\" w=\"1\">若<span class=\"pc\">，</span>為出薩芸若<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430b15'></span><span class=\"t\" l=\"0430b15\" w=\"7\">釋提桓因問舍利弗<span class=\"pc\">：「</span>般若波</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b16\">T08n0224_p0430b16</span><span class=\"t\" l=\"0430b16\" w=\"1\">羅蜜菩薩當云何行<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430b16'></span><span class=\"t\" l=\"0430b16\" w=\"9\">舍利弗言<span class=\"pc\">：「</span>當問尊者須</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b17\">T08n0224_p0430b17</span><span class=\"t\" l=\"0430b17\" w=\"1\">菩提<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430b17'></span><span class=\"t\" l=\"0430b17\" w=\"3\">釋提桓因問尊者須菩提<span class=\"pc\">：「</span>持何威神恩</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b18\">T08n0224_p0430b18</span><span class=\"t\" l=\"0430b18\" w=\"1\">當學知<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430b18'></span><span class=\"t\" l=\"0430b18\" w=\"4\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>持佛威神恩當學知<span class=\"pc\">。</span>拘翼<span class=\"pc\">！</span></span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b19\">T08n0224_p0430b19</span><span class=\"t\" l=\"0430b19\" w=\"1\">所問<span class=\"pc\">：『</span>般若波羅蜜菩薩</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0430006\"></a><span class=\"t\" l=\"0430b19\" w=\"10\">云</span><span class=\"t\" l=\"0430b19\" w=\"11\">何行<span class=\"pc\">？』</span>亦不可從色</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b20\">T08n0224_p0430b20</span><span class=\"t\" l=\"0430b20\" w=\"1\">中行<span class=\"pc\">，</span>亦不可離色行<span class=\"pc\">，</span>亦不可從痛痒思想生</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b21\">T08n0224_p0430b21</span><span class=\"t\" l=\"0430b21\" w=\"1\">死識中行<span class=\"pc\">，</span>亦不可離痛痒思想生死識行<span class=\"pc\">。</span>何</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b22\">T08n0224_p0430b22</span><span class=\"t\" l=\"0430b22\" w=\"1\">以故<span class=\"pc\">？</span>般若波羅蜜亦</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0430007\"></a><span class=\"t\" l=\"0430b22\" w=\"9\">非</span><span class=\"t\" l=\"0430b22\" w=\"10\">痛痒思想生死識<span class=\"pc\">，</span>般</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b23\">T08n0224_p0430b23</span><span class=\"t\" l=\"0430b23\" w=\"1\">若波羅蜜亦不</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0430008\"></a><span class=\"t\" l=\"0430b23\" w=\"7\">離</span><span class=\"t\" l=\"0430b23\" w=\"8\">痛痒思想生死識<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430b23'></span><span class=\"t\" l=\"0430b23\" w=\"15\">釋提桓</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b24\">T08n0224_p0430b24</span><span class=\"t\" l=\"0430b24\" w=\"1\">因言<span class=\"pc\">：「</span>摩訶波羅蜜無有邊無有底<span class=\"pc\">，</span>波羅蜜云</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b25\">T08n0224_p0430b25</span><span class=\"t\" l=\"0430b25\" w=\"1\">何<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430b25'></span><span class=\"t\" l=\"0430b25\" w=\"2\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>拘翼<span class=\"pc\">！</span>摩訶波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>無有邊波羅</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b26\">T08n0224_p0430b26</span><span class=\"t\" l=\"0430b26\" w=\"1\">蜜<span class=\"pc\">，</span>無有底波羅蜜<span class=\"pc\">，</span>摩訶波羅蜜了不可得<span class=\"pc\">，</span>無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b27\">T08n0224_p0430b27</span><span class=\"t\" l=\"0430b27\" w=\"1\">有邊波羅蜜了不可見<span class=\"pc\">，</span>無有底波羅蜜了不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b28\">T08n0224_p0430b28</span><span class=\"t\" l=\"0430b28\" w=\"1\">可得底<span class=\"pc\">，</span>人無底復無無底<span class=\"pc\">，</span>無底復無無底<span class=\"pc\">，</span>波</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430b29\">T08n0224_p0430b29</span><span class=\"t\" l=\"0430b29\" w=\"1\">羅蜜等無底復無無底<span class=\"pc\">，</span>波羅蜜無底復無無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c01\">T08n0224_p0430c01</span><span class=\"t\" l=\"0430c01\" w=\"1\">底<span class=\"pc\">，</span>亦無有中邊<span class=\"pc\">，</span>亦無有本端<span class=\"pc\">，</span>了不可量<span class=\"pc\">、</span>了不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c02\">T08n0224_p0430c02</span><span class=\"t\" l=\"0430c02\" w=\"1\">可</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0430009\"></a><span class=\"t\" l=\"0430c02\" w=\"2\">逮</span><span class=\"t\" l=\"0430c02\" w=\"3\">知<span class=\"pc\">。</span>拘翼<span class=\"pc\">！</span>從法中底<span class=\"pc\">，</span>波羅蜜底無底復無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c03\">T08n0224_p0430c03</span><span class=\"t\" l=\"0430c03\" w=\"1\">無底<span class=\"pc\">。</span>復次拘翼<span class=\"pc\">！</span>法無底復無端底<span class=\"pc\">，</span>無有中邊</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c04\">T08n0224_p0430c04</span><a class=\"facsimile\" data-canon=\"K\" data-s=\"dongguk\" data-ref=\"K0006.05.0684.c\"></a><span class=\"t\" l=\"0430c04\" w=\"1\">無有盡時<span class=\"pc\">，</span>底索無底<span class=\"pc\">，</span>復無無底波羅蜜<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430c04'></span><span class=\"t\" l=\"0430c04\" w=\"16\">釋提</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c05\">T08n0224_p0430c05</span><span class=\"t\" l=\"0430c05\" w=\"1\">桓因言<span class=\"pc\">：「</span>云何<span class=\"pc\">？</span>尊者須菩提<span class=\"pc\">！</span>何以故人無底<span class=\"pc\">，</span>波</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c06\">T08n0224_p0430c06</span><span class=\"t\" l=\"0430c06\" w=\"1\">羅蜜無底<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430c06'></span><span class=\"t\" l=\"0430c06\" w=\"5\">須菩提謂釋提桓因<span class=\"pc\">：「</span>是事都盧不</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c07\">T08n0224_p0430c07</span><span class=\"t\" l=\"0430c07\" w=\"1\">可計<span class=\"pc\">，</span></span><a class='noteAnchor star' href='#n0428002' data-star-no='2-5'></a><span class=\"t\" l=\"0430c07\" w=\"3\">正</span><span class=\"t\" l=\"0430c07\" w=\"4\">使計倍復倍<span class=\"pc\">，</span>人無底<span class=\"pc\">，</span>波羅蜜無底<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c08\">T08n0224_p0430c08</span><p><span class='lineInfo' line='0430c08'></span><span class=\"t\" l=\"0430c08\" w=\"1\">釋提桓因言<span class=\"pc\">：「</span>何緣爾人無底<span class=\"pc\">、</span>波羅蜜無底<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430c08'></span><span class=\"t\" l=\"0430c08\" w=\"17\">須</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c09\">T08n0224_p0430c09</span><span class=\"t\" l=\"0430c09\" w=\"1\">菩提言<span class=\"pc\">：「</span>於拘翼意云何<span class=\"pc\">，</span>何所法中作是教人</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c10\">T08n0224_p0430c10</span><span class=\"t\" l=\"0430c10\" w=\"1\">本所生<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430c10'></span><span class=\"t\" l=\"0430c10\" w=\"4\">釋提桓因言<span class=\"pc\">：「</span>無有法作是教者<span class=\"pc\">，</span>亦無</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c11\">T08n0224_p0430c11</span><span class=\"t\" l=\"0430c11\" w=\"1\">法作是教住置<span class=\"pc\">，</span>設使有出者但字耳<span class=\"pc\">，</span>設有住</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c12\">T08n0224_p0430c12</span><span class=\"t\" l=\"0430c12\" w=\"1\">止者但字耳<span class=\"pc\">，</span>但以字字著言耳<span class=\"pc\">；</span>有所住止處</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c13\">T08n0224_p0430c13</span><span class=\"t\" l=\"0430c13\" w=\"1\">但字耳<span class=\"pc\">，</span>了無</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0430010\"></a><span class=\"t\" l=\"0430c13\" w=\"6\">所</span><span class=\"t\" l=\"0430c13\" w=\"7\">有<span class=\"pc\">，</span>但以字字著言耳<span class=\"pc\">。</span>人復</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c14\">T08n0224_p0430c14</span><span class=\"t\" l=\"0430c14\" w=\"1\">人所<span class=\"pc\">，</span>本末空<span class=\"pc\">、</span>無所有<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430c14'></span><span class=\"t\" l=\"0430c14\" w=\"9\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>於拘翼意云</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c15\">T08n0224_p0430c15</span><span class=\"t\" l=\"0430c15\" w=\"1\">何<span class=\"pc\">，</span>人可得見不<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430c15'></span><span class=\"t\" l=\"0430c15\" w=\"7\">釋提桓因言<span class=\"pc\">：「</span>人不可得見<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430c15'></span><span class=\"t\" l=\"0430c15\" w=\"17\">須</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c16\">T08n0224_p0430c16</span><span class=\"t\" l=\"0430c16\" w=\"1\">菩提言<span class=\"pc\">：「</span>拘翼<span class=\"pc\">！</span>何所有作意者<span class=\"pc\">？</span>何所人底<span class=\"pc\">？</span></span><a class='noteAnchor star' href='#n0428002' data-star-no='2-6'></a><span class=\"t\" l=\"0430c16\" w=\"16\">正</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c17\">T08n0224_p0430c17</span><span class=\"t\" l=\"0430c17\" w=\"1\">使</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0430011\"></a><span class=\"t\" l=\"0430c17\" w=\"2\">怛</span><span class=\"t\" l=\"0430c17\" w=\"3\">薩阿竭<span class=\"pc\">、</span>阿羅呵<span class=\"pc\">、</span>三耶三佛<span class=\"pc\">，</span>壽如恒邊沙</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c18\">T08n0224_p0430c18</span><span class=\"t\" l=\"0430c18\" w=\"1\">劫盡度人<span class=\"pc\">，</span>人展</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0430012\"></a><span class=\"t\" l=\"0430c18\" w=\"7\">轉</span><span class=\"t\" l=\"0430c18\" w=\"8\">自相度<span class=\"pc\">，</span>其所生者寧有斷</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c19\">T08n0224_p0430c19</span><span class=\"t\" l=\"0430c19\" w=\"1\">絕時不<span class=\"pc\">？」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430c19'></span><span class=\"t\" l=\"0430c19\" w=\"4\">釋提桓因言<span class=\"pc\">：「</span>無有斷絕時<span class=\"pc\">。</span>何以故<span class=\"pc\">？</span>人</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c20\">T08n0224_p0430c20</span><span class=\"t\" l=\"0430c20\" w=\"1\">無有盡時<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<p><span class='lineInfo' line='0430c20'></span><span class=\"t\" l=\"0430c20\" w=\"5\">須菩提言<span class=\"pc\">：「</span>人無有底<span class=\"pc\">，</span>般若波羅蜜</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c21\">T08n0224_p0430c21</span><span class=\"t\" l=\"0430c21\" w=\"1\">無底<span class=\"pc\">，</span>菩薩學當作是了<span class=\"pc\">，</span>當作是知<span class=\"pc\">，</span>行般若波</span><span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c22\">T08n0224_p0430c22</span><span class=\"t\" l=\"0430c22\" w=\"1\">羅蜜法如是<span class=\"pc\">。」</span></span></p>\n<span class=\"lb\" id=\"T08n0224_p0430c23\">T08n0224_p0430c23</span><p class='juan'><span class=\"t\" l=\"0430c23\" w=\"1\">道行般若</span><a class=\"noteAnchor\" href=\"#n0430013\"></a><span class=\"t\" l=\"0430c23\" w=\"5\">波羅蜜</span><span class=\"t\" l=\"0430c23\" w=\"8\">經</span><span class=\"t\" l=\"0430c23\" w=\"9\">卷第一</span></p></div>\n<div id='back'>\n  <span class=\"gaijiInfo\" id=\"CB00783\" figure_url=\"https://raw.githubusercontent.com/cbeta-org/gaiji-CB/master/00/CB00783.gif\" unicode=\"2024C\" uni_char=\"𠉌\" zzs=\"[仁-二+肙]\">𠉌</span>\n<span class=\"gaijiInfo\" id=\"CB00815\" figure_url=\"https://raw.githubusercontent.com/cbeta-org/gaiji-CB/master/00/CB00815.gif\" unicode=\"2E6AA\" uni_char=\"𮚪\" zzs=\"[貝*賓]\">𮚪</span>\n<span class=\"gaijiInfo\" id=\"CB00835\" figure_url=\"https://raw.githubusercontent.com/cbeta-org/gaiji-CB/master/00/CB00835.gif\" unicode=\"2DF2A\" uni_char=\"𭼪\" zzs=\"[病-丙+((日/月)*戈)]\">𭼪</span>\n<div class='footnote' id='n0425001'>麗本並宮內省本聖語藏本俱無序文今以元明對校宋本載之</div>\n<div class='footnote' id='n0425002'>釋【大】，晉襄陽釋【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0425003'>喟【大】，隤【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0425004'><a class='gaijiAnchor' href='#CB00815'>𮚪</a>【大】，矉【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0425005'>胘【大】，眩【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0425006'>似【CB】【明】，以【大】(cf. 《嘉興藏》（日本駒澤大學藏正藏第135冊第5圖右欄第7行）; <span class='cbeta-linehead'>T55n2145_p0047b01</span>)</div>\n<div class='footnote' id='n0425007'>標【大】，標而【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0425008'>涉【CB】【普寧-CB】【元】【明】，陟【大】(cf. 《普寧藏》（日本增上寺藏元版大藏經第35函第1冊第3圖第4行）; 《嘉興藏》（日本駒澤大學藏正藏第135冊第5圖右欄第9行）; <span class='cbeta-linehead'>T55n2145_p0047b03</span>)</div>\n<div class='footnote' id='n0425009'>深【CB】【明】，高【大】(cf. 《嘉興藏》（日本駒澤大學藏正藏第135冊第5圖右欄第9行）; <span class='cbeta-linehead'>T55n2145_p0047b03</span>)</div>\n<div class='footnote' id='n0425010'>者【大】，〔－〕【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0425011'>微【大】，徵【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0425012'>決【大】，史【元】</div>\n<div class='footnote' id='n0425013'>草【大】，造【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0425014'><a class='gaijiAnchor' href='#CB00835'>𭼪</a>【大】，戢【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0425015'>今【大】，令【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0425016'>（道行…第一）八字【大】＊，〔－〕【聖】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0425017'>經【大】＊，波羅蜜經【宋】【元】【明】【宮】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0425018'>（後漢…譯）十二字【大】，卷第一支讖譯【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0425019'>國【大】＊，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0425020'>摩訶…蜜【大】，道行般若波羅蜜經【宋】【元】【宮】，摩訶般若波羅蜜經道行經【聖】，〔－〕【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0425021'>第【大】＊，之【聖】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0425022'>薩【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0425023'>因【大】，用【宮】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0425024'>怯【大】，却【宋】【元】【宮】【聖】，怖【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0426001'>言【大】，言如是【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0426002'>字【大】，空【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0426003'>而【大】，如【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0426004'>退【大】，還【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0426005'>識【大】，色【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0426006'>正【大】，政【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0426007'>吁【大】，呼【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0426008'>收【大】，放【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0426009'>却【大】，怯【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0426010'>當【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0426011'>無【大】，死【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0426012'>生【大】，出【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0426013'>設【大】，識【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0426014'>行【大】，〔－〕【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0426015'>守【大】，字【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0426016'>亦【大】，無【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0426017'>知【大】，知也【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0427001'>也【大】，耶【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0427002'>天【大】，大【宋】</div>\n<div class='footnote' id='n0427003'>欲【大】，為【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0427004'>耳【大】，取【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0427005'>反【大】，及【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0427006'>佛【大】，佛佛【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0427007'>新【大】，親【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0427008'>言【大】，白佛言【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0427009'>菩【大】，是菩【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0427010'>呼【大】＊，〔－〕【宮】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0427011'>摩【大】＊，魔【聖】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0427012'>若【大】，汝【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0427013'>悉【大】，悉自【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0427014'>說【大】，言【宋】【元】【明】【宮】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0427015'>悉【大】，恚【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0427016'>人【大】，入【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0428001'>甫【大】＊，再【元】【明】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0428002'>正【大】＊，政【聖】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0428003'>所【大】，在【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0428004'>可【大】，〔－〕【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0428005'>意【大】，〔－〕【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0428006'>處【大】，處處【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0428007'>識【大】，識識【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0428008'>其【大】，某【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0428009'>如【大】，〔－〕【明】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0428010'>謙【大】＊，慊【元】【明】＊</div>\n<div class='footnote' id='n0428011'>是【大】，具【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0428012'>生【大】，從生【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0429001'>俗【大】，續【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0429002'>難【大】，亦難【宋】【元】【明】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0429003'>學【大】，字【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0429004'>摩訶般若波羅蜜【大】，道行般若波羅蜜經【宋】【元】【宮】，摩訶般若波羅蜜道行經【聖】，〔－〕【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0429005'>中法【大】，法中【明】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0429006'>摩訶【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0429007'>（色若…中住）十字【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【宮】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0429008'>中住【大】，中住色若好若醜不當於中住【宋】【元】【明】【宮】【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0429009'>諸【大】，識【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0429010'>以【大】，已【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0430001'>乎【大】，于【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0430002'>呼【大】，吁【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0430003'>阿【CB】，陀【大】，訶【宮】(cf. <span class='cbeta-linehead'>T08n0224_p0432b04</span>)</div>\n<div class='footnote' id='n0430004'>受【大】，失【宋】【元】【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0430005'>學【大】，與【宋】【元】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0430006'>云【大】，當云【明】</div>\n<div class='footnote' id='n0430007'>非【大】，非色【元】，非色亦非【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0430008'>離【大】，離色【宋】，離色亦不離【明】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0430009'>逮【大】，還【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0430010'>所【大】，〔－〕【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0430011'>怛【大】，但【聖】</div>\n<div class='footnote' id='n0430012'>轉【大】，相【宋】【宮】</div>\n<div class='footnote' id='n0430013'>波羅蜜【大】，〔－〕【聖】</div>\n<span class='footnote add' id='cb_note_1'>字【CB】【麗-CB】，為字【大】，字為【磧-CB】(cf. K05n0006_p0679c07)</span>\n<span class='footnote add' id='cb_note_2'>亦【CB】【麗-CB】，［－］【大】(cf. K05n0006_p0680b18)</span>\n<span class='footnote add' id='cb_note_3'>乃【CB】【麗-CB】，及【大】(cf. K05n0006_p0680c09)</span>\n<span class='footnote add' id='cb_note_4'>住【CB】【麗-CB】，在【大】(cf. K05n0006_p0683a24)</span>\n</div>\n<div id='cbeta-copyright'><p>\n【經文資訊】大正新脩大藏經 第 8 冊 No. 224 道行般若經<br>\n【版本記錄】發行日期：2026-08，最後更新：2025-03-06<br>\n【編輯說明】本資料庫由 財團法人佛教電子佛典基金會（CBETA）依「大正新脩大藏經」所編輯<br>\n【原始資料】維習安大德提供，CBETA 自行掃瞄辨識，佛教電腦資訊庫功德會提供新式標點，以及其他來源<br>\n【其他事項】詳細說明請參閱【<a href='https://www.cbeta.org/copyright' target='_blank'>財團法人佛教電子佛典基金會資料庫版權宣告</a>】\n</p></div><!-- end of cbeta-copyright -->\n\n</body></html>    \n"]}